Wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie z dnia 12 grudnia 2019 r., II SA/Ol 853/19

wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie z dnia 12 grudnia 2019 r., II SA/Ol 853/19

Sentencja

1 Dnia 12 grudnia 2019 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Piotr Chybicki (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Beata Jezielska Sędzia WSA Katarzyna Matczak Protokolant specjalista Anna Piontczak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 12 grudnia 2019 roku sprawy ze skargi S. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia "[...]", nr "[...]" w przedmiocie zasiłku dla opiekuna oddala skargę.

Uzasadnienie

2 Decyzją z "[...]" Samorządowe Kolegium Odwoławcze (dalej Kolegium), działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2018 r., poz. 2096, dalej: k.p.a.) - po rozpatrzeniu odwołania S. S. od decyzji wydanej z upoważnienia Prezydenta Miasta "[...]" przez Zastępcę Kierownika Działu Świadczeń Rodzinnych Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w "[...]" (dalej organ I instancji, Prezydent) z "[...]" odmawiającej ustalenia odwołującej się prawa do zasiłku dla opiekuna w związku z opieką nad bratem R. S. - utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję.

3 Zakwestionowana decyzja została wydana w następującym stanie faktycznym.

4 W dniu 23 sierpnia 2019 r. S. S. złożyła wniosek o przyznanie zasiłku dla opiekuna w związku z opieką nad bratem R. S.

5 Decyzja z "[...]" Prezydent odmówił S. S. ustalenia wnioskowanego zasiłku podając, że zgodnie z art. 5 ust. 1 ustawy o ustaleniu prawa i wypłacie zasiłków dla opiekunów wniosek o przyznanie prawa do zasiłku dla opiekuna winien być złożony w terminie 4 miesięcy od dnia wejścia w życie ustawy, czyli do 15 września 2014 r. Skoro S. S. wniosek złożyła 23 sierpnia 2019 r., to powyższe uczyniła po terminie.

6 Kolegium nie uznając zarzutów odwołania za uzasadnione skarżoną decyzją z "[...]" utrzymało decyzję organu I instancji w całości w mocy i podzieliło argumentację Prezydenta odnoście przyczyny odmowy ustalenia i wypłaty zasiłku dla opiekuna. Podało, że decyzją z "[...]" przyznało S. S. świadczenie pielęgnacyjne w związku z opieka nad bratem R. S., lecz orzeczenie to wygasło z mocy prawa w terminie określonym ustawą, co ostatecznie potwierdziło Kolegium w własnej decyzji z "[...]".

7 W skardze S. S. podniosła, że nie była świadoma o złożeniu wniosku celem przyznania przedmiotowego zasiłku w terminie ustawowo określonym.

8 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył, co następuje:

9 Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

10 Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U.2019.2167 t.j.) oraz art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, p.p.s.a. (Dz.U.2019.2325 t.j. dalej jako p.p.s.a.), sąd administracyjny dokonuje kontroli zaskarżonego aktu pod względem zgodności z prawem, nie będąc przy tym związanym zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Wzruszenie zaskarżonego rozstrzygnięcia następuje w razie, gdy przedmiotowa kontrola wykaże naruszenie przepisów prawa materialnego lub przepisów postępowania w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy.

11 Stosownie do art. 134 § 1 p.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną. Oznacza to, że bierze pod uwagę wszelkie naruszenia prawa, a także wszystkie przepisy, które powinny znaleźć zastosowanie w rozpoznawanej sprawie, niezależnie od żądań i wniosków podniesionych w skardze - w granicach sprawy, wyznaczonych przede wszystkim rodzajem i treścią zaskarżonego aktu. Kontrola sądu nie obejmuje natomiast oceny wypełniania przez organy administracji tzw. pozasystemowych kryteriów słusznościowych, w szczególności kierowania się zasadami współżycia społecznego, ani kryteriów celowościowych, (vide: wyrok NSA z dnia 25 września 2009 r., w sprawie I OSK 1403/08, http://orzeczenia.nsa.gov.pl).

12 Podstawę rozstrzygnięcia w przedmiotowej sprawie stanowiły przepisy ustawy z dnia 4 kwietnia 2014 r. o ustaleniu i wypłacie zasiłków dla opiekunów (Dz.U.2017.2092 tj. dalej jako ustawa). Zgodnie z art. 2 ust. 1 powołanej ustawy, zasiłek dla opiekuna przysługuje osobie, jeżeli decyzja o przyznaniu jej prawa do świadczenia pielęgnacyjnego wygasła z mocy prawa na podstawie art. 11 ust. 3 ustawy z dnia 7 grudnia 2012 r. o zmianie ustawy o świadczeniach rodzinnych oraz niektórych innych ustawy (Dz. U. poz. 1548 z późn. zm.) z dniem 1 lipca 2013 r.

13 Jak wynika zarazem z art. 5 ust. 1 powołanej ustawy o ustaleniu i wypłacie zasiłków dla opiekunów, postępowanie w sprawie ustalenia prawa do zasiłku dla opiekuna organ ustalający prawo do świadczeń pielęgnacyjnych wszczyna na wniosek osoby ubiegającej się o zasiłek dla opiekuna. Wniosek ten powinien być złożony nie później niż w terminie 4 miesięcy od dnia wejścia w życie niniejszej ustawy. Ponadto art. 26 tejże ustawy przewiduje wejście w życie omawianego aktu normatywnego po upływie 14 dni od dnia ogłoszenia. Publikacja rozważanej ustawy nastąpiła z kolei w dniu 30 kwietnia 2014 r. Tym samym analizowany akt normatywny wszedł w życie w dniu 15 maja 2014 r., co oznacza, że wniosek o przyznanie zasiłku dla opiekunów powinien być złożony najpóźniej w dniu 15 września 2015 r.

14 Kluczowe wątpliwości, jakie wyłoniły się na tym tle, dotyczą zachowania przez S. S. terminu do złożenia wniosku o przyznanie zasiłku dla opiekunów. Organy administracji publicznej konsekwentnie twierdziły, że termin z art. 5 ust. 1 powołanej ustawy został przekroczony, a zatem skarżąca nie może domagać się przyznania przedmiotowego świadczenia pieniężnego. Fakt ten nie był co do zasady negowany przez skarżącą.

15 Na wstępnie należy zauważyć, że termin z art. 5 ust. 1 powołanej ustawy ma charakter materialny, co oznacza, że jego przekroczenie skutkuje wygaśnięciem uprawnienia lub obowiązku (vide: wyrok WSA w Łodzi z dnia 10 marca 2015 r. w sprawie II SA/Łd 49/15, wyrok WSA w Poznaniu z dnia 23 października 2015 r. w sprawie II SA/Po 629/15, wyrok WSA w Warszawie z dnia 16 października 2015 r. w sprawie VIII SA/Wa 244/15, wyrok WSA w Gorzowie Wielkopolskim z dnia 10 października 2015 r. w sprawie II SA/Go 542/15, http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Skoro przekroczenie terminu z art. 5 ust. 1 ustawy skutkuje wygaśnięciem uprawnienia lub obowiązku, co w konsekwencji oznacza, że do wspomnianego terminu nie znajduje zastosowania instytucja przywrócenia terminu, o której mowa w art. 58 k.p.a., dotycząca jedynie terminów procesowych. Tym samym uchylenie skutków uchybienia terminu materialnoprawnego nie może nastąpić na gruncie regulacji należących do prawa procesowego, a zatem m.in. w oparciu o przepisy o przywróceniu uchybionego terminu. Innymi słowy, wskazany w art. 5 ust. 1 ustawy termin nie może być przywrócony, a tym bardziej wydłużony, jego niedochowanie skutkuje bezpowrotną utratą materialnoprawnego uprawnienia, w niniejszym przypadku skutecznego zainicjowania postępowania w przedmiocie zakreślonym przez art. 2 ustawy, tj. ustalenia prawa i wypłaty zasiłku dla opiekuna.

16 Zatem złożenie wniosku przez skarżącą w dniu 23 sierpnia 2018 r., czyli po upływie terminu określonego w art. 5 ust. 1 ustawy, tj. po 15 września 2014r. przesądza o prawidłowości skarżonych orzeczeń.

17 W związku z powyższym, skargę jako niezasadną, należało oddalić na podstawie art. 151 p.p.s.a., o czym orzeczono w sentencji wyroku.