Wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie z dnia 14 lipca 2016 r., II SA/Ol 771/16

wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie z dnia 14 lipca 2016 r., II SA/Ol 771/16

Sentencja

1 Dnia 14 lipca 2016 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodnicząca sędzia NSA Janina Kosowska Sędziowie sędzia WSA Tadeusz Lipiński sędzia WSA Beata Jezielska (spr.) Protokolant specjalista Wojciech Grabowski po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 14 lipca 2016 roku sprawy ze skargi Z. Sz. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia "[...]" nr "[...]" w przedmiocie zasiłku stałego - uchyla zaskarżoną decyzję.

Uzasadnienie

2 Decyzją z dnia "[...]" Kierownik Miejsko-Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej w B, działająca z upoważnienia Burmistrza Miasta i Gminy B – po rozpatrzeniu wniosku Z. S. z dnia "[...]" - odmówiła przyznania świadczenia pieniężnego z pomocy społecznej w formie zasiłku stałego na okres od dnia "[...]" do dnia "[...]" W uzasadnieniu podano, że w dniu "[...]". Z. S. złożyła wniosek o przyznanie zasiłku stałego za wskazany okres, podając że wyrokiem z dnia "[...]". Sąd Rejonowy w Olsztynie orzekł o jej umiarkowanym stopniu niepełnosprawności i całkowitej niezdolności do pracy. Ustalono, że we wnioskowanym okresie strona nie złożyła wniosku o przyznanie zasiłku stałego oraz że jest osobą samotnie gospodarującą, niezdolną do pracy z powodu umiarkowanego stopnia niepełnosprawności okresowo do "[...]". Podniesiono, że decyzją z dnia "[...]". przyznano wnioskodawczyni pomoc społeczną w postaci zasiłku stałego w okresie od dnia "[...]" do dnia "[...]"., na podstawie wniosku złożonego w dniu "[...]", który był pierwszym wnioskiem o pomoc w tej formie. Wskazano, że od decyzji tej strona nie wniosła odwołania, a w związku z tym roszczenie jest bezprzedmiotowe. Wyjaśniono, że zgodnie z ustawą o pomocy społecznej przyznanie prawa do zasiłku stałego musi być zgodne z art. 37 ust. 1 pkt 1 ust. 2 pkt 1 i ust. 3 art. 106 ust.1, ust. 3, ust. 4 ustawy z dnia 12 marca 2004r. o pomocy społecznej (t.j. Dz.U. z 2015r., poz. 163 ze zm., dalej jako: u.p.s.) i nie wystarczy spełnienie przesłanki wynikającej z jednego artykułu. Powołano się na treść art. 106 ust. 3 u.p.s., który stanowi, że świadczenia pieniężne z pomocy społecznej przyznaje się i wypłaca za okres miesiąca kalendarzowego, począwszy od miesiąca, w którym został złożony wniosek wraz z wymaganą dokumentacją. Podano, że wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego z dnia 6 października 2015r. stwierdzono niezgodność z konstytucją art. 106 ust. 3 ustawy o pomocy społecznej, jednakże wskazano, że przepis ma moc obowiązującą do 31 grudnia 2016r. Podano także, że w okresie składania odwołania od decyzji Powiatowego Zespołu ds. Orzekania o Niepełnosprawności wnioskodawczyni nie została pozbawiona wsparcia organu pomocy, gdyż otrzymywała pomoc w formie zasiłku okresowego. Celem pomocy społecznej jest wsparcie osób znajdujących się w trudnej sytuacji materialno-bytowej, lecz organ nie jest w stanie zapewnić wszelkich niezbędnych potrzeb. Wskazano, że jako osoba niepełnosprawna winna złożyć do Sądu wniosek o pomoc od pełnoletnich dzieci, które zgodnie z Kodeksem rodzinnym są zobowiązane udzielić pomocy, w tym także finansowej.

