Postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu z dnia 17 marca 2008 r., II SA/Op 536/07

postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu z dnia 17 marca 2008 r., II SA/Op 536/07

Sentencja

1 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Daria Sachanbińska Sędziowie Sędzia WSA Krzysztof Bogusz ( spr.) Sędzia WSA Ewa Janowska po rozpoznaniu w dniu 17 marca 2008 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi J. J. na decyzję Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w O. z dnia [...], nr [...] w przedmiocie choroby zawodowej postanawia: poinformować Głównego Inspektora Sanitarnego o uchybieniach do jakich doszło w sprawie dotyczącej stwierdzenia choroby zawodowej, na skutek istotnego naruszenia prawa przez Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w O.

Uzasadnienie

2 Wyrokiem z dnia 17 stycznia 2008 r., sygn. akt II SA/Op 536/07, wydanym po rozpoznaniu skargi J. J. na decyzję Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w O. z dnia [...], utrzymującą w mocy decyzję pierwszoinstancyjną o odmowie stwierdzenia u skarżącego choroby zawodowej narządu słuchu, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu, w oparciu o art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c oraz art. 153 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) – zwanej dalej P.p.s.a, uchylił zaskarżoną decyzję odwoławczą. Jednocześnie, w związku z tym wyrokiem, na tle okoliczności zaistniałych w sprawie, Sąd uznał za konieczne zasygnalizowanie Głównemu Inspektorowi Sanitarnemu istotnego naruszenia prawa stwierdzonego w toku rozpoznawania sprawy.

3 Podstawę prawną sygnalizacji stanowi art. 155 § 1 P.p.s.a., w myśl którego, w razie stwierdzenia w toku rozpoznawania sprawy istotnych naruszeń prawa lub okoliczności mających wpływ na ich powstanie, skład orzekający sądu może, w formie postanowienia, poinformować właściwe organy lub ich organy zwierzchnie o tych uchybieniach. Stosownie do powołanego przepisu, niniejszym postanowieniem Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu informuje zatem o rażącym uchybieniu popełnionym przez Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w O. przy podejmowaniu merytorycznego rozstrzygnięcia w sprawie stwierdzenia u J. J. choroby zawodowej narządu słuchu, polegającym na nieuwzględnieniu przez organ odwoławczy oceny prawnej oraz wskazań wyrażonych przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu w wyrokach wydanych w tej sprawie. Konsekwencją tego było kolejne uchylenie przez Sąd decyzji organu, wyrokiem z dnia 17 stycznia 2008 r., sygn. akt II SA/Op 536/07. Podkreślenia wymaga fakt, że powyższego naruszenia Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w O. dopuścił się już po raz kolejny, rozpoznając sprawę w przedmiocie stwierdzenia choroby zawodowej narządu słuchu u J. J.

4 W sprawie tej Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu dokonywał bowiem już kilkakrotnie oceny legalności prowadzonego postępowania i wypowiedział się w wyrokach:

5 - z dnia 9 marca 2004 r., sygn. akt II SA/Wr 1768/2002, mocą którego uchylono decyzję odwoławczą Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w O. z dnia [...], nr [...], utrzymującą w mocy decyzję Miejskiego Inspektora Sanitarnego w O. z dnia [...],

6 - z dnia 21 grudnia 2004 r., sygn. akt II SA/Op 274/04; uchylającym decyzję odwoławczą Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w O. z dnia [...], o utrzymaniu w mocy decyzji pierwszoinstancyjnej z dnia [...],

7 - z dnia 9 czerwca 2005 r., sygn. akt II SA/Op 134/05; uchylającym decyzję odwoławczą Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w O. z dnia [...] o uchyleniu w całości decyzji organu pierwszej instancji i przekazaniu sprawy do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszoinstancyjny,

8 - z dnia 10 października 2006 r., sygn. akt II SA/Op 419/06; mocą którego uchylona została decyzja Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w O. z dnia [...], utrzymująca w mocy decyzję pierwszoinstancyjną z dnia [...].

