Postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu z dnia 26 października 2011 r., I SA/Op 172/11

postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu z dnia 26 października 2011 r., I SA/Op 172/11

Sentencja

1 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Joanna Kuczyńska (spr.) Sędziowie Sędzia NSA Gerard Czech Sędzia WSA Grzegorz Gocki Protokolant st. sekretarz sądowy Anna Frydryk po rozpoznaniu w dniu 26 października 2011r. na rozprawie sprawy ze skargi K. M. o wznowienie postępowania zakończonego prawomocnym wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu z dnia 22 września 2010r. w sprawie zaliczenia nadpłaty w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2008r. na poczet zaległości w zryczałtowanym podatku dochodowym za 2007r. sygn. akt I SA/Op 92/10 postanawia: I. odrzucić skargę o wznowienie postępowania sądowego, II. zwrócić skarżącemu z kasy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu kwotę 200 złotych (słownie zł: dwieście 00/100) uiszczoną tytułem wpisu od skargi, III. przyznać pełnomocnikowi skarżącego adwokatowi M. S. od Skarbu Państwa - Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu kwotę 295,20 złotych (słownie zł: dwieście dziewięćdziesiąt pięć 20/100) w tym kwotę 55,20 złotych (słownie zł: pięćdziesiąt pięć 20/100) należnego podatku VAT tytułem wynagrodzenia za nieopłaconą pomoc prawną świadczoną z urzędu.

Uzasadnienie

2 Pismem złożonym w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Opolu w dniu 7 lutego 2011 r. K. M. wniósł o ponowne rozpatrzenie jego sprawy zakończonej wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu, przy czym z uzasadnienia wynikało, że domaga się "powtórnego rozpatrzenia sprawy" wcześniej rozpoznawanej przez ten Sąd. Dotyczyło to zatem sprawy zakończonej wyrokiem tut. Sądu z dnia 22 września 2010 r. sygn. akt I SA/Op 92/10. Żądanie wznowienia uzasadnił faktem, że uwzględnione zostało jego stanowisko w sprawie wyłączenia pracownika organu, co oznacza, że sprawa zaniechania poboru podatku bądź jego zawieszenia została rozstrzygnięta jak również dokumenty w sprawie obarczone są wadą prawną wyłączenia pracownika.

3 W piśmie skierowanym do skarżącego z dnia 16 lutego 2011 r. Sąd wyjaśnił, że nie ma możliwości rozpoznania sprawy zakończonej prawomocnym wyrokiem Sądu po raz kolejny, lecz istnieje możliwość wznowienia postępowania na warunkach przewidzianych przepisami ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153 poz. 1270 ze zm.) – dalej jako: [p.p.s.a.]. Wezwano skarżącego na podstawie art. 276 cyt. ustawy do uzupełnienia braków formalnych skargi poprzez wskazanie podstawy, w oparciu o którą strona żąda wznowienia postępowania (art. 271-274 p.p.s.a.) oraz o podanie okoliczności stwierdzających zachowanie terminu do wniesienia skargi o wznowienie postępowania.

4 Skarżący w piśmie złożonym 25.02.2011 r. wyjaśnił , iż w istocie domaga się wznowienia postępowania, wskazał jako podstawę wznowienia postępowania na art. 273 § 2 p.p.s.a. ponieważ wynik rozpatrzenia skargi na działanie organu rozpatrzono dopiero po rozprawie przed WSA Opolu po pięciomiesięcznym załatwianiu sprawy przez Urząd Skarbowy i Izbę Skarbową Opolu.

5 Jako okoliczność uzasadniającą zachowanie terminu do wniesienia skargi o wznowienie wskazał Skarżący, że jest to data, uzyskania odpowiedzi na skargę strony do IS w Opolu na działanie US w Opolu. Odpowiedź na skargę datowana jest na dzień 7.12.2010r. to trzymiesięczny termin upływa 8.03.2010 r.( chodzi chyba o 2011 r. )

6 W uzasadnieniu wyjaśnił, że skoro istnieją dokumenty w sprawie zawieszenia poboru podatku to nieuzasadniona była odmowa dokonania zwrotu nadpłaty podatku.

