Wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 16 grudnia 2021 r., II SA/Po 405/21

wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 16 grudnia 2021 r., II SA/Po 405/21

Sentencja

1 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Tomasz Świstak Sędziowie Sędzia WSA Wiesława Batorowicz Asesor WSA Paweł Daniel (spr.) po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 16 grudnia 2021 r. sprawy ze skargi W. B. na decyzję Wojewody z dnia [...] kwietnia 2021 r., nr [...] w przedmiocie statusu bezrobotnego uchyla zaskarżoną decyzję

Uzasadnienie

2 Wojewoda (dalej również jako: "Wojewoda" albo "organ II instancji" decyzją z dnia [...] kwietnia 2021 r., nr [...], utrzymał w mocy decyzję Prezydenta Miasta K. z dnia [...] lutego 2021 r. nr [...], orzekającą o uznaniu W. B. za osobę bezrobotną z dniem [...] lutego 2021 r. i odmowie przyznania prawa do zasiłku dla osób bezrobotnych od dnia [...] lutego 2021 r.

3 Uzasadniając powyższe rozstrzygnięcie wskazano, że W. B. zarejestrował się w Powiatowym Urzędzie Pracy w K. w dniu [...] lutego 2021 r., jako osob bezrobotna bez prawa do zasiłku dla osób bezrobotnych. Składając wniosek o zarejestrowanie jako osoba bezrobotna W. B. udokumentował odpowiedni okres zatrudnienia warunkując przyznanie prawa do zasiłku dla osób bezrobotnych, jednakże w okresie 6 miesięcy przed dniem rejestracji w Urzędzie Pracy rozwiązał stosunek pracy na mocy porozumienia stron. Biorąc powyższe pod uwagę, Prezydent Miasta K. decyzją z dnia [...] lutego 2021 r. orzekł o uznaniu W. B. za osobę bezrobotną z dniem [...] lutego 2021 r. i odmówił przyznania prawa do zasiłku dla osób bezrobotnych od dnia [...] lutego 2021 r.

4 W. B. odwołał się od przedmiotowej decyzji, podnosząc, że faktycznie rozwiązanie stosunku pracy z Firmą "I. ", nastąpiło na mocy porozumienia stron, jednakże wynikło to tylko i wyłącznie z powodu konieczności zmiany miejsca zamieszkania i niemożności świadczenia pracy z uwagi na chorobę. Odwołujący wniósł o przyznanie prawa do zasiłku od dnia rejestracji.

5 Rozpoznając wniesione odwołanie Wojewoda wskazała, że nie ma podstaw prawnych do uchylenia zaskarżonej decyzji Prezydenta Miasta K.. Organ II instancji przywołał treść art. 75 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (tekst jedn. Dz.U. z 2020 r., poz.1409 ze zm., obecny tekst jedn. Dz. U. z 2021 r., poz. 1100 ze zm., dalej również jako: "ustawa"), zgodnie z którym prawo do zasiłku przysługuje bezrobotnemu, który w okresie 6 miesięcy przed zarejestrowaniem w powiatowym urzędzie pracy rozwiązał stosunek pracy lub stosunek służbowy za wypowiedzeniem albo na mocy porozumienia stron, chyba że porozumienie stron nastąpiło z powodu upadłości, likwidacji pracodawcy lub zmniejszenia zatrudnienia z przyczyn dotyczących zakładu pracy albo rozwiązanie stosunku pracy lub stosunku służbowego za wypowiedzeniem lub na mocy porozumienia stron nastąpiło z powodu zmiany miejsca zamieszkania lub pracownik rozwiązał umowę o pracę w trybie art. 55 § 11 ustawy z dnia 26 czerwca 1974 r. - Kodeks pracy, wskazując następnie, że w obecnym stanie prawnym, zasadnie orzeczono o odmowie przyznania prawa do zasiłku W. B., z dniem [...] lutego 2021 r. Przedstawiona przez W. B. dokumentacja wskazuje, że rozwiązał on stosunek pracy na mocy porozumienia stron z Firmą "I. ", w dniu [...] października 2020 r. tj. w okresie 6 miesięcy przed zarejestrowaniem się w Urzędzie Pracy.

