Wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 12 listopada 2014 r., IV SA/Po 789/14

wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 12 listopada 2014 r., IV SA/Po 789/14

Sentencja

1 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Grażyna Radzicka (spr.) Sędziowie WSA Izabela Bąk-Marciniak WSA Maciej Busz Protokolant Sekr. sąd. Agnieszka Walocha po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 12 listopada 2014 r. sprawy ze skargi R. S. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w L. z dnia (...) r., nr (...) w przedmiocie niedopuszczalności odwołania uchyla zaskarżone postanowienie

Uzasadnienie

2 IV SA/Po 789/14

3 U z a s a d n i e n i e

4 Samorządowe Kolegium Odwoławcze w L. postanowieniem z dnia (...) r. nr (...) po rozpoznaniu odwołania R. S. od pisma Naczelnika Wydziału Gospodarki Lokalowej Urzędu Miasta L. z dnia (...) r., nr (...) w sprawie dodatku energetycznego – stwierdziło niedopuszczalność odwołania na podstawie art. 134 K.P.A.

5 Postanowienie wydano w następujących okolicznościach sprawy:

6 W dniu (...) r. R. S. złożył w Wydziale Gospodarki Lokalowej Urzędu Miasta L. wniosek o przyznanie dodatku energetycznego.

7 Pismem z dnia (...) r., działający z upoważnienia Prezydenta Miasta L., Naczelnik Wydziału Gospodarki Lokalowej zawiadomił R. S. o wszczęciu postępowania administracyjnego i jednocześnie, zgodnie z art. 64 § 2 kpa, wezwał do uzupełnienia wniosku poprzez dostarczenie kopii umowy sprzedaży energii elektrycznej zawartej z przedsiębiorstwem energetycznym. Na uzupełnienie wniosku organ wyznaczył wnioskodawcy termin 7 dni i jednocześnie pouczył R. S., że nieuzupełnienie wniosku w terminie spowoduje pozostawienie podania bez rozpoznania.

8 Ponieważ R. S. w wyznaczonym terminie, nie uzupełnił wniosku, organ pismem z dnia (...) r. poinformował wnioskodawcę o pozostawieniu wniosku bez rozpoznania wskazując, że przepisy prawa energetycznego tj. art. 5d ustawy wymagają, aby do wniosku dołączyć kopię umowy kompleksowej lub umowy sprzedaży energii elektrycznej.

9 Od pisma tego R.S. złożył odwołanie do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w L., które stwierdziło, że nie istnieje przedmiot odwołania bowiem nie wydano decyzji w pierwszej instancji. Stąd wydano postanowienie na podstawie art. 134 K.P.A.

10 Skargę na powyższe postanowienie złożył R. S, zarzucając organowi I instancji, że winien wydać decyzję i pouczyć go o sposobie i środkach odwołania. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w L. wniosło o oddalenie skargi.

11 Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje:

12 Skargę należało uwzględnić jakkolwiek nie z powodów podniesionych w skardze.

13 W przedmiotowej sprawie wnioskodawca został powiadomiony o wszczęciu postępowania administracyjnego w sprawie przyznania dodatku energetycznego pismem z dnia (...) r. doręczonym 24 marca 2014 r. w myśl art. 5d Ustawy z dnia 10 kwietnia 1997 r. – Prawo energetyczne (Dz. U. z 2012 poz. 1059 z późn. zm.). Przepis ten stanowi, że "dodatek energetyczny przyznaje wójt, burmistrz lub prezydent miasta, w drodze decyzji, na wniosek odbiorcy wrażliwego energii elektrycznej. Do wniosku dołącza się kopię umowy kompleksowej, lub umowy sprzedaży energii elektrycznej". Jeszcze przed otrzymaniem zawiadomienia o wszczęciu postępowania – w którym zobowiązywano R. S. do dostarczenia umowy kompleksowej lub umowy sprzedaży - bo dnia (...) r. wnioskodawca zwracał się do organu z informacją, że w biurze organu odmówiono mu wykonania kopii z oryginału umowy o dostawie energii elektrycznej. W piśmie złożonym (...) r. wnioskodawca proponował przeprowadzenie rozprawy na której można by przeprowadzić dowód z umowy (k. 5 akt administracyjnych). Dnia (...) r. listem poleconym wyjaśniono wnioskodawcy przepisy art. 89 § 1 K.P.A., 73 § 1 i 73 § 1a K.P.A. (k. 7-8 akt administracyjnych).

