Pelnora PrawoOtwórz aplikację

Wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 3 czerwca 2022 r., II SA/Po 138/22

Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Sygnatura
II SA/Po 138/22
Data
Forma
Wyrok
Hasła
Pomoc społeczna
Źródło
JuDDGES/pl-nsa (orzeczenia NSA i WSA z CBOSA), dokument u źródła

Sentencja

1 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Tomasz Świstak Sędziowie Sędzia WSA Edyta Podrazik Asesor WSA Arkadiusz Skomra (spr.) po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu [...] czerwca 2022 r. sprawy ze skargi K. M. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] stycznia 2022 r., nr [...] w przedmiocie świadczenia pielęgnacyjnego uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta K. z dnia [...] listopada 2021 r., nr [...]

Uzasadnienie

2 Decyzją z dnia [...] stycznia 2022 r., nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze (dalej jako "Samorządowe Kolegium Odwoławcze" lub "organ"), po rozpatrzeniu odwołania K. M., utrzymało w mocy decyzję Prezydenta Miasta K. z dnia [...] listopada 2021 roku, nr [...]

3 Decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławcze, jak wynika z jej uzasadnienia, zapadła w następującym stanie faktycznym sprawy.

4 Decyzją z dnia [...] listopada 2021 roku, nr [...], Prezydent Miasta K. odmówił K. M. przyznania prawa do świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w związku z opieką nad niepełnosprawnym bratem W. B..

5 Samorządowe Kolegium Odwoławcze wskazało, iż z uzasadnienia organu I instancji wynika, że W. B. posiada znaczny stopień niepełnosprawności, który datuje się od [...] września 2007r. W. B. jest kawalerem - informacja uzyskana drogą elektroniczną zgodnie z art. 23 b ust. 1 ustawy z dnia 28 listopada 2003r. o świadczeniach rodzinnych ( Dz. U. z 2020 r. poz. 111 ze zm. dalej jako "u.ś.r."). Z faktów znanych organowi I instancji z urzędu wynika, iż strona nie pracuje zawodowo, gdyż sprawuje opiekę nad swoim bratem poprzez pomoc jemu w codziennym funkcjonowaniu i wykonywaniu podstawowych czynności życiowych. Spełniona jest zatem jedna z przesłanek warunkującą przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego. Ponadto w oparciu o zgromadzony materiał dowodowy tj. wywiad środowiskowy z dnia [...] listopada 2021r. oraz oświadczenia żyjących krewnych organ I instancji ustalił, iż w rodzinie są osoby zobowiązane w bliższej, niż K. M., kolejności w rozumieniu art. 132 Kodeksu Rodzinnego i Opiekuńczego do spełnienia obowiązku alimentacyjnego - są to żyjący rodzice: matka E. B. oraz ojciec M. B.. Jednocześnie organ I instancji wskazał, iż nie ma wątpliwości co do faktu, że W/w nie są w stanie uczynić zadość ciążącemu na nich obowiązkowi z uwagi na następujące przeszkody tj. wiek oraz własne problemy zdrowotne. Jednakże z uwagi na niespełnienie warunku wynikającego z art. 17 ust. 1a pkt. 1 u.ś.r. tj. rodzice osoby wymagającej opieki żyją i nie legitymują się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności, organ orzekł jak w sentencji decyzji.

6 Od powyższej decyzji odwołanie do Samorządowego Kolegium Odwoławczego złożyła K. M. podnosząc, że opiekuje się niepełnosprawnym bratem. Brat wymaga opieki, jego matka legitymuje się orzeczeniem o umiarkowanym stopniu niepełnosprawności.