9 Orzeczenia wydane w tych sprawach uprawomocniły się. Żadna ze stron nie wnosiła skargi kasacyjnej.

10 Jak stanowi przepis art. 153 P.p.s.a. ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu Sądu wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie lub bezczynność były przedmiotem zaskarżenia. Wyrażona w powołanym przepisie zasada związania orzeczeniem sądu oznacza, że orzeczenie to oddziałuje na przyszłe postępowanie tak administracyjne, jak i sądowoadministracyjne. Zarówno organ administracji, jak i sąd, rozpatrując sprawę ponownie, obowiązane są zastosować się do oceny prawnej oraz wskazań zawartych w uzasadnieniu wyroku. W pojęciu "ocena prawna" mieści się przy tym, przede wszystkim wykładnia przepisów prawa materialnego i prawa procesowego. Związanie tą oceną oraz wskazaniami oznacza niedopuszczalność polemiki organu w tym zakresie. Nadto sformułowanie, iż "ocena prawna wyrażona w orzeczeniu sądu wiąże w sprawie ten sąd" oznacza, że ilekroć dana sprawa będzie przedmiotem rozpoznania przez ten sąd, będzie on związany oceną prawną wyrażoną w tym orzeczeniu, jeżeli nie zostanie ono uchylone lub nie ulegną istotnej zmianie przepisy.

11 Stosownie do powyższego wskazać trzeba, że nie uwzględniając oceny prawnej oraz wskazań wyrażonych przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu, które to rażące uchybienie stwierdzone zostało w wyrokach z dnia 21 grudnia 2004 r., sygn. akt II SA/Op 274/04, z dnia 10 października 2006 r., sygn. akt II SA/Op 419/06 oraz z dnia 17 stycznia 2008 r., sygn. akt II SA/Op 536/07, Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w O. w istotny sposób naruszył przepis art. 153 P.p.s.a.

12 Oceniając po raz pierwszy legalność postępowania administracyjnego przed Państwowym Wojewódzkim Inspektorem Sanitarnym w O., w wyroku z dnia 9 marca 2004 r., w zakresie dokonanej wykładni przepisów prawa Sąd stwierdził, iż w przypadku pozytywnego rozpoznania u pracownika choroby wymienionej w wykazie chorób zawodowych oraz ustalenia, że praca wykonywana była w warunkach narażających na jej powstanie, istnieje domniemanie związku przyczynowego między chorobą, a warunkami narażającymi na jej powstanie. Jednocześnie nie zaakceptował tezy o wykluczeniu tego związku, z powodu szybkiego pogorszenia się słuchu po ustaniu pracy w narażeniu na hałas i uznał między innymi za konieczne w przedmiotowej sprawie uzupełnienie materiału dowodowego o szczegółowo uzasadnioną opinię jednostki organizacyjnej właściwej do rozpoznania choroby zawodowej.

13 Wyrażona przez Sąd ocena w zakresie istnienia domniemania związku przyczynowego pomiędzy stwierdzonym schorzeniem a warunkami pracy narażającymi na jej powstanie, podzielona została i wyartykułowana w kolejnych wyrokach z dnia 21 grudnia 2004 r., 10 października 2006 r., a także ostatnim z dnia 17 stycznia 2008 r. Dokonując oceny legalności decyzji administracyjnych w odniesieniu do stanu faktycznego sprawy, w wyrokach tych Sąd wyraźnie ponadto stwierdził, iż do obalenia wskazanego domniemania konieczne jest ustalenie, że chociaż praca wykonywana była w warunkach narażających na powstanie choroby zawodowej, to jednak choroba została spowodowana wyłącznie przyczynami niepozostającymi w związku z pracą lub, że czynniki szkodliwe występujące w środowisku pracy nie mogły wywołać stwierdzonego schorzenia. Stosownie zaś do tego przyjął, iż w przedmiotowej sprawie do wykluczenia domniemania związku przyczynowego konieczne jest uzyskanie opinii właściwej placówki medycznej stwierdzającej jednoznacznie i stanowczo, iż tylko i wyłącznie czynniki pozazakładowe wywołały u J. J. niedosłuch typu odbiorczego. W wyroku z dnia 10 października 2006 r. wobec uznania, iż uzyskane w przedmiotowej sprawie opinie uzupełniające nie dają podstaw do wykluczenia związku przyczynowego, Sąd jako celowe w ponownym postępowaniu administracyjnym wskazał ponadto, zwrócenie się do innego Instytutu Medycyny Pracy o ostateczne ustalenie czy uszkodzenie słuchu rozpoznane u J. J. spowodowane zostało wyłącznie przyczynami pozazakładowymi, czy też działaniem czynników szkodliwych dla zdrowia, występujących w środowisku pracy. Jak podał, instytut ten, dysponując całością materiału dowodowego winien przy tym dokonać ponownej jego analizy i oceny i wydać opinię zawierającą wszystkie wymagane prawem elementy, w tym w sposób wyczerpujący oraz kategoryczny, stanowczy i jednoznaczny wypowiedzieć się, dlaczego stwierdzony u J. J. w 1999 r. ubytek słuchu w postaci niedosłuchu typu odbiorczego nie spełniał warunku choroby zawodowej, jakie przyczyny i okoliczności uzasadniają takie stwierdzenie, dlaczego przyjmuje się, że ten niedosłuchu stwierdzony wówczas u wnioskodawcy wyklucza możliwość późniejszego pogarszania się jego słuchu z powodu innych czynników, w tym i tkwiących w organizmie skarżącego. Opinia winna także zawierać odpowiedź na pytanie, czy pogłębiające się ubytki słuchu mogą być następstwem tego ówczesnego uszkodzenia. W ocenie Sądu, dopiero tak dokonana ocena pozwoli na stwierdzenie, czy rozpoznane u skarżącego schorzenie będzie chorobą zawodową w rozumieniu, znajdującego zastosowanie w sprawie, przepisu § 1 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 18 listopada 1983 r. w sprawie chorób zawodowych (Dz. U. Nr 65, poz. 294 ze zm.).

