Postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 29 stycznia 2021 r., II SA/Po 36/21

postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 29 stycznia 2021 r., II SA/Po 36/21

Sentencja

1 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Danuta Rzyminiak - Owczarczak (spr.) po rozpoznaniu w dniu 29 stycznia 2021 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi D. K. na uchwałę Rady Miejskiej w [...] z dnia [...] września 2012 r. nr [...] w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego "D. M." w [...] postanawia 1. odrzucić skargę; 2. zwrócić stronie skarżącej uiszczony wpis od skargi w kwocie [...]- (słownie: [...]) złotych. /-/ D. Rzyminiak - Owczarczak

Uzasadnienie

2 Pismem z dnia [...] grudnia 2020 r. D. K. (zwana dalej "Skarżącą") wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu skargę na uchwałę Rady Miejskiej w [...] z dnia [...] września 2012 r. nr [...] w przedmiocie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego "D. M." w [...]. Skarga do Urzędu Miasta i Gminy [...] wpłynęła w dniu [...] grudnia 2020 r. (dowód: prezentata wpływu zamieszczona na skardze – k. nr [...] akt sądowych).

3 W uzasadnieniu skargi Skarżąca podniosła, że pismem z dnia [...] czerwca 2020 r., wezwała Radę Miejską w [...] do usunięcia naruszenia prawa pismem z dnia [...] czerwca 2020 r., lecz wezwanie to pozostało bez odpowiedzi, w związku z czym wystosowała do Samorządowego Kolegium odwoławczego w [...] ponaglenie w związku z brakiem odpowiedzi na wezwanie. Skarżąca wyjaśniła również, że od wielu lat składa wnioski o zmianę planu, czego dotąd Rada oraz Burmistrz nie uwzględnili.

4 W odpowiedzi na skargę Rada Miejska w [...] wniosła o jej oddalenie.

5 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje.

6 Skarga podlega odrzuceniu.

7 W rozpoznawanej sprawie skarga została wniesiona w trybie art. 101 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (tj. Dz. U. z 2020 r. poz. 713), zgodne którym każdy, czyj interes prawny lub uprawnienie zostały naruszone uchwałą lub zarządzeniem, podjętymi przez organ gminy w sprawie z zakresu administracji publicznej, może zaskarżyć uchwałę lub zarządzenie do sądu administracyjnego. Aktualne brzmienie tego przepisu zostało nadane z dniem [...] czerwca 2017 r. przez art. 2 pkt 1 lit. a ustawy z dnia 7 kwietnia 2017 r. o zmianie ustawy - Kodeks postępowania administracyjnego oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2017 r. poz. 935). Do dnia [...] czerwca 2017 r. przepis art. 101 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym miał następujące brzmienie: "Każdy, czyj interes prawny lub uprawnienie zostały naruszone uchwałą lub zarządzeniem podjętymi przez organ gminy w sprawie z zakresu administracji publicznej, może - po bezskutecznym wezwaniu do usunięcia naruszenia - zaskarżyć uchwałę lub zarządzenie do sądu administracyjnego.".

8 Zauważyć też trzeba, iż art. 9 ww. ustawy nowelizującej wskazuje jakie przepisy ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2016 r. poz. 718 z późn. zm., obecnie tj. Dz.U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm. - dalej: "p.p.s.a.), ulegają zmianie w chwili wejścia w życie ustawy z dnia 7 kwietnia 2017 r. Do przepisów tych należał również art. 53 p.p.s.a., w którym określono terminy wniesienia skargi do sądu administracyjnego oraz czynności, bez dokonania których wniesiona skarga nie będzie skuteczna. Jak zauważa się w orzecznictwie, w przepisie intertemporalnym art. 17 ust. 2 ustawy zmieniającej wskazano, że przepisy art. 52 i art. 53 ustawy zmienianej w art. 9 ( tj. p.p.s.a.), w brzmieniu nadanym niniejszą ustawą, oraz przepisy ustaw zmienianych w art. 2, art. 6, art. 7 i art. 11, w brzmieniu nadanym niniejszą ustawą, stosuje się do aktów i czynności organów administracji publicznej dokonanych po dniu wejścia w życie niniejszej ustawy.

9 Przedmiotem zaskarżenia w niniejszej sprawie jest uchwała Rady Miejskiej w [...] z dnia [...] września 2012 r. Zatem, zgodnie z ww. art. 17 ust. 2 z dnia 7 kwietnia 2017 r. o zmianie ustawy - Kodeks postępowania administracyjnego oraz niektórych innych ustaw, w sprawie tej ma zastosowanie przepis art. 101 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym w brzmieniu obowiązującym do [...] czerwca 2017 r. Wniesienie skargi na tę uchwałę należało więc poprzedzić wezwaniem Rady Miasta do usunięcia naruszenia interesu prawnego lub uprawnienia. Obowiązek uprzedniego wezwania organu do usunięcia naruszenia interesu prawnego lub uprawnienia przed wniesieniem skargi, wynikający z art. 52 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w zw. z art. 101 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym, został zniesiony bowiem tylko co do aktów wydanych począwszy od [...] czerwca 2017 r.