7 W dalszej części uzasadnienia Kolegium, po przytoczeniu treści przepisów prawa, wskazało, że w świetle powołanych przepisów na Skarżącej ciąży obowiązek alimentacyjny wobec brata, a tym samym należy ona do kategorii osób, o których mowa w art. 17 ust. 1 pkt 4 u.ś.r. Dalej organ wskazał, iż z posiadanego przez organ I instancji orzeczenia nr [...] z dnia [...] grudnia 2012 r wynika, że W. B. posiada znaczny stopień niepełnosprawności. Z faktów znanych organowi I instancji z urzędu wynika, iż strona nie pracuje zawodowo, gdyż sprawuje opiekę nad swoim bratem poprzez pomoc jemu w codziennym funkcjonowaniu i wykonywaniu podstawowych czynności życiowych. Spełniona jest zatem jedna z przesłanek warunkujących przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego tj. rezygnacja lub niepodejmowanie zatrudnienia lub innej pracy zawodowej w celu sprawowania opieki nad osobą niepełnosprawną. Organ wskazał, iż w rodzinie są osoby zobowiązane w bliższej, niż K. M., kolejności w rozumieniu art. 132 k.r.o. do spełnienia obowiązku alimentacyjnego - są to żyjący rodzice: matka E. B. (75 lat) oraz ojciec M. B. (76 lat).

8 Organ zaznaczył, iż z akt sprawy wynika, że matka E. B. (75 lat) pobiera emeryturę i z uwagi na wiek nie może opiekować się niepełnosprawnym synem oraz ojciec P. M. Baryski (76 lat) - pobiera emeryturę i z uwagi na wiek i umiarkowany stopień niepełnosprawności, nie może opiekować się synem. Rodzice nie legitymują się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności.

9 Obowiązek alimentacyjny obciąża zstępnych przed wstępnymi, a wstępnych przed rodzeństwem; jeżeli jest kilku zstępnych lub wstępnych - obciąża bliższych stopniem przed dalszymi (art. 129 § 1 k.r.o.). Zatem obowiązek alimentacyjny w niniejszej sprawie obciąża wstępnych (rodziców: matka Pani E. B. (75 lat) oraz ojciec Pan M. B. (76 lat) przed rodzeństwem (siostrą K. M.).

10 Organ podniósł, iż obowiązek alimentacyjny można zdjąć z rodziców, tylko w przypadku gdyby posiadali znaczny stopień niepełnosprawności, co nie zaistniało w niniejszej sprawie.

11 Zatem rodzice W. B. są zobowiązani do opieki. To na rodzicach spoczywa ciężar opieki nad niepełnosprawnym dzieckiem. Tylko w przypadku niepełnosprawności w stopniu znacznym rodziców z tego obowiązku mogliby być zwolnieni.

12 Skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu wniosła K. M. zarzucając jej:

13 1. naruszenie przepisów prawa materialnego mającego istotny wpływ na wydanie zaskarżonej decyzji tj. art. 17 ust. 1 pkt. 1 oraz ust. 1a pkt. 1 u.ś.r. poprzez zastosowanie błędnej wykładni art. 17 ust. 1a w zw. z art. 17 ust. 1 pkt 4 u.ś.r. i przyjęcie, że Skarżącej nie przysługuje prawo do świadczenia pielęgnacyjnego, w sytuacji gdy rodzice skarżącej i jej niepełnosprawnego brata, nadal żyją i nie legitymują się orzeczeniem o niepełnosprawności w stopniu znacznym.

14 2. naruszenie przepisów postępowania tj. art. 7 k.p.a. w zw. z art. 77 § 1 k.p.a. poprzez brak wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego przez organ, podczas gdy na organie wydającym decyzję ciąży obowiązek dochodzenia prawdy obiektywnej na podstawie całego zgromadzonego i zbadanego materiału dowodowego niezbędnego dla dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego.

15 Wskazując na powyższe Skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości ewentualnie jej zmianę poprzez przyznanie odwołującej K. M. świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu niepodjemowania lub rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad niepełnosprawnym bratem W. B..

16 W uzasadnieniu skargi Skarżąca wskazała, iż nie zgadza się z decyzją. Skarżąca odwołując się do orzecznictwa sądów administracyjnych wyjaśniła, że "Jeżeli rodzice niepełnosprawnego i pełnoletniego dziecka nie są w stanie realnie i efektywnie wykonywać swojego obowiązku alimentacyjnego w zakresie sprawowania opieki nad tego rodzaju dzieckiem, to niewątpliwie obowiązek ten przechodzi na dalszego krewnego lub krewnych, zgodnie z zasadami określonymi w art. 128 i art. 129 k.r.o.".

17 Skarżąca podniosła, że jej rodzice tj. M. B. i E. B. są osobami starszymi i schorowanymi. M. B. leczy się na nadciśnienie tętnicze, chorobę niedokrwienną serca, chorobę zwyrodnieniową stawu biodrowego lewego, niedokrwistość prokrwotoczną. Posiada on orzeczenie o umiarkowanym stopniu niepełnosprawności wydane [...] marca 2019r. na stałe. Ponadto [...] marca 2021r. do [...] marca 2021r. przebywał w szpitalu, gdzie przeszedł operację na biodro. Natomiast E. B. choruje na nadciśnienie, reumatyzm, zwyrodnienie stawów, w szczególności problemy z biodrem i kolanem oraz leczy się na żylaki kończyn dolnych.

18 Oboje rodzice niepełnosprawnego W. B. są w podeszłym wieku, są schorowani i nie są zdolni do sprawowania pełnej i efektywnej opieki nad wymagającym tego synem.

19 W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji.

20 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje:

21 Zgodnie zatem z art. 15zzs4 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. poz. 374 ze zmianami) w okresie obowiązywania stanu zagrożenia epidemicznego albo stanu epidemii ogłoszonego z powodu COVID-19 oraz w ciągu roku od odwołania ostatniego z nich wojewódzkie sądy administracyjne oraz Naczelny Sąd Administracyjny przeprowadzają rozprawę przy użyciu urządzeń technicznych umożliwiających przeprowadzenie jej na odległość z jednoczesnym bezpośrednim przekazem obrazu i dźwięku, z tym że osoby w niej uczestniczące nie muszą przebywać w budynku sądu (ust. 2). Przewodniczący może zarządzić przeprowadzenie posiedzenia niejawnego, jeżeli uzna rozpoznanie sprawy za konieczne, a nie można przeprowadzić jej na odległość z jednoczesnym bezpośrednim przekazem obrazu i dźwięku (ust. 3).

22 Na mocy powołanego wyżej art. 15zzs4 zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału niniejsza sprawa została skierowana do rozpoznania na posiedzeniu niejawnym.

23 Uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych, określone między innymi art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2021 r., poz. 137) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2022 r., poz. 329, dalej "P.p.s.a."), sprowadzają się do kontroli działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, tj. kontroli zgodności zaskarżonego aktu z przepisami postępowania administracyjnego, a także prawidłowości zastosowania i wykładni norm prawa materialnego. Jednocześnie zgodnie z art. 134 § 1 P.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Sąd obowiązany jest zatem dokonać oceny zgodności z prawem zaskarżonej decyzji także wtedy, gdy dany zarzut nie został podniesiony w skardze.

24 Przedmiotem tak rozumianej kontroli w niniejszej sprawie jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego o utrzymaniu w mocy decyzji Prezydenta Miasta odmawiającej przyznania Skarżącej świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w związku z opieką nad bratem.

25 Materialnoprawną podstawę wydania zaskarżonej decyzji stanowiły przepisy ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. z 2020 r. poz. 111 ze zm., zwanej dalej: "u.ś.r."), obowiązujące na dzień wydania zaskarżonej decyzji, a w szczególności art. 17 u.ś.r.

26 Wskazać więc należy, że zgodnie z art. 17 ust. 1 u.ś.r. świadczenie pielęgnacyjne z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej przysługuje:

27 1) matce albo ojcu,

28 2) opiekunowi faktycznemu dziecka,

29 3) osobie będącej rodziną zastępczą spokrewnioną w rozumieniu ustawy z dnia 9 czerwca 2011 r. o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej,

30 4) innym osobom, na których zgodnie z przepisami ustawy z dnia 25 lutego 1964 r. - Kodeks rodzinny i opiekuńczy ciąży obowiązek alimentacyjny, z wyjątkiem osób o znacznym stopniu niepełnosprawności

31 - jeżeli nie podejmują lub rezygnują z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad osobą legitymującą się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności albo orzeczeniem o niepełnosprawności łącznie ze wskazaniami: konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji oraz konieczności stałego współudziału na co dzień opiekuna dziecka w procesie jego leczenia, rehabilitacji i edukacji.