14 Dnia (...) r. wnioskodawca ponownie zwracał się o sporządzenie kserokopii z okazywanej umowy. W związku z informacjami dotyczącymi art. 73 § 1 i 73 § 1a K.P.A. – dnia (...) r. R. S. zwrócił się do organu o sporządzenie kopii dokumentów złożonych w sprawie (wniosku) a także wniosku złożonego (...) i kopii umowy sprzedaży energii elektrycznej załączonej do wniosku z (...) r. (k. 12 akt administracyjnych). Na powyższy wniosek organ kolejnym pismem z dnia (...) r. pouczył wnioskodawcę o treści art. 73 § 1, 1a § 2 K.P.A. i wyjaśnił, że strona postępowania nie może żądać, by odpisy w postaci kserokopii, nawet odpłatnie wykonał i dostarczył sam organ administracji publicznej "za pomocą kserokopiarki będącej na wyposażeniu urzędu, która nie jest przeznaczona do użytku publicznego (k. 14-15 akt administracyjnych).

15 Powyższe pismo spowodowało kolejną ripostę wnioskodawcy dotyczącą pojmowania przepisów art. 73 § 1 a K.P.A. W piśmie tym R. S. zarzucił także, że organ jest w posiadaniu danych pozwalających na pozytywne załatwienie jego wniosku.

16 Konsekwencją powyższego żądania było kolejne pismo z (...) r. organu doręczone listem poleconym (k. 19-20 akt administracyjnych), w którym wyjaśniono, że wnioskodawca nie wykonał zarządzenia organu w zakreślonym terminie, w związku z czym może wystąpić o przywrócenie terminu do uzupełnienia wniosku o przyznanie dodatku energetycznego, jeśli uchybienie nastąpiło bez jego winy.

17 Ostatecznie (...) r. poinformowano wnioskodawcę o pozostawieniu wniosku o przyznanie dodatku energetycznego bez rozpoznania (k. 24, 22, 23). Od powyższego pisma R. S. złożył odwołanie skutkiem czego Samorządowe Kolegium Odwoławcze w L. wydało postanowienie opisane na wstępie.

18 Jest niespornym, że przepisy prawa procesowego nie przewidują wydania decyzji o pozostawieniu podania bez rozpoznania (art. 64 § 2 K.P.A.). Pozostawienie podania bez rozpoznania jest specyficzną czynnością procesową polegającą na stwierdzeniu przez organ administracji publicznej (w drodze sporządzenia odpowiedniej adnotacji), że wniosek zawiera określoną wadę formalną czy inne braki i jest z tego powodu bezskuteczny z mocy prawa. Skoro zatem pozostawienie wniosku bez rozpoznania nie następuje w formie decyzji lub postanowienia, to na tego rodzaju czynność materialno-techniczną nie można wnieść środka zaskarżenia w formie odwołania. Dlatego niezasadne są zarzuty skarżącego, że organ I instancji winien zastosować art. 61 a K.P.A. gdyż wskazany przepis dotyczy zupełnie odmiennej sytuacji prawnej.

