Wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 16 listopada 2006 r., III SA/Po 742/05

wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 16 listopada 2006 r., III SA/Po 742/05

Sentencja

1 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Tadeusz M. Geremek Sędziowie WSA Barbara Koś ( spr.) WSA Mirella Ławniczak Protokolant: st.sekr.sąd. Teresa Matuszewska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 16 listopada 2006 r. przy udziale sprawy ze skargi T.K. na decyzję Wojewody z dnia [...]r. nr [...] w przedmiocie wymeldowania I. uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta P. z dnia [...] nr [...], II. zasądza od Wojewody na rzecz skarżącej T. K. kwotę [...] złotych tytułem zwrotu kosztów sądowych, III. stwierdza, że decyzje wymienione w pkt. I nie mogą być wykonane. /-/M. Ławniczak /-/T. M. Geremek /-/ B. Koś WSA/wyr.1 – sentencja wyrok

Uzasadnienie

2 Decyzją z [...]roku, Nr [...] Prezydent Miasta P., na podstawie art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 roku o ewidencji ludności i dowodach osobistych ( tekst jednolity Dz. U. z 2001 roku, Nr 87, poz. 960 ze zm. ) wymeldował T.K. z pobytu stałego z lokalu mieszkalnego w P. przy ul. [...].

3 W uzasadnieniu decyzji organ I instancji wskazał, że postępowanie w sprawie zostało wszczęte wnioskiem J.K. o wymeldowanie T.K. z pobytu stałego w spornym lokalu ze względu na fakt, że jego była żona wyjechała za granicę i tam "zamierza ułożyć sobie życie". W trakcie przeprowadzonego postępowania wyjaśniającego organ ustalił, że T.K. od [...] 2004 roku przebywała w Irlandii, co potwierdził przeprowadzony przez Policję wywiad środowiskowy, a także sama zainteresowana, która w trakcie postępowania wyjaśniła, że podpisała umowę o pracę na rzecz międzynarodowej firmy jako księgowa w mieście [...] w Irlandii na okres do końca 2005 roku, a ponieważ zależy jej na zarabianiu pieniędzy na spłatę kredytu za sporne mieszkanie, nie jest w stanie określić daty swojego powrotu, choć jej pobyt ma charakter czysto zarobkowy i czasowy, a ona sama zamierza wrócić do Polski. Na tej podstawie organ uznał, że T.K.

4 nie koncentruje swoich spraw życiowych w spornym lokalu, a jej życie jest skoncentrowane poza miejscem stałego zameldowania, co stanowi przesłankę jej wymeldowania z przedmiotowego lokalu.

5 W odwołaniu z dnia[...] roku T.K. wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji organu I instancji i wskazała, że powyższa decyzja jest dla niej krzywdząca, gdyż zamierza ona mieszkać w spornym lokalu po powrocie z Irlandii i dlatego cały czas spłaca raty kredytu hipotecznego. Natomiast oświadczenia jej byłego męża mijają się z prawdą i mają na celu pozbawienie jej mieszkania stanowiącego współwłasność małżeńska, co do której w sądzie toczy się postępowanie o podział majątku.

6 Decyzją z dnia [...] roku, Nr [...] Wojewoda na podstawie art. 138 §1 pkt 1 ustawa z dnia 14 czerwca 1960 roku Kodeks postępowania administracyjnego ( tekst jednolity z 2000 roku, Dz. U. Nr 98, poz. 1071 ze zm. ) w związku z art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 roku o ewidencji ludności i dowodach osobistych ( tekst jednolity Dz. U. z 2001r. Nr 87, poz. 960 ze zm. ) utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję organu I instancji.

7 W uzasadnieniu organ II instancji wskazał, że po rozpatrzeniu odwołania i zapoznaniu się z materiałem dowodowym zebranym w niniejszej sprawie nie znalazł podstaw prawnych faktycznych do zmiany lub uchylenia zaskarżonej decyzji. Podkreślił natomiast, że mieszkanie tylko wówczas jest stałym miejscem pobytu przebywających w nim osób, gdy stanowi dla nich wyłączne centrum życiowe, a więc lokal w którym koncentrują się ich codzienne sprawy, gdzie osoby te przebywają, wypoczywają, prowadza gospodarstwo domowe, a takim miejscem dla zainteresowanej nie jest przedmiotowy lokal. Organ podkreślił również, że ewidencja ludności służy jedynie rejestracji danych o miejscu zamieszkania i pobytu osób, a więc rejestracji stanu faktycznego, a nie stanu prawnego. Tym samym jeżeli T.K. powróci do spornego lokalu i stanie się ono jej centrum życiowym, będzie zobowiązana do zameldowania się w owym lokalu.

8 W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu, T.K. wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji Prezydenta Miasta P. z dnia [...] roku, Nr [...] o jej wymeldowaniu z pobytu stałego z mieszkania przy ulicy ul. [...].

9 W uzasadnieniu skarżąca wskazała podniesione już wcześniej argumenty i podkreśliła, że nieuprawnione jest twierdzenie, że "układa sobie życie w Irlandii", gdyż ani ona, ani jej córka Maja nie dopuszczają myśli, że mogłyby mieszkać gdzie indziej niż w ich mieszkaniu w P. Skarżąca zaznaczyła również, że organy administracji nie uwzględniły faktu, że przebywanie skarżącej pod przedmiotowym adresem podczas jej przyjazdu do P. było niemożliwe wskutek wymiany zamków przez J.K.. Skarżąca powołała się również na wyrok NSA z dnia 7 czerwca 1991 roku sygn. akt SA/Wr 302/91, który wskazuje, że stan "opuszczenia dotychczasowego miejsca pobytu" powinien być przejawem woli osoby opuszczającej lokal, a nie tylko następstwem działań faktycznych niezależnych od tej woli bądź nawet sprzecznych z wolą tej osoby.

