Wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 22 czerwca 2016 r., III SA/Po 1225/15

wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 22 czerwca 2016 r., III SA/Po 1225/15

Sentencja

1 Dnia 22 czerwca 2016 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Marzenna Kosewska (spr.) Sędziowie NSA Maria Lorych-Olszanowska WSA Małgorzata Górecka Protokolant: st. sekr. sąd. Janusz Maciaszek po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 22 czerwca 2016 roku przy udziale sprawy ze skargi I. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w ... z dnia ... w przedmiocie odmowy rejestracji pojazdu, po wznowieniu postępowania oddala skargę

Uzasadnienie

2 Zaskarżoną decyzję z dnia 7 sierpnia 2015 roku nr SKO [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. – Kodeks postępowania administracyjnego (t. j. Dz. U. z 2013r. poz. 267 ze zm.), art. 72 § 1 pkt 1, art. 73 § 1 ustawy z dnia 20 czerwca 1997r. Prawo o ruchu drogowym (t. j. Dz. U. z 2012r. poz. 1137 ze zm.) § 2 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 22 lipca 2002r. w sprawie rejestracji i oznaczania pojazdów (t. j. Dz. [...] poz. 1522) utrzymał w mocy decyzję Starosty [...] z dnia 6 maja 2015r. nr [...] wydaną po wznowieniu postępowania, którą to decyzją organ I instancji orzekł o:

3 1) uchyleniu decyzji własnej z dnia 21 stycznia 2009r. nr KD [...] o rejestracji pojazdu marki J. [...] 3,7kat., wydając dowód rejestracyjny seria i numer [...] tablice rejestracyjne numer [...], znak legalizacyjny numer [...],

4 2) odmowie rejestracji pojazdu marki J. [...] nr VIN [...] na wniosek I. J..

5 W uzasadnieniu decyzji Kolegium przedstawiło następujące okoliczności faktyczne i rozważania prawne.

6 Starosta C. decyzją z dnia 21 stycznia 2009r. nr KD [...] na wniosek I. J. zarejestrował pojazd marki J. [...] 3,7kat., wydając dowód rejestracyjny seria i numer [...], tablice rejestracyjne numer [...], znak legalizacyjny numer [...] Prokurator P. T. pismem z dnia 27 sierpnia 2014r. na podstawie art. 184 § 1 i 2 kpa sprzeciwił się ostatecznej decyzji Starosty [...] z dnia 21 stycznia 2009r Zarzucił wydanie decyzji w warunkach określonych w przepisie z art. 145 § 1 pkt 1 kpa, albowiem dowody, na których podstawie ustalono istotne dla sprawy okoliczności faktyczne, okazały się fałszywe.

7 Uzasadniając sprzeciw Prokurator podniósł, że P. T. nadzorowała podstępowanie przygotowawcze w sprawie o sygnaturze Ds. [...] w sprawie m.in. podrobienia w dniu [...] podpisu sprzedającego G. B. na umowie sprzedaży I. J. samochodu marki J. [...] 3,7 kat. tj o przestępstwo z art. 270 § 1 k. k. z poczynionych w toku postępowania przygotowawczego wynika , że przedmiotowy samochód został sprowadzony przez G. Ż. z USA. Wątpliwości co do autentyczności podpisu G. B. rozstrzygnęła opinia biegłego z dziedziny kryminalistycznych badań pisna z dnia 9 września 2013r., gdzie biegły stwierdził, iż zapisy i podpis G. B. na umowie z dnia 2 grudnia 2008r. nie został nakreślony przez G. B..

