Postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 31 października 2014 r., II SAB/Po 67/14

postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 31 października 2014 r., II SAB/Po 67/14

Sentencja

1 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Wiesława Batorowicz po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym 31 października 2014 r. skargi M. K. na bezczynność Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Poznaniu w przedmiocie wydania postanowienia sygnalizacyjnego postanawia odrzucić skargę. /-/ Wiesława Batorowicz

Uzasadnienie

2 M. K. wniósł datowaną na 3 lipca 2014 r. skargę na bezczynność Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Poznaniu w związku z pismem skarżonego organu nr [...] z dnia [...] czerwca 2014 r. Nie zgadzając się z treścią przedmiotowego pisma, skarżący podniósł, że stanowisku organu zawartemu w przedmiotowym piśmie przeczy treść art. 1, art. 2 i art. 19 - art. 21 ustawy z dnia 12 października 1994 r. o samorządowych kolegiach odwoławczych, bowiem z art. 20 ust. 1 tej ustawy jasno wynika, że w przypadku stwierdzenia istotnych uchybień w racy organu jednostki samorządu terytorialnego, prezes kolegium wydaje postanowienie sygnalizacyjne, którego odpisy przekazuje organowi jednostki samorządu terytorialnego i, odrębnie, komisji rewizyjnej odpowiednio rady gminy, powiatu albo sejmiku województwa oraz właściwemu wojewodzie.

3 W skardze przedstawił polemikę ze stanowiskiem Kolegium wyrażonym w piśmie z dnia [...] czerwca 2014 r. oraz przedstawił okoliczności dotyczące postępowania o udostępnienie informacji publicznej przez Burmistrza Miasta i Gminy P. na wniosek skarżącego z dnia 28 czerwca 20212 r. i 15 kwietnia 2014 r., jak i związane z wydaniem przez Kolegium postanowienia z dnia [...] marca 2014 r. nr [...] w wyniku rozpatrzenia odwołania C. K. od decyzji organu I instancji z dnia [...] 2014 r. o odmowie udzielenia informacji publicznej w zakresie żądanym od dnia 12 lutego 2013 r. od tego organu.

4 Skarżący wyjaśnił, że z uwagi na stwierdzone naruszenia prawa występuje z wnioskiem o zaprzestanie naruszania przepisów obowiązującego prawa oraz usunięcia dotychczasowych przejawów takiego naruszenia, jak również ze skargą na bezczynność Kolegium w zakresie realizacji ustawowych nakazów, w tym nakazu z art. 20 ust. 1 ustawy o samorządowych kolegiach odwoławczych.

5 W odpowiedzi na skargę Kolegium wniosło o jej oddalenie, argumentując, że przed tym organem nie toczyło się ani nie toczy postępowanie w sprawie, której stroną lub uczestnikiem jest M. K. Organ wyjaśnił, że jedynie z uwagi na pismo skarżącego skierowane do Urzędu Miasta i Gminy P. (przesłane też do wiadomości Komendantowi Głównemu Policji, Ministerstwu Spraw Wewnętrznych i Wojewodzie Wielkopolskiemu), zawierające krytyczne uwagi dotyczące działalności Burmistrza, a przekazane przez Urząd Gminy tutejszemu Kolegium, skarżony organ odpowiedział stronie pismem z dnia [...] czerwca 2014 r. ([...]) o braku możliwości rozpatrzenia sprawy przez Kolegium, ponieważ w sprawach objętych zarzutami nie toczyło się żadne postępowanie administracyjne ani nie zapadła decyzja w rozumieniu przepisów Kodeksu postepowania administracyjnego (dalej: k.p.a.), zaś pisma, które kierował do niego Burmistrz miały jedynie charakter informacyjny i w takiej sytuacji przysługuje zainteresowanemu skarga na działalność lub zaniechanie Burmistrza do Rady Gminy w trybie przepisów art. 227-art.240 k.p.a. W konsekwencji Kolegium uznało, że w sprawie nie doszło do bezczynności Kolegium.

