Wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 16 grudnia 2004 r., I SA/Po 1687/03

wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 16 grudnia 2004 r., I SA/Po 1687/03

Sentencja

1 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Maria Skwierzyńska Sędziowie NSA Sylwia Zapalska(spr) NSA Jerzy Małecki Protokolant st.sekr.sąd. Joanna Świdłowska po rozpoznaniu w dniu 16 grudnia 2004 r. sprawy ze skargi Spółki "A" SA w W. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] r. Nr [...] i [...] w przedmiocie kosztów egzekucyjnych o d d a l a s k a r g ę /-/J.Małecki /-/M.Skwierzyńska /-/S.Zapalska

Uzasadnienie

2 Izba Skarbowa postanowieniem z dnia [...]r. o nr [...] wydanym na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 i art. 144 ustawy z 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (j.t. Dz.U. z 2000 r. nr 98 poz. 1071 z poźn.zm.) w związku z art. 18, art. 64 § 1 i art. 64 c § 7 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (j.t. Dz.U. z 2002 r. nr 110 poz. 968 z poźn. zm.) oraz § 1 ust. 1 pkt 5 i ust. 2, § 3 ust. 1 pkt 3 i § 6 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z 4 lipca 1990 r. w sprawie opłat za czynności egzekucyjne oraz sposobu przeprowadzenia publicznej licytacji i trybu postępowania przy przechowywaniu i egzekucyjnej sprzedaży niektórych rodzajów nieruchomości (Dz.U. nr 47, poz. 281 z późn.zm.) po rozpatrzeniu zażalenia Spółki "A" SA w W. na postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego z dnia [...]r. w sprawie obciążenia kosztami egzekucyjnymi w kwocie [...]zł przypisanymi do tytułu wykonawczego [...] z dnia [...] r. uchyliła zaskarżone postanowienie w całości i określiła wysokość kosztów egzekucyjnych w kwocie [...]zł ([...]zł - opłata manipulacyjna, [...]zł - opłata za zajęcie ruchomości i [...]zł - opłata za wydatki związane z prowadzeniem postępowania egzekucyjnego). W uzasadnieniu organ wskazał, że tytuł wykonawczy [...] z dnia [...] r. został wystawiony w oparciu o decyzję Urzędu Skarbowego z dnia [...] r. o nr [...] określającą Spółce zaległość podatkową z tytułu podatku dochodowego od osób prawnych za okres od [...] stycznia do [...] września 1995 r. w kwocie głównej [...]zł, która w wyniku przeprowadzonego postępowania odwoławczego została utrzymana w mocy decyzją Izby Skarbowej z dnia [...]r.

3 Zasadność wymiaru dokonanego przez organ podatkowy potwierdził Naczelny Sąd Administracyjny O/Z w Poznaniu wyrokiem z 24 października 2000 r., sygn. akt I SA/Po 1279/99 oddalając skargę podatnika. Sąd przed wydaniem wyroku postanowieniem z dnia 8 października 1999 r. wstrzymał wykonanie zaskarżonej decyzji i dlatego ta okoliczność skutkowała zawieszeniem postępowania egzekucyjnego z mocy prawa - art. 56 § 1 pkt 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji oraz tym, samym organ egzekucyjny przed datą otrzymania wyroku Sądu rozstrzygającego skargę na ostateczną decyzję wymiarową nie mógł realizować tytułu wykonawczego [...].

4 Po otrzymaniu wyroku wraz z uzasadnieniem tj. w dniu 31 stycznia [...]r. organ egzekucyjny wznowił zawieszone postępowanie egzekucyjne i podjął czynności 13 lutego [...] r. poborca skarbowy dokonując zajęcia majątku ruchomego Spółki. Zdaniem Izby Skarbowej chybiony jest zarzut i powołany w zażaleniu przez pełnomocnika, że zastosowany wobec Spółki w dniu 13 lutego [...] r. środek egzekucyjny miał na celu wyłączne obciążenie jej kosztami egzekucyjnymi. Oddalenie przez Sąd skargi na dokonany wymiar oznaczało, że realizacja egzekucji administracyjnej była w pełni uzasadniona.

