Wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu z dnia 7 czerwca 2024 r., I SA/Op 350/24

wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu z dnia 7 czerwca 2024 r., I SA/Op 350/24

Sentencja

1 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Marzena Łozowska (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Aleksandra Sędkowska Asesor sądowy WSA Anna Komorowska-Kaczkowska po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 7 czerwca 2024 r. sprawy ze skargi R. D. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Opolu z dnia 16 stycznia 2024 r., SKO.40.4114.2023.po w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia odwołania oddala skargę.

Uzasadnienie

2 Przedmiotem skargi wniesionej przez R. D. (dalej określany jako: strona, skarżący, podatnik) jest postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Opolu (dalej jako: Kolegium) z 16 stycznia 2024 r., którym organ, działając na podstawie art. 228 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 – Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2023 r., poz. 2383 ze zm.) – dalej: "O.p.", w związku z odwołaniem skarżącego od decyzji Wójta Gminy Turawa z dnia 23 października 2023 r. stwierdzającej brak nadpłaty w opłacie za gospodarowanie odpadami komunalnymi za okres od 2019 r. do lipca 2020 r., stwierdził uchybienie terminowi do wniesienia odwołania.

3 Powyższe postanowienie organu odwoławczego zostało wydane w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy.

4 Decyzją z dnia 23 października 2023 r. Wójt Gminy Turawa, w związku z wnioskiem skarżącego stwierdził brak nadpłaty w opłacie za gospodarowanie odpadami komunalnymi za okres od 2019 r. do lipca 2020 r.

5 Nie zgadzając się z powyższym rozstrzygnięciem, pismem z dnia 13 listopada 2023 r., przesłanym listem poleconym w dniu 14 listopada 2023 r. (data nadania w UP O.) podatnik wniósł odwołanie.

6 Opisanym na wstępie postanowieniem Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Opolu rozpoznając sprawę stwierdziło, że decyzja organu I instancji zawierała prawidłowe pouczenie o przysługujacym stronie prawie wniesienia odwołania i terminie do dokonania tej czynności. Organ odwoławczy wskazał, że decyzja powyższa została skierowana do podatnika i doręczona stronie w dniu 26 października 2023 r. (tj. w czwartek), co potwierdza zawarte w aktach sprawy zwrotne potwierdzenie odbioru. Tymczasem odwołanie od tej decyzji zostało złożone (nadane za pośrednictwem Urzędu Pocztowego O.) w dniu 14 listopada 2023 r. Organ odwoławczy uznał, że odwołanie zostało wniesione z uchybieniem terminu określonego w art. 223 § 2 O.p., gdyż zgodnie z tym przepisem odwołanie wnosi się w terminie 14 dni od dnia doręczenia decyzji stronie.

7 W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu, skarżący podniósł następujące zarzuty:

8 - art. 6m ust. 1 i 2 w zw. z art. 2 ust. 1 pkt 4 ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminie, poprzez niewłaściwe zastosowanie polegające na uznaniu, że skarżący był zobowiązany do złożenia deklaracji w sytuacji gdy nie jest właścicielem ani posiadaczem spornej nieruchomości, a zatem w sposób bezsporny nie spełnia definicji ustawowej zawartej w art. 2 ust. I pkt 4 ustawy,

9 - art. 721 § 1 O.p., poprzez uznanie, że nie wystąpiła nadpłata u opłacie za gospodarowanie odpadami komunalnymi.

10 W oparciu o powyższe zarzuty wraz z uzasadniającą je argumentacją przedstawioną w uzasadnieniu skargi, skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia oraz poprzedzającej go decyzji organu I instancji.

11 W odpowiedzi na skargę, organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje stanowisko zawarte w zaskarżonym postanowieniu. Odnosząc się do stawianych zarzutów stwierdził, że na obecnym etapie sprawy bezprzedmiotowe jest stawianie zarzutów dotyczących postępowania zakończonego decyzją organu I instancji z dnia 23 października 2023 r.

12 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu zważył, co następuje:

13 Skarga nie jest uzasadniona.

14 W świetle art. 3 § 2 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2023 r. poz. 1634), dalej w skrócie jako: "p.p.s.a.", kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje m.in. orzekanie w sprawach skarg na postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie. Stosownie do treści art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a., uwzględnienie przez sąd administracyjny skargi i uchylenie zaskarżonej decyzji bądź postanowienia w całości lub w części następuje wtedy, gdy sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy; naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego; inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

15 Nadto, w myśl przepisu art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a (niemającym zastosowania w sprawie).

16 Wyjaśnić również należy, że złożona w niniejszej sprawie skarga została rozpoznana przez Sąd na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym stosownie do brzmienia art. 119 pkt 3 p.p.s.a. Zgodnie z tym przepisem sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy stronie zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty oraz postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie.

