Postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 20 grudnia 2017 r., II SA/Po 963/17

postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 20 grudnia 2017 r., II SA/Po 963/17

Sentencja

1 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Asesor WSA Jan Szuma po rozpoznaniu w dniu 20 grudnia 2017 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi M. O. na uchwałę Rady Miasta z dnia [...] kwietnia 2015 r., nr [...] w przedmiocie zbycia części udziałów spółce prawa handlowego postanawia I. odrzucić skargę, II. zwrócić M. O. kwotę [...]zł uiszczoną tytułem wpisu od skargi /-/ J.Szuma

Uzasadnienie

2 Pismem z dnia [...] września 2017 r. M. O. (zwane dalej także "skarżącym M."), reprezentowana przez Burmistrza, wniosła skargę na uchwałę Rady Miasta z dnia 13 kwietnia 2005 r., [...] w sprawie wyrażenia zgody na zawarcie umowy pomiędzy M. O. a [...] sp. z o.o. określającą formułę przystąpienia [...] sp. z o.o. do zakładu [...] sp. z o.o. w O.. Skarżące M. wystąpiło zarazem o orzeczenie niezgodności zaskarżonej uchwały z prawem (ze względu na zaistnienie przesłanek nieważności). W skardze przedstawiono szereg zarzutów przeciwko uchwale. Skarżące M. wskazało, że wywołała ona daleko idące konsekwencje – pozwoliła na zawarcie przez wcześniejszego Burmistrza J. Ł. umowy pomiędzy M. O. a [...] sp. z o.o. (obecnie S.A.), na mocy której M. wyzbyło się de facto kontroli nad spółką stanowiącą mienie komunalne. Ostatnią kwestię skarżące Miasto uwypukliło w kontekście wystąpienia po jej stronie interesu prawnego w rozumieniu art. 101 ust. 1 u.s.g.

3 W odpowiedzi na skargę Rada Miasta, reprezentowana przez jej Przewodniczącego, uznała zarzuty skargi za zasadne. Przesłała także uchwałę, w której wyraziła poparcie dla działań Burmistrza w sprawie uzyskania kontroli M. O. nad spółką [...] sp. z o.o.

4 Zarządzeniem z dnia 13 listopada 2017 r. sędzia sprawozdawca polecił wezwać Przewodniczącego Rady Miasta do nadesłania uporządkowanych i ponumerowanych akt administracyjnych, albowiem nadesłano akta jedynie w fotokopiach, do tego nieczytelnych. Wezwano także Przewodniczącego do jednoznacznego zajęcia stanowiska, co do żądania procesowego odnoszącego się do skargi.

5 Powyższym zarządzeniem polecono wezwać nadto pełnomocnika skarżącego Miasta do wykazania, czy przed złożeniem skargi wniesione zostało wezwanie do usunięcia naruszenia prawa w odniesieniu do zaskarżonej uchwały stosownie do art. 101 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym, według brzmienia obowiązującego do dnia 31 maja 2017 r. (wówczas tekst jedn. Dz. U. 2016 r., poz. 446 ze zm.; dalej "u.s.g") w zw. z art. 17 ust. 2 ustawy z dnia 7 kwietnia 2017 r. o zmianie ustawy - Kodeks postępowania administracyjnego oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. 2017 r., poz. 935).

6 Dnia 21 listopada 2017 r. wpłynęło do akt stanowisko pełnomocnika skarżącego Miasta, w którym wyjaśnił on, że nie przed złożeniem skargi nie wezwano Rady do usunięcia naruszenia prawa, albowiem postępowanie przez Wojewódzkim Sądem Administracyjnym wszczęto po 1 czerwca 2017 r., a więc w chwili obowiązywania art. 101 u.s.g. w obecnym brzmieniu nie wymagającym takiego wezwania.

7 Dnia 27 listopada 2017 r. Przewodniczący Rady Miasta nadesłał akta administracyjne. Jednocześnie wyjaśnił, że stoi na stanowisku, że zaskarżona uchwała narusza prawo, jednakże stosownie do art. 94 ust. 2 u.s.g. Rada nie ma kompetencji do orzeczenia o jej niezgodności z prawem.

8 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje:

9 Skarga podlega odrzuceniu przede wszystkim z powodu nie wypełnienia wymagań formalnych do jej wniesienia.

10 Skarga Miasta i Gminy [...] złożona została w oparciu o art. 101 u.s.g. Podstawę taką wprost wskazano w jej treści.

11 Art. 101 u.s.g. podlegał w ostatnim okresie nowelizacji. W obecnym jego brzmieniu, co zauważył pełnomocnik skarżącego Miasta w piśmie z dnia 17 listopada 2017 r., wniesienie skargi na uchwałę organu gminy z zakresu administracji publicznej nie wymaga poprzedzenia jej wezwaniem do usunięcia naruszenia prawa.

