Postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 26 września 2024 r., II SAB/Po 73/24

postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 26 września 2024 r., II SAB/Po 73/24

Sentencja

1 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Danuta Rzyminiak-Owczarczak Sędzia WSA Szymon Widłak (spr.) Asesor WSA Arkadiusz Skomra po rozpoznaniu 26 września 2024 r. na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym sprawy ze skargi W. K. na bezczynność Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego [...] w przedmiocie zbadania legalności wybudowania i użytkowania obiektów budowlanych postanawia: 1. odrzucić skargę, 2. zwrócić skarżącemu W. K. kwotę 100 zł (słownie: sto złotych) tytułem uiszczonego wpisu od skargi.

Uzasadnienie

2 W. K. wniósł do tut. Sądu skargę na bezczynność Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego [...] (dalej: "PINB"). Wskazał, że w dniu 20 grudnia 2019 r. złożył do PINB wniosek o zbadanie legalności wybudowania i użytkowania, zgodnie ze stanem faktycznym obiektów budowlanych znajdujących się w gospodarstwie rolnym M. K. w Z. , w gminie O. oraz w S., w gminie L.. W ocenie skarżącego, organ jest bezczynny, gdyż zaniechał działań kontrolnych, nie odpowiedział w sposób merytoryczny na wniosek skarżącego oraz nie podał podstawy prawnej.

3 W odpowiedzi na skargę PINB podniósł, że skarga jest bezzasadna. Podał, że przed organami nadzoru budowlanego prowadzone były postępowania z wniosku W. K. od 2013 r. W żadnym postępowaniu przed PINB W. K. nie był stroną.

4 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył co następuje.

5 Skarga podlega odrzuceniu.

6 Przed przystąpieniem do merytorycznego rozpoznania sprawy sąd jest zobowiązany do zbadania przesłanek dopuszczalności skargi.

7 Kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie wyłącznie w sprawach ściśle określonych w ustawie. Skarga do sądu administracyjnego może być wniesiona tylko od aktów administracyjnych wymienionych w art. 3 § 2 pkt 1-7 p.p.s.a., a także na bezczynność i przewlekłe prowadzenie postępowania organów w przypadkach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4a p.p.s.a.

8 Zgodnie z kolei z art. 58 § 1 pkt 1 p.p.s.a. sąd odrzuca skargę jeżeli sprawa nie należy do właściwości sądu administracyjnego.

9 Skarżący wraz z wniesieniem wniosku, który wpłynął do PINB w dniu 20 grudnia 2019 r. zasygnalizował organowi nieprawidłowości w zakresie legalizacji i użytkowania obiektów budowlanych znajdujących się w gospodarstwie rolnym M. K.. Nastąpiło to w formie tzw. skargi powszechnej wniesionej w trybie postępowania skargowego uregulowanego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. 2024 r. poz. 572 dalej zwanej "k.p.a.). Zgodnie bowiem z art. 227 k.p.a. przedmiotem skargi może być, w szczególności zaniedbanie lub nienależyte wykonywanie zadań przez właściwe organy albo przez ich pracowników, naruszenie praworządności lub interesów skarżących, a także przewlekłe lub biurokratyczne załatwianie spraw. Skarga powszechna szczególny środek ochrony interesów jednostki, w przypadku zarzucania organowi wadliwej działalności.

10 Przedmiotem natomiast skargi wniesionej w niniejszej sprawie do sądu administracyjnego jest bezczynność PINB w przedmiocie rozpatrzenia ww. skargi powszechnej.

11 Wniesienie skargi do sądu administracyjnego na bezczynność organu jest dopuszczalne tylko w takim zakresie, w jakim dopuszczalne jest zaskarżenie do sądu administracyjnego decyzji, postanowienia lub innego aktu czy czynności z zakresu administracji publicznej. Tymczasem działanie organów administracji publicznej związane z wniesieniem skargi powszechnej w rozumieniu art. 227 k.p.a. nie podlega kognicji sądów administracyjnych. Działania administracji publicznej będące przedmiotem skarg, o których mowa w art. 227 k.p.a., nie podlegają kontroli sądów administracyjnych z uwagi na to, że nie mieszczą się w katalogu czynności i aktów poddanych kontroli sądowoadministracyjnej. W postępowaniu tym nie wydaje się aktu wskazanego w art. 3 § 2 pkt 1-4 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2024 r. poz. 1634 ze zm. dalej "p.p.s.a."), jak również nie ma zastosowania przepis art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a. Pogląd ten jest utrwalony w orzecznictwie sądowoadministracyjnym (por. postanowienie NSA z 8 lutego 2024 r. i powołane w uzasadnieniu postanowienia orzeczenia tj. wyrok NSA z 24 listopada 2011 r., sygn. akt II OSK 1961/11; postanowienia NSA: z 1 marca 2010 r., sygn. akt II OSK 478/09, z 25 lutego 2009 r., sygn. akt II OSK 241/09 oraz z 26 stycznia 2006 r., sygn. akt I OSK 26/07, publ. w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów administracyjnych zwanej dalej "CBOSA").

12 Zarówno sposób załatwienia skargi powszechnej (art. 237 § 1 i § 3 k.p.a.), poprzez zawiadomienie o załatwieniu skargi, jak również zarzucana w związku z tym bezczynność w rozpatrzeniu skargi powszechnej nie należy do właściwości sądów administracyjnych. W konsekwencji niedopuszczalna jest również skarga na bezczynność lub przewlekłość w tym zakresie.

13 Tryb skargowy jest jednoinstancyjnym postępowaniem o charakterze uproszczonym, którego zakończenie, czyli zawiadomienie o sposobie załatwienia skargi, nie daje podstaw do uruchomienia dalszego trybu instancyjnego tj. postępowania odwoławczego, ale także postępowania sądowoadministracyjnego.

14 Niemożność zakwalifikowania sposobu załatwienia skargi złożonej w trybie Działu VIII k.p.a. do aktów i czynności zaskarżalnych do sądu administracyjnego w rozumieniu art. 3 § 2 p.p.s.a. powoduje konieczność odrzucenia skargi.

15 Mając na względzie powyższe, zważywszy, że przedmiotem skargi wniesionej do sądu jest bezczynność PINB związana z załatwieniem skargi powszechnej, Sąd stwierdził, że skarga ta nie dotyczy spraw należących do właściwości rzeczowej sądu administracyjnego i jako taka nie podlega merytorycznemu rozpoznaniu.

16 Wobec powyższego, Sąd na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 p.p.s.a. odrzucił skargę.