7 Wobec powyższego skarżący wniósł o przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania.

8 Do skargi dołączył kserokopię rozstrzygnięcia Dyrektora Izby Skarbowej w Opolu z dnia 7.12.2010 r. opartego o art. 237 § 3 i art., 238 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego, w którym zawiadomiono , że skarga na działanie Naczelnika Pierwszego Urzędu Skarbowego w Opolu uznana została w części dotyczącej wyłączenia pracownika Urzędu za uzasadnioną. Organ wskazał jednak, że o ile słuszny jest zarzut niezałatwienia wniosku dotyczącego wyłączenie pracownika to brak ten nie rodzi skutku w postaci automatycznego wyłączenia. Dołączył Skarżący również pismo z dniu 29.08.2008 r. w którym zwracał się do Naczelnika I US w Opolu o wstrzymanie działań egzekucyjnych.

9 Wezwaniem z dnia 8.03.2011 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu zwrócił się do pełnomocnika skarżącego o podanie informacji, czy nadesłana przez skarżącego korespondencja winna być traktowana jako skarga o wznowienie postępowania zakończonego prawomocnym wyrokiem tut. Sądu z dnia 22 września 2010 r w sprawie o sygn. akt I SA/Op 92/10 w przedmiocie zaliczenia nadpłaty w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2008 r. na poczet zaległości w zryczałtowanym podatku dochodowym za 2007 r. W przypadku uznania , że pisma skarżącego należy uzna za skargę o wznowienie postępowania to stosownie do treści art. 279 p.p.s.a. należy podać podstawy wznowienia i ich uzasadnienie a także okoliczności stwierdzające zachowanie terminu do wniesienia skargi oraz żądania o uchylenie lub zmianę zaskarżonego orzeczenia.

10 Pełnomocnik Skarżącego w piśmie z dnia 23 marca 2011r. wskazała, że złożone pismo należy w istocie traktować jako skargę o wznowienie postępowania zakończonego wyrokiem z dnia 22 września 2010 r. o sygn. akt I SA/Op 92/10 w przedmiocie zaliczenia nadpłaty w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2008 r. na poczet zaległości w zryczałtowanym podatku dochodowym za 2007 r.

11 Jako podstawy wznowienia pełnomocnik wskazała art. 273 § 2 p.p.s.a. a to w razie późniejszego wykrycia takich okoliczności faktycznych lub środków dowodowych, które mogłyby mieć wpływ na wynik sprawy a z których strona nie mogła skorzystać w poprzednim postępowaniu oraz jak wskazała z ostrożności procesowej nieważność postępowania określoną w art. 271 pkt 2 p.p.s.a. , iż wskutek długiego rozpoznawania spraw , strona bez własnej winy była pozbawiona możliwości obrony swoich praw.

12 Pełnomocnik wniosła o uchylenie zaskarżonego wyroku i merytoryczne rozpoznanie sprawy, zasądzenie kosztów postępowania wznowieniowego oraz dopuszczenie dowodu z akt pierwszej i drugiej instancji administracyjnej.

13 Zdaniem pełnomocnika trzymiesięczny termin do wniesienia skargi o wznowienie postępowania określony w art. 277 p.p.s.a. powinien być liczony od dnia odebrania przez skarżącego w dniu 21.12.2011 r.(winno być 21.12.2010r.) pisma datowanego na 7 grudzień 2011 r. ( winno być 7 grudnia 2010 r.) do dnia 7 lutego 2011 r. czyli złożenia pisma zawierającego wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy. Zatem zdaniem pełnomocnika wymagany ustawą termin do złożenia skargi o wznowienie postępowania został zachowany, bowiem jego bieg rozpoczął się 21 grudnia 2010 r. po zapoznaniu się skarżącego z pismem Dyrektora IS w Opolu., z treści którego Skarżący powziął wiedzę o nowych okolicznościach sprawy, które nie były wcześniej znane.