3 Od decyzji tej odwołała się Z. S., zarzucając naruszenie przepisów u.p.s. poprzez błędną ich wykładnię oraz naruszenie przepisów postępowania, poprzez niedokładne wyjaśnienie zaistniałego stanu faktycznego oraz wnosząc o uchylenie decyzji w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji. Zakwestionowała stanowisko organu, że winna złożyć odwołanie od decyzji z dnia "[...]"., gdyż decyzja ta dotyczyła zasiłku stałego z okres od "[...]", a przedmiotowa sprawa dotyczy zaś zasiłku stałego za okresu od dnia "[...]". do dnia "[...]" Podała, że spełnia kryteria wskazane w art. 37 ust. 1 pkt 1 ustawy o pomocy społecznej, kwalifikujące do przyznania świadczenia pieniężnego w formie zasiłku stałego. Wyjaśniła, że w wyroku z dnia 28 października 2015r. Sąd Rejonowy w Olsztynie orzekł, że jej umiarkowany stopień niepełnosprawności datuje się od dnia 6 czerwca 2014r., a organ nie odniósł się do tej okoliczności wskazując jedynie, że umiarkowany stopnień niepełnosprawności ustalono do dnia 30 maja 2017r. Po otrzymaniu opinia lekarzy sądowych o stopniu niezdolności do pracy na początku czerwca 2015r. udała się do organu pomocy w celu złożenia wniosku o uzyskanie świadczenia pieniężnego w formie zasiłku stałego, ale w organie poinformowano ja, że wniosek taki może złożyć dopiero po wydaniu wyroku przez Sąd w przedmiocie ustalenia stopnia niepełnosprawności. Wniosek taki złożyła zatem dopiero w listopadzie 2015r., po otrzymaniu odpisu wyroku sądu. Okoliczności te wskazują, że strona działała z zaufaniem do organu, a postępowanie organu, wprowadzające ją w błąd, stanowi naruszenie zasady prowadzenia postępowania w sposób pogłębiający zaufanie uczestników do władzy publicznej, o którym mówi art. 8 k.p.a. Wyszukiwanie przez organ podstawy do nieprzyznania jej świadczenia, w sytuacji gdy zasiłek ten nie został jej przyznany w wyniku błędnej oceny stopnia niepełnosprawności (uznanej za błędną przez Sąd) stanowi podważenie zasady, o której mówi art. 8 k.p.a.

4 Decyzją z dnia "[...]" Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu podano, że art. 106 ust. 3 u.p.s. dopuszcza możliwość przyznania świadczenia od miesiąca złożenia wniosku. Regulacja nie przewiduje odstępstw od tej zasady, w szczególności w sytuacjach, gdy toczą się postępowania sądowe o ustalenie stopnia niepełnosprawności, a co za tym idzie również określenia zdolności do podjęcia zatrudnienia. Skuteczne złożenie wniosku o przyznanie zasiłku stałego stało się możliwe z chwilą uprawomocnienia się wyroku Sądu Rejonowego w Olsztynie z dnia 28 października 2015r., którym zliczono wnioskodawczynię do osób niepełnosprawnych w stopniu umiarkowanym, ustalając że stopień niepełnosprawności datuje się od dnia "[...]" Na tej podstawie w dniu "[...]" strona złożyła wniosek o przyznanie zasiłku stałego na okres począwszy od dnia "[...]", zaś organ pierwszej instancji decyzją z dnia "[...]". przyznał wnioskowany zasiłek. Z kolei w dniu "[...]". do organu pomocy wpłynął wniosek o przyznanie zasiłku stałego za okres wsteczny, tj. za okres od dnia 6 czerwca 2014r. do dnia 31 października 2015r. Wskazano, że w związku z treścią art. 106 ust. 3 u.p.s. aktualnie brak jest prawnej możliwości uwzględnienia tego wniosku, nawet w przypadku spełnienia przez wnioskującą przesłanek do przyznania jej zasiłku stałego w tamtym okresie. Przepis ten, mimo orzeczenia przez Trybunał Konstytucyjny w wyroku z dnia 6 października 2015r. (SK 19/14) o jego niezgodności z art. 67 ust. 2 w zw. z art. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, zachowuje swą moc obowiązującą do dnia 31 grudnia 2016r. Tym samym organy są obowiązane do jego stosowania.

5 Na powyższą decyzję skargę wniosła Z. S., zarzucając niewłaściwe rozpatrzenie odwołania przez Kolegium. Podała, że w Ośrodku została źle poinformowana o możliwości złożenia wniosku o przyznanie świadczenia nie wcześniej, jak po wydaniu wyroku przez Sąd o stopniu niepełnosprawności. Wskazała, że po otrzymaniu opinii lekarzy sądowych o stopniu niezdolności do pracy na początku czerwca 2015r. udała się do Ośrodka w celu złożenia wniosku. Zgodnie z wyrokiem Sądu Rejonowego w Olsztynie jej stopień niepełnosprawności datuje się od dnia 6 czerwca 2014r. do dnia 30 maja 2017r., a organ pierwszej instancji uznał tylko końcową datę. W uzupełnieniu skargi podniosła, że nie zna się na przepisach prawa. Wskazała, że do Ośrodka zgłaszała się w lipcu 2014r. po uzyskaniu lekkiego stopnia niepełnosprawności, a także po otrzymaniu opinii biegłych sądowych, ale otrzymała informację, że musi dostarczyć prawomocny wyrok. W związku z tym nie rozumie, dlaczego musi ponosić skutki błędów lekarzy, czy tez pracowników opieki społecznej.

6 W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie.

7 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył co następuje:

8 Stosownie do art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) oraz art. 134 § 1 w zw. z art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U z 2016r., poz. 718 ze zm., dalej jako: p.p.s.a.), sąd administracyjny dokonuje kontroli zaskarżonego aktu pod względem zgodności z prawem, nie będąc przy tym związanym zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Wzruszenie zaskarżonego rozstrzygnięcia następuje w razie, gdy przedmiotowa kontrola wykaże naruszenie przepisów prawa materialnego lub postępowania w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy.

9 Skarga wniesiona w niniejszej sprawie zasługuje na uwzględnienie.

10 Przedmiotem skargi w niniejszej sprawie jest decyzja odmawiająca przyznania zasiłku stałego za okres poprzedzający złożenie wniosku o przyznanie zasiłku stałego, liczony od daty, od której ustalono istnienie niepełnosprawności. Wyjaśnić przy tym należy, że wprawdzie decyzją z dnia "[...]" przyznano skarżącej zasiłek stały na okres od "[...]". do dnia "[...]", lecz decyzja ta dotyczyła wniosku skarżącej z dnia "[...]", w którym żądała przyznania jej świadczenia od dnia "[...]". Wskazać także należy, że z akt sprawy wynika, że w okresie od czerwca 2014r. toczyło się postępowanie w sprawie ustalenia stopnia niepełnosprawności, zakończone wyrokiem Sądu Rejowego w Olsztynie z dnia 28 października 2015r. (Sygn. akt IV U 129/15) o zaliczeniu skarżącej do osób niepełnosprawnych w stopniu umiarkowanym od dnia "[...]". do "[...]". Organy orzekające w niniejszej sprawie odmówiły uwzględnienia wniosku, powołując się na treść art. 106 ust. 3 u.p.s. i wskazując że wprawdzie Trybunał Konstytucyjny stwierdził niekonstytucyjność tego przepisu, ale odroczył termin utraty mocy obowiązującej przepisu o dnia 31 grudnia 2016r.

11 Podnieść zatem należy, że zgodnie z art. 106 ust. 3 u.p.s. świadczenia pieniężne z pomocy społecznej przyznaje się i wypłaca za okres miesiąca kalendarzowego, począwszy od miesiąca, w którym został złożony wniosek wraz z wymaganą dokumentacją. W przypadku gdy uprawnienie do świadczenia nie obejmuje pełnego miesiąca, świadczenie przyznaje się za niepełny miesiąc, a kwotę świadczenia ustala się, dzieląc pełne kwoty przez liczbę dni kalendarzowych tego miesiąca i mnożąc przez liczbę dni objętych świadczeniem. Jednakże wyrokiem z dnia 6 października 2015r. (sygn. akt SK 19/14) Trybunał Konstytucyjny orzekł, że art. 106 ust. 3 u.p.s. w zakresie, w jakim stanowi, że w wypadku wniosku o przyznanie zasiłku stałego osobie całkowicie niezdolnej do pracy, legitymującej się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności i nie mającej innych środków utrzymania, prawo do zasiłku ustala się począwszy od miesiąca, w którym został złożony wniosek, jest niezgodny z art. 67 ust. 2 w zw. z art. 2 Konstytucji RP. W uzasadnieniu Trybunał przyznał, że nieprawidłowo skonstruowano tryb nabycia tych świadczeń - sposób jego kształtowania sprawia, ze może upłynąć długi okres od spełnienia przesłanek (niepełnosprawność i brak dochodu) do czasu realizacji prawa. Przyjmując, że świadczenia z pomocy społecznej przysługują po spełnieniu przesłanek, należy je przyznawać od chwili ich wystąpienia. Jeżeli osoba wystąpiła o stwierdzenie niepełnosprawności, a następnie ze względu na tę niepełnosprawność, powodującą brak środków utrzymania, występuje o zasiłek stały, świadczenie to powinno zostać jej przyznane od dnia stwierdzenia niepełnosprawności uniemożliwiającej podjęcie pracy (po stwierdzeniu, że niepełnosprawność jest źródłem braku dochodu). Przyznanie zasiłku stałego z datą późniejszą byłoby możliwe, gdyby organ stwierdził, że wystąpienie niepełnosprawności nie od razu łączyło się z brakiem środków utrzymania, a tylko z utratą dochodu z pracy. Przy czym w punkcie II powołanego wyroku Trybunał wskazał, że przepis wymieniony w części I, w zakresie tam wskazanym, traci moc obowiązującą z upływem 31 grudnia 2016r.