10 Wojewoda w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie podtrzymując dotychczasową argumentację.

11 Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

12 Skarga wniesiona przez T.K. okazała się zasadna.

13 Sąd dokonując kontroli zaskarżonej decyzji pod względem jej zgodności z prawem stwierdził, że decyzja została wydana z naruszeniem prawa. W rozpoznawanej sprawie nie zostały należycie wyjaśnione okoliczności stanowiące ustawową przesłankę wymeldowania osoby z miejsca stałego pobytu zawartą w art. 15 ust 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 roku o ewidencji ludności i dowodach osobistych ( tekst jednolity Dz. U. Nr 87 z 2001r., poz. 960 ze zm. ). Zgodnie z treścią przepisu wskazanego przepisu art. 15 ust. 2 tej ustawy, rozpatrywaną w związku z wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego z dnia 27 maja 2002 roku ( sygn. akt K 20/01 ) orzekającym o niezgodności z Konstytucją art. 9 ust. 2 powyższej ustawy, wystarczającą podstawą do wymeldowania danej osoby stanowi faktyczne opuszczenie przez nią miejsca pobytu stałego. O takim opuszczeniu można mówić w przypadku trwałego zerwania więzi z dotychczasowym miejscem zamieszkania.

14 W orzecznictwie sądu administracyjnego utrwalił się pogląd, że przesłanka opuszczenia dotychczasowego miejsca pobytu stałego w rozumieniu powyższego przepisu powinna być rozumiana jako zaniechanie posiadania lokalu będącego dotychczasowym miejscem stałego pobytu i dobrowolne wyprowadzenie się do innego mieszkania. Rezygnacja z prawa do przebywania w lokalu może nastąpić w sposób wyraźny poprzez złożenie stosownego oświadczenia, ale również poprzez odpowiednie zachowanie, które w sposób nie budzący wątpliwości wyraża taką wolę danej osoby. Opuszczeniem jest zatem nie tylko fizyczne nie przebywanie , ale zamiar opuszczenia danego lokalu z jednoczesnym zerwaniem związków z lokalem dotychczasowym i założeniem z nowym miejscu ośrodka osobistych i majątkowych interesów ( por. wyrok NSA z dnia 19 lutego 2002 roku, sygn. akt V SA 1917/01 ).

15 W tej kwestii organy administracyjne wydając decyzje w niniejszej sprawie wzięły pod uwagę tylko oświadczenia składane przez byłego męża skarżącej i nie ustosunkowały się jednoznacznie do twierdzeń złożonych przez T.K. w odwołaniu od decyzji organu I instancji, w którym podnosi, że zamierza zamieszkać w spornym lokalu po powrocie z Irlandii, a jej pobyt za granicą ma charakter tymczasowy i czysto zarobkowy, ponieważ skarżąca cały czas spłaca kredyt hipoteczny za mieszkanie, a do którego nie mogła wejść sama podczas pobytu w P., gdyż były mąż zamontował dodatkowy zamek.

16 W toku prowadzonego postępowania organ administracji zobowiązany jest podjąć wszelkie niezbędne kroki dla dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego ( art. 7 kpa – zasada prawdy obiektywnej ) i w tym celu winien zebrać i wnikliwie rozpatrzyć materiał dowodowy korzystając ze wszystkich dostępnych źródeł informacji, umożliwiających wyjaśnienie sprawy, a nie sprzecznych z prawem.

17 W tym zakresie organ administracji winien ustalić, czy T.K. rzeczywiście opuściła dotychczasowe miejsce stałego pobytu z zamiarem zerwania związków z lokalem przy ul. [...] w P. i założeniem w nowym miejscu ośrodka osobistych i majątkowych interesów. W ocenie Sądu nie można przyjąć, że sam fakt wyjazdu za granicę w celach zarobkowych nawet na dłuższy okres stanowi "opuszczenie miejsca stałego pobytu w rozumieniu art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 roku o ewidencji ludności i dowodach osobistych ( tekst jednolity Dz. U. Nr 87 z 2001r., poz. 960 ze zm. ). W tym zakresie organ powinien wskazać w uzasadnieniu decyzji na jakich dowodach oparł swoje ustalenia, a jakim dowodom odmówił wiarygodności i z jakich względów ( art. 107 kpa ).

18 W każdym przypadku ustalenie tych okoliczności wymagać będzie przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego, być może również dowodu z zeznań obu stron oraz świadków, po przeprowadzeniu których koniecznym będzie umożliwienie stronom przed wydaniem decyzji zapoznania się z zebranym w sprawie materiałem dowodowym w trybie art. 10 kpa.

19 Mając na uwadze powyższe okoliczności Sąd dopatrzył się naruszenia przepisów postępowania administracyjnego ( art.7, art. 77 i art. 107 kpa ), albowiem organy administracji wydały decyzje bez wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego.

20 Z uwagi na wskazane uchybienia procesowe, które w ocenie Sądu mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy, na podstawie art. 145 § 1 ust. 1 lit. c, art. 200 oraz art. 152 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zmianami ) należało orzec jak w sentencji wyroku.

21 /-/M. Ławniczak /-/T. M. Geremek /-/ B. Koś