14 W uzasadnieniu pisma pełnomocnik podkreślił, że zaistniały przesłanki do wznowienia postępowania , bowiem z pisma z dnia 7 grudnia 2010 r. wynika, że postępowanie toczące się z wniosków dotyczących umorzenia postępowania egzekucyjnego zostało zakończone poprzez umorzenie postępowania w sprawie zawieszenia i umorzenia postępowania egzekucyjnego ze względu na bezprzedmiotowość. Rozstrzygnięcie organu odwoławczego wydane zostało po upływie ponad roku, utrzymaniem rozstrzygnięcia w mocy. Zawieszenie postępowania w sprawie poboru podatku nastąpiło przed momentem niedokonania zwrotu nadpłaty. Z treści pisma z 7 grudnia wynika, że na etapie postępowania sądowego nie istniało rozstrzygnięcie w przedmiocie zwolnienia spod zajęcia rachunku bankowego skarżącego.

15 Zauważa również pełnomocnik, że Dyrektor Izby Skarbowej uznał zasadność wniosku w przedmiocie wyłączenia pracownika organu . Rozstrzygnięcie w tej materii zapadło po uprawomocnieniu się orzeczenia co świadczy, iż strona pozbawiona była możliwości obrony swoich praw zarówno przed organami jak i Sądem . W tym stanie sprawy należy zdaniem pełnomocnika skompletować całość akt administracyjnych i poddać wyrok weryfikacji z uwzględnieniem zarzutu prowadzenia sprawy przez pracownika podlegającego wyłączeniu.

16 Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

17 Skargę o wznowienie postępowania sądowego należało odrzucić.

18 Zgodnie z art. 270 p.p.s.a., w przypadkach przewidzianych w dziale VII tej ustawy, można żądać wznowienia postępowania, które zostało zakończone prawomocnym orzeczeniem.

19 Oznacza to, że aby możliwe było skorzystanie z instytucji wznowienia postępowania, w pierwszej kolejności muszą zostać spełnione ogólne warunki dopuszczalności wznowienia postępowania, tj. musi istnieć orzeczenie sądu, od którego została wniesiona skarga o wznowienie postępowania, orzeczenie to musi być prawomocne oraz orzeczenie musi kończyć postępowanie w sprawie.

20 W niniejszej sprawie te ogólne warunki zostały spełnione, gdyż wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu z dnia 22 września 2010 r. wydany w sprawie o sygn. akt I SA/Op 92/10 kończył postępowanie w sprawie i stał się prawomocny z dniem 13 listopada 2010 r., co jednoznacznie wynika z akt sprawy I SA/Op 92/10 tut. Sądu.

21 W sprawie nie ulega wątpliwości, iż skarżący wystąpił o wznowienie postępowania zakończonego wskazanym wyżej prawomocnym wyrokiem z dnia 22 września 2010r. sygn. akt I SA/Op 92/10 oddalającym jego skargę na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w Opolu z dnia 22 września 2010 r w sprawie o sygn. akt I SA/Op 92/10 w przedmiocie zaliczenia nadpłaty w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2008 r. na poczet zaległości w zryczałtowanym podatku dochodowym za 2007 r.

22 Na skutek wezwania przez Sąd do uzupełnienia braków formalnych skargi poprzez wskazanie podstaw wznowienia postępowania pełnomocnik skarżącego sprecyzował, iż opiera ją na dwóch podstawach: po pierwsze, na ujawnieniu w sprawie nowych dokumentów, co odniósł do podstawy wznowienia opisanej w art. 273 § 2 p.p.s.a. po wtóre, na pozbawieniu go możności działania ze wskazaniem na art. 271 pkt 2 p.p.s.a. Na uzasadnienie zachowania terminu do wniesienia skargi, o jakim mowa w art. 277 p.p.s.a. wskazał, że nie upłynął jeszcze trzymiesięczny termin liczony od dnia odebrania przez skarżącego pisma w dniu 21 grudnia 2010 r. datowanego na dzień 7 grudnia 2010 r. do dnia złożenia przez skarżącego pisma z dnia 7 lutego 2011 r. czyli wniosku o wznowienie postępowania . Początek biegu terminu przypadał zdaniem pełnomocnika na dzień 21 grudnia 2010 r. kiedy to skarżący dowiedział się o nowych okolicznościach dotyczących sprawy.

23 Zgodnie z powołanym przez pełnomocnika skarżącego art. 271 pkt 2 p.p.s.a., skargę o wznowienie postępowania można oprzeć na nieważności postępowania z tej między innymi przyczyny, że strona wskutek naruszenia przepisów była pozbawiona możliwości działania. Natomiast w myśl art. 273 § 2 p.p.s.a., również powołanego przez pełnomocnika, można żądać wznowienia postępowania w razie późniejszego wykrycia takich okoliczności faktycznych lub środków dowodowych, które mogłyby mieć wpływ na wynik sprawy, a z których strona nie mogła skorzystać w poprzednim postępowaniu. Jednak niezależnie od przytoczenia w skardze ustawowych podstaw wznowienia, dalszym warunkiem formalnym skutecznego wniesienia skargi o wznowienie postępowania jest zachowanie trzymiesięcznego terminu do jej wniesienia. Stanowi o tym art. 277 p.p.s.a. określając równocześnie, że termin ten liczy się od dnia, w którym strona dowiedziała się o podstawie wznowienia, a gdy podstawą jest pozbawienie możności działania lub brak należytej reprezentacji od dnia, w którym o orzeczeniu dowiedziała się strona, jej organ lub przedstawiciel ustawowy.

24 Ze względu na ściśle określone wymagania formalne, jakim powinna odpowiadać skarga o wznowienie postępowania (art. 279 p.p.s.a.), przepisy Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi nakazują wstępne zbadanie dopuszczalności skargi na posiedzeniu niejawnym. Zakresem tego badania są objęte: termin wniesienia skargi oraz wskazanie w niej ustawowej podstawy wznowienia (art. 280 § 1 p.p.sa.). Zgodnie ze zdaniem drugim tego przepisu, w razie braku jednego z tych wymagań sąd wniosek odrzuci, w przeciwnym razie wyznaczy rozprawę. Z brzmienia powołanego przepisu wynika zatem, że przesłanką możliwości rozpoznania zasadności skargi jest łączne spełnienie obu warunków wskazanych w art. 280 § 1 p.p.s.a. Podkreślić przy tym należy, że na tym etapie badania skargi o wznowienie postępowania sąd nie może badać trafności podstaw wznowienia postępowania. Na tle wykładni art. 280 § 1 p.p.s.a. w piśmiennictwie i orzecznictwie sądów administracyjnych prezentowane jest jednolite stanowisko, aprobowane przez sąd rozpoznający niniejszą sprawę, że badanie dopuszczalności skargi w powyższym trybie nie jest badaniem zasadności skargi, a tylko badaniem warunków umożliwiających rozpatrywanie samej skargi (por. J.P. Tarno w: Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Wyd. LexisNexis, Warszawa 2004, str. 355 i powołane tam orzecznictwo, wyrok z dnia 25.06.2008 r. I FSK 1837/07). Ponieważ z przepisu art. 280 § 1 p.p.s.a. wynika, że badaniu podlega nie tylko powołanie ustawowych podstaw wznowienia, lecz także zachowanie terminu do wniesienia skargi, to stwierdzenie przez Sąd braku jednej z tych przesłanek obliguje do odrzucenia skargi (por. wyrok z dnia 10.07.2007 r. I OSK 20100/06). Należy równocześnie wskazać, że w przypadku wskazania kilku podstaw do wznowienia postępowania, termin do wniesienia skargi biegnie osobno dla każdej z nich.

25 Odnosząc powyższe wywody do realiów rozpoznawanej sprawy Sąd stwierdza, że niewątpliwie pełnomocnik skarżącego w piśmie uzupełniającym braki formalne skargi wskazał dwie odrębne podstawy wznowienia, a mianowicie wykrycie okoliczności faktycznych lub środków dowodowych, które mogły mieć wpływ na wynik sprawy (art. 273 § 2 p.p.s.a.) poprzez nie wyłączenie pracownika organu oraz brak możliwości działania (art. 271 pkt 2 p.p.sa.)wynikły z tego powodu, że wskutek długiego rozpatrywania sprawy strona pozbawiona była możliwości obrony swoich praw. Zatem nie badając na tym etapie postępowania trafności merytorycznej wskazanych podstaw wznowienia stwierdzić należy, iż jeden z warunków dopuszczalności skargi o wznowienie postępowania został spełniony.

26 Drugim koniecznym warunkiem jest zachowanie trzymiesięcznego terminu do wniesienia skargi. Zgodnie z art. 277 p.p.s.a. termin ten liczy się od dnia, w którym strona dowiedziała się o podstawie wznowienia, a gdy podstawą jest pozbawienie strony możliwości działania lub brak należytej reprezentacji – od dnia, w którym o orzeczeniu dowiedziała się strona, jej organ lub przedstawiciel ustawowy. Jak wynika z twierdzeń skarżącego, za datę powzięcia wiadomości o braku możliwości działania uznaje on pismo Dyrektora Izby Skarbowej w Opolu z dnia 7.12.2010 r., w którym rozpoznano skargę K. M. na działanie Naczelnika Pierwszego Urzędu Skarbowego w Opolu . Pismo to doręczono skarżącemu 21.12.2010 r. zaś wniosek o wznowieni postępowania wpłynął do Sądu w dniu 7.02.2011 r. zatem zdaniem pełnomocnika termin do wniesienia skargi o wznowienie postępowania został dotrzymany.

27 W przypadku tej podstawy wznowienia ustawodawca jednoznacznie określił moment, od którego należy liczyć termin do wniesienia skargi o wznowienie. Zgodnie z art. 277 p.p.s.a. jest nim dzień, w którym o orzeczeniu dowiedziała się strona, jej organ lub przedstawiciel ustawowy. Skoro ustawowy termin do wniesienia skargi o wznowienie postępowania sądowego rozpoczął bieg z chwilą doręczenia w dniu 21.12 2010 r. pisma z dnia 7.12.2010 r. to termin do wniesienia skargi o wznowienie postępowania upływał z dniem 21.03.2010 r. Tymczasem skargę wniesiono w dniu 7. 02.2011 r., a więc w wymaganym terminie.

28 Zarówno skarżący jak i jego pełnomocnik wywodzili , iż podstawą do wznowienia postępowania jest ujawnienie w piśmie z dnia 7.02. 2010r. faktu uznania zasadności wniosku skarżącego w wyłączenie pracownika organu . Podnoszone przez skarżącego argumenty dotyczące zakończonych postępowań w zakresie jak to określił zaniechania poboru podatku bądź jego zawieszenia zawierały wadę polegającą jego zdaniem na braku wyłączenia pracownika.

29 Analiza wskazanego pisma dokonana przez Sąd, wskazuje w sposób jednoznaczny, iż organ nie rozpoznał wniosku skarżącego w przedmiocie wyłączenia pracownika organu do czego niewątpliwie był zobowiązany. Nie jest to jednak z całą pewnością rozstrzygniecie, na które wskazuje skarżący i jego pełnomocnik. Brak rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie w zakresie wyłączenia pracownika organu w żadnej mierze nie jest przesłanką uzasadniająca wniesienie skargi o wznowienie postępowania.

30 Dodatkowo wskazać należy, że wniosek w zakresie wyłączenia pracownika dotyczył postępowań, które toczyły się przed organem egzekucyjnym i pozostawały bez wpływu na rozstrzygnięcie, którego wznowienia domagał się skarżący.