17 Rozpoznając sprawę według wskazanych powyżej kryteriów, mając na uwadze stan faktyczny i prawny sprawy, sformułowane w skardze zarzuty oraz wspierające je argumenty Sąd stwierdza, że zaskarżone rozstrzygnięcie nie narusza przepisów prawa, a zatem brak było podstaw do wyeliminowania go z obrotu prawnego.

18 Przedmiotem postępowania przed sądem administracyjnym w niniejszej sprawie jest ostateczne postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Opolu stwierdzające uchybienie terminowi do wniesienia odwołania od decyzji organu I instancji z 23 października 2023 r., stwierdzającej brak nadpłaty w opłacie za gospodarowanie odpadami komunalnymi za okres od 2019 r. do lipca 2020 r.

19 Istota sprawy sprowadza się zatem do rozstrzygnięcia, czy złożone przez skarżącego odwołanie spełniało wymogi terminowości, zgodnie z art. 223 § 2 pkt 1 O.p., a zatem również ocena, czy doręczenie decyzji było doręczeniem skutecznym. Prawidłowość doręczenia decyzji ma zatem w wypadku oceny terminowości czynności procesowej, polegającej na wniesieniu odwołania, znaczenie kluczowe i pierwszorzędne.

20 Materialnoprawną podstawą postanowienia będącego przedmiotem skargi w niniejszej sprawie jest art. 228 § 1 pkt 2 O.p., zgodnie z którym organ odwoławczy stwierdza w formie postanowienia uchybienie terminowi do wniesienia odwołania.

21 Przepis ten odnosi się do wstępnego stadium postępowania odwoławczego, które toczy się już przed organem odwoławczym, po przekazaniu mu odwołania wraz z aktami sprawy przez organ pierwszej instancji. W stadium wstępnym organ odwoławczy podejmuje czynności mające na celu ustalenie, czy złożone przez stronę odwołanie jest dopuszczalne, czy zostało wniesione w terminie oraz czy spełnia wymagania określone w art. 222 O.p. W orzecznictwie wskazuje się, że organ właściwy do rozpatrzenia odwołania bada z urzędu zachowanie terminu do wniesienia tego środka zaskarżenia. Stwierdzenie dopuszczalności odwołania oraz wniesienie go w terminie jest koniecznym warunkiem merytorycznego rozpoznania sprawy przez organ odwoławczy. Uchybienie ustawowego terminu powoduje bezskuteczność odwołania, czego następstwem jest ostateczność decyzji organu I instancji. W razie ustalenia, że odwołanie zostało wniesione po terminie, organ odwoławczy stwierdza w drodze postanowienia uchybienie terminu do jego wniesienia. Postanowienie w tej sprawie jest ostateczne. Co istotne, w orzecznictwie wskazuje się, że uchybienie terminu jest okolicznością obiektywną i w razie jej stwierdzenia organ nie ma innej możliwości niż wydanie postanowienia o uchybieniu terminu przewidzianego w art. 228 § 1 pkt 2 o.p. Nie jest to zależne od swobodnego uznania organu, lecz wynika z bezwzględnie obowiązującej normy prawnej. Tym samym każde, nawet nieznaczne przekroczenie terminu, stanowi samoistną podstawę do wydania postanowienia stwierdzającego jego uchybienie (por. np. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego: z 8 lipca 2010 r., sygn. akt II FSK 372/09; z 1 października 2009 r., sygn. akt I FSK 854/08 - wszystkie wyroki sądów administracyjnych powołane w uzasadnieniu dostępne są w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych).

22 Sposób i termin wniesienia odwołania unormowany jest w art. 223 O.p., zgodnie z którym odwołanie wnosi się do właściwego organu odwoławczego za pośrednictwem organu podatkowego, który wydał decyzję (art. 223 § 1). Odwołanie wnosi się w terminie 14 dni od dnia doręczenia decyzji stronie (art. 223 § 2 pkt 1). Termin określony w tym przepisie jest terminem zawitym, co oznacza, że jego przekroczenie, niezależnie od przyczyn, które to spowodowały, powoduje konieczność stwierdzenia, że odwołanie zostało wniesione z uchybieniem terminu. Ponadto jest to termin ustawowy, wiąże więc wszystkie osoby i organy występujące w postępowaniu administracyjnym. Warunkiem wydania zatem rozważanego postanowienia jest w pierwszej kolejności bezsporne ustalenie daty, w której organ skutecznie doręczył stronie decyzję wydaną w toku postępowania pierwszoinstancyjnego, jak i ustalenie daty w której podatnik złożył odwołanie. Stwierdzenie przez organ odwoławczy uchybienia terminowi do wniesienia odwołania powinno być więc poprzedzone dokładnym wyjaśnieniem stanu faktycznego co do tego, czy odwołujący się przekroczył termin określony w art. 223 § 2 O.p. w przeciwnym razie postanowienie takie narusza art.122 i art. 187 o.p. Naruszenie tych przepisów prowadzi do uchylenia postanowienia. Natomiast zgodnie z art. 12 § 6 pkt 2 O.p. termin uważa się za zachowany, jeżeli przed jego upływem pismo zostało nadane w polskiej placówce pocztowej operatora wyznaczonego w rozumieniu ustawy z dnia 23 listopada 2012 r. - Prawo pocztowe (Dz. U. z 2023 r. poz. 1640) lub w placówce pocztowej operatora świadczącego pocztowe usługi powszechne w innym państwie członkowskim Unii Europejskiej lub otrzymane przez polską placówkę pocztową operatora wyznaczonego po nadaniu w państwie spoza Unii Europejskiej albo złożone w polskim urzędzie konsularnym.

23 W rozpoznawanej sprawie, wobec skarżącego prowadzono postępowanie podatkowe dotyczące stwierdzenia nadpłaty w opłacie za gospodarowanie odpadami komunalnymi. W postępowaniu tym została wydana decyzja z 23 października 2023 r., która została skutecznie doręczona skarżącemu w dniu 26 października 2023 r., co wynika wprost ze zwrotnego potwierdzenia odbioru decyzji, na którym widnieje podpis skarżącego, znajdującego się w aktach sprawy (k. 21 akt administracyjnych) i czego żadna ze stron nie kwestionuje. Odwołanie w przewidzianej przepisami formie zostało natomiast złożone przez skarżącego dopiero w dniu 14 listopada 2023 r. (data stempla pocztowego na kopercie załączonej do odwołania znajdująca się w aktach administracyjnych sprawy). W takich okolicznościach, w ocenie Sądu nie budzi wątpliwości, że odwołanie od decyzji organu I instancji zostało złożone z uchybieniem 14 dniowego terminu na jego wniesienia. Stwierdzić zatem należy, że skarżący prawidłowo pouczony w decyzji o środkach zaskarżenia, uchybił określonemu w art. 223 § 2 pkt 1 O.p. 14 – dniowemu terminowi do wniesienia odwołania (termin ten upłynął w dniu 9 listopada 2023 r. tj. czwartek), co czyniło jego odwołanie bezskutecznym. W konsekwencji merytoryczne rozpatrywanie odwołania przez Kolegium było niedopuszczalne, a z uwagi na brak stosownego wniosku niedopuszczalnym było także ewentualne rozważenie możliwości przywrócenia terminu do wniesienia odwołania.

24 W rezultacie Kolegium zobligowane było, na podstawie art. 228 § 1 pkt 2 O.p., do wydania postanowienia o uchybieniu terminowi do wniesienia odwołania. Jak wyżej zaakcentowano, uchybienie terminowi do wniesienia środka odwoławczego jest okolicznością obiektywną i organ ma obowiązek wydania postanowienia stwierdzającego uchybienie terminowi.

25 Mając powyższe na uwadze, organ odwoławczy w zgodzie z prawem wydał postanowienie stwierdzające uchybienie terminu do wniesienia odwołania. Merytoryczne rozpatrzenie odwołania wniesionego z uchybieniem terminu, który to termin nie został przywrócony, stanowiłoby bowiem rażące naruszenie prawa. Natomiast, jak już wspomniano, z akt sprawy nie wynika, czy skarżący w ogóle złożył wniosek o przywrócenie terminu do złożenia odwołania od decyzji organu I instancji z 23 października 2023 r.

26 Jednocześnie Sąd podkreśla, że kontroli podlegało w niniejszej sprawie jedynie postanowienie SKO w Opolu stwierdzające uchybienie terminu do wniesienia odwołania, mające zatem charakter wyłącznie proceduralny. W konsekwencji także Sąd, będąc związanym przedmiotem zaskarżenia, nie mógł badać ani pod względem formalnym ani merytorycznym zgodności z prawem kwestionowanej przez skarżącego decyzji Wójta Gminy Turawa. Skarga nie mogła wywrzeć zamierzonego skutku, a stawiane w niej zarzuty nie mogły zostać uznane za uzasadnione z tego powodu, że nie dotyczą kwestionowanego nią postanowienia.

27 Mając powyższe na względzie Sąd, na podstawie art.151 p.p.s.a. oddalił skargę.