10 Należy również wyjaśnić, że wezwanie do usunięcia naruszenia interesu prawnego lub uprawnienia jest czynnością procesową powodującą wszczęcie postępowania mającego na celu kontrolę uchwały rady gminy lub zarządzenia organu wykonawczego gminy pod względem ich zgodności z prawem. W orzecznictwie sądów administracyjnych przyjmuje się, iż niedopuszczalne jest traktowanie tego wezwania jak czynności niewywołującej żadnych skutków prawnych, mogącej być powtarzaną wielokrotnie bez ograniczeń. Taki pogląd pozbawiałby wezwanie znaczenia prawnego. Ponadto, takie rozumienie wezwania stawiałoby wnoszących skargi do sądu administracyjnego na podstawie tego przepisu w pozycji uprzywilejowanej wobec innych podmiotów wnoszących skargi na podstawie innych przepisów. Byłoby to sprzeczne z konstytucyjną zasadą równości wszystkich podmiotów wobec prawa. W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego ponadto wielokrotnie wskazywano, że wezwanie do usunięcia naruszenia interesu prawnego lub uprawnienia, określone w art. 101 ust. 1 ustawie o samorządzie gminnym., przysługuje danemu podmiotowi jednokrotnie (por. postanowienia NSA: z 22 maja 2020 r o sygn. II OZ 286/20, z dnia 04 lutego 2020 r. o sygn. akt II OZ 81/20, z 12 lutego 2013 r., II OSK 227/13; z 6 lipca 2012 r., I OSK 1516/12; z 13 marca 2012 r., II OSK 596/12; z 2 czerwca 2011 r., I OSK 895/11; z 11 maja 2011 r., II OSK 744/11; z 3 marca 2011 r., II OSK 202/11; z 13 stycznia 2011 r., II OSK 2488/10; z 25 maja 2009 r. II OSK 769/09; z 16 grudnia 2008 r. II OSK 552/08 – dostępne na: http://orzeczenia.nsa.gov.pl). W postanowieniu siedmiu sędziów NSA z 24 czerwca 2002 r. o sygn. akt OSA 2/02 (dostępnym jw.) stwierdzono, że skoro wezwanie do usunięcia naruszenia, o którym mowa w art. 101 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym, jest surogatem środka odwoławczego, to nie ma podstaw, by je traktować inaczej, niż określają to przepisy dotyczące klasycznych środków odwoławczych w administracyjnym postępowaniu jurysdykcyjnym. Przyjęcie poglądu, że ten sam podmiot może wielokrotnie składać to samo wezwanie do tego samego organu w tej samej sprawie, dotyczącej tej samej uchwały, byłoby sprzeczne z konstytucyjną zasadą równości wszystkich podmiotów wobec prawa, wyrażoną w art. 32 ust. 1 Konstytucji, jak i z przepisem art. 78 Konstytucji. Strony, którym przysługują tradycyjne środki odwoławcze (odwołania, zażalenia), nie mogą być w gorszej sytuacji prawnej niż podmioty, którym z powodu specyfiki postępowania przysługuje środek prawny określony w art. 101 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym. Prowadzi to do wniosku, że wezwanie jest czynnością prawną, przysługującą danemu podmiotowi w stosunku do określonej uchwały jednokrotnie; następne pisma w tej samej sprawie, pochodzące od tego samego podmiotu, nie są wezwaniami w rozumieniu przepisu art. 101 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym. W związku z powyższym dla oceny terminu wniesienia skargi żadnego znaczenia nie ma złożenie przez Skarżącą ponaglenia w związku z brakiem odpowiedzi na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa z dnia [...] czerwca 2020 r., jak i wniosków o zmianę spornego planu miejscowego.

11 Stosownie do art. 53 § 2 p.p.s.a w brzmieniu sprzed [...] czerwca 2017 r. w przypadkach, o których mowa w art. 52 § 3 i 4, skargę wnosi się w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia odpowiedzi organu na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, a jeżeli organ nie udzielił odpowiedzi na wezwanie, w terminie sześćdziesięciu dni od dnia wniesienia wezwania o usunięcie naruszenia prawa.

12 Przenosząc powyższe na grunt niniejszej sprawy należy zaznaczyć, że Skarżąca chcąc złożyć skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu prawidłowo pismem z dnia [...] czerwca 2020 r. (doręczonym do Urzędu Gminy i Miasta w [...] w dniu [...] czerwca 2020 r. – k. 28 akt sądowych) wezwała Radę Miejska w [...] do usunięcia naruszenia prawa (k. 27 akt sądowych), bowiem obowiązek ten wynikał z art. 101 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym. Wobec braku odpowiedzi na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, a także mając na względzie treść art. 53 § 2 p.p.s.a., z dniem [...] czerwca 2020 r. rozpoczął się bieg 60-dniowego terminu do wniesienia skargi do Sądu. Termin ten upływał [...] sierpnia 2020 r. Zatem skarga mogła być skutecznie wniesiona w tym zakreślonym czasie.

13 Skarga do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu (datowana na dzień [...] grudnia 2020 r.) wpłynęła do Urzędu Miasta i Gminy w [...] w dniu [...] grudnia 2020 r. Wpływ skargi w tej dacie jest równoznaczny z przekroczeniem terminu do wniesienia skargi zgodnie z powołanym już art. 53 § 2 p.p.s.a. Wniesienie skargi po upływie ustawowego terminu spełnia dyspozycję art. 58 § 1 pkt 2 p.p.s.a. Zgodnie z tym przepisem, sąd odrzuca skargę wniesioną po upływie terminu do jej wniesienia. Mając na względzie charakter imperatywny normy z art. 58 § 1 pkt 2 p.p.s.a. Sąd nie ma możliwości postąpić w inny sposób.

14 W związku z powyższym, Sąd na podstawie art. 58 § 1 pkt 2 i § 3 p.p.s.a. odrzucił skargę, o czym orzeczono w pkt 1. sentencji postanowienia.

15 O zwrocie uiszczonego wpisu Sąd postanowił w pkt 2. sentencji postanowienia w oparciu o przepis 232 § 1 pkt 1 p.p.s.a, zgodnie z którym sąd z urzędu zwraca stronie cały uiszczony wpis od pisma odrzuconego lub cofniętego.

16 /-/ D. Rzyminiak - Owczarczak