8 Starosta C. postanowieniem z dnia 9 września 2014r. na podstawie art. 149 w związku z art. 145 § 1 pkt 5 kpa wznowił z urzędu postępowanie w sprawie decyzji Starosty [...] z dnia 21 stycznia 2009r. nr KD [...] dotyczącej rejestracji samochodu osobowego J. [...] 309 1J4GL48K97W630653 Następnie decyzją z dnia 15 października 2014r. nr [...] orzekł o:

9 - uchyleniu decyzji własnej z dnia 21 stycznia 2009r. Nr KD [...] dotyczącej rejestracji pojazdu marki J. [...] nr VIN [...] rok produkcji 2007 na I. J., zam. W C. ul. [...], na mocy której wydano dowód rejestracyjny seria i numer DR/BAE 4800690 tablice rejestracyjne numer [...], zalegalizowane znakiem legalizacyjnym numer [...] oraz nalepkę kontrolną [...]

10 - unieważnieniu dowodu rejestracyjnego [...], zalegalizowanych tablic rejestracyjnych numer [...] oraz nalepki kontrolnej [...]

11 - odmówił rejestracji pojazdu marki J. [...] nr VIN [...] rok produkcji 2007 na wniosek I. J., zam. W C. ul. [...].

12 Decyzją dnia 7 stycznia 2015r. nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze uchyliło powyższą decyzję w całości i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji.

13 Uzasadniając swą decyzję Kolegium stwierdziło, że decyzja z dnia 21 stycznia 2009r. rejestrująca na rzecz odwołującego się pojazd J. [...] została mu doręczona w dniu 21 stycznia 2009r., stąd 5 letni termin z art. 146 § 1 kpa na wydanie decyzji na postawie art. 145 § 1 pkt 5 kpa upłynął z dniem 21 stycznia 2014r.

14 Z tej przyczyny organ I instancji powołując się na podstawę wznowienia postępowania z art. 145 § 1 pkt 5 mógł jedynie wydać decyzję, o której mowa w art. 151 § 2 kpa, tj. ograniczyć się do stwierdzenia wydania zaskarżonej decyzji z naruszeniem prawa .

15 Zobowiązało organ I instancji aby decyzję ostateczną ocenił w kontekście wskazanej w sprzeciwie Prokuratora przesłanki wznowienia postępowania wymienionej w art. 145 § 1 pkt kpa

16 Rozpatrując ponownie sprawę Starosta C. postanowieniem z dnia 27 marca 2015r. rozszerzył podstawę prawną wznowionego postępowania w sprawie rejestracji samochodu osobowego J. [...] nr VIN [...] nr rej. [...] na rzecz I. J. o art. 145 § 1 pkt 1 kpa. i następnie orzekł jak w decyzji z dnia 6 maja 2015 roku opisanej powyżej –str. 1 uzasadnienia.

17 Odnosząc się do zarzutów odwołania Kolegium podzieliło ustalenia i ocenę organu I instancji, że analiza zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego prowadzi do wniosku, że w badanej sprawie zachodzą okoliczności wskazane w art. 145 § 1 pkt 1 kpa. W postępowaniu przygotowawczym prowadzonym przez Prokuraturę ustalono , że na umowę z dnia 2 grudnia 2008r., podpis G. B. został sfałszowany, co zostało wykazane w opinii biegłego .Okoliczności dotyczące sfałszowania podpisu opisane zostały w postanowieniu o umorzonego postanowieniem z dnia 12 listopada 2013r. z powodu nie wykrycia sprawcy.

18 Kolegium wyjaśniło , że na podstawie art. 75 § 1 kpa jako dowód należy dopuścić wszystko, co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy, a nie jest sprzeczne z prawem. W szczególności dowodem mogą być dokumenty, zeznania świadków, opinie biegłych oraz oględziny. Zgodnie z art. 76 § 1 kpa dokumenty urzędowe sporządzone w przepisanej formie przez powołane od tego organy państwowe w ich zakresie działania stanowią dowód tego, co zostało w nich urzędowo stwierdzone. Postanowienie prokuratora o umorzeniu postępowania przygotowawczego jest dokumentem urzędowym w rozumieniu art. 176 § 1 kpa. Organ odwoławczy zwrócił uwagę na pogląd Naczelnego Sądu Administracyjnego, wyrażony w wyroku z dnia 17 czerwca 2010r. sygn. akt I OSK [...] , że "postanowienie prokuratora o umorzeni postępowania karnego – z uwagi na formę i organ, od którego pochodzi – ma walor dokumentu urzędowego. Zatem organ dopuszczając dowód z tego postanowienia zobowiązany jest uwzględnić nie tylko fakt umorzenia podstępowania, ale również uznać fakty potwierdzone w uzasadnieniu tego postanowienia. Faktem stwierdzonym w dokumencie urzędowym, jakim jest postanowienie prokuratora o umorzeniu postępowania karnego, jest nie tylko samo umorzenie postępowania, ale przede wszystkim również te okoliczności, które zostały wskazane w uzasadnieniu niniejszego postanowienia.

19 W skardze I. J. zarzucił zaskarżonej decyzji naruszenie przepisów postępowania, w szczególności art. 75 § 1, 77 § 1 i 4 oraz art. 80 ustawy z dnia 16 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2013r. poz. 267 ze zm.) – dalej kpa.

20 W uzasadnieniu podniósł, że w toku prowadzonego postępowania organy obu instancji nie uwzględniły jego wyjaśnień, które złożył w toku postępowania prowadzonego przez Prokuraturę, że samochód zakupił w dobrej wierze, uiścił za niego należną cenę, a w zamian otrzymał samochód i dokumenty, w tym umowę kupna-sprzedaży z dnia 2 grudnia 2008r. Organ nie przeprowadził żadnych własnych ustaleń w sprawie, a jedynie opierając się na sprzeciwie Prokuratora przyjął, że umowa sprzedaży samochodu, która była podstawą rejestracji jest fałszywa.

21 W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o oddalenie skargi i podtrzymało swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie.

22 Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje:

23 Skarga nie jest zasadna.

24 Stosownie do art. 145 § 1 pkt 2 kpa wznawia się postępowanie, jeżeli dowody na podstawie których ustalono istotne dla sprawy okoliczności okazały się fałszywe lub decyzja została wydana w wyniku przestępstwa.

25 W doktrynie oraz orzecznictwie sądowo-administracyjnym przyjmuje się zgodnie, że celem wznowienia postępowania prowadzonego z przyczyny wymienionej w art. 145 § 1 pkt 2 kpa jest wykazanie istnienia związku między dowodami, które okazały się fałszywe, a istotnymi dla sprawy okolicznościami faktycznymi (por. J. Borkowski (w:) Komentarz, 1985, s. 219; por. też wyrok WSA w Łodzi z dnia 15 stycznia 2015 r., III SA/Łd 871/14, LEX nr 1635172).

26 Dla przesłanki wznowieniowej zawartej w art. 145 § 1 pkt 1 kpa koniecznym jest, aby na podstawie fałszywych dowodów ustalono istotne dla sprawy okoliczności faktyczne, a więc takie, których istnienie miało bezpośredni wpływ na określenie praw i obowiązków osób będących podmiotami postępowania.

27 W rozpatrywanej sprawie w toku prowadzonego przez organy administracji postępowania wznowieniowego przedmiotem badania pod kątem istnienia przesłanki wznowienia określonej w pkt 1 § 1 art. 145 kpa była ostateczna decyzja Starosty [...] z dnia 21 stycznia 2009r. dotycząca zarejestrowania na rzecz strony skarżącej I. J. pojazdu marki J. [...] nr VIN 1J4GL48K97W630653 , wydania dowodu rejestracyjnego, tablic rejestracyjnych i znaku legalizacji.

