Postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 10 kwietnia 2014 r., II SA/Po 243/13

postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 10 kwietnia 2014 r., II SA/Po 243/13

Sentencja

1 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Jakub Zieliński po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 10 kwietnia 2014 r. wniosku o przyznanie prawa pomocy w sprawie ze skargi "A" Spółki z o.o. z siedzibą w Ś. na zarządzenie pokontrolne Wielkopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Środowiska z dnia [...] 2012 r. nr [...] w przedmiocie odpadów postanawia odmówić przyznania prawa pomocy. /-/ Jakub Zieliński

Uzasadnienie

2 Postanowieniem z dnia 28 stycznia 2014 r Naczelny Sąd Administracyjny oddalił zażalenie "A" Spółki z o.o. w Ś. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z 5 grudnia 2013 r. o odmowie przyznania tej Spółce zwolnienia od kosztów sądowych. W odpowiedzi na zarządzenie Przewodniczącego Wydziału wzywające do uiszczenia wpisu od zażalenia w kwocie 100 zł z 12 lutego 2014 r. skarżąca Spółka wniosła o odstąpienie od obowiązku uiszczenia tej opłaty.

3 Postanowieniem z dnia 14 marca 2014 r. Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sadu Administracyjnego w Poznaniu odmówił przyznania prawa pomocy.

4 Sprzeciw od powyższego postanowienia wniosła Spółka "A" podnosząc, iż jej dochody odbiegają od przedstawionej w postanowieniu sytuacji.

5 Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje.

6 W pierwszym rzędzie wyjaśnić, należy, iż zgodnie z przepisem art. 260 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r.- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm., dalej: p.p.s.a.) w razie wniesienia sprzeciwu, który nie został odrzucony, zarządzenie lub postanowienie, przeciwko któremu został on wniesiony, traci moc, a sprawa będąca przedmiotem sprzeciwu podlega rozpoznaniu przez sąd na posiedzeniu niejawnym. Z przepisu tegoż wynika jednoznacznie, iż zaskarżenie postanowienia referendarza sądowego w sprawie prawa pomocy wywołuje ten skutek, iż Sąd wniosek o przyznanie prawa pomocy rozpoznaje od początku, tzn. tak jakby wniosek ten nie był jeszcze przedmiotem analizy, oceny i rozpoznania. Sąd nie wypowiada się więc o zasadności zaskarżonego sprzeciwem postanowienia i nie dokonuje merytorycznego rozpoznania sprzeciwu.

7 Skutkiem sprzeciwu, wniesionego przez skarżącego jest utrata mocy przez zaskarżone postanowienie i konieczność ponownego merytorycznego rozpoznania wniosku strony skarżącej o przyznanie prawa pomocy.

8 Zgodnie z art. 243 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r., poz. 270, dalej "p.p.s.a.") prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w toku postępowania, czyli w każdym czasie. Ponadto z treści art. 165 p.p.s.a. postanowienia niekończące postępowania w sprawie, w tym dotyczące prawa pomocy, mogą być uchylane i zmieniane wskutek zmiany okoliczności sprawy, chociażby były zaskarżone, a nawet prawomocne.

9 Z powyższego wynika, iż wniosek taki może być złożony ponownie, jednakże przyznanie prawa pomocy może nastąpić jedynie wówczas, gdy nastąpiła zmiana okoliczności faktycznych, które stanowiły podstawę orzeczenia w przedmiocie odmowy zwolnienia od kosztów sądowych. Innymi słowy w postępowaniu wywołanym kolejnym wnioskiem o przyznanie prawa pomocy sądy nie zajmują się już ponowną oceną tych samych okoliczności i argumentów, co przy rozpatrywaniu pierwszego wniosku. Ich zadanie sprowadza się do porównania sytuacji zakreślonej w dwóch wnioskach, następnie oceny, czy nastąpiła istotna zmiana okoliczności, a w przypadku pozytywnej odpowiedzi na to pytanie do zdecydowania, czy zmiana ta uzasadnia zmianę prawomocnego rozstrzygnięcia w sprawie (por. postanowienie NSA z dnia 29 marca 2012 r. o sygn. akt II FZ 282/12 – dostępne na stronie internetowej: http://orzeczenia.nsa.gov.pl ).

10 Z powyższego wynika, że w takiej sytuacji zwolnienie od kosztów sądowych uzasadnić może jedynie zmiana okoliczności faktycznych, zwłaszcza pogorszenie sytuacji majątkowej i finansowej skarżącej Spółki.

11 W zawartym we wniosku o prawo pomocy oświadczenia o stanie majątku i dochodach, skarżąca Spółka nie przedstawiła danych uzasadniających stanowisko, że pogorszeniu uległa jej kondycja majątkowa i finansowa w zestawieniu z poprzednio ocenianą sytuacją w tym zakresie. Z porównania obu wniosków wynika, iż Spółka zanotowała większy od poprzedniego (41.235,48 zł) zysk za ostatni rok obrotowy w wysokości 57.072,84 zł. Aktualnie dysponuje również większą niż poprzednio kwotą na rachunku bankowym w wysokości 859 zł, która to kwota wielokrotnie przekracza wymaganą na obecnym etapie postępowania opłatę w kwocie 100 zł.

12 Spółka we wniosku oraz sprzeciwie nie wskazała też na jakiekolwiek inne okoliczności uzasadniające jej wniosek, powołując się jedynie ogólnie na kryzys finansowy panujący w branży motoryzacyjnej oraz niewłaściwą ocenę jej sytuacji finansowej nie wskazując w żaden sposób na czym ta niewłaściwa ocena polega.

13 Podkreślić należy, iż to na ubiegającym się o przyznanie prawa pomocy spoczywa ciężar dowodu, iż znajduje się w sytuacji uprawniającej go do przyznania prawa pomocy. Zatem to wnioskodawca zobowiązany jest do dokładnego i zgodnego z prawdą przedstawienia własnej sytuacji majątkowej oraz wykazania, iż spełnia przesłanki do przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie (por. postanowienie NSA z dnia 27 września 2013 r. o sygn. akt II OZ 815/13 - dostępne na stronie internetowej: http://orzeczenia.nsa.gov.pl ).

14 Tymczasem analiza danych zawartych w ponownym wniosku o prawo pomocy prowadzi do konkluzji, że sytuacja Spółki uległa nawet poprawie, zatem brak było podstaw do uwzględnienia jej wniosku.

15 /-/ Jakub Zieliński