6 W odpowiedzi na wezwanie Sądu do sprecyzowania w terminie 7 dni (uzupełnienie braków formalnych skargi) skargi o podanie w jakiej sprawie (co jest jej przedmiotem?) skarżący oczekuje wydania przez Kolegium decyzji, postanowienia lub innego aktu albo czynności z zakresu administracji publicznej - i to pod rygorem odrzucenia skargi, skarżący w piśmie z dnia 21 sierpnia 2014 r. zakwestionował prawidłowość pism kierowanych do niego przez tutejszy Sąd. Podniósł, że "z całą pewnością w dniu 03.07.2014r.[...], złożyłem skargę na bezczynność SKO w Poznaniu w postępowaniu nr [...], w związku z pismem z dnia [...]06.2014r., zawierającym »informację, że Kolegium jako organ administracji publicznej wyższego stopnia rozpatruje odwołania od decyzji wydanych w toku postępowania, przez organy I instancji/wójta, burmistrza, prezydenta miasta«". Stwierdził, że w treści swojej skargi z dnia 3 lipca 2014 r. "wyłożone są precyzyjnie i wyczerpująco przedmiot, i zarzuty skargi". Ponadto skarżący przedstawił krytykę treści odpowiedzi na skargę, jako w niniejszej sprawie wniosło Kolegium. Zarazem strona stwierdziła, że "powyższe eliminuje możliwość ustalenia" przez niego "danych i treści skargi, odnośnie której " otrzymał wezwanie" z tutejszego Sądu.

7 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje.

8 Skarga wniesiona w niniejszej sprawie nie dotyczy aktu lub czynności, których zaskarżenie do sądu administracyjnego byłoby dopuszczalne. Wniosek taki wynika z analizy skargi oraz twierdzeń stron przedstawionych w odpowiedzi Kolegium na skargę oraz w piśmie skarżącego z dnia 21 sierpnia 2014 r.

9 Wyjaśnić należy, że przedmiot skargi do sądu administracyjnego jest ściśle określony przepisami prawa, sąd administracyjny kontroluje bowiem legalność działalności organów administracji publicznej sprawowanej we władczych formach wymienionych w art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r., poz. 270, z późn,. zm.) - dalej: p.p.s.a, takich jak decyzje administracyjne, określone postanowienia, inne akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, indywidualne interpretacje przepisów prawa podatkowego, akty prawa miejscowego i inne akty organów jednostek samorządu terytorialnego podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej, akty nadzoru. Sąd administracyjny jest również właściwy do rozpoznania skargi na bezczynność organów w przypadkach, gdy mają one obowiązek wydać decyzję, postanowienie lub inny indywidualny akt, natomiast nie czynią tego w ustawowym terminie wyznaczonym dla załatwienia sprawy (art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a.).

10 Właściwość sądu administracyjnego nie obejmuje natomiast spraw zainicjowanych skargami na działalność organów, a więc takich, których przedmiotem jest krytyka nienależytego wykonywania lub organizacji zadań przez organy i ich pracowników, skarg zawierających zarzuty wadliwej działalności organu, wyrażających niezadowolenie z jego pracy, wytykających zaniechania i inne nieprawidłowości, czyli przede wszystkim skarg tzw. powszechnych (obywatelskich) wymienionych w art. 227 k.p.a., wnoszonych na podstawie przepisów działu VIII Kodeksu postępowania administracyjnego "Skargi i wnioski". Również w zakresie właściwości sądów administracyjnych nie pozostaje sposób załatwienia skargi powszechnej przez uprawniony organ (art. 237 § 1 i § 3 k.p.a.). W orzecznictwie sądowoadministracyjnym ugruntowane jest stanowisko, że brak jest możliwości wniesienia skargi na bezczynność organu w razie nierozpatrzenia skargi wniesionej na podstawie art. 227 k.p.a. (por. postanowienie NSA z dnia 27 czerwca 2011 r. sygn. akt II OSK 2692/11, LEX nr 1110181 i postanowienie NSA z dnia 12 marca 2013 r. sygn. akt I OSK 318/13, Lex nr 1305299). Zasadą jest, że w sprawach dotyczących postępowania skargowego nie przysługuje skarga do sądu administracyjnego. Działania podejmowane przez organ w trybie postępowania w sprawie skarg i wniosków, normowane przepisami działu VIII Kodeksu postepowania administracyjnego, nie mają formy aktu lub czynności, o jakich mowa w art. 3 § 2 p.p.s.a.