6 Na marginesie Wojewoda zwrócił uwagę, że W. B. nie traci definitywnie prawa do zasiłku dla bezrobotnych. Na mocy art. 75 ust. 2 pkt 2 ustawy zasiłek przysługuje po 90 dniach od dnia zarejestrowania się w powiatowym urzędzie pracy, jeśli wcześniej nie zajdą okoliczności powodujące utratę statusu osoby bezrobotnej. Zgodnie z przepisami przedmiotowej ustawy w przypadku rozwiązania umowy o pracę przez oświadczenie jednej ze stron z zachowaniem okresu wypowiedzenia (rozwiązanie umowy o pracę za wypowiedzeniem), prawo do zasiłku dla bezrobotnych przysługuje po okresie 90 dni.

7 Skargę na powyższą decyzję wniósł W. B. (dalej również jako: "skarżący") podtrzymując zarzuty zawarte w odwołaniu, związane z rozwiązaniem umowy o prace na skutek zmiany miejsca zamieszkania.

8 Odpowiadając na skargę Wojewoda podtrzymał swoje stanowisko i wniósł o jej oddalenie. Zdaniem Wojewody zmiana miejsca zamieszkania skarżącego wynikała z konieczności opieki nad nim przez syna, co oznacza, że to nie zmiana miejsca zamieszkania stanowiła podstawę do rozwiązania umowy o pracę.

9 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje.

10 Uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych, określone między innymi art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz. U. z 2021 r., poz. 137) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2019 r., poz. 2325), sprowadzają się do kontroli działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem.

11 Sąd rozpoznał niniejszą sprawę na posiedzeniu Sąd rozpoznał niniejszą sprawę na posiedzeniu niejawnym na podstawie zarządzenia Przewodniczącego Wydziału II Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia [...] kwietnia 2021 r., wydanego na podstawie art. 15zzs? ust. 3 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. 2020 r. poz. 1842 ze zm.).

12 Przedmiotem skargi w niniejszej sprawie jest decyzja Wojewody, który utrzymał w mocy decyzję Prezydenta Miasta K. z dnia [...] lutego 2021 r. orzekającą o uznaniu skarżącego za osobę bezrobotną z dniem [...] lutego 2021 r. i odmowie przyznania prawa do zasiłku dla osób bezrobotnych od dnia [...] lutego 2021 r. Zakres sporu dotyczy przy tym jedynie odmowy przyznania prawa do zasiłku dla osób bezrobotnych.

13 Materialnoprawną podstawę wydania zaskarżonych decyzji stanowił przepis art. 75 ust. 1 pkt 2 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy, zgodnie z którym prawo do zasiłku nie przysługuje bezrobotnemu, który w okresie 6 miesięcy przed zarejestrowaniem w powiatowym urzędzie pracy rozwiązał stosunek pracy lub stosunek służbowy za wypowiedzeniem albo na mocy porozumienia stron, chyba że porozumienie stron nastąpiło z powodu upadłości, likwidacji pracodawcy lub zmniejszenia zatrudnienia z przyczyn dotyczących zakładu pracy albo rozwiązanie stosunku pracy lub stosunku służbowego za wypowiedzeniem lub na mocy porozumienia stron nastąpiło z powodu zmiany miejsca zamieszkania lub pracownik rozwiązał umowę o pracę w trybie art. 55 § 11 ustawy z dnia 26 czerwca 1974 r. - Kodeks pracy. Organy uznały bowiem, że skoro skarżący rozwiązał stosunek pracy na mocy porozumienia stron z Firmą "I. " w dniu [...] października 2020 r. to obecnie nie przysługuje mu zasiłek dla bezrobotnych.

14 W powyższym zakresie Sąd zauważa jednak, że zarówno na etapie odwołania, jak i skarg do sądu administracyjnego, skarżący wskazuje, że rozwiązanie umowy o pracę było związane z jego sytuacją zdrowotną, a w konsekwencji zmianą miejsca zamieszkania. Jest to o tyle istotne, że z woli ustawodawcy nie każde rozwiązanie stosunku pracy na mocy porozumienia stron w okresie 6 miesięcy przed zarejestrowaniem w powiatowym urzędzie pracy, daje podstawę do odmowy przyznania zasiłku wypłacanego wedle reguły określonej w art. 71 ust. 1, gdyż przepis ten odsyła do powołanego powyżej art. 75 ust. 1 pkt 2 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy. Konsekwentnie organy orzekające mają obowiązek zbadania nie tylko trybu rozwiązania stosunku pracy, ale również przyczyn z jakich do niego doszło. Przy czym organy nie mogą poprzestać wyłącznie na treści świadectwa pracy (por. przykładowo wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 20 lipca 2017 r., sygn. akt III SA/Łd 484/17; wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z dnia 29 września 2017 r., sygn. akt II SA/Sz 890/17, wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wlkp. z dnia 19 kwietnia 2012 r., sygn. akt II SA/go 168/12, Baza NSA).

15 Pomimo formułowanego zarzutu związanego ze zmianą miejsca zamieszkania jako podstawy rozwiązania umowy o pracę, organ odwoławczy nie odniósł się w treści zaskarżonej decyzji do podnoszonych argumentów. Stąd wydanie decyzji bez ustosunkowania się do powyższych zarzutów, a więc w konsekwencji bez dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, co do okoliczności istotnych w sprawie (a więc ustalenia, czy rozwiązanie stosunku pracy przez skarżącego na mocy porozumienia stron było uzasadnione przyczynami wymienionymi w art. 75 ust. 1 pkt 2 ustawy), uznać należy za naruszające przepisy art. 7 i art. 77 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz. U. z 2021 r., poz. 735 ze zm., dalej jako: "K.p.a."). Stosownie do tych regulacji prawnych, organ administracji publicznej zobowiązany jest podjąć wszelkie kroki niezbędne do dokładanego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli. Organ, wykorzystując dozwolone przepisami środki dowodowe, winien zebrać cały materiał dowodowy pozwalający na dokonanie stosownych ustaleń i wydanie rozstrzygnięcia w sprawie. Pod pojęciem materiał dowodowy rozumieć należy ogół dowodów, których zebranie jest konieczne dla dokładnego ustalenia stanu faktycznego sprawy. Natomiast brak ustaleń faktycznych w wyżej przedstawionym zakresie powoduje, że wyrażone w zaskarżonej decyzji stanowisko dotyczące braku zaktualizowania się w przypadku skarżącego przesłanek określonych w art. 75 ust. 1 pkt 2 ustawy, uprawniających do przyznania zasiłku dla bezrobotnych, należy uznać za przedwczesne. Dodatkowo działanie powyższe narusza również art. 15 K.p.a., a więc zasadę dwuinstancyjności, która nakazuje organowi odniesienie się do wszystkich okoliczności sprawy, w tym okoliczności podniesionych w odwołaniu.

16 Sąd zauważa, że do kwestii powodu wypowiedzenia umowy o pracę za porozumieniem stron odniesiono się cząstkowo w odpowiedzi na skargę. Jednakże w orzecznictwie sądów administracyjnych przyjmuje się, że odpowiedź na skargę nie może konwalidować uzasadnienia decyzji. Innymi słowy, organ nie może zastępować braków uzasadnienia decyzji argumentacją zawartą w odpowiedzi na skargę. W odpowiedzi na skargę pełnomocnik organu podejmuje się próby uzupełnienia uzasadnienia decyzji i wykazania prawidłowości zapadłego rozstrzygnięcia. Taki sposób procedowania jest niedopuszczalny i narusza prawo strony do obrony. Jakakolwiek próba uzasadnienia wydanego rozstrzygnięcia w piśmie procesowym, jakim jest odpowiedź na skargę, złożonym po zakończeniu postępowania administracyjnego, nie może zastąpić uzasadnienia ani go uzupełniać (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 5 kwietnia 2006 r., sygn. akt V SA/Wa 2905/05, Baza NSA).

17 Mając powyższe na względzie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu działając na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy Prawo o postępowaniu przed sadami administracyjnymi uchylił zaskarżoną decyzję.

18 Ponownie rozpoznając sprawę Wojewoda zobowiązany jest odnieść się do zarzutów skarżącego, związanych z przyczyną rozwiązania umowy o pracę oraz ustalenia, czy w sprawie nie zachodzi wyjątek określony w art. 75 ust. 1 pkt 2 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy.