Wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 20 sierpnia 2020 r., IV SA/Po 1124/19

wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 20 sierpnia 2020 r., IV SA/Po 1124/19

Sentencja

1 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Donata Starosta (spr.) Sędzia WSA Maciej Busz Asesor sądowy WSA Maria Grzymisławska-Cybulska Protokolant st. sekr. sąd. Monika Zaporowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 sierpnia 2020 r. sprawy ze skargi F. W. na decyzję Wojewody z dnia [...] listopada 2019 r. nr [...] w przedmiocie wymeldowania z pobytu stałego oddala skargę w całości

Uzasadnienie

2 Zaskarżoną decyzją z dnia [...] listopada 2019 r. nr [...] Wojewoda na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia [...] czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2018 r. poz. 2096 ze zm.; zwanej dalej "k.p.a.") w związku z art. 35 ustawy z dnia 24 września 2010 r. o ewidencji ludności (Dz. U. z 2019 r. poz. 1397; zwanej dalej "u.e.l.") utrzymał w mocy decyzję Wójta Gminy T. P. z dnia [...] września 2019 r. nr [...]

3 Zaskarżona decyzja zapadłą w następującym stanie faktycznym.

4 Wójt Gminy T. P., decyzją z [...] sierpnia 2018 r. nr [...], na podstawie art. 35 u.e.l. orzekł o wymeldowaniu F. W. z pobytu stałego w budynku przy ul. [...] w R..

5 Po rozpatrzeniu odwołania złożonego przez F. W. Wojewoda decyzją z [...] października 2018 r. nr [...] uchylił ww. decyzję Wójta Gminy i przekazał sprawę organowi I instancji do ponownego rozpatrzenia. W ocenie Wojewody niezbędne było ponowne przeprowadzenie postępowania administracyjnego przez organ I instancji w celu zapewnienia czynnego udziału w tym postępowaniu w charakterze strony H. W..

6 Po ponownym przeprowadzeniu postępowania Wójt Gminy decyzją z [...] września 2019 r. nr [...] orzekł o wymeldowaniu F. W. z pobytu stałego w budynku przy ul. [...] w R.. W ocenie organu I instancji F. W. opuścił miejsce pobytu stałego i nie dopełnił obowiązku wymeldowania.

7 Odwołanie od ww. decyzji organu I instancji złożył F. W..

8 Zaskarżoną decyzją z dnia [...] listopada 2019 r. nr [...] Wojewoda utrzymał w mocy decyzję organu I instancji z [...] września 2019 r. nr [...]

9 W uzasadnieniu decyzji Wojewoda wyjaśnił, że przesłanka opuszczenia dotychczasowego miejsca pobytu stałego w rozumieniu art. 35 u.e.l. jest spełniona wówczas, gdy opuszczenie to ma charakter trwały i jest dobrowolne. W takim rozumieniu opuszczeniem lokalu jest nie tylko faktyczne nieprzebywanie, ale i zamiar opuszczenia danego lokalu, z jednoczesnym zerwaniem związków z dotychczasowym lokalem i założeniem w nowym miejscu ośrodka swoich osobistych

10 i majątkowych interesów. Jakkolwiek jednak zamiar ten, rozumiany jako przejaw woli osoby opuszczającej lokal, ma istotne znaczenie przy ocenie, czy do opuszczenia lokalu rzeczywiście doszło, to powinien być on oceniany na podstawie obiektywnych okoliczności, a nie treści ujętych w oświadczeniach zainteresowanej osoby.

11 W ocenie Wojewody postępowanie wyjaśniające wykazało, że F. W. opuścił budynek przy ul. [...] w R.. Fakt ten ustalono na podstawie notatki służbowej i dokumentacji fotograficznej sporządzonej przez Komendanta Straży Gminnej w T. P. z [...] czerwca 2017 r. z których wynika, że budynek przy ul. [...] w R. jest od dłuższego czasu niezamieszkany. W oknach przedmiotowej nieruchomości są wybite szyby, a teren posesji nie jest ogrodzony i dostępny od strony ulicy. Wymieniony budynek jest w złym stanie technicznym oraz notatki służbowej i dokumentacji fotograficznej wykonanej przez funkcjonariusza Straży Gminnej w T. P. z [...] czerwca 2018 r. potwierdzającej, że nieruchomość przy ul. [...] w R. jest w złym stanie technicznym i nikt w niej nie mieszka. Ponadto z pisma Zastępcy Komendanta Komisariatu Policji w T. P. z [...] lipca 2018 r. wynika, że pod wskazanym adresem znajduje się budynek wyglądający na niezamieszkały. Z informacji własnych Policji wiadomo, że F. W. nie zamieszkuje i nie jest widywany w nieruchomości przy ul. [...] w R.. Potwierdza to też notatka służbowa i dokumentacja fotograficzna wykonana przez funkcjonariusza Straży Gminnej w T. P. z [...] czerwca 2019 r., z których wynika, że nieruchomość przy ul. [...] w R. jest opuszczona i zarośnięta krzakami. Ponadto z protokołów z przesłuchania świadków J. P. oraz J. G. z dnia [...] sierpnia 2019 r. wynik, że w budynku przy ul. [...] w R. nikt nie mieszka. Przedmiotowy budynek to ruina, z powybijanymi oknami, zerwanym dachem położony na działce zarośniętej chwastami. Dodatkowo decyzją Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z [...] września 2015 r. nr [...] nakazano właścicielce H. W. rozbiórkę budynków zlokalizowanych na działce nr ewidencyjny [...] położonej przy ul. [...] w R. oraz uporządkowanie terenu do [...] grudnia 2018 r. W uzasadnieniu decyzji wskazano, że budynki, w tym budynek mieszkalny na terenie tej nieruchomości są nieużytkowane i znajdują się w bardzo złym stanie technicznym zagrażającym bezpieczeństwu ludzi i mienia oraz nie kwalifikują się do remontu, a

12 decyzją Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z [...] października 2017 r. nr [...] nakazano właścicielce H. W. m. in. wygrodzić taśmą sygnalizacyjną strefę niebezpieczną wokół nieruchomości przy ul. [...] w R., zabezpieczyć przedmiotowy budynek przed dostępem osób trzecich i umieścić w widocznych miejscach tablice informujące o wyłączeniu z użytkowania i zakazie wstępu w terminie oraz zakazie użytkowania budynków przy ul. [...] w R..

13 Zdaniem Wojewody zgromadzony w sprawie materiał dowodowy wskazuje, że F. W. nie mieszka domu nr [...] przy ul. [...] w R. co najmniej od 2015 r. Miejsce stałego pobytu danej osoby to miejsce, w którym osoba ta stale realizuje swoje podstawowe funkcje życiowe, tj. w szczególności mieszka, nocuje, spożywa posiłki, wypoczywa, przechowuje rzeczy niezbędne do codziennego funkcjonowania (odzież, żywność, meble), przyjmuje wizyty członków rodziny lub znajomych, utrzymuje chociażby okazjonalne kontakty z sąsiadami, przyjmuje i nadaje korespondencję. Takich czynności F. W. nie wykonuje w domu nr [...] przy ul. [...] w R.. Opuszczenie przez niego miejsca pobytu stałego miało charakter trwały i dobrowolny. W ocenie Wojewody fakt zamieszkiwania S. W. na posesji w przyczepie kampingowej w celu pilnowania remontu budynku mieszkalnego nie może być podstawą do utrzymywania fikcji meldunkowej. Stwierdzenia pełnomocnika F. W., że świadkowie zeznali nieprawdę nie mogą być wzięte pod uwagę, bowiem ich zeznania są spójne z ustaleniami Straży Gminnej w T. P., Policji oraz dokumentacją Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla powiatu poznańskiego.

14 F. W. złożył skargę na ww. decyzję Wojewody złożył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu.

15 W odpowiedzi na skargę Wojewoda wniósł o jej oddalenie podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji.

16 Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

17 Skarga jest bezzasadna.

18 Zgodnie z art. 35 u.e.l. organ gminy, o którym mowa w art. 28 ust. 1, wydaje z urzędu lub na wniosek właściciela lub podmiotów wskazanych w art. 28 ust. 2, decyzję w sprawie wymeldowania obywatela polskiego, który opuścił miejsce pobytu stałego

19 albo opuścił miejsce pobytu czasowego przed upływem deklarowanego okresu pobytu i nie dopełnił obowiązku wymeldowania się. Dla orzeczenia o wymeldowaniu z miejsca pobytu stałego niezbędne jest ustalenie zaistnienia przesłanek z art. 35 u.e.l., a więc przesłanki opuszczenia miejsca pobytu stałego oraz przesłanki niedopełnienia obowiązku wymeldowania się. Zgodnie z art. 25 ust. 1 u.e.l. pobytem stałym jest zamieszkanie w określonej miejscowości pod oznaczonym adresem z zamiarem stałego przebywania. O pobycie stałym przesądzają zatem dwa elementy: fizyczne przebywanie danej osoby w określonej miejscowości pod oznaczonym adresem oraz zamiar przebywania w tym miejscu (lokalu) w sposób stały (na stałe).

20 Przesłanka opuszczenia dotychczasowego miejsca pobytu stałego w rozumieniu przepisu art. 35 u.e.l., jak przyjmuje się w orzecznictwie sądowym, jest spełniona wówczas, gdy opuszczenie to ma charakter trwały i jest dobrowolne (m.in. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 14 maja 2010 r., sygn. akt II OSK 851/09; http://orzeczenia.nsa.gov.pl). O trwałości opuszczenia lokalu świadczy niewątpliwie fizyczne i długotrwałe nieprzebywanie danej osoby pod wskazanym adresem związane z zerwaniem wszelkich związków z dotychczasowym lokalem i brakiem woli powrotu do miejsca swojego dotychczasowego zamieszkiwania. Dobrowolność opuszczenia miejsca pobytu stałego musi wynikać z własnej woli zainteresowanej osoby, a nie z powodu presji, czy bezprawnego działania innych osób. Innymi słowy, o dobrowolności decyduje samodzielna rezygnacja z przebywania pod danym adresem, nie zaś rezygnacja wywołana przymusem fizycznym czy psychicznym, czy też finansowym osób trzecich. Opuszczenie miejsca pobytu stałego nie oznacza zatem jedynie fizycznego przebywania w innym miejscu niż miejsce pobytu stałego. Dla zaistnienia tej przesłanki konieczne jest, aby fizycznemu przebywaniu osoby w tym miejscu towarzyszyła wola opuszczenia dotychczasowego miejsca pobytu oraz zamiar stałego związania się z nowym miejscem, urządzenia w nim swego trwałego centrum życiowego. Ma to ważne znaczenie dla ustalenia, czy doszło do opuszczenia lokalu w rozumieniu analizowanego przepisu. Dla oceny tego zamiaru istotne jest jednak to, czy okoliczności faktyczne potwierdzają wolę osoby, czy też pozostają z nią w sprzeczności. Rezygnacja z przebywania w określonym lokalu może nastąpić zarówno w sposób wyraźny - poprzez złożenie oświadczenia woli, jak również w sposób domniemany - poprzez zachowanie, które nie wyraża woli stałego przebywania w miejscu, w którym dotychczas koncentrowały się sprawy życiowe danej osoby.

21 Jednocześnie wyjaśnienia wymaga, że zgodnie z art. 28 ust. 4 u.e.l., zameldowanie na pobyt stały lub czasowy służy wyłącznie celom ewidencyjnym i ma na celu potwierdzenie faktu pobytu osoby w miejscu, w którym się zameldowała. W orzecznictwie sądowoadministracyjnym wielokrotnie podkreślano, że ewidencja ludności ma charakter jedynie rejestracyjny, a jej celem jest odzwierciedlenie rzeczywistego stanu - faktycznego miejsca pobytu oznaczonej osoby. Utrzymanie zameldowania w lokalu, w którym dana osoba faktycznie nie przebywa stanowiłoby tzw. fikcję meldunkową. Byłoby to sprzeczne z celem instytucji zameldowania, a przede wszystkim z jej rejestrowym (ewidencyjnym) charakterem (por. np. wyroki NSA z dnia 28 września 2016 r. sygn. akt II OSK 439/15; z dnia 7 maja 2013 r. sygn. akt II OSK 2672/11; z dnia 22 lutego 2013 r. sygn. akt II OSK 1996/11; http://orzeczenia.nsa.gov.pl).

22 W ocenie Sądy Wojewoda prawidłowo ocenił, że w rozpoznawanej sprawie zaistniały przesłanki wymeldowania F. W. z miejsca pobytu stałego przy ul. [...] w R.. Z materiału dowodowego zebranego w toku postępowania administracyjnego wynika w sposób jednoznaczny, że skarżący opuścił miejsce pobytu stałego, a opuszczenie to miało charakter trwały i dobrowolny. Przedmiotowy budynek nie nadaje się do zamieszkiwania, a skarżący przez wiele lat nie podjął prób poprawy jego stanu technicznego. Stan techniczny budynku potwierdzają notatki służbowe oraz dokumentacja zdjęciowa wykonana w dniu [...] czerwca 2017 r. przez funkcjonariuszy Straży Gminnej w T. P.. Ponadto decyzją Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla powiatu P. z [...] września 2015 r. nr [...] orzeczono nakaz rozbiórki budynków zlokalizowanych na działce nr ewidencyjny [...] położonej przy ul. [...] w R. oraz uporządkowanie terenu do [...] grudnia 2018 r. Z kolei decyzją Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla powiatu P. z [...] października 2017 r. nr PINB/WO [...] orzeczono nakaz wygrodzenia taśmą sygnalizacyjną strefę niebezpieczną wokół nieruchomości przy ul. [...] w R., zabezpieczenia przedmiotowego budynku przed dostępem osób trzecich i umieszczenie w widocznych miejscach tablic informujących o wyłączeniu z użytkowania i zakazie wstępu w terminie oraz zakazie użytkowania budynków przy ul. [...] w R..

23 Okoliczność niezamieszkiwania skarżącego w przedmiotowym budynku potwierdza także notatka służbowa Zastępcy Komendanta Komisariatu Policji w T. P. z [...] lipca 2018 r., a także zeznania świadków J. P. oraz J. G..

24 W okolicznościach niniejszej sprawy zostało zatem jednoznacznie ustalone, że skarżący fizycznie nie przebywa w dotychczasowym miejscu pobytu stałego, a opuszczenie tego miejsca miało charakter trwały i dobrowolny. Zamieszkiwanie skarżącego w przedmiotowym budynku nie jest możliwe z uwagi na jego zły stan techniczny co jednoznacznie przesądza o trwałym charakterze opuszczenia dotychczasowego miejsca pobytu stałego. Skarżący natomiast nie przedstawił jakichkolwiek dowodów mogących uwiarygodnić okoliczność, iż opuszczenie miejsca pobytu stałego nie miało charakteru trwałego.

25 W tym stanie rzeczy Sąd na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2019r. poz. 2325 z późn. zm.) orzekł jak w sentencji.