11 Podobnie do właściwości sądu administracyjnego nie należy kontrolowanie działalności samorządowego kolegium odwoławczego w zakresie kompetencji określonych w art. 20 ustawy z dnia 12 października 1994 r. o samorządowych kolegiach odwoławczych (Dz.U. z 2001 r. nr 79, poz.856, z późn. zm.), zgodnie z którym w przypadku stwierdzenia istotnych uchybień w pracy organu jednostki samorządu terytorialnego, prezes kolegium wydaje postanowienie sygnalizacyjne, którego odpisy przekazuje organowi jednostki samorządu terytorialnego i, odrębnie, komisji rewizyjnej odpowiednio rady gminy, powiatu albo sejmiku województwa oraz właściwemu wojewodzie (ust. 1). Brak instancyjności postępowania kontrolno-nadzorczego wobec organu gminy oraz powierzenie kompetencji do wydawania postanowień sygnalizacyjnych przewodniczącemu kolegium dowodzi, że nie są to postanowienia o charakterze proceduralnym w rozumieniu Kodeksu postępowania administracyjnego (tak J.P. Tarno [w:] Samorządowe kolegia odwoławcze jako szczególne organy administracji publicznej. Teza 3, artykuł ST 1997/1-2/120-126). Postanowienie sygnalizacyjne o którym mowa w art. 20 ust. 1 ustawy o samorządowych kolegiach odwoławczych wydaje samodzielnie, jednoosobowo przewodniczący kolegium. Na postanowienie to zaś nie przysługuje zażalenie, nie ma zatem instancyjności postępowania. Te dwa elementy potwierdzają, że nie jest to postanowienie o charakterze proceduralnym w rozumieniu Kodeksu postępowania administracyjnego, lecz tak określona forma dla sygnalizacji przez przewodniczącego kolegium istotnych uchybień w pracy organu jednostki samorządu terytorialnego (tak M. Kotulski [w:] Samorządowe kolegia odwoławcze (wybrane uwagi na tle ustawy o samorządowych kolegiach odwoławczych). Teza 4, artykuł w ST 2001/6/28-43).

12 Odnosząc powyżej przedstawione uwagi do realiów niniejszej sprawy, należy stwierdzić, że skarżący nie może skutecznie przed sądem administracyjnym zwalczać ewentualnej bezczynności Kolegium w zakresie wystąpienia z postanowieniem sygnalizacyjnym do właściwych organów Gminy P. w zakresie domniemanych nieprawidłowości, jakie strona przypisuje organom tej Gminy w zakresie rozpatrzenia jego wniosku z dnia 28 czerwca i kolejnych, włącznie z wnioskiem 1 kwietnia 2014 r. o udostępnienie w trybie ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz.U. nr 112, poz. 1198, z późn. zm.) szeregu informacji, w tym również w sprawach dotyczących "[...]" na terenie Gminy. Natomiast, jak już wspomniano, ewentualna skarga i postępowanie w trybie przewidzianym w Dziale VIII Kodeksu postępowania administracyjnego, na pozaorzeczniczą działalność kolegiów, do której rozpatrzenia właściwy jest Prezes Rady Ministrów zgodnie z art. 3a ust. 1 i ust. 4 pkt 3 ustawy o samorządowych kolegiach odwoławczych, również nie mogłoby być przedmiotem kontroli przed sądem administracyjnym, gdyż tego rodzaju sprawy znajdują się poza kompetencjami i właściwością sądów administracyjnych.

13 W związku z powyższym nie sposób uznać, aby skarga wniesiona przez M. K. w niniejszej sprawie mieściła się w granicach kognicji sądu administracyjnego, o której mowa w art. 3 § 2 p.p.s.a. Wobec tego, uznając skargę wniesioną w niniejszej sprawie za niedopuszczalną, Sąd na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 i § 3 p.p.s.a orzekł, jak w sentencji postanowienia.

14 /-/ Wiesława Batorowicz