32 Według zaś ust. 1a tego przepisu ustawy, osobom innym niż spokrewnione w pierwszym stopniu z osobą wymagającą opieki, przysługuje świadczenie pielęgnacyjne, w przypadku gdy spełnione są łącznie następujące warunki:

33 1) rodzice osoby wymagającej opieki nie żyją, zostali pozbawieni praw rodzicielskich, są małoletni lub legitymują się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności;

34 2) nie ma innych osób spokrewnionych w pierwszym stopniu, są małoletnie lub legitymują się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności;

35 3) nie ma osób, o których mowa w ust. 1 pkt 2 i 3, lub legitymują się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności.

36 W niniejszej sprawie poza sporem pozostaje kwestia, iż W. B. legitymuje się wymaganym orzeczeniem, którego wypis znajduje się w aktach sprawy.

37 W tym miejscu zwrócić należy uwagę, iż w niniejszej sprawie organy zgodnie uznały, że Skarżąca nie podejmuje zatrudnienia z uwagi na sprawowanie opieki nad bratem. Ponadto organ I instancji uznał, iż na podstawie przeprowadzonego wywiadu środowiskowego nie ulega wątpliwości, że rodzice zobowiązani w pierwszej kolejności do alimentacji nie są w stanie uczynić zadość ciążącemu na nich obowiązkowi z uwagi na swój stan zdrowia i wiek. Powyższe potwierdził organ odwoławczy.

38 Jednakże w niniejszej sprawie organy, ograniczając się do wykładni językowej art. 17 ust. 1a pkt 1 u.ś.r., uznały, że przeszkodą niepozwalającą na przyznanie Skarżącej prawa do świadczenia pielęgnacyjnego jest sytuacja, w której rodzice osoby wymagającej żyją i nie legitymują się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności.

39 Zatem dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy istotne jest to, czy Skarżąca jako siostra osoby wymagającej opieki ma prawo do pobierania świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu opieki nad bratem w sytuacji, gdy są inne osoby (rodzice) obciążone obowiązkiem alimentacyjnym w pierwszej kolejności.

40 Z literalnego brzmienia przywołanego wyżej art. 17 ust. 1a pkt 1 u.ś.r. wynika, że zawsze, jeżeli rodzice osoby wymagającej opieki żyją, nie zostali pozbawieni praw rodzicielskich, są pełnoletni lub nie legitymują się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności, świadczenie pielęgnacyjne nie będzie przysługiwało.

41 Odnosząc się do powyższego wskazać należy, iż Sąd orzekający w niniejszej sprawie nie podziela poglądu organu, a opowiada się za prezentowanym przez część judykatury stanowiskiem, że w takich okolicznościach, przy odkodowywaniu normy prawnej wynikającej z art. 17 ust. 1a pkt 1 u.ś.r. należy uwzględnić przede wszystkim cel, jakiemu służy ustawa o świadczeniach rodzinnych.

42 W tym miejscu wskazać należy, iż w orzecznictwie podnosi się, że w sytuacji, gdy przepis nie jest w oczywisty sposób zgodny z Konstytucją, sąd rozstrzygający sprawę ma uprawnienie do bezpośredniego zastosowania Konstytucji RP, a to bezpośrednie zastosowanie polegać może na prokonstytucyjnym stosowaniu przepisu ustawy, będącego podstawą rozstrzygnięcia, pozostającego w sprzeczności z Konstytucją.

43 Wobec powyższego rozpoznając niniejszą sprawę należy pamiętać, iż art. 69 Konstytucji RP nakazuje ustawodawcy podjęcie działań, które zapewnią efektywne wsparcie osób niepełnosprawnych poprzez pomoc w zabezpieczeniu ich egzystencji. Ponadto nie bez znaczenia jest art. 71 ust.1 Konstytucji RP, który przewiduje prawo do szczególnej pomocy rodzinom znajdującym się w trudnej sytuacji materialnej i społecznej.

