Wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu z dnia 5 marca 2021 r., I SA/Op 15/21

wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu z dnia 5 marca 2021 r., I SA/Op 15/21

Sentencja

1 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Grzegorz Gocki (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Marzena Łozowska Sędzia WSA Marta Wojciechowska po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 5 marca 2021 r. sprawy ze skargi E. S., W. S. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Opolu z dnia 30 listopada 2020 r., nr [...] w przedmiocie stwierdzenia niedopuszczalności odwołania I. uchyla zaskarżone postanowienie, II. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Opolu na rzecz skarżących kwotę 100 zł (słownie złotych: sto) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.

Uzasadnienie

2 Przedmiotem skargi W. S. i E. S. (dalej strona, skarżący) jest postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Opolu z 30 listopada 2020 r. nr [...] stwierdzające niedopuszczalność ich odwołania od wezwania Burmistrza Namysłowa z 27 października 2020 r. nr [...] do zapłaty należności z tytułu bezumownego korzystania z części działki nr a w kwocie należności głównej 616,25 zł wraz z odsetkami za zwłokę w kwocie 22,99 zł

3 Postanowienie to zapadło w następującym stanie faktycznym i prawnym:

4 Jak wynika z akt sprawy W. S. był, na podstawie umowy z 27 stycznia 2017 r., dzierżawcą części działki nr a k.m. [...] w [...], której właścicielem jest gmina [...]. Umowa ta została zawarta na czas od 27 stycznia 2017 r. do 30 września 2019 r. Ponieważ w okresie od 1 października 2019 r. do 29 lutego 2020 r. władał on nadal ww. gruntami już bezumownie, Burmistrz Namysłowa pismem z 27 października 2020 r. nr [...] wezwał go na podstawie art. 476 Kodeksu cywilnego do zapłaty należności z tytułu bezumownego korzystania z części działki nr a w kwocie należności głównej 616,25 zł wraz z odsetkami za zwłokę w kwocie 22,99 zł.

5 Odpowiadając na powyższe wezwanie strona wniosła "odwołanie" do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Opolu, kwestionując istnienie tytułu zapłaty.

6 Wskazanym na wstępie postanowieniem z dnia 30 listopada 2020 r., Kolegium Odwoławcze , na podstawie art. 1 i art. 18 ust. 1 ustawy z dnia 12 października 1994 r. o samorządowych kolegiach odwoławczych (Dz.U. z 2018 r. poz. 570) oraz art. 134 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2020 r. poz. 256 ze zm.- dalej kpa) stwierdziło niedopuszczalność tego odwołania, uznając, że skarżona czynność Burmistrza Namysłowa była czynnością cywilnoprawną, do której nie mają zastosowania przepisy kodeksu postępowania administracyjnego (ani też Ordynacji podatkowej). Z tego też względu, z uwagi na brak aktu administracyjnego, który podlegałby zaskarżeniu, Kolegium Odwoławcze uznało, że "odwołanie" od wezwania do zapłaty czynszu (wraz z odsetkami) z tytułu bezumownego posiadania gruntów jest niedopuszczalne w rozumieniu art. 134 kpa.

7 W skardze wniesionej do tut. Sądu na powyższe postanowienie skarżący W. S. i E. S. wnosząc o jego uchylenie ponownie zakwestionowali samą zasadność wezwania ich do zapłaty podnosząc, że umowa z 27 stycznia 2017 r. dot. dzierżawy części działki nr a o powierzchni 5,55 ha (łąki trwałe LIII, ŁIV) nie wygasła wraz z dniem 30 września 2019 r., lecz nadal obowiązuje.

8 W odpowiedzi na skargę Kolegium wnosząc o jej oddalenie, podtrzymało swoje stanowisko, że odwołanie było niedopuszczalne, gdyż skarżona czynność Burmistrza Namysłowa była czynnością cywilnoprawną, do której nie mają zastosowania przepisy kodeksu postępowania administracyjnego, czy też Ordynacji podatkowej.

9 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu zważył, co następuje:

10 Skarga jest uzasadniona, aczkolwiek z innych przyczyn niż w niej wskazanych.

11 Stosownie do treści art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz.U.2019, poz. 2167) w związku z art. 1 i 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm.), zwanej dalej p.p.s.a., sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę organów administracji publicznej. Kontrola, o której mowa, sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Oznacza to, że zadaniem sądu administracyjnego jest zbadanie legalności zaskarżonego aktu pod względem zgodności z prawem.

12 W myśl art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a., uwzględnienie przez sąd administracyjny skargi i uchylenie zaskarżonej decyzji bądź postanowienia w całości lub w części następuje wtedy, gdy sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy; naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego; inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

13 Nadto, zgodnie z przepisem art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a (niemającym zastosowania w sprawie).

14 Wyjaśnić również należy, że złożona w niniejszej sprawie skarga została rozpoznana przez Sąd na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym stosownie do brzmienia art. 119 pkt 3 p.p.s.a. Zgodnie z tym przepisem, sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy stronie zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty oraz postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie.

15 Kontroli sądowej w rozpoznawanej sprawie zostało poddane postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Opolu z 30 listopada 2020 r. nr [...] stwierdzające niedopuszczalność odwołania od wezwania Burmistrza Namysłowa z 27 października 2020 r. nr [...] do zapłaty należności z tytułu bezumownego korzystania z części działki nr a w kwocie należności głównej 616,25 zł wraz z odsetkami za zwłokę w kwocie 22,99 zł

16 W postanowieniu tym Samorządowe Kolegium Odwoławcze wprawdzie słusznie uznało, że kwestie dotyczące zapłaty wynagrodzenia za bezumowne korzystanie z nieruchomości, dochodzone mogą być wyłącznie w postępowaniu przed sądem powszechnym, jednakże wadliwie następnie uznało, że z tego powodu należało stwierdzić niedopuszczalność odwołania na podstawie art. 134 kpa.

17 Przypomnieć zatem przyjdzie w tym miejscu, że przepisy zarówno Kodeksu postępowania administracyjnego, jak i Ordynacji podatkowej nakładają na organ administracji obowiązek kontroli swojej właściwości rzeczowej, miejscowej i instancyjnej. Organ administracji publicznej ma obowiązek wstępnej analizy wniesionego do niego podania z punktu widzenia istnienia sprawy administracyjnej, a potem z punktu widzenia własnej kompetencji.

18 Skoro więc, według Kolegium nie budzi wątpliwości, że sprawa podnoszona przez skarżących jest sprawą cywilną, w rozumieniu art. 1 Kodeksu postępowania cywilnego i podlega rozpoznaniu na zasadach ogólnych przed sądem powszechnym stosownie do art. 2 § 1 kpc, to wykluczone jest rozpoznanie jej przez organ administracji publicznej, gdyż nie jest to sprawa administracyjna. Istotę sprawy administracyjnej określa art. 1 pkt 1 i 2 kpa, warunkując jej byt od działania właściwego organu uprawnionego do wydania decyzji, której adresatem jest konkretna strona, w oparciu o przepisy materialne, w sprawie indywidualnej. Brak któregokolwiek z tych elementów sprawy administracyjnej skutkuje tym, że sprawie nie można przypisać charakteru sprawy administracyjnej.

19 W orzecznictwie sądów administracyjnych utrwalony jest pogląd, że sprawy dotyczące zapłaty odszkodowania czy zadośćuczynienia mają niewątpliwie charakter cywilnoprawny i nie podlegają rozstrzyganiu w formie decyzji administracyjnych ( por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 29 maja 2018 r., sygn. akt II OSK 3033/17, wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 19 września 2018 r., sygn. akt VII SA/Wa 2902/17 wszystkie publ. Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych).

20 W świetle powyższego stwierdzić należy, że orzekające w sprawie Kolegium prawidłowo uznało, mając na uwadze treść żądania zawartego w odwołaniu , że nie podlega ono załatwieniu w drodze decyzji administracyjnej, a tym samym brak jest podstaw do orzekania w sprawie. Wadliwość działania Kolegium dotyczy natomiast rodzaju rozstrzygnięcia jakie wydał organ odwoławczy w niniejszym postępowaniu. Skoro zatem Kolegium nie miało kompetencji do prowadzenia postępowania administracyjnego w niniejszej sprawie, a w konsekwencji nie miało kompetencji do wydania w sprawie nim objętej decyzji administracyjnej lub innego aktu administracyjnego, to organ powinien pismo zatytułowane jako odwołanie zwrócić wnioskodawcom na podstawie art. 66 § 3 kpa. Zgodnie z tym przepisem jeżeli podanie wniesiono do organu niewłaściwego, a organu właściwego nie można ustalić na podstawie danych podania, albo gdy z podania wynika, że właściwym w sprawie jest sąd powszechny (podkreślenie Sądu), organ, do którego podanie wniesiono, zwraca je wnoszącemu. Zwrot podania następuje w drodze postanowienia, na które służy zażalenie.

21 Skoro zatem Kolegium uznało w niniejszej sprawie, że skarżona czynność Burmistrza Namysłowa była czynnością cywilnoprawną, do której nie mają zastosowania przepisy kodeksu postępowania administracyjnego, czy też Ordynacji podatkowej, to konsekwentnie z uwagi na stwierdzony brak swojej właściwości do rozpoznania na drodze administracyjnej, pisma wnioskodawców zatytułowanego wprawdzie jako odwołanie, obowiązane było zastosować art. 66 § 3 kpa.

22 Postanowienie o zwrocie podania wnioskodawcy, wydane na podstawie art. 66 § 3 kpa w sytuacji, gdy w ocenie organu administracji publicznej rozpatrzenie żądania wnioskodawcy, odnoszącego się do roszczeń cywilnych, powinno odbywać się bezpośrednio przed sądem powszechnym, jest poprawną formą stwierdzenia niedopuszczalności prowadzenia postępowania administracyjnego w niniejszej sprawie.

23 Mając powyższe na uwadze, Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) w zw. z art. 134 p.p.s.a. uchylił zaskarżone postanowienie . O kosztach orzekł w oparciu o art. 200 w zw. z art. 205 § 1 i art. 210 § 2 p.p.s.a.