14 Pomimo jednoznacznej i konsekwentnej oceny prawnej, wyrażonej przez Sąd w wyroku z dnia 10 października 2006 r., rozpoznając ponownie sprawę Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w O., nie zastosował się do wyroku, czym w istotny sposób uchybił przepisowi art. 153 P.ps.a. W aktach administracyjnych sprawy w dalszym ciągu brak jest opinii właściwej jednostki medycznej ostatecznie i stanowczo stwierdzającej przyczynę uszkodzenia słuchu u J. J. Wbrew wskazaniom Sądu organ nie wystąpił przy tym o jej sporządzenie do innego, niż wydający do tej pory opinie w sprawie, Instytutu Medycyny Pracy. Jednocześnie, nie zważając na brak właściwej opinii stwierdzającej, że pomimo pracy w warunkach narażających na chorobę, jej powstanie nastąpiło z przyczyn niezwiązanych z wykonywaniem zatrudnienia, a co za tym idzie na brak podstaw do wykluczenia związku przyczynowego pomiędzy stwierdzonym u J. J. uszkodzeniem słuchu a wykonywaniem pracy w warunkach narażających na powstanie rozpoznanej choroby, Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w O., decyzją z dnia [...], odmówił w przedmiotowej sprawie stwierdzenia choroby zawodowej.

15 Taki sposób działania organu, w sposób oczywisty naruszył zasadę określoną w art. 153 P.p.s.a. Dlatego też, niezastosowanie się przez Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w O. do oceny prawnej oraz wskazań Sądu, stanowiło jedną z podstaw uchylenia decyzji przez Wojewódzki Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 17 stycznia 2008 r., w którym Sąd po raz kolejny wyrażając powołaną ocenę prawną, jako konieczne wskazał wprost zlecenie sporządzenia ostatecznej opinii innemu niż Wojewódzki Ośrodek Medycyny Pracy w O. z siedzibą w K. oraz Instytut Medycyny Pracy i Zdrowia Środowiskowego w S., Instytutowi Medycyny Pracy np. Instytutowi Medycyny Pracy w Ł., albo Akademii Medycznej.

16 Wobec wagi stwierdzonego uchybienia art. 153 P.p.s.a, mając w szczególności na względzie fakt, że przepis ten po raz kolejny naruszony został przy podejmowaniu rozstrzygnięcia w przedmiotowej sprawie, za konieczne Sąd uznał poinformować Głównego Inspektora Sanitarnego, o nierespektowaniu przez Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w O. wyroku Sądu. Takie działanie organu administracji publicznej, przeciwstawiające się ocenie wyrażonej przez niezawisły sąd, bezwzględnie narusza bowiem wyrażoną w art. 8 K.p.a. zasadę pogłębiania zaufania obywateli do organów państwa.

17 Stosownie do art. 155 § 2 P.p.s.a, Główny Inspektor Sanitarny obowiązany jest rozpatrzyć niniejsze postanowienie i powiadomić w terminie trzydziestu dni sąd o zajętym stanowisku.