44 Rozpoznając niniejszą sprawę należy mieć również na uwadze, iż art. 17 ust. 1 u.ś.r., przez odesłanie do przepisów ustawy – Kodeks rodzinny i opiekuńczy, jednoznacznie wskazuje krąg osób uprawnionych do świadczenia pielęgnacyjnego w związku z opieką nad niepełnosprawnym członkiem rodziny, ograniczając go do osób zobowiązanych do alimentacji. Z woli ustawodawcy, nie sam fakt opieki nad osobą niepełnosprawną, czy też rezygnacja z zatrudnienia dla jej sprawowania, lecz szczególna więź prawna pomiędzy osobą opiekuna a osobą niepełnosprawną, wyróżnia grupę uprawnionych do świadczenia pielęgnacyjnego. Z kolei zgodnie z art. 128 k.r.o. obowiązek dostarczania środków utrzymania, a w miarę potrzeby także środków wychowania (obowiązek alimentacyjny), obciąża krewnych w linii prostej oraz rodzeństwo. Obowiązek alimentacyjny obciąża zstępnych przed wstępnymi, a wstępnych przed rodzeństwem; jeżeli jest kilku zstępnych lub wstępnych – obciąża bliższych stopniem przed dalszymi (art. 129 § 1 k.r.o.). Krewnych w tym samym stopniu obciąża obowiązek alimentacyjny w częściach odpowiadających ich możliwościom zarobkowym i majątkowym (art. 129 § 2 k.r.o.). Zasadą jest również, że obowiązek alimentacyjny zobowiązanego w dalszej kolejności powstaje dopiero wtedy, gdy nie ma osoby zobowiązanej w bliższej kolejności albo, gdy osoba ta nie jest w stanie uczynić zadość swemu obowiązkowi lub gdy uzyskanie od niej na czas potrzebnych uprawnionemu środków utrzymania jest niemożliwe lub połączone z nadmiernymi trudnościami (art. 132 k.r.o.).

45 Należy podkreślić, że w orzecznictwie sądów administracyjnych, ukształtowanym na tle instytucji świadczenia pielęgnacyjnego podkreśla się, iż prawo ubiegania się o świadczenie pielęgnacyjne wywodzi się z obowiązku alimentacyjnego, o którym mowa w przepisie art. 128 i następnych k.r.o., a który sprowadza się do obowiązku dostarczania środków utrzymania (niekiedy także środków wychowania) i obciąża krewnych w linii prostej oraz rodzeństwo. Obowiązek alimentacyjny może polegać albo na świadczeniu określonych sum pieniężnych, albo na dostarczaniu w naturze określonej ilości produktów potrzebnych do życia, bądź też na osobistych staraniach. W sytuacji, gdy zobowiązany do alimentacji wybiera ten ostatni sposób wspomagania potrzebującej osoby mu bliskiej, rezygnując z zatrudnienia po to, by osobistym staraniem wspierać tę osobę, z pomocą przychodzi mu Państwo. Osoba zobowiązana do alimentacji otrzymuje w zaistniałej sytuacji pomoc polegającą na przyznaniu jej świadczenia pielęgnacyjnego. Świadczenie to jest niejako surogatem wynagrodzenia za pracę. Jest to bowiem określona przepisami kwota pieniężna, z którą wiąże się również opłacanie przez Państwo składek emerytalno-rentowych. Podkreślenia wymaga w tym miejscu, że pomoc świadczona w taki sposób przez Państwo jest przeznaczona dla konkretnych przypadków, to jest dla osób, które obciąża obowiązek alimentacyjny. Zaakcentować należy, że obowiązek ten powstaje z mocy prawa, a nie z wyboru dokonanego w danej rodzinie przez jej członków. Obowiązek alimentacyjny osoby zobowiązanej w dalszej kolejności powstaje dopiero przy spełnieniu się określonych prawem przesłanek i jest to wówczas jej własny obowiązek (a nie cudzy przez nią wypełniany). Z przytoczonych regulacji wynika, że uzyskanie uprawnienia do otrzymania świadczenia pielęgnacyjnego przez osobę zobowiązaną do alimentacji w dalszej kolejności możliwe jest w sytuacji, gdy brak jest osoby zobowiązanej w bliższej kolejności – gdy takiej osoby w ogóle nie ma lub gdy osoba taka nie jest w stanie sprawować opieki nad potrzebującym. Świadczenie pielęgnacyjne jest bowiem świadczeniem przeznaczonym wyłącznie dla określonej wyżej kategorii osób (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 18 lipca 2012 r., sygn. akt I OSK 198/12, ONSAiWSA 2013, Nr 4, poz. 69, CBOSA).