28 Zgodnie z art. 72 § 1 pkt 1 oraz z art. 73 § 1 ustawy z dnia 20 czerwca 1997r. – Prawo o ruchu drogowym (t. j. Dz. U. z 2012r. poz. 1137 z zm.) rejestracji dokonuje się na podstawie dowodu własności pojazdu lub dokumentu potwierdzającego powierzenie pojazdu, o którym mowa w art. 73 § 5. Rejestracji dokonuje na wniosek właściciela, Starosta właściwy ze względu na miejsce jego zameldowania (siedziby), wydając dowód rejestracyjny i zalegalizowane tablice (tablicę) rejestracyjne oraz nalepkę kontrolną, jeśli jest wymagana z zastrzeżeniem § 2-5. W celu rejestracji pojazdu właściciel pojazdu składa w organie rejestrującym wniosek o rejestrację pojazdu, do którego dołącza dowód własności pojazdu (§ 2 ust 1 pkt 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 22 lipca 2002r. w sprawie rejestracji i oznaczenia pojazdów (t. j. Dz. U. z 2014r. poz. 1522). Złożenie przy wniosku prawdziwego pod względem formalnym i materialnym dowodu, z którego wynika prawo własności pojazdu osoby na rzecz której dokonuje się rejestracji jest warunkiem dokonania rejestracji pojazdu. Dowód własności musi być dowodem, z którego wynika przeniesienie prawa własności w konkretnej rejestracji. Nie może być to dowód fałszywy, np. dokument w postaci umowy sprzedaży, ani taki, który został podrobiony/przerobiony, którego treść została sfałszowana. Do wniosku o rejestrację samochodu strona skarżąca przedłożyła umowę kupna-sprzedaży z dnia 2 grudnia 2008r., z której wynika, że G. B. miał sprzedać pojazd J. [...] I. J..

29 W zaskarżonej decyzji Kolegium prawidłowo przyjęło, że w toku prowadzonego przez P. T. dochodzenia ustalono, że zapisy i podpis G. B. na umowie sprzedaży z dnia 2 grudnia 2008r. nie został nakreślony przez G. B.. Wynika to z ustaleń i wniosków zawartych w opinii biegłego z dziedziny kryminalistycznych badań pisma z dnia 9 września 2013r. oraz uzasadnienia postanowienia P. T. z dnia 12 listopada 2013r. o umorzeniu dochodzenia z powodu niewykrycia sprawcy (sygn. akt Ds. [...]).

30 Sąd nie podziela zarzutów skargi, że organy nie poczyniły własnych ustaleń i błędnie oparły swoje wnioski jedynie na sprzeciwie zgłoszonym przez Prokuratora co do fałszu umowy sprzedaży.

31 W uzasadnieniach zaskarżonej decyzji oraz decyzji Starosty [...] wyjaśniono, że fałszerstwo dokumentu – sfałszowanie podpisu G. B. w umowie sprzedaży z dnia 2 grudnia 2008r. zostało potwierdzone opinią biegłego z dnia 9 września 2013r. i postanowieniu P. T. z dnia 12 listopada 2013r. Postanowienie o umorzeniu dochodzenia z powodu niewykrycia sprawcy może stanowić, zdaniem Sądu, podstawę do stwierdzenia sfałszowania dokumentu. Okoliczność niewykrycia sprawcy nie zmienia oceny faktu popełnienia przestępstwa określonego w art. 270 § 1 kk.

32 W ocenie Sądu organy prawidłowo przyjęły, że dowód w postaci sfałszowanej umowy sprzedaży z dnia 2 grudnia 2008r. nie może być podstawą ustalenia własności pojazdu wskazanego we wniosku skarżącego o rejestrację pojazdu i wobec zaistnienia przesłanki określonej w pkt 1 § 1 art. 145 kpa zachodzą przesłanki do uchylenia ostatecznej decyzji Starosty [...] z dnia 21 stycznia 2008r. i odmowie rejestracji pojazdu wskazanego we wniosku skarżącego.

33 Jednocześnie Sąd zauważa, że podnoszona w skardze kwestia oceny czy samochód został nabyty przez skarżącego w dobrej czy złej wierze nie mogła być przedmiotem oceny w postępowaniu administracyjnym, dotyczącą rejestracji pojazdu. Ocena istnienia dobrej lub złej wiary strony może być dokonana w postępowaniu przed sądem powszechnym w sprawie o zasiedzenie.

34 Mając na uwadze powyższe Sąd orzekł o oddaleniu skargi na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o podstępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012r. poz. 270 z zm.).