31 Już w zaskarżonym skargą o wznowienie postępowania wyroku z dnia 22.09.2010 r. o sygn. akt I SA/Op 92/10 rozstrzygającym w przedmiocie zaliczenia nadpłaty w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2008r. na poczet zaległości w zryczałtowanym podatku dochodowym za 2007r. wskazano, że zarzuty skarżącego dotyczą postępowania egzekucyjnego. Wniosek o wstrzymanie czynności egzekucyjnych i sposób jego rozstrzygnięcia nie mają wpływu na obowiązek organu podatkowego w zakresie zaliczenia nadpłaty na poczet zaległości podatkowych. Podobnie jak wniosek o zawieszenie i umorzenie postępowania egzekucyjnego, czy czynności polegające na zastosowaniu środków egzekucyjnych.

32 Przyczyny określone w art. 273 § 2 p.p.s.a. mogą dotyczyć tylko tego postępowania, które poprzedzało wydanie prawomocnego wyroku, objętego skargą o wznowienie. Zakreślonych ustawowo ram dopuszczalności weryfikacji orzeczeń w trybie wznowienia nie można rozszerzać na orzeczenia wydane w innym postępowaniu w tym już prawomocnie zakończone.

33 W postanowieniu Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 31 stycznia 2007 r. o sygn. akt II OZ 845/06 stwierdzono, że cyt. "wykrycie okoliczności faktycznych lub środków dowodowych, z których strona nie mogła skorzystać w poprzednim postępowaniu (art. 273 § 2 p.p.s.a.) może być podstawą wznowienia, jeżeli okoliczności te lub środki dowodowe pozostają w związku z orzeczeniem, które jest zaskarżone w postępowaniu ze skargi o wznowienie postępowania".

34 Na tle rozpoznawanej sprawy, trzeba powiedzieć, że po pierwsze przedstawione przez skarżącego i jego pełnomocnika środki dowodowe nie miały związku z orzeczeniem, które jest zaskarżone w postępowaniu ze skargi o wznowienie postępowania, po wtóre nie nastąpiło wykrycie tych okoliczności faktycznych lub środków dowodowych w czasie uniemożliwiającym ich wykorzystanie w toku postępowania przed sądem , bowiem z zaskarżonego rozstrzygnięcia wynika, że Sąd odmówił im związku z rozpoznawaną sprawą.

35 Nie znajduje uzasadnienia w sprawie również twierdzenie, że przesłanką wznowienia postępowania w oparciu o art. 271 pkt 2 jest zasadność wniosku skarżącego w przedmiocie wyłączenia pracownika , bowiem rozstrzygnięcia w tym zakresie nie było, na co Sąd wskazał wyżej. Nie wykazano dlaczego i w jakich okolicznościach strona pozbawiona była możliwości obrony swoich praw.

36 Zgodnie z art. 281 na rozprawie sąd rozstrzyga przede wszystkim o dopuszczalności wznowienia i odrzuca wniosek, jeżeli brak ustawowej podstawy wznowienia albo termin do wniesienia skargi nie został zachowany.

37 Reasumując, wprawdzie dochowano terminu do wniesienia skargi o wznowienie postępowania ale nie zaistniały przesłanki do tego wznowienia. W przypadku negatywnego wyniku badania dopuszczalności wznowienia sąd zobligowany był skargę odrzucić na podstawie art. 281 p.p.s.a. w związku z art. 271 pkt 2 i art. 273 § 2.

38 Rozstrzygnięcie o przyznaniu pełnomocnikowi skarżącego kosztów pomocy prawnej świadczonej z urzędu oparto na treści art. 250 p.p.s.a. w zw. z § 19 i § 18 ust. 1 pkt 1 lit.c i § 2 ust. 3 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej świadczonej z urzędu (Dz.U. Nr 163, poz. 1348 ze zm.).