Wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 17 kwietnia 2015 r., III SA/Po 825/14

wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 17 kwietnia 2015 r., III SA/Po 825/14

Sentencja

1 Dnia 17 kwietnia 2015 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Beata Sokołowska (spr.) Sędziowie NSA Tadeusz M. Geremek WSA Walentyna Długaszewska Protokolant: st. sekr. sąd. Janusz Maciaszek po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 17 kwietnia 2015 roku przy udziale sprawy ze skargi M J na decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] 2014 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie z wniosku o umorzenie należności w części dotyczącej składek za pracowników w części finansowanej przez ubezpieczonych oddala skargę

Uzasadnienie

2 |Pismem z dnia 12 lutego 2014 r. M wniósł o umorzenie należności z tytułu nieopłaconych składek powołując się na trudną sytuację materialno |

3 |– bytową (skromna emerytura) oraz pogarszający się stan zdrowia. |

4 |Decyzją z dnia [...] Zakład Ubezpieczeń Społecznych, na podstawie art. 105 § 1 Kpa w zw. z art. 83 ust. 1 pkt. 3, art. 28 ust. 1 i art. 32 |

5 |ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych ( Dz. U. z 2013 r., poz. 267 ze zm.), umorzył postępowanie jako |

6 |bezprzedmiotowe w stosunku do części składek za pracowników w części finansowanej przez ubezpieczonych. |

7 |W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, iż Zakład Ubezpieczeń Społecznych może umorzyć należności z tytułu składek – zgodnie z treścią art. |

8 |28 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych. Jednak w myśl art. 30 powołanej ustawy przepis ten nie ma |

9 |zastosowania do składek finansowanych przez ubezpieczonych niebędących płatnikami składek. Oznacza to więc, iż składki za zatrudnianych |

10 |pracowników w części finansowanej przez nich samych nie mogą być przedmiotem postępowania umorzeniowego. |

11 |Zakład wyjaśnił, że wobec braku podstaw prawnych do rozstrzygnięcia w zakresie umorzenia składek w części finansowanej przez osoby |

12 |ubezpieczone nie będące płatnikami tych składek postępowania w sprawie umorzenia tych należności jako bezprzedmiotowe należało umorzyć na |

13 |podstawie art. 105 § 1 Kpa. |

14 |Nie zgadzając się z powyższym rozstrzygnięciem strona wniosła o ponowne rozpatrzenie sprawy. |

15 |Wnioskodawca podkreślił, że składki winny być umorzone, gdyż nie jest w stanie ich zapłacić ze względu na wiek i stan zdrowia. |

16 |Po ponownym rozpatrzeniu sprawy, decyzją z dnia [...] Zakład Ubezpieczeń Społecznych utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. |

17 |W uzasadnieniu organ ponownie, jak w decyzji z [...] r., wyjaśnił że art. 30 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych wyraźnie wyklucza |

18 |możliwość umorzenia składek w części finansowanej przez osoby ubezpieczone niebędące płatnikami tych składek. |

19 |W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu M wskazał na konieczność umorzenia przedmiotowych składek z uwagi na trudną |

20 |sytuację materialną i zdrowotną. |

21 |W odpowiedzi na skargę Zakład Ubezpieczeń Społecznych wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje stanowisko i argumentację przedstawioną w |

22 |zaskarżonej decyzji. |

23 | |

24 |Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: |

25 | |

26 |Skarga okazała się nieuzasadniona. |

27 |Na wstępie należy wskazać, iż zgodnie z treścią art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych |

28 |(Dz. U. nr 153, poz. 1269 ze zm.) i art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j. |

29 |t. - Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), dalej p.p.s.a. sądy administracyjne kontrolują działalność administracji publicznej pod względem |

30 |zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania i nie są uprawnione do merytorycznego rozstrzygania o przedmiocie sprawy. |

31 |W rozpatrywanej sprawie Zakładu Ubezpieczeń Społecznych umorzył jako bezprzedmiotowe postępowanie w sprawie umorzenia należności z tytułu |

32 |składek w stosunku do części składek – finansowanych przez ubezpieczonych niebędących płatnikami składek. |

33 |Zgodnie z powołanym, w obu decyzjach Zakład Ubezpieczeń Społecznych, przepisem art. 28 ustawy z dnia 13 października 1983 r. o systemie |

34 |ubezpieczeń społecznych (Dz. U. z 2013 r., poz. 1442), dalej u.s.u.s. należności z tytułu składek mogą być umarzane w całości lub w części |

35 |przez Zakład, z uwzględnieniem ust. 2 – 4. W myśl ust. 2 należności z tytułu składek mogą być umarzane tylko w przypadku ich całkowitej |

36 |nieściągalności, z zastrzeżeniem ust. 3a. Według zaś ust. 3 całkowita nieściągalność, o której mowa w ust. 2, zachodzi, gdy: |

37 |– dłużnik zmarł nie pozostawiając żadnego majątku lub pozostawił ruchomości niepodlegające egzekucji na podstawie odrębnych przepisów albo |

38 |pozostawił przedmioty codziennego użytku domowego, których łączna wartość nie przekracza kwoty stanowiącej trzykrotność przeciętnego |

39 |wynagrodzenia i jednocześnie brak jest następców prawnych oraz nie ma możliwości przeniesienia odpowiedzialności na osoby trzecie, |

40 |– sąd oddalił wniosek o ogłoszenie upadłości dłużnika lub umorzył postępowanie upadłościowe z przyczyn, o których mowa w art. 13 i art. 361|

41 |pkt 1 ustawy z dnia 28 lutego 2003 r. – Prawo upadłościowe i naprawcze, |

42 |– nastąpiło zaprzestanie prowadzenia działalności przy jednoczesnym braku majątku, z którego można egzekwować należności, małżonka, |

43 |następców prawnych, możliwości przeniesienia odpowiedzialności na osoby trzecie w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – |

44 |Ordynacja podatkowa, |

45 |– nie nastąpiło zaspokojenie należności w zakończonym postępowaniu likwidacyjnym, |

46 |– wysokość nieopłaconej składki nie przekracza kwoty kosztów upomnienia w postępowaniu egzekucyjnym, |

47 |– naczelnik urzędu skarbowego lub komornik sądowy stwierdził brak majątku, z którego można prowadzić egzekucję, |

48 |– jest oczywiste, że w postępowaniu egzekucyjnym nie uzyska się kwot przekraczających wydatki egzekucyjne. |

49 |Pod pojęciem należności z tytułu składek należy, zgodnie z art. 24 ust. 2 cytowanej ustawy rozumieć: składki, odsetki za zwłokę, koszty |

50 |egzekucyjne, koszty upomnienia i dodatkową opłatę. |

51 |Jednocześnie należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne ubezpieczonych będących równocześnie płatnikami składek na te |

52 |ubezpieczenia mogą być w uzasadnionych przypadkach umarzane pomimo braku ich całkowitej nieściągalności (art. 28 ust. 3a ustawy). Zgodnie z|

53 |§ 3 ust. 1 Rozporządzenia Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 31 lipca 2003 r. w sprawie szczegółowych zasad umarzania |

54 |należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne (Dz. U. Nr 141, poz. 1365) Zakład może umorzyć należności z tytułu składek, jeżeli |

55 |zobowiązany wykaże, że ze względu na stan majątkowy i sytuację rodzinną nie jest w stanie opłacić tych należności, ponieważ pociągnęłoby to|

56 |zbyt ciężkie skutki dla zobowiązanego i jego rodziny, w szczególności w przypadku: |

57 |– gdy opłacenie należności z tytułu składek pozbawiłoby zobowiązanego i jego rodzinę możliwości zaspokojenia niezbędnych potrzeb życiowych,|

58 |– poniesienia strat materialnych w wyniku klęski żywiołowej lub innego nadzwyczajnego zdarzenia powodujących, że opłacenie należności z |

59 |tytułu składek mogłoby pozbawić zobowiązanego możliwości dalszego prowadzenia działalności, |

60 |– przewlekłej choroby zobowiązanego lub konieczności sprawowania opieki nad przewlekle chorym członkiem rodziny, pozbawiającej |

61 |zobowiązanego możliwości uzyskiwania dochodu umożliwiającego opłacenie należności. |

62 |Powołana powyżej szczególna regulacja dotyczy jednak wyłącznie umarzania należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne |

63 |ubezpieczonych, którzy są równocześnie płatnikami składek na te ubezpieczenia. Umorzeniu na tej podstawie nie podlegają zatem składki |

64 |finansowane przez ubezpieczonych niebędących płatnikami. |

65 |Tak więc okoliczności, które mogą stanowić w świetle wskazanego wyżej art. 28 ust. 3a ustawy i Rozporządzenia Ministra Gospodarki, Pracy i |

66 |Polityki Społecznej z dnia 31 lipca 2003 r. w sprawie szczegółowych zasad umarzania należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne |

67 |(Dz. U. Nr 141, poz. 1365), przesłanki uzasadniające umorzenie należności z tytułu składek, mogą mieć znaczenie tylko w przypadku |

68 |rozpoznawania wniosku o umorzenie należności z tytułu składek na ubezpieczenie ubezpieczonych będących jednocześnie płatnikami tych składek|

69 |(zob. wyrok WSA w Warszawie z dnia 20 marca 2008 r., sygn. akt V SA/Wa 2676/07, Lex nr 505502, wyrok NSA z dnia 10 lutego 2009 r., sygn. |

70 |akt II GSK 702/08, Lex nr 522555). |

71 |Art. 30 u.s.u.s. stanowi, że do składek finansowanych przez ubezpieczonych niebędących płatnikami składek nie stosuje się art. 28 i 29. |

72 |W tym stanie rzeczy, skoro wniosek skarżącego o umorzenie należności z tytułu składek obejmował również składki finansowane przez |

73 |ubezpieczonych (pracowników) niebędących płatnikami właściwym rozstrzygnięciem było umorzenie postępowania na podstawie art. 105 Kpa. Brak |

74 |jest bowiem przedmiotu postępowania w tym znaczeniu, że nie istnieją należności, do których mógłby mieć zastosowanie art. 28 u.s.u.s. (zob.|

75 |wyrok WSA w Olsztynie z dnia 11 lutego 2009 r., sygn. akt I SA/Ol 495/08, Lex nr 484058). |

76 |W tym stanie rzeczy skarżona decyzja jak i poprzedzająca ją decyzja Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w przedmiocie umorzenia postępowania w |

77 |sprawie z wniosku o umorzenie należności z tytułu składek – w części dotyczącej składek za pracowników, w części finansowanej przez |

78 |ubezpieczonych w pełni odpowiada prawu. |

79 |Z uwagi na powyższe Sąd, na podstawie art. 151 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji wyroku. |

80 | |

81 | |

82 | |