12 Zważyć zatem należy, że art. 190 ust. 1 Konstytucji RP stanowi, że orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego mają moc powszechnie obowiązującą i są ostateczne. Zgodnie z ust. 3 art. 190 Konstytucji, orzeczenie Trybunału Konstytucyjnego wchodzi w życie z dniem ogłoszenia, jednak Trybunał Konstytucyjny może określić inny termin utraty mocy obowiązującej aktu normatywnego. Termin ten nie może przekroczyć osiemnastu miesięcy, gdy chodzi o ustawę, a gdy chodzi o inny akt normatywny - dwunastu miesięcy. W myśl art. 190 ust. 4 Konstytucji orzeczenie Trybunału Konstytucyjnego o niezgodności z Konstytucją, umową międzynarodową lub z ustawą aktu normatywnego, na podstawie którego zostało wydane prawomocne orzeczenie sądowe, ostateczna decyzja administracyjna lub rozstrzygnięcie w innych sprawach, stanowi podstawę do wznowienia postępowania, uchylenia decyzji lub innego rozstrzygnięcia na zasadach i w trybie określonych w przepisach właściwych dla danego postępowania.

13 Jak wskazano w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 4 grudnia 2014r. (sygn. akt II OSK 2696/14, dostępny w Internecie) problematyka wpływu odroczenia mocy obowiązującej norm prawnych uznanych przez Trybunał Konstytucyjny za niezgodne z ustawą zasadniczą na rozpoznawaną sprawę wywołała duże rozbieżności tak w orzecznictwie samego Trybunału, jak i Sądu Najwyższego oraz Naczelnego Sądu Administracyjnego, ale również w doktrynie. Na tym tle zarówno w literaturze przedmiotu, jak i judykaturze wykształciły się dwa zasadniczo przeciwne stanowiska. Pierwsze z nich, historycznie najstarsze, zakłada dalsze obowiązywanie normy prawnej do czasu upływu terminu wyznaczonego przez Trybunał Konstytucyjny w swoim wyroku i konieczność jej stosowania tak przez organy administracyjne jak i sądy. Sprowadza się ono zasadniczo do literalnego odczytania treści art. 190 ust. 3 Konstytucji RP i braku rozróżnienia pojęć obowiązywania danego przepisu oraz obowiązku jego stosowania. Drugie z kolei stanowisko, wykształcone głównie w orzecznictwie, podejmuje próbę odczytania przedmiotowej instytucji odroczenia skutków wyroku Trybunału w świetle konieczności maksymalnego zagwarantowania przestrzegania Konstytucji, praw jednostki, autonomii orzeczniczej sądów i wreszcie ekonomi procesowej. Szczegółowej analizy tego problemu oraz przeglądu wyrażanych na tle ww. poglądów w najnowszym orzecznictwie podjął się Sąd Najwyższy w uchwale z dnia 27 marca 2014r. sygn. akt I KZP 30/13 (OSNKW z 2014r., z. 5, poz. 36), który sam ostatecznie przyjął drugą koncepcję, stwierdzając między innymi, że Sąd może nie zastosować przepisu uznanego przez Trybunał Konstytucyjny za niezgodny z ustawą zasadniczą, mimo że uchylenie jego mocy odroczono w czasie. Przede wszystkim zwrócić należy uwagę, iż akt normatywny uchylony (w całości lub w części) na skutek orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego, niezależnie od odroczenia utraty jego mocy obowiązującej, traci cechę domniemania konstytucyjności. Wzruszenie tego domniemania następuje już z momentem ogłoszenia wyroku Trybunału na sali rozpraw (wyroki Trybunału Konstytucyjnego: z dnia 27 kwietnia 2005r. sygn. akt P 1/05, OTK-A z 2005r., nr 4, poz. 42; z dnia 13 marca 2007r. sygn. akