Wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 17 kwietnia 2019 r., IV SA/Po 139/19
wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 17 kwietnia 2019 r., IV SA/Po 139/19
Sentencja
1 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Izabela Bąk - Marciniak Sędzia WSA Józef Maleszewski (spr.) Asesor sądowy WSA Maria Grzymisławska - Cybulska po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 17 kwietnia 2019 r. sprawy ze skargi S. W. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] grudnia 2018 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wydania zaświadczenia 1. uchyla zaskarżone postanowienie i poprzedzające je postanowienie Wójta Gminy T. Podgórne z dnia [...] lipca 2018 r. nr [...]; 2. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz S. W. kwotę [...]zł ([...] złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Uzasadnienie
2 Wójt Gminy T. P. postanowieniem z dnia [...] września 2017 r. znak: [...] powołując się na art. 219 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (j.t. Dz. U. z 2013 r. poz. 267, obecnie j.t. Dz.U. z 2017 poz. 1257 ze zm. - dalej k.p.a.) w związku z art. 6 ust. 1 ustawy z dnia 11 kwietnia 2003 r. o kształtowaniu ustroju rolnego (j.t. Dz.U. z 2012 r. poz. 803; obecnie j.t. Dz.U. z 2018r. poz. 1405 dalej u.k.u.r.) odmówił S. W. "zamieszkałemu R., ul. [...], [...]" wydania zaświadczenia potwierdzającego złożone oświadczenie o osobistym prowadzeniu gospodarstwa rolnego. W uzasadnieniu organ I instancji wskazał, że odmowa wydania zaświadczenia spowodowana jest okolicznościami dotyczącymi niespełniania warunków wynikających z art. 6 ust. 1 u.k.u.r. w zakresie zamieszkania na terenie gminy T. P. (zwanej też dalej "Gminą"). Wójt wyjaśnił, że w wyniku czynności podjętych przez Straż Gminną stwierdzono, że Wnioskodawca nie zamieszkuje na terenie Gminy, stąd nie ma podstaw do potwierdzenia złożonego oświadczenia. Przeprowadzone trzy kontrole w dniach 10–15 września 2015 r. o różnych porach dnia nie potwierdziły faktu zamieszkiwania posesji wskazanej w oświadczeniu. Zgodnie z zapisami notatki służbowej: "posesja wygląda na opuszczoną od dłuższego czasu, jeden z budynków jest zburzony a wszystko jest zarośnięte trawą i zielskiem". Ponowna kontrola, przeprowadzona 29 września 2015 r., potwierdziła stan tak jak poprzednio.
3 Samorządowe Kolegium Odwoławcze po rozpoznaniu zażalenia S. W., postanowieniem z dnia [...] stycznia 2018 r. nr [...] utrzymało w mocy postanowienie organu I instancji. W uzasadnieniu organ II instancji wskazał, że wystawienie zaświadczenia określonej treści może (choć nie musi) być poprzedzone postępowaniem wyjaśniającym, którego zakres wynikać będzie nie tylko z żądania osoby zainteresowanej, lecz również z oceny możliwości jego spełnienia przez organ. W niniejszej sprawie organ I instancji przeprowadził takie postępowanie i w jego wyniku doszedł do wniosku, że z uwagi na nieprowadzenie osobiście przez Wnioskodawcę gospodarstwa rolnego, nie może poświadczyć oświadczenia w tej kwestii.
4 W wyniku skargi wniesionej przez S. W., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu wyrokiem z dnia 12 kwietnia 2018 r. sygn. akt IV SA/Po 190/18 uchylił zaskarżone postanowienie i poprzedzające je postanowienie Wójta Gminy T. P.. W uzasadnieniu Sąd wskazał, że na przeszkodzie w ustaleniu, że wnioskodawca nie zamieszkuje w deklarowanym miejscu na terenie Gminy, nie stoi unormowanie art. 7 ust. 4 u.k.u.r. Przepis ten statuuje bowiem jedynie domniemanie, że miejsce zamieszkania odpowiada miejscu zameldowania na pobyt stały. Stąd, co do zasady, wystarczającym dowodem potwierdzającym zamieszkanie jest zaświadczenie o zameldowaniu na pobyt stały. Jednakże w razie wystąpienia uzasadnionych wątpliwości co do tego, czy taka tożsamość miejsca zamieszkania i zameldowania rzeczywiście w danym przypadku zachodzi, owo domniemanie może zostać wzruszone za pomocą innych środków dowodowych (tzw. przeciwdowodów). Zdaniem Sądu w niniejszej sprawie taki przeciwdowód, w postaci kilkukrotnych "kontroli" na przedmiotowej nieruchomości, został skutecznie przez organ I instancji przeprowadzony.
5 Mimo to wydane w sprawie postanowienia Sąd uznał za wadliwe, gdyż orzeczona nimi odmowa wydania wnioskowanego zaświadczenia jest co najmniej przedwczesna. Jak wskazał Sąd uwadze organów obu instancji uszło, że przewidziany w art. 6 ust. 1 u.k.u.r. wymóg przynajmniej pięcioletniego zamieszkiwania na terenie danej gminy został wprowadzony przez ustawodawcę dopiero ustawą z dnia 16 września 2011 r. o zmianie ustawy o gospodarowaniu nieruchomościami rolnymi Skarbu Państwa oraz o zmianie niektórych innych ustaw (Dz. U. Nr 233, poz. 1382 - dalej ustawa zmieniająca z 2011 r.). W wersji obowiązującej do 2 grudnia 2011 r., art. 6 ust. 1 u.k.u.r. nie wymagał posiadania domicylu długotrwałego (co najmniej 5-letniego). W związku ze zmianą definicji "rolnika indywidualnego" ustawodawca zawarł w art. 7 ustawy zmieniającej z 2011 r. przepis przejściowy, w świetle którego osoby fizyczne, które w dniu wejścia w życie ww. ustawy zmieniającej (tj. 3 grudnia 2011 r.) były rolnikami indywidualnymi w rozumieniu art. 6 u.k.u.r. w brzmieniu dotychczasowym, i nie spełniały warunków, o których mowa w art. 6 u.k.u.r. w brzmieniu nadanym tą ustawą zmieniającą, przez okres 5 lat od dnia wejścia w życie ww. ustawy zmieniającej (tj. do 3 grudnia 2016 r.) należało uznawać za osoby spełniające te warunki.
6 Wobec treści art. 7 ustawy zmieniającej z 2011 r. Sąd wskazał, że w kontrolowanej sprawie organy administracji nie powinny ograniczyć się tylko do zbadania, czy Wnioskodawca spełnia warunki stawiane rolnikowi indywidualnemu przez art. 6 ust. 1 u.k.u.r. w aktualnym (w dacie złożenia oświadczenia przez Wnioskodawcę) brzmieniu, lecz w sytuacji, gdy doszły do przekonania, że tych warunków nie spełnia, powinny ponadto ustalić, czy Wnioskodawcy w dniu 3 grudnia 2011 r. przysługiwał status rolnika indywidualnego w rozumieniu art. 6 ust. 1 u.k.u.r. w brzmieniu obowiązującym przed tym dniem. Takich ustaleń organ I instancji nie poczynił, uchybiając tym samym wymogom art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a., a organ II instancji, pomimo tych braków, rozstrzygnięcie Wójta zaakceptował, a więc w istocie wskazane uchybienia organu I instancji powielił. Skoro bowiem – jak twierdzi Skarżący, a czego organy nie kwestionowały – w poprzednich latach (a przynajmniej w 2004, 2007 i 2014 r.) Skarżący uzyskiwał wnioskowane zaświadczenia o posiadaniu statusu rolnika indywidualnego, to jawi się jako wielce prawdopodobne, że w dniu 3 grudnia 2011 r. spełniał wymagania stawiane rolnikowi indywidualnemu według unormowań art. 6 u.k.u.r. obowiązujących przed tym dniem (na co mogą wskazywać przedłożone przez Skarżącego poświadczenia z lat 2004 i 2007), a tym samym mógł skorzystać z art. 7 ustawy zmieniającej z 2011 r. (na co z kolei może wskazywać fakt wydania Skarżącemu wnioskowanego poświadczenia w 2014 r.).
7 Po ponownym rozpoznaniu sprawy Wójt Gminy T. P. postanowieniem z dnia [...] lipca 2018r. znak: [...] odmówił S. W. "zameldowanemu R., ul. [...], [...]" wydania zaświadczenia potwierdzającego złożone oświadczenie o osobistym prowadzeniu gospodarstwa rolnego. W uzasadnieniu postanowienia Wójt [...] przedstawił dotychczasowy przebieg postępowania i wskazał, że czynności sprawdzające przeprowadzone przez Gminę (ostatnie w dnia 30 lipca 2018 r.) potwierdziły zły stan techniczny zabudowań, całkowicie eliminujący możliwość zamieszkiwania na przedmiotowej posesji. Nadto wskazano, że Starosta P. decyzją z dnia [...] listopada 2016 r. nr [...] wydał pozwolenie na rozbiórkę budynku mieszkalnego jednorodzinnego oraz pięciu budynków gospodarczych pobudowanych na przedmiotowej nieruchomości, zaś Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowalnego dla powiatu p. decyzją [...] ze względu na stan techniczny nakazał zabezpieczenie zabudowań pobudowanych na nieruchomości położonej w R. ul. [...] przed dostępem osób trzecich oraz oznakowania tablicą z informacją o wyłączeniu z użytkowania i zakazie wstępu.
8 Wójt [...] stwierdził również, że okoliczność badania faktycznego zamieszkiwania przez wnioskodawcę na terenie gminy spowodowane zostało szeregiem postępowań toczących się przed Sądami, w których uczestniczy Gmina z udziałem strony, gdzie w zależności od okoliczności pada oświadczenie o zamieszkiwaniu lub niezamieszkiwaniu na terenie gminy T. P..
9 Zażalenie na powyższe postanowienie wniósł S. W. wskazując, że gospodarstwo rolne prowadzi od 20 lat i zamieszkuje w gminie T. P. pod adresem ul. [...], [...]. Miejsce wskazane we wniosku o wydanie zaświadczenia stanowi miejsce jego zameldowania przed remontem tego budynku, który obecnie wraca do użytkowania.
10 Samorządowe Kolegium Odwoławcze po rozpoznaniu powyższego zażalenia, postanowieniem z dnia [...] grudnia 2018 r. nr [...] utrzymało w mocy zaskarżone postanowienie organu I instancji. W uzasadnieniu organ odwoławczy przywołał treść art. 217 oraz art. 218 k.p.a. i stwierdził, że organ wydający zaświadczenie może jedynie potwierdzić stan prawny lub fakty niebudzące wątpliwości i wynikające z prowadzonej ewidencji, rejestrów, bądź innych danych znajdujących się w jego posiadaniu, co nie może być rozumiane dowolnie i rozszerzająco.
11 Dalej wskazano, że w stanie prawnym obowiązującym od 3 grudnia 2011 r. jedną z przesłanek uzyskania statusu rolnika jest zamieszkiwanie na terenie gminy, na obszarze której jest położona jedna z nieruchomości rolnych wchodzących w skład gospodarstwa rolnego osoby ubiegającej się o taki status. W ocenie Kolegium skarżący tego wymogu nie spełnia, przede wszystkim z uwagi na stan techniczny nieruchomości, w której, według jego oświadczenia rzekomo zamieszkuje. Nieruchomość ta i posadowione na niej budynki w aktualnym stanie nie nadają się do zamieszkania i gospodarowania i rzeczywiście wyglądają na opuszczone. Zdaniem Kolegium nie sposób także przyjąć, aby z wykorzystaniem takiej infrastruktury powadzona była przez skarżącego działalność rolnicza na tej nieruchomości. Ponadto w związku ze złym stanem technicznym budynków na przedmiotowej nieruchomości żona skarżącego wystąpiła o pozwolenie na ich rozbiórkę i je uzyskała.
12 Odnosząc się do zarzutów zażalenia stwierdzono, że unormowanie art. 7 ust. 4 u.k.u.r. statuuje jedynie domniemanie, że miejsce zamieszkania odpowiada miejscu zameldowania na pobyt stały. Stąd, co do zasady, wystarczającym dowodem potwierdzającym zamieszkanie jest zaświadczenie o zameldowaniu na pobyt stały. Jednakże w razie wystąpienia uzasadnionych wątpliwości co do tego, czy taka tożsamość miejsca zamieszkania i zameldowania rzeczywiście w danym przypadku zachodzi, owo domniemanie może zostać wzruszone za pomocą innych środków dowodowych (tzw. przeciwdowodów). Zdaniem Kolegium w niniejszej sprawie taki przeciw dowód, w postaci kilkukrotnych wizji lokalnych /kontroli/ na przedmiotowej nieruchomości, został skutecznie przez organ I instancji przeprowadzony.
13 Kolegium wskazało także, że rozpatrując zażalenie oceniło sprawę według stanu prawnego obowiązującego przed ustawą zmieniającą z 2011 r. który nie wymagał posiadania domicylu długotrwałego. W obu przypadkach przed zmianą jak i po niej nie stwierdzono spełnienia warunku domicylu. Ponadto należy zauważyć, że art. 7 ustawy zmieniającej z 2011 r. ma zastosowanie do osób będących rolnikami indywidualnymi, przy czym zarówno wcześniej /przed 2011 r./ jak i obecnie do uznania osoby za rolnika indywidualnego jest wykazanie m.in., ze prowadzi ona osobiście gospodarstwo rolne i posiada kwalifikacje rolnicze. Okoliczności powyższe w ocenie Kolegium nie zostały w tym przypadku potwierdzone.
14 S. W. kwestionując powyższe postanowienie wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu skargę nie zawierającą uzasadnienia.
15 W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia.
16 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje:
17 Skarga zawiera usprawiedliwione podstawy.
18 Zgodnie z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2018 r., poz. 1302 ze zm.- dalej P.p.s.a.) sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Ewentualne stwierdzenie uchybień w działaniu administracji publicznej obliguje sąd do uchylenia decyzji, stwierdzenia jej nieważności, bądź też stwierdzenia wydania decyzji z naruszeniem prawa (art. 145 § 1 P.p.s.a.). Sąd administracyjny, kontrolując działalność administracji publicznej, pozostaje zgodnie z art. 134 § 1 P.p.s.a. związany granicami sprawy, a nie granicami skargi.
19 Przechodząc do oceny zaskarżonego postanowienia w pierwszej kolejności stwierdzić należy, że organy administracyjne jak i Sąd rozpoznając niniejszą sprawę, związani byli wytycznymi zawartymi w wyroku Sądu z dnia 12 kwietnia 2018 r. sygn. akt IV SA/Po 190/18.
20 Ma to o tyle istotne znaczenie, że zgodnie z treścią art. 153 P.p.s.a. ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia. Związanie oceną prawną wyrażoną w wyroku (uzasadnieniu orzeczenia) oraz wynikającymi z niej wskazaniami co do dalszego postępowania oznacza, że organ nie może formułować nowych ocen prawnych, sprzecznych z wyrażonym wcześniej poglądem, lecz obowiązany jest do podporządkowania się jemu w pełnym zakresie oraz konsekwentnego reagowania w razie stwierdzenia braku zastosowania się do wskazań w zakresie dalszego postępowania przed organem administracji publicznej (wyrok NSA z dnia 30 lipca 2009 r., sygn. akt II FSK 451/08, Lex nr 526493; 23 września 2009 r., sygn. akt I FSK 494/09, Lex nr 594010; 13 lipca 2010 r., sygn. akt I GSK 940/09, Lex nr 594756; wyrok WSA we Wrocławiu z 14 stycznia 2010 r., sygn. akt I SA/Wr 1591/09, Lex nr 559604). Dlatego w razie wnoszenia kolejnych skarg, sąd administracyjny w pierwszej kolejności weryfikuje sposób wywiązania się organów ze skierowanych do nich wskazań, nie wnikając w materię objętą zakresem wcześniejszych ocen (wyrok NSA z dnia 21 kwietnia 2010 r., sygn. akt II FSK 2129/08, Lex nr 596261). Należy w tym miejscu dodatkowo podkreślić, że art. 153 P.p.s.a. pełni szczególną rolę w kontekście skuteczności oraz wykonalności orzeczeń sądów administracyjnych. Naruszenie art. 153 P.p.s.a. przez organy administracji pociąga za sobą niebezpieczeństwo ponownego zaskarżenia podjętej decyzji do sądu administracyjnego, unicestwienie bytu prawnego przedmiotowej decyzji oraz konieczność ponownego przeprowadzenia postępowania administracyjnego co do istoty sprawy. W ten sposób toczące się postępowanie administracyjne z nieuzasadnionych powodów ulega przedłużeniu. Dlatego art. 153 P.p.s.a. określa taką relację między organem administracyjnym a sądem, która sprowadza się do związania organu oceną prawną i wskazaniami do dalszego postępowania, gdzie nie ma miejsca na polemikę organu z oceną prawną i wskazaniami do dalszego postępowania.
21 Mając powyższe na uwadze wskazać należy, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w wyroku z dnia 12 kwietnia 2018 r. sygn. akt IV SA/Po 190/18 uchylając wydane w sprawie postanowienia organów I i II instancji wskazał, że wobec treści art. 7 ustawy zmieniającej z 2011r., w kontrolowanej sprawie organy administracji nie powinny były ograniczyć się tylko do zbadania, czy Wnioskodawca spełnia warunki stawiane rolnikowi indywidualnemu przez art. 6 ust. 1 u.k.u.r. w aktualnym brzmieniu, lecz w sytuacji, gdy doszły do przekonania, że tych warunków nie spełnia, powinny ponadto ustalić, czy Wnioskodawcy w dniu 3 grudnia 2011 r. przysługiwał status rolnika indywidualnego w rozumieniu art. 6 ust. 1 u.k.u.r. w brzmieniu obowiązującym przed tym dniem. W ocenie Sądu w składzie orzekającym w niniejszej sprawie organy administracyjne orzekające w sprawie nie przeprowadziły postępowania zgodnie z w/w wytycznymi.
22 Zgodnie z treścią art. 7 ustawy zmieniającej z 2011 r. osoby fizyczne, które w dniu wejścia w życie tej ustawy (tj. 3 grudnia 2011 r.) były rolnikami indywidualnymi w rozumieniu art. 6 ustawy wymienionej w art. 3, w brzmieniu dotychczasowym i nie spełniały warunków o których mowa w art. 6 ustawy w brzmieniu od 3 grudnia 2011 r., przez okres 5 lat od dnia wejścia w życie tej ustawy uznaje się za osoby spełniające te warunki.
23 Stosownie do treści art. 6 ust. 1 u.k.u.r. (w wersji sprzed zmiany dokonanej z dniem 3 grudnia 2011 r.) za rolnika indywidualnego uważało się osobę fizyczną, będącą właścicielem lub dzierżawcą nieruchomości rolnych o łącznej powierzchni użytków rolnych nieprzekraczającej 300 ha, prowadzącą osobiście gospodarstwo rolne, posiadającą kwalifikacje rolnicze, zamieszkałą w gminie, na obszarze której położona była jedna z nieruchomości rolnych wchodzących w skład tego gospodarstwa. Zgodnie z art. 6 ust. 2 ww. ustawy osoba fizyczna osobiście prowadziła gospodarstwo rolne, jeżeli podejmowała wszelkie decyzje dotyczące prowadzenia działalności rolniczej w tym gospodarstwie. Jak przy tym wynikało z art. 6 ust. 3 u.k.u.r., osoba fizyczna posiadała kwalifikacje rolnicze, jeżeli:
24 1. uzyskała wykształcenie rolnicze co najmniej zasadnicze lub wykształcenie średnie lub wyższe, lub
25 2. osobiście prowadziła gospodarstwo rolne lub pracowała w gospodarstwie rolnym przez okres co najmniej 5 lat.
26 Po nowelizacji dokonanej z dniem 3 grudnia 2011 r. zmieniła się treść art. 6 ust. 1 u.k.u.r. Zgodnie z definicją wynikającą z tej zmiany, warunkiem uznania danej osoby za rolnika indywidualnego jest spełnienie, miedzy innymi, przesłanki polegającej na posiadaniu kwalifikacji rolniczych i osobistego prowadzenia przez określony okres czasu gospodarstwa rolnego. Ustawodawca znacząco rozbudował te wymogi wskazując, że np. posiadanie kwalifikacji rolniczych wymaga wykazania uzyskania:
27 . wykształcenia rolniczego zasadniczego zawodowego, średniego lub wyższego lub
28 . tytułu kwalifikacyjnego lub tytułu zawodowego lub tytułu zawodowego mistrza w zawodzie przydatnym do prowadzenia działalności rolniczej i posiadania co najmniej 3-letniego stażu pracy w rolnictwie, lub
29 . wykształcenia wyższego innego niż rolnicze i posiadania co najmniej 3-letniego stażu pracy w rolnictwie albo wykształcenia wyższego innego niż rolnicze i ukończenia studiów podyplomowych w zakresie związanym z rolnictwem, albo wykształcenia średniego innego niż rolnicze i posiadania co najmniej 3-letniego stażu pracy w rolnictwie, lub
30 . wykształcenia podstawowego, gimnazjalnego lub zasadniczego zawodowego innego niż rolnicze i posiadania co najmniej 5-letniego stażu pracy w rolnictwie.
31 Odrębnie uregulowano także przesłanki wykazania posiadania odpowiedniego stażu pracy w rolnictwie (art. 6 ust. 3 u.k.u.r.).
32 W przedmiotowej sprawie WSA w Poznaniu wyrokiem z dnia 12 kwietnia 2018 r. sygn. akt IV SA/Po 190/18 przesądził, że w niniejszej sprawie należy stosować stan prawny obowiązujący przed dniem 3 grudnia 2011 r. (a więc bez warunku potwierdzenia 5 letniego okresu zamieszkania na terenie gminy i poszerzonych warunków potwierdzających kwalifikacje rolnicze).
33 W przedmiotowej sprawie w świetle wydanych rozstrzygnięć zauważyć należy, że warunkiem uzyskania zaświadczenia z art. 6 ust. 1 u.k.u.r. jest zamieszkiwanie na terenie gminy. Organy orzekające w sprawie przyjęły, że miejsce zamieszkania skarżącego odpowiada jego miejscu zameldowania. Uwadze organów orzekających w sprawie umknęło jednak, że skarżący w piśmie z dnia 15 maja 2018 r. złożonym do akt sprawy przed wydaniem postanowienia przez organ I instancji wskazywał, że mieszka na terenie gminy T. P. lecz pod innym adresem niż adres zameldowania. Pomimo tej treści oświadczenia organ I instancji nie przeprowadził żadnych czynności dowodowych mających na celu ustalenie faktycznego miejsca zamieszkania skarżącego przyjmując, że miejsce zamieszkania jest tożsame z miejscem zameldowania. W zażaleniu skarżący doprecyzował, że od 20 lat zamieszkuje pod adresem ul. [...] w T. P., a ul P. 5 w R. stanowi wyłącznie jego adres zameldowania. Organ odwoławczy nie ustosunkował się jednak w żaden sposób do powyższego oświadczenia.
34 W tym miejscu wskazać należy, że art. 218 §1 i § 2 k.p.a. nakazuje wydanie zaświadczenia, jeżeli sam organ posiada informacje niezbędne do potwierdzenia stanu faktycznego lub stanu prawnego. W razie braku ich posiadania organ może prowadzić w niezbędnym zakresie postępowanie wyjaśniające. Mając powyższe na uwadze należy stwierdzić, że wobec podnoszonej przez skarżącego okoliczności zamieszkiwania na terenie gminy T. P. pod adresem innym niż adres zameldowania, organy administracyjne orzekające w sprawie wydania zaświadczenia winny wezwać skarżącego do wykazania tej okoliczności. Dopiero prawidłowo przeprowadzone postępowanie wyjaśniające pozwoliłoby na ustalenie, czy żądane przez skarżącego poświadczenie oświadczenia o osobistym prowadzeniu gospodarstwa rolnego opiera się na właściwie udokumentowanej okoliczności. Zaniechanie powyższej czynności dowodowej w oparciu o treść art. 6 ust. 1 u.k.u.r. stanowi uchybienie wymogom art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a. W aktach sprawy brak jest bowiem ustaleń prowadzących do ustalenia rzeczywistego miejsca zamieszkania skarżącego.
35 Nadto wskazać należy, że w ramach prowadzonego postępowania organy orzekające w sprawie nie ustaliły czy skarżący rzeczywiście osobiście prowadzi gospodarstwo rolne. W tym miejscu wskazać należy, że prowadzenie działalności rolniczej wiąże się ściśle z normalnymi działaniami koniecznymi dla prowadzenia gospodarstwa rolnego, tj. z wykonywaniem pracy w tym gospodarstwie lub wykonywaniem innych zwykłych czynności związanych z prowadzeniem takiej działalności. Praca ta lub czynności nie muszą mieć charakteru pracy fizycznej. Mogą, jak wyjaśniał Sąd Najwyższy w uchwale składu siedmiu sędziów z dnia 30 maja 1988 r., sygn. akt III UZP [...], wpisanej do księgi zasad prawnych (OSNCP 1988, nr 12, poz. 166), polegać np. na zarządzaniu gospodarstwem. W takim przypadku zarządzanie gospodarstwem powinno mieć charakter zawodowej, stałej, osobistej i realizującej interesy danej osoby (posiadacza gospodarstwa) działalności rolniczej, mającej charakter pracy lub innych czynności wiążących się z prowadzeniem gospodarstwa. Należy również podkreślić, że samo posiadanie lub własność gospodarstwa nie mogą być kwalifikowane, jako jego prowadzenie, jeżeli nie wiąże się z nimi wykonywanie wyżej określonej działalności rolniczej (por. wyrok SN z dnia 29 września 2005 r., sygn. akt I UK 16/05, OSNP 2006, nr 17-18, poz. 278). W świetle powyższego stwierdzić należy, że na podstawie ustaleń organów orzekających w sprawie nie można jednoznacznie stwierdzić, czy skarżącego można uznać za prowadzącego osobiście działalność rolniczą. Organy prowadząc postepowanie skupiły się bowiem na ustaleniu stanu technicznego budynków pod adresem w R. ul. [...], stanowiącym adres zameldowania skarżącego, wobec których ostatecznie wydano decyzję w przedmiocie rozbiórki. Zły stan budynków na nieruchomości położonej w R. ul. [...] nie wyklucza jednak faktycznego prowadzenia przez skarżącego działalności rolniczej. W tym miejscu wskazać należy, że w oświadczeniu skarżący zadeklarował, że jest właścicielem użytków rolnych o pow. 2,07 ha. Zasadnym jest więc przeprowadzenie postępowania mającego na celu czy na tych gruntach prowadzona jest działalność rolnicza. Za wystarczające nie mogą być uznane stwierdzenia zawarte w postanowieniu organu I instancji, który powołując się na notatki służbowe z kontroli w dniach 10-15-09.2015 r. wskazał, że posesja jest zarośnięta trawą i zielskiem. Brak jest bowiem danych czy stan ten potwierdzony w kontroli przeprowadzonej w dniu 29 września 2015r. dotyczy tylko obszaru zabudowań, czy też całego gruntu rolnego, którego skarżący jest właścicielem.
36 Mając wszystko to na uwadze Sąd, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c w zw. z art. 135 P.p.s.a., uchylił postanowienia organów obu instancji (pkt 1 sentencji wyroku). O kosztach postępowania (pkt 2 sentencji wyroku) Sąd orzekł na podstawie art. 200 i art. 205 § 1 p.p.s.a., uwzględniając poniesiony przez Skarżącego koszt wpisu od skargi, w wysokości [...] zł.
37 Ponownie rozpoznając sprawę organ I instancji z uwzględnieniem wytycznych zawartych w niniejszym wyroku wyjaśni, czy w przedmiotowej sprawie zasadnym jest wydanie skarżącemu żądanego zaświadczenia.
Powołane przepisy
- Kodeks postępowania administracyjnego, art. 7
- Kodeks postępowania administracyjnego, art. 77 (§ 1)
- Kodeks postępowania administracyjnego, art. 217
- Kodeks postępowania administracyjnego, art. 218 (§ 1)
- Kodeks postępowania administracyjnego, art. 219
- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, art. 134 (§ 1)
- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, art. 135
- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, art. 145 (§ 1)
- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, art. 153
- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, art. 200
- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, art. 205 (§ 1)
- Ustawa o kształtowaniu ustroju rolnego, art. 6
Cytowane w
Cytowane w 1 orzeczeniu.