12 Zauważyć jednak należy, że w myśl przepisów przejściowych ustawy z dnia 7 kwietnia 2017 r. (wskazanej wyżej) przepisy ustawy o samorządzie gminnym w brzmieniu nadanym tą nowelizacją stosuje się do aktów i czynności organów administracji publicznej dokonanych po dniu jej wejścia, a więc po 1 czerwca 2017 r. (zob. art. 17 ust. 2 w zw. z art. 2 ustawy z dnia 7 kwietnia 2017 r.).

13 W niniejszej sprawie przedmiotem zaskarżenia jest uchwała z dnia 13 kwietnia 2005 r. Stosuje się do niej zatem art. 101 ust. 1 u.s.g. w brzmieniu sprzed 1 czerwca 2017 r. Przepis ten stanowił wówczas, że "Każdy, czyj interes prawny lub uprawnienie zostały naruszone uchwałą lub zarządzeniem podjętymi przez organ gminy w sprawie z zakresu administracji publicznej, może - po bezskutecznym wezwaniu do usunięcia naruszenia - zaskarżyć uchwałę lub zarządzenie do sądu administracyjnego".

14 Miasto i Gmina [...] wnosząc skargę na uchwałę Rady Miasta nie wyczerpała zatem warunku formalnego obejmującego złożenie wezwania do usunięcia naruszenia prawa. Jest to wystarczający powód odrzucenia skargi na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity Dz. U. z 2017 r., poz. 1369, dalej "P.p.s.a.") (por. postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 26 września 2017 r., II OSK 2034/17 oraz z dnia 6 czerwca 2017 r., II OZ 581/17, orzeczenia.nsa.gov.pl).

15 Na marginesie Sąd wyjaśnia, że skarga podlega odrzuceniu także z innej przyczyny (art. 58 § 1 pkt 5a P.p.s.a.). Jak wskazano, art. 101 ust. 1 u.s.g. uzależnia prawo do wniesienia skargi od wykazania, że naruszone zostały interes prawny lub uprawnienie wnoszącego skargę. W niniejszej sprawie skargę składa M. O., która w ten sposób kwestionuje uchwałę własnego organu – Rady Miejskiej. M. i Gmina reprezentowana jest z kolei przez Burmistrza (art. 31 u.s.g.), przy czym tenże jest zarazem podmiotem, którego zadaniem jest wykonywanie uchwał rady gminy (art. 30 ust. 1 u.s.g.). Z tego powodu w orzecznictwie sądów administracyjnych przyjmuje się, że organ wykonawczy gminy nie jest uprawniony do wniesienia skargi na uchwałę rady jego własnej gminy (zob. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 26 listopada 2009 r., I OSK 1584/09 oraz z dnia 20 października 2017 r., II OSK 2585/17, orzeczenia.nsa.gov.pl).

16 Dodać w tym miejscu także należy, że nie zmienia powyższego nawet uznanie, iż podmiotem wnoszącym skargę jest nie tyle organ wykonawczy, ale sama gmina. W prawo do wniesienia skargi na rzecz interesu publicznego ustawodawca wyraźnie wyposażył określone tylko podmioty, do których należą przede wszystkim organ nadzoru (wojewoda) (zob. art. 93 ust. 1 zd. 2 u.s.g.) oraz prokurator (art. 53 § 3 P.p.s.a.). Ustawa o samorządzie gminnym uprawnia gminę do wniesienia skargi jedynie na rozstrzygnięcie nadzorcze jej dotyczące (art. 98 ust. 3 u.s.g.). W ocenie Sądu systemowa wykładnia powyższych przepisów prowadzi do wniosku, że gmina nie może żądać kontroli legalności uchwały jej własnej rady. Zadania w tym zakresie przysługują bowiem innym podmiotom, w szczególności wojewodzie. Nie może także ujść z pola widzenia, że w sytuacji, gdy organ wykonawczy gminy bądź rada gminy uznaje, że podjęto uchwałę z naruszeniem prawa, organy te mogą poinformować o tym fakcie wojewodę; wreszcie zainteresowana rada może własną uchwałę w każdym czasie uchylić.

17 Z wymienionych wyżej względów na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 P.p.s.a., a nadto także art. 58 § 1 pkt 5a P.p.s.a. orzeczono jak w sentencji postanowienia.

18 Postanowienie zostało wydane na posiedzeniu niejawnym stosownie do art. 58 § 3 P.p.s.a.

19 O zwrocie wpisu orzeczono na podstawie art. 232 § 1 pkt 1 P.p.s.a.

20 /-/ J.Szuma