Wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie z dnia 8 lutego 2017 r., I SA/Ol 908/16

wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie z dnia 8 lutego 2017 r., I SA/Ol 908/16

Sentencja

1 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodnicząca sędzia WSA Renata Kantecka (sprawozdawca), Sędziowie sędzia WSA Jolanta Strumiłło, sędzia WSA Wojciech Czajkowski, Protokolant specjalista Paweł Guziur, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 8 lutego 2017r. sprawy ze skargi D.S. na decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia "[...]" nr "[...]" w przedmiocie przyznania płatności ekologicznej na rok 2015 I. uchyla zaskarżoną decyzję, II. zasądza od Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa na rzecz skarżącej kwotę 200 (dwieście) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego

Uzasadnienie

2 I SA/Ol 908/16

3 Uzasadnienie

4 Zaskarżoną decyzją z dnia "[...]’ Dyrektor "[...]" Oddziału Regionalnego ARiMR w O. po rozpatrzeniu odwołania D. S. (zwanej dalej: "stroną", "skarżącą") utrzymał w mocy decyzję Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w W. z dnia "[...]" w sprawie przyznania płatności ekologicznej (PROW 2014-2020) na rok 2015.

5 Jak wynika z akt sprawy oraz uzasadnienia zaskarżonej decyzji, decyzją z dnia "[...]", wydaną po ponownym rozpatrzeniu sprawy, organ I instancji odmówił przyznania stronie płatności ekologicznej w ramach pakietu 7 - Uprawy rolnicze po okresie konwersji.

6 Organ ustalił, że w dniu 12 maja 2015 r. do Biura Powiatowego ARiMR w W. wpłynął wniosek strony o przyznanie płatności ekologicznej (PROW 2014-2020) na rok 2015, w którym strona zadeklarowała, w ramach pakietu 7- Uprawy rolnicze po okresie konwersji, powierzchnię 36,19 ha.

7 W celu zweryfikowania poprawności wniosku strony, organ I instancji przeprowadził kontrolę administracyjną wniosku oraz załączonych do niego załączników graficznych i ustalił stronie powierzchnię kwalifikowaną do przyznania płatności w ramach pakietu 7. Kontrola ta wykazała, że strona zadeklarowała na działce rolnej A1 (8 ha) usytuowanej na działce ewidencyjnej nr "[...]" oraz na działce rolnej F1 (4,04 ha) usytuowanej na działce ewidencyjnej nr "[...]", w plonie głównym pszenżyto ozime, które nie znajdowało się w wykazie roślin objętych płatnością ekologiczną (załącznik nr 4 do rozporządzenia MRiRW z dnia 13 marca 2015 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Rolnictwo ekologiczne" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020). Fakt uprawy tej rośliny przez stronę na działkach A1 i F1 został potwierdzony również w danych w wykazie Jednostki Certyfikującej (JC) - wydruk z dnia 12 kwietnia 2016 r. Brak pszenżyta ozimego w wykazie roślin objętych płatnością ekologiczną skutkował wyłączeniem przedmiotowych działek z płatności ekologicznej.

8 Ogółem powierzchnia kwalifikująca się do objęcia płatnością w ramach pakietu 7-Uprawy rolnicze po okresie konwersji wyniosła 24,15 ha, po wykluczeniu z płatności powierzchni 12,04 ha (powierzchnia działek rolnych A1 i F1), przy deklaracji 36,19 ha. Ponieważ procentowa różnica między powierzchnią działek deklarowanych we wniosku, a powierzchnią stwierdzoną wyniosła 49,89 %, organ I instancji stosownie do art. 19 ust. 1 akapit drugi rozporządzenia (UE) nr 640/2014, odmówił przyznania stronie płatności ekologicznej z tytułu realizacji pakietu 7- Uprawy rolnicze po okresie konwersji.

9 Po rozpatrzeniu odwołania, zaskarżoną decyzją organ II instancji utrzymał w mocy opisaną decyzję. Powołał przy tym treść § 2 ust. 1 i ust.2, § 4 ust.1, § 9 ust.2 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 13 marca 2015 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Rolnictwo ekologiczne" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020 (Dz. U. z 2015, poz. 370).

10 Organ zwrócił uwagę, że zgodnie z § 11 ust. 1 pkt 1 w/w rozporządzenia - płatność ekologiczna jest przyznawana do gruntów ornych, na których występują uprawy wymienione w załączniku nr 4 do rozporządzenia - w przypadku pakietów wymienionych w § 4 ust. 1 pkt 1-3, 5, 7-9 i 11 oraz wariantów wymienionych w § 4 ust. 1 pkt 4 lit. b i pkt 10 lit. b.

11 Następnie wskazał, że strona uprawiała na działkach rolnych A1 i F1 roślinę uprawną - pszenżyto ozime. Powyższa roślina nie znajdowała się w wykazie roślin objętych płatnością ekologiczną (załącznik nr 4 do w/w rozporządzenia). Z dniem 15 marca 2016 r. weszło w życie rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 9 marca 2016 r. zmieniające rozporządzenie w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Rolnictwo ekologiczne" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020 (Dz. U. z 2016 r. poz. 343), w którym w wykazie roślin objętych płatnością ekologiczną w ramach wariantu 7 znajduje się pszenżyto ozime. Jednakże zgodnie z § 2 pkt 1 w/w rozporządzenia - do przyznawania i zwrotu pomocy finansowej w ramach działania "Rolnictwo ekologiczne" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014- 2020, zwanej dalej ''płatnością ekologiczną", w sprawach objętych postępowaniami wszczętymi i niezakończonymi ostateczną decyzją przed dniem wejścia w życie niniejszego rozporządzenia oraz zakończonymi ostateczną decyzją wydaną na podstawie przepisów dotychczasowych, które zostały wznowione od dnia wejścia w życie niniejszego rozporządzenia - stosuje się przepisy rozporządzenia zmienianego w § 1 w brzmieniu dotychczasowym.

12 Ponieważ wniosek dotyczący płatności ekologicznej w przedmiotowej sprawie został złożony w dniu 12 maja 2015 r. i postępowanie administracyjne nie zostało zakończone przed wejściem w życie w dniu 15 marca 2016 r. w/w rozporządzenia zmieniającego, to w ocenie organu należało zastosować zasady i tryb przyznawania płatności ekologicznej (PROW 2014-2020) na rok 2015 określone w rozporządzeniu Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 13 marca 2015 r., w którym nie ma uwzględnionej do tej płatności pszenżyta ozimego.

13 W konsekwencji, organ administracji miał obowiązek wykluczenia z płatności działek rolnych A1 i F1 o łącznej powierzchni 12,04 ha w oparciu o bezwzględnie obowiązujące przepisy prawa.

14 Ponadto organ odwoławczy zwrócił uwagę, że strona złożyła wniosek o przyznanie płatności na rok 2015, w tym płatności ekologicznej w dniu 12 maja 2015 r., natomiast w/w rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 13 marca 2015 r., określające zasady i tryb przyznawania płatności ekologicznej (PROW 2014-2020) na rok 2015 weszło w życie z dniem 15 marca 2015 r., tj. przed złożeniem wniosku strony w Biurze Powiatowym ARiMR. Zatem strona we własnym interesie powinna zapoznać się w pierwszej kolejności z treścią obowiązujących przepisów prawa, potem z treścią wniosku i dopiero złożyć wniosek do Biura Powiatowego ARiMR mając pewność, że jest on zgodny ze stanem faktycznym i prawnym.

15 W ocenie organu nie wystąpiły również przesłanki przewidziane w art. 15 rozporządzenia (UE) nr 640/2014 z dnia 11 marca 2014 r. do odstąpienia od zastosowania kar. Strona nie poinformowała organu, że wniosek jest nieprawidłowy lub, że się zdezaktualizował. Wyniki z kontroli administracyjnej potwierdzają, że strona uprawiała na działkach rolnych A1 i F1 pszenżyto ozime, niezgodnie z wykazem roślin objętych płatnością ekologiczną, o czym nie poinformowała organu.

16 Organ odwoławczy powołując się na treść § 6 ust. 1 i ust. 2 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 13 marca 2015 r. wskazał, że rolnik realizuje zobowiązanie ekologiczne od dnia 15 marca roku, w którym został złożony wniosek o przyznanie pierwszej płatności ekologicznej.

17 Odnosząc się do treści przepisu art. 4 akapit pierwszy rozporządzenia wykonawczego Komisji (UE) nr 809/2014 z dnia 17 lipca 2014 r. ustanawiającego zasady stosowania rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1306/2013 w odniesieniu do zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli, środków rozwoju obszarów wiejskich oraz zasady wzajemnej zgodności (Dz.U. UE L 2014.227.69), organ odwoławczy uznał, że błędem oczywistym w myśl w/w przepisów nie może być źle zadeklarowana roślina we wniosku. Organ podkreślił przy tym, że dopiero w trakcie kontroli administracyjnej, podczas obowiązkowej weryfikacji wniosku w przedmiocie przyznania płatności ekologicznej (PROW 2014-2020) wykryto, iż wnioskodawczyni zadeklarowała do płatności w ramach realizacji pakietu 7 pszenżyto ozime na działkach rolnych A1 i F1, którego nie przewidziano w załączniku nr 4 do obowiązującego rozporządzenia na rok 2015. Tymczasem, o kwalifikacji błędu jako oczywistego decydują obiektywne cechy oraz charakter popełnionego błędu. Taka sytuacja ma miejsce wówczas, gdy określona niedokładność nasuwa się każdemu, bez potrzeby przeprowadzania dodatkowych czynności, czy też ustaleń. W związku z tym, że nie można braku wypełnienia wniosku w prawidłowy sposób traktować jako błędu oczywistego, to niezasadne jest badanie kwestii dobrej wiary.

18 Ponadto wnioskujący podejmuje ryzyko i przyjmuje odpowiedzialność za błędne wypełnienie wniosku o przyznanie dopłat. Tym samym skutki działań i zaniedbań - tak pozytywne, jak i negatywne, obciążają odwołującego się.

19 Następnie organ odwoławczy zwrócił uwagę, że formularz zmiany w zakresie zmiany działek rolnych producent mógł złożyć, zgodnie z art. 2 rozporządzenia wykonawczego Komisji (UE) 747/2015 z dnia 11 maja 2015 r. wprowadzającego odstępstwo od rozporządzenia wykonawczego (UE) nr 809/2014 w odniesieniu do ostatecznego terminu składania pojedynczego wniosku, wniosków o przyznanie pomocy lub wniosków o płatność, ostatecznego terminu zgłaszania zmian w pojedynczym wniosku lub wniosku o płatność oraz ostatecznego terminu składania wniosków o przydział uprawnień do płatności lub zwiększenie wartości uprawnień do płatności w ramach systemu płatności podstawowej w 2015 r. (Dz.U. UE L 119 z 2015 r.), do dnia 15 czerwca.

20 Zmiany, zgodnie z art. 13 rozporządzenia delegowanego Komisji (UE) nr 640/2014 z dnia 11 marca 2014 r. uzupełniającego rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1306/2013 w odniesieniu do zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli oraz warunków odmowy lub wycofania płatności oraz do kar administracyjnych mających zastosowanie do płatności bezpośrednich, wsparcia rozwoju obszarów wiejskich oraz zasady wzajemnej zgodności (Dz.U. UE L 181 z 2014 r., str. 48) rolnik mógł także dokonywać po dniu 15 czerwca, ale przed ostatecznym terminem wyznaczonym na złożenie wniosku (15 czerwca + 25 dni), tj. do 10 lipca 2015 r., z tym, że zgłoszenie zmiany w tym terminie powoduje zmniejszenie o 1%, za każdy dzień roboczy opóźnienia, kwoty płatności odnoszącej się do dodanej powierzchni działek.

21 W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie, strona wniosła o merytoryczne rozpatrzenie sprawy i przyznanie jej płatności ekologicznej, ewentualnie o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia oraz o zasądzenie na jej rzecz zwrotu kosztów postępowania według norm przepisanych.

22 W uzasadnieniu skargi podniosła, że jest właścicielką niewielkiego rodzinnego gospodarstwa ekologicznego i uczestniczyła w poprzednim programie PROW 2007-2013 - rolnictwo ekologiczne. Strona jest corocznie poddawana kontrolom przez jednostki certyfikujące, bez zastrzeżeń, czy nieprawidłowości. Do 2014 r. corocznie dostawała dopłaty ekologiczne m.in. za produkowane w gospodarstwie ziarno pszenżyta ozimego. W 2014 r. na części swojego gospodarstwa zasiała pszenżyto ozime jako roślinę w plonie głównym na rok 2015.

23 Strona wskazała, że w momencie tego zdarzenia w 2014r - tj. obsiania pól oziminą, pszenżytem - wszystkie przepisy stanowiły, że strona może to zrobić. Od początku swego działania - rolnictwo ekologiczne uznawało, że pszenżyto jest uprawą rolną. Zaznaczyła, że w roczniku statystycznym GUS również w 2015r, stwierdzono, że pszenżyto jest jedną z głównych upraw rolnych w Polsce.

24 Skarżąca podniosła, że pół roku po realnym i jedynym możliwym do zrealizowania terminie obsiania pól oziminami, 13 marca 2015r. MRiRW wydał rozporządzenie, które zawierało błąd, naprawiony w rozporządzeniu MRiRW z dnia 15 marca 2016r. W załączniku do rozporządzenia z marca 2015r pszenżyto ozime zostało pominięte w wykazie upraw rolnych. Zdaniem strony, pominięcie to było zupełnie nieprzewidywalne. Jakkolwiek ustawodawca nazwał to zmianą, to pominięcie pszenżyta w wykazie upraw rolnych przez rok było oczywistym błędem.

25 Strona podkreśliła, że dla rolnika, cykl roczny, jeśli chodzi o uprawy zaczyna się jesienią od wysiania ozimin, a kończy późnym latem gdy są żniwa. Nawet jeśli MRiRW nie zdążył wydać stosownych rozporządzeń w momencie, gdy rolnicy musieli realnie obsiać swoje pola oziminami, obowiązuje nadrzędna zasada pewności prawa wspólna dla wszystkich państw członkowskich.

26 Zdaniem strony, nie jest możliwe i wykonalne posianie rośliny w 2014r. tak aby była zgodna z rozporządzeniem, które dopiero wyjdzie w życie za pół roku, posiadając jednocześnie wiedzę wynikającą z rolnictwa jako nauki, jak również z przepisów prawa obowiązujących przed i w momencie zdarzenia, że pszenżyto jest oczywistą uprawą rolną.

27 Skarżąca zaznaczyła, że od momentu złożenia wniosku, tj. 12 maja 2015r. do momentu otrzymania pierwszej decyzji o odmowie dopłat minął ponad rok i w tym czasie nikt z ARiMR nie kontaktował się z nią. Za 2015r. uzyskała certyfikat ekologiczny na ziarno pszenżyta ozimego. O problemie z wykazem roślin, w którym zabrakło pszenżyta jako uprawy rolnej, dowiedziała się, gdy nie było już możliwości dokonania żadnych korekt we wniosku.

28 W ocenie skarżącej, zastosowana kara jest nieadekwatna do zaistniałej sytuacji. Zastosowana wobec niej sankcja w postaci całkowitej odmowy dopłat ekologicznych do całego areału gospodarstwa i dodatkowo zmniejszenie zobowiązania ekologicznego z 36,19 ha na 24,15 ha przez okres kolejnych 4 lat jest rażąco niesprawiedliwe i grozi jej bankructwem.

29 W odpowiedzi na skargę, organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie i podtrzymał stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

30 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył co następuje:

31 Skarga zasługuje na uwzględnienie.

32 Stosownie do art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. 2016 r., poz. 1066.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Oznacza to, że przedmiotem kontroli Sądu jest zgodność zaskarżonej decyzji (innego aktu lub czynności) z przepisami prawa materialnego, które mają zastosowanie w sprawie oraz z przepisami prawa procesowego, regulującymi tryb jej wydania lub podjęcia aktu albo czynności będącej przedmiotem zaskarżenia. Usunięcie z obrotu prawnego decyzji lub innego aktu może nastąpić tylko wtedy, gdy postępowanie sądowe dostarczy podstaw do uznania, że przy ich wydawaniu organy administracji publicznej naruszyły prawo w zakresie wskazanym w art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.) - zwanej dalej "p.p.s.a."- tj. w przypadku istnienia istotnych wad w postępowaniu lub naruszenia przepisów prawa materialnego, mających istotny wpływ na wynik sprawy.

33 Przeprowadzona przez Sąd kontrola zaskarżonej decyzji nie może zatem prowadzić do merytorycznego rozstrzygnięcia w sprawie i przyznania płatności ekologicznej.

34 W niniejszej sprawie bezspornym jest, że w dniu 12 maja 2015 r. do Biura Powiatowego ARiMR w W. wpłynął wniosek strony o przyznanie płatności ekologicznej (PROW 2014-2020) na rok 2015, w którym strona zadeklarowała w ramach pakietu 7-Uprawy rolnicze po okresie konwersji, powierzchnię 36,19 ha. Bezspornym jest również, że strona zadeklarowała na działce rolnej A1 (8,00 ha) usytuowanej na działce ewidencyjnej nr "[...]" oraz na działce F1 (4,04 ha) usytuowanej na działce ewidencyjnej nr "[...]", w plonie głównym pszenżyto ozime, które nie znajdowało się w wykazie roślin objętych płatnością ekologiczną (załącznik nr 4 do rozporządzenia MRiRW z dnia 13 marca 2015 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Rolnictwo ekologiczne" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020 (Dz.U. z 2015, poz. 370).

35 W niniejszej sprawie nie budzi również wątpliwości, że z dniem 15 marca 2016 r. weszło w życie rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 9 marca 2016 r. zmieniające rozporządzenie w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Rolnictwo ekologiczne" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020 (Dz.U. z 2016 r. poz. 343), w którym w wykazie objętych płatnością ekologiczną w ramach wariantu 7 znajduje się roślina uprawna - pszenżyto ozime. Zgodnie z § 2 w/w rozporządzenia - do przyznawania i zwrotu pomocy finansowej w ramach działania "Rolnictwo ekologiczne" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014- 2020, zwanej dalej ''płatnością ekologiczną", w sprawach objętych postępowaniami:

36 1) wszczętymi i niezakończonymi ostateczną decyzją przed dniem wejścia w życie niniejszego rozporządzenia,

37 2) zakończonymi ostateczną decyzją wydaną na podstawie przepisów dotychczasowych, które zostały wznowione od dnia wejścia w życie niniejszego rozporządzenia

38 - stosuje się przepisy rozporządzenia zmienianego w § 1 w brzmieniu dotychczasowym.

39 Ponieważ w niniejszej sprawie wniosek dotyczący płatności ekologicznej został złożony w dniu 12 maja 2015 r. i postępowanie administracyjne nie zostało zakończone przed wejściem w życie, w dniu 15 marca 2016 r., w/w rozporządzenia zmieniającego, to organ zastosował zasady i tryb przyznawania płatności ekologicznej (PROW 2014-2020) na rok 2015 określone w w/w rozporządzeniu Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 13 marca 2015 r., w którym nie ma uwzględnionej do tej płatności rośliny: pszenżyto ozime. W konsekwencji organ wykluczył z płatności działki rolne A1 i F1 o łącznej powierzchni 12,04 ha.

40 Po dokonaniu kontroli zaskarżonej decyzji, mając na uwadze przedstawiony stan faktyczny i prawny sprawy, sformułowane w skardze zarzuty i wspierające je argumenty, Sąd stwierdza, że w niniejszej sprawie zaistniały podstawy procesowe przemawiające za uchyleniem zaskarżonej decyzji.

41 W pierwszej kolejności należy wskazać, że w postępowaniu przed organami ARiMR w przedmiocie płatności, zastosowanie ma ustawa z dnia 20 lutego 2015 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020 (Dz.U. z 2015, poz. 349 ). Zauważyć trzeba, że zgodnie z art. 27 ust. 1 pkt 3 w/w ustawy, w postępowaniach o przyznanie płatności, organ administracji publicznej udziela stronom, na ich żądanie, niezbędnych pouczeń co do okoliczności faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania. Z treści przytoczonego przepisu wynika, że zasada informowania, wyrażona w art. 9 k.p.a., uległa istotnemu ograniczeniu, gdyż stronom udziela się pouczeń jedynie na ich żądanie. Nie sposób jednak uznać, że w niniejszym postępowaniu nie obowiązuje wyrażona w art. 8 k.p.a. zasada zaufania. Zgodnie z jej treścią, organy administracji publicznej prowadzą postępowanie w sposób budzący zaufanie jego uczestników do władzy publicznej. Należy podkreślić, że wyrażona w art. 8 zasada jest nie tylko postulatem ustawodawcy wobec tych organów, ale także przesłanką oceny ich działania, w wyniku której może dojść do uchylenia decyzji administracyjnej, nawet jeżeli w toku postępowania nie naruszono innych przepisów k.p.a. Z zasady tej wynika przede wszystkim wymóg praworządnego i sprawiedliwego prowadzenia postępowania i rozstrzygnięcia sprawy przez organ administracji publicznej - jest to zasadnicza treści zasady praworządności. Tylko postępowanie odpowiadające takim wymogom i decyzje wydane w wyniku postępowania tak ukształtowanego mogą wzbudzać zaufanie obywateli do organów administracji publicznej, nawet wtedy, gdy decyzje administracyjne nie uwzględniają ich żądań.

42 W ocenie Sądu, w niniejszej sprawie doszło do naruszenia omawianej wyżej zasady i to w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy. Należy bowiem podkreślić, że nie wszystkie istotne w sprawie kwestie zostały w dostateczny sposób rozważone, a motywy podjętego rozstrzygnięcia należycie przedstawione w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Zasadniczo Sąd zgadza się z twierdzeniem, że zadeklarowanie we wniosku o przyznanie płatności danej rośliny (w tym przypadku: pszenżyta ozimego) stanowi fundamentalną - dla wielkości pomocy finansowej i w ogóle dla możliwości udzielenia tej pomocy - kwestię. Zadeklarowane do pomocy finansowej rośliny wpływają na ciężar finansowy owej pomocy. Wnioskujący o pomoc rolnik, deklarując na działkach rolnych rośliny objęte płatnością ekologiczną, musi czynić to w pełni świadomie, bowiem to on bierze na siebie odpowiedzialność za zgłoszone dane. Zatem tylko rolnik, jako podpisujący wniosek, a także składający oświadczenie o odpowiedzialności karnej za fałszywe oświadczenia, w wyniku których mógłby uzyskać nienależną korzyść finansową, odpowiada za treść złożonego wniosku o przyznanie płatności.

43 W niniejszej sprawie istotne jest jednak, że skarżąca do roku 2014 corocznie dostawała dopłaty ekologiczne m.in. za produkowane w gospodarstwie ziarna pszenżyta ozimego. Jesienią 2014r. na części swojego gospodarstwa zasiała pszenżyto ozime jako roślinę w plonie głównym na rok 2015. Skarżąca w momencie obsiania pól oziminą, pszenżytem, działała zgodnie z obowiązującymi wówczas przepisami. Dopiero w dniu 13 marca 2015 r. Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi wydał rozporządzenie, w którym w wykazie roślin uprawnych objętych płatnością ekologiczną w ramach wariantu 7 pominął pszenżyto ozime. Strona obsiewając pola oziminami nie mogła zatem przewidzieć, że w następnym roku stan prawny ulegnie zmianie. W tej sytuacji Sąd zauważa, że w świetle zasady indywidualności decyzji administracyjnej oraz zasady zaufania do władzy publicznej, o której mowa w art. 8 k.p.a., zaufanie do organów jest rekonstruowane właśnie w ramach konkretnej sprawy administracyjnej, a nie w jakimś szerokim, ogólnym ujęciu. Oznacza to, że uwzględniając specyfikę danej sprawy (w tym wypadku cykl roczny upraw) obowiązkiem organu było podjęcie działań mających na celu poinformowanie o warunkach skorzystania z płatności ekologicznej na rok 2015.

44 Jak słusznie zaznaczył organ odwoławczy, przepisy dotyczące przedmiotowych płatności w ogólności skonstruowane są w sposób rygorystyczny i dyscyplinujący strony do zachowania szczególnej ostrożności przy formułowaniu wniosków o płatności. Cel powyższego jest oczywisty - ma zapobiegać uzyskiwaniu płatności przez osoby nieuprawnione i prewencyjnie zniechęcać do prób nieuprawnionego pozyskiwania przedmiotowych płatności. Jednakże taka sytuacja nie miała miejsca w niniejszej sprawie. Skarżąca we wniosku zadeklarowała roślinę, którą faktycznie uprawiała na opisanych działkach rolnych. Wniosek był zatem zgodny ze stanem rzeczywistym. Organ nie zakwestionował w niniejszej sprawie ani powierzchni zgłoszonej do płatności, ani jakości upraw. Jedynym błędem skarżącej było ujęcie we wniosku dwóch opisanych działek rolnych, na których uprawiała pszenżyto ozime, a więc roślinę, co do której – wyjątkowo, tylko w roku 2015 – nie przewidziano płatności ekologicznej.

45 Powyżej wskazany prewencyjny i restrykcyjny cel regulacji nie oznacza, że na tle konkretnej sprawy – w tym wypadku brak pszenżyta ozimego w wykazie roślin uprawnych objętych płatnością i to tylko w 2015r. - organ nie powinien zastosować art. 4 rozporządzenia wykonawczego Komisji (UE) Nr 809/2014 z dnia 17 lipca 2014 r. ustanawiającego zasady stosowania rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1306/2013 w odniesieniu do zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli, środków rozwoju obszarów wiejskich oraz zasady wzajemnej zgodności (Dz. U. UE L 2014.227.69). Akapit 1 art. 4 ww. rozporządzenia stanowi, że wnioski o przyznanie pomocy, wnioski o wsparcie, wnioski o płatność i dokumenty uzupełniające złożone przez beneficjenta mogą zostać skorygowane i poprawione w dowolnym czasie po ich złożeniu w przypadku stwierdzenia oczywistych błędów uznanych przez właściwy organ na podstawie ogólnej oceny danego przypadku, pod warunkiem że beneficjent działał w dobrej wierze. Z kolei w akapicie drugim stwierdzono, że właściwy organ może uznać oczywiste błędy tylko w przypadku, gdy mogą one być bezpośrednio identyfikowane w wyniku sprawdzenia informacji zawartych w dokumentach, o których mowa w akapicie pierwszym.

46 Na tle przedstawionego stanu faktycznego i prawnego należy uznać, że w niniejszej sprawie mamy do czynienia z oczywistym błędem beneficjenta działającego w dobrej wierze, o którym mowa w art. 4 rozporządzenia nr 809/2014, który to błąd mógł zostać "z łatwością" wykryty przez organ rolny przyjmujący wniosek (i w konsekwencji, w terminie, poprawiony przez stronę), bez konieczności prowadzenia kontroli administracyjnej. O oczywistym błędzie można mówić bowiem wtedy, gdy - bez żadnych dodatkowych informacji od wnioskodawcy, bądź konfrontacji z innymi dokumentami - istnieje możliwość wykrycia niespójności (sprzeczności, przeoczeń) poszczególnych pozycji wniosku. W sprawie, z taką sytuacją mamy do czynienia, gdyż organ miał świadomość zmian w przepisach prawa w w/w zakresie i winien zwrócić uwagę na okoliczność zadeklarowania we wniosku działek rolnych, na których wskazano uprawę pszenżyta ozimego. Zatem proste zestawienie zapisów wniosku i obowiązującego wykazu roślin objętych płatnością ekologiczną (zawartego w załączniku nr 4 do rozporządzenia MRiRW z dnia 13 marca 2015r.) wskazuje na błędne zadeklarowanie tych działek rolnych, na których uprawiane było pszenżyto ozime. Tym samym błąd skarżącej mógł być przez organ zidentyfikowany bezpośrednio, w wyniku samego sprawdzenia informacji zawartych we wniosku.

47 Konieczne jest przy tym wskazanie, że dla oceny dobrej wiary istotna jest świadomość beneficjenta. Generalnie przyjmuje się, że dobra wiara polega na usprawiedliwionym w danych okolicznościach przekonaniu, że podmiotowi przysługuje prawo, czyli że działał zgodnie z prawem. Może to być więc błędne, ale w danych okolicznościach, usprawiedliwione przekonanie, że działa zgodnie z prawem. Dobra wiara jest oparta na przesłankach obiektywnych, wywodzących się ze stosunku będącego podstawą i przyczyną konkretnego stanu faktycznego. W dobrej wierze jest ten, kto powołuje się na pewne prawo lub stosunek prawny mniemając, że istnieje, choćby mniemanie to było błędne, jeżeli tylko błędność mniemania należy w danych okolicznościach uznać za usprawiedliwioną. Określenie dobrej wiary lub jej braku oparte jest więc na istnieniu mniemania, wiedzy o prawie, przy uwzględnieniu usprawiedliwionego błędu.

48 Dostrzegając wskazane powyżej uchybienia, wynikające z braku należytej oceny wszystkich istotnych dla sprawy okoliczności, co niewątpliwie miało istotny wpływ na wynik sprawy, Sąd uznał za zasadne uchylenie zaskarżonej decyzji celem ponownego rozpatrzenia sprawy przez organ w oparciu o przepisy ww. rozporządzenia wykonawczego Komisji (UE) Nr 809/2014 z dnia 17 lipca 2014 r. oraz art. 8 kodeksu postępowania administracyjnego. Rozpoznając ponownie sprawę, organ zastosuje wszystkie dyrektywy wynikające z niniejszego uzasadnienia.

49 Mając na względzie opisane powyżej uchybienia przy podejmowaniu zaskarżonego rozstrzygnięcia Sąd uwzględnił skargę na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c) p.p.s.a. O kosztach postępowania Sąd orzekł w oparciu o art. 200, art. 205 § 1 p.p.s.a.