5 W dniu 3 listopada [...] r. Spółka Akcyjna "A" złożyła wniosek o rozłożenie zapłaty zaległości w podatku dochodowym od osób prawnych za 1995 r. na [...] rat, a to z uwagi na trudności finansowe spółki. Zaskarżone postanowienie podlegało uchyleniu, albowiem organ egzekucyjny nieprawidłowo określił wysokość kosztów egzekucyjnych, obciążających Spółkę "A" SA za czynności egzekucyjne, dokonane w dniu [...].02.2001 r. na podstawie tytułu wykonawczego [...]z dnia [...]r. Ustalając wartość egzekwowanej w tym dniu należności organ egzekucyjny nie uwzględnił wymogów, o których mowa w przepisach § 11 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 31.12.1997 r. w sprawie wykonania niektórych przepisów ustawy - Ordynacja podatkowa (Dz.U. Nr 162, poz. 1124 z poźn.zm.).

6 Izba odpiera podniesiony w zażaleniu zarzut naruszenia przez organ egzekucyjny zasady zastosowania najmniej uciążliwych środków egzekucyjnych, wynikającej z przepisów art. 7 § 2 i § 3 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. W § 2 powołanego artykułu prawodawca wskazał bowiem, że organ egzekucyjny stosuje środki egzekucyjne, które prowadzą bezpośrednio do wykonania obowiązku, a spośród kilku takich środków - środki najmniej uciążliwe dla zobowiązanego. Według § 3 tej regulacji stosowanie środka egzekucyjnego jest niedopuszczalne, gdy egzekwowany obowiązek o charakterze pieniężnym lub niepieniężnym został wykonany albo stał się bezprzedmiotowy. Środki egzekucyjne stosowane w administracyjnym postępowaniu egzekucyjnym zostały enumeratywnie wymienione w art. 1a pkt 12 powołanej ustawy, a przed jej nowelizacja, tj. przed dniem 30 listopada 2001 r. w art. 67 ustawy. Z treści w/w przepisów w żaden sposób nie można wywieść, iż wskazana przez pełnomocnika ratalna spłata zadłużenia jest jedynym ze środków egzekucyjnych, prowadzących bezpośrednio do wykonania obowiązku i że środek ten winien być stosowany przez organ egzekucyjny jako najmniej uciążliwy dla zobowiązanego.

7 Zdaniem organu drugiej instalacji, dokonując zajęcia ruchomości organ egzekucyjny zastosował najmniej dotkliwy środek egzekucyjny, albowiem pozostawiając pod dozorem zobowiązanej zajęty majątek ruchomy, umożliwił tym samym Spółce realizacje bieżącej działalności gospodarczej.

8 Powołane wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego Ośrodek Zamiejscowy w Poznaniu z dnia 27 listopada 2002 r. sygn. akt I SA/Po 429/01 oraz sygn. akt I SA/Po 430/01 dotyczą stanu faktycznego i prawnego sprawy nie będącego tożsamym z mającym miejsce w przedmiotowym postępowaniu egzekucyjnym.

9 W wyrokach tych Sąd zakwestionował obciążenie kosztami egzekucyjnymi zobowiązanej z uwagi na fakt, iż organ egzekucyjny zajął majątek ruchomy Spółki "A" SA w tym samym dniu, w którym wierzyciel będący jednocześnie organem egzekucyjnym wydał decyzję w sprawie udzielenia podatnikowi ulgi w postaci rozłożenia na raty zaległości podatkowej, której dotyczył zastosowany środek egzekucyjny.

10 Powyższe postanowienie Izby Skarbowej zaskarżył pełnomocnik Spółki Akcyjnej "A" w W. do Naczelnego Sądu Administracyjnego O/Z Poznaniu skargą w której domagał się uchylenia zaskarżonego postanowienia Izby Skarbowej i poprzedzającego je postanowienia Naczelnika Urzędu Skarbowego . W uzasadnieniu skargi wskazał na naruszenie art. 6 oraz art. 8 kodeksu postępowania administracyjnego i art. 18 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, oraz powołał się na argumenty podniesione w zażaleniu z dnia [...] marca 2003 r. na postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego z [...].

11 W odpowiedzi na skargę Izba Skarbowa nie znalazła podstaw do zmiany swego stanowiska i wniosła o oddalenie skargi.

12 Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

13 Zgodnie z treścią przepisu art. 1 § 2 ustawy z 25 lipca 2002 r. (Dz.U. Nr 153, poz. 1269) - Prawo o ustroju sądów administracyjnych Sąd w zakresie swej właściwości sprawuje kontrolę zaskarżonych postanowień wyłącznie pod względem ich zgodności z prawem materialnym, przepisami postępowania i to nie tylko samych postanowień, ale także procedowania organu przed ich wydaniem. Należy zaznaczyć, że nie dotyczy to czy w kryteriach słuszności, sprawiedliwości, a także możliwości finansowych skarżącego takie rozstrzygnięcie było trafne.

14 Nie można zgodzić się ze stanowiskiem skarżącej spółki, że organ I i II-ej instancji dopuścił się naruszenia prawa.

15 Zgodnie z brzmieniem art. 64 § 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji z dnia 17 czerwca 1966 r. (tj. z 2002 r. Nr 110 poz. 968 z późn. zm.) zobowiązany ponosi wszelkie koszty egzekucyjne, które poddają przymusowemu ściągnięciu w trybie egzekucji administracyjnej.

16 Natomiast w myśl art. 64c § 7 cyt. ustawy organ egzekucyjny wydaje postanowienie w sprawie kosztów egzekucyjnych na żądanie zobowiązanego albo z urzędu, jeżeli koszty te obciążają wierzyciela.

17 Niesporne jest, że w dniu [...] listopada 2000 r. Spółka złożyła w organie podatkowym wniosek o rozłożenie na raty zapłaty zaległości podatkowej w podatku od osób prawnych za okres od [...] stycznia do [...]września 1995 r. i że wniosek ten został uwzględniony dopiero decyzją z [...]r.

18 Z akt sprawy wynika również, że podjęcie czynności egzekucyjnych przez poborcę nastąpiło w dniu [...] lutego 2001 r., który dokonał zajęcia majątku ruchomego Spółki. W tym samym dniu doręczono kopię tytułu wykonawczego, a wiec przed wydaniem decyzji o rozłożeniu na raty zaległego zobowiązania podatkowego.

19 Słuszne jest stanowisko Izby Skarbowej, że toczące się postępowanie z wniosku o rozłożenia na raty nie ma wpływu na toczące się postępowanie egzekucyjne, ponieważ inny jest merytoryczny zakres tych postępowań i dopiero prawomocne rozstrzygnięcie w przedmiocie rozłożenia należności na raty odniesie skutki w stosunku do postępowania egzekucyjnego.

20 W dniu podjęcia czynności egzekucyjnych przez poborcę nie znana była jeszcze decyzja o rozłożeniu na raty, ponieważ nie został jeszcze rozstrzygnięty wniosek z dnia [...] listopada 2000 r. Zarzut nieterminowości załatwienia sprawy z wniosku o rozłożenie na raty aczkolwiek naganny w ocenie Sądu nie powoduje wzruszenia zaskarżonych postanowień dotyczących kosztów egzekucyjnych.

21 Również niezasadny okazał się zarzut zgłoszony przez skarżącą Spółkę naruszenia art. 7 § 2 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, a mianowicie zasada najmniej uciążliwego środka.

22 Powołany przez pełnomocnika wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego O/Z w Poznaniu z 27 listopada 2002 r. w sprawie I SA/Po 430/01 jak to słusznie zauważa Izba Skarbowa w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia i w odpowiedzi na skargę dotyczył innego stanu faktycznego.

23 W sytuacji przed wydaniem decyzji z [...]r. o Nr [...] o rozłożeniu na raty, wywody pełnomocnika nie zasługiwały na uwzględnienie, ponieważ nie znajdują oparcia w przepisach powołanych w skardze.

24 W tym stanie i wobec stwierdzenia, że zaskarżone postanowienia są zgodne z prawem materialnym i procesowym na zasadzie art. 151 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w związku z art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnym i (Dz. U. Nr 153, poz. 1271 ze zm.) Sąd orzekł jak w sentencji wyroku.

25 /-/J.Małecki /-/M.Skwierzyńska /-/S.Zapalska

26 LF