19 Jednakże w doktrynie trafnie zwraca się uwagę na to, że przepis art. 64 § 2 K.P.A., który miał zastosowanie w sprawie powinien być interpretowany przy uwzględnieniu dyrektyw wynikających z zasad ogólnych postępowania administracyjnego w tym art. 7 i 9 K.P.A (zob. M. Jaśkowska, A. Wróbel Kodeks postępowania administracyjnego, Komentarz do art. 64 K.P.A. – teza 2). Toteż organ II instancji, bez względu na sposób nazwania środka zaskarżenia sprecyzowany przez R. S. winien rozważyć, czy pozostawienie podania bez rozpoznania w trybie art. 64 § 2 K.P.A. w kontrolowanej sprawie w związku z żądaniem rozpoznania sprawy nie stanowi zażalenia na nieterminowe załatwienie sprawy przez organ administracji publicznej.

20 Art. 7 K.P.A. stanowi, że w toku postępowania organy administracji publicznej stoją na straży praworządności z urzędu lub na wniosek stron podejmują wszelkie czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli.

21 Korespondencja prowadzona w sprawie z wnioskodawcą znacznie przekroczyła koszty sporządzenia ksero umowy o dostarczenie energii elektrycznej wnioskodawcy gdyż koszt ksero dokumentu to 10 groszy. Art. 5 d Ustawy prawo energetyczne, stanowi element systemu wsparcia dla najuboższych odbiorców energii elektrycznej i organy rozpoznające przedmiotowe wnioski, powinny z należytą starannością i obiektywizmem traktować wnioskodawców.

22 Toteż organ odwoławczy, w myśl zasad ogólnych Kodeksu postępowania administracyjnego, winien podjąć kroki zmierzające do wyjaśnienia rzeczywistego żądania wnioskodawcy, mając na względzie słuszny interes obywatela. Na ocenę czynności organu I instancji winno mieć wpływ to, że żądanie wnioskodawcy zgłoszono po raz wtóry, bowiem upłynął okres, na który dodatek mu przyznano i w poprzednim postępowaniu R. S. dołączył do wniosku umowę wymaganą przepisami art. 5d Prawo energetyczne.

23 Europejski Kodeks Dobrej Praktyki Administracyjnej przyjęty przez Parlament Europejski w dniu 6 września 2001 r. w art. 10 ust. 3 stanowi, że "w razie potrzeby urzędnik służy jednostce poradą dotyczącą możliwego sposobu postępowania w sprawie wchodzącej w zakres jego działania oraz dotyczącą pożądanego sposobu rozstrzygnięcia sprawy". Jakkolwiek Europejski Kodeks nie ma mocy bezwzględnie obowiązującej to przytoczony przepis jest komplementarny w stosunku do postanowień art. 7 – in fine K.P.A.

24 Toteż organy orzekające w sprawach mając na celu wsparcie osób najuboższych winny mieć na względzie potrzeby petentów, służyć poradą umożliwiającą pozytywne załatwienie sprawy.

25 W kontrolowanej sprawie Sąd uznał, że wniosek skarżącego załatwiono w I instancji autokratycznie, a organ odwoławczy zastosował przepisy z art. 134 K.P.A. niejako automatycznie, bez rozważenia potrzeb i intencji skarżącego w myśl zasad ogólnych omówionych powyżej.

26 Przy ponownym rozpoznaniu sprawy organ odwoławczy winien wyjaśnić, czy skarżący faktycznie podtrzymuje wolę złożenia odwołania, czy też uważa, że organy niezasadnie przedłużają postępowanie w sprawie przyznania dodatku energetycznego, gdyż dopiero przy ewentualnej kontroli przewlekłości postępowania zarówno organ, który będzie rozpoznawał zażalenie, czy też Sąd będą mogły wyrazić pogląd czy wymóg dołączenia umowy w myśl art. 5d Prawo energetyczne winien być interpretowany w sposób jak to uczynił organ uprawniony do przyznania dodatku energetycznego.

27 Z tych względów na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. "c" Ustawy o postępowaniu przed sądami administracyjnymi z dnia 30 sierpnia 2002 r. (t.j. Dz. U. z 2012 poz. 270) orzeczono jak w sentencji wyroku.