46 Mając na uwadze powyższe Sąd orzekając w niniejszej sprawie opowiada się za stanowiskiem, iż ograniczenia wynikające z regulacji art. 17 ust. 1a u.ś.r. nie powinny mieć zastosowania w sytuacji, gdy preferowany przez ustawodawcę opiekun z obiektywnych względów (a więc niezależnych od niego) nie jest w stanie sprawować opieki nad potrzebującym - tj. gdy zachodzą okoliczności wymienione w art. 132 k.r.o., do którego odsyła art. 17 ust. 1 u.ś.r. (por. wyroki NSA: z dnia z 5 listopada 2015 r., sygn. akt I OSK 1062/14; z dnia 13 listopada 2015 r., sygn. akt I OSK 1286/14; z dnia 12 maja 2017r., sygn. akt I OSK 328/16, CBOSA).

47 Przy czym podkreślić należy, iż Sądowi wiadomym jest z urzędu, że w orzecznictwie prezentowane jest również stanowisko, że ustawodawca uznał za konieczne, aby ocena czy osoba uprawniona w pierwszej kolejności nie jest w stanie wypełnić we właściwy sposób obowiązku alimentacyjnego z uwagi na stan zdrowia rozstrzygana była orzeczeniem o stopniu niepełnosprawności. W orzeczeniach tych podnosi się, że ani organ, ani Sąd nie mają bowiem wiadomości specjalnych, które pozwoliłyby w pełni wyważyć, czy stan zdrowia danej osoby zobowiązanej do alimentacji rzeczywiście uniemożliwia sprawowanie opieki. Rygoryzm spornego przepisu, którego brzmienie jest jednoznaczne w swej treści, odpowiada celom ustawy (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 11 sierpnia 2020r., sygn. akt. I OSK 599/20, CBOSA).

48 Jednakże skład orzekający na gruncie niniejszej sprawy uznał, iż zachodzą wyjątkowe okoliczności uzasadniające uznaniem, że ograniczenie wynikające z regulacji art. 17 ust. 1a u.ś.r. nie powinno mieć zastosowania w odniesieniu do Skarżącej.

49 Przenosząc powyższe uwagi na grunt niniejszej sprawy wskazać należy, iż organ w toku postępowania administracyjnego ustalił, że rodzice zobowiązani w pierwszej kolejności do alimentacji nie są w stanie uczynić zadość ciążącemu na nich obowiązkowi z uwagi na swój stan zdrowia i wiek. Tym samym wobec takich ustaleń organu należy przyjąć, iż ograniczenia wynikające z regulacji art. 17 ust. 1a u.ś.r. tj. obowiązek legitymowania się przez rodziców W. B. orzeczeniami o niepełnosprawności nie powinny mieć zastosowania w niniejszej sprawie.

50 Wobec powyższego wskazać należy, iż skoro W. B. legitymujący się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności jest osobą wymagającą opieki, a Skarżąca jako osoba na której ciąży obowiązek alimentacyjny nie podejmuje zatrudnienia z uwagi na jej sprawowanie, to tym samym wobec ustalenia, że rodzice zobowiązani w pierwszej kolejności do alimentacji nie są w stanie uczynić zadość ciążącemu na nich obowiązkowi, uznać należy, iż zostały spełnione wszystkie przesłanki warunkujące przyznanie Skarżącej wnioskowanego świadczenia.

51 W tym miejscu odnosząc się do wniosku zawartego w skardze o przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego wskazać należy, iż Sąd bada jedynie zgodność z prawem (legalność) zaskarżonego aktu pod kątem jego zgodności z prawem materialnym określającym prawa i obowiązki stron oraz prawem procesowym regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej. Sąd nie przejmuje natomiast sprawy administracyjnej do końcowego załatwienia, lecz jedynie dokonuje oceny działalności organu orzekającego z punktu widzenia kryterium legalności. Wobec tego, Sąd nie ma uprawnień do przyznania Skarżącej jakiegokolwiek świadczenia.

52 W tym stanie rzeczy Sąd, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a P.p.s.a., orzekł jak w sentencji.

Powołane przepisy

Cytowane w

Cytowane w 1 orzeczeniu.

  1. Wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 25 sierpnia 2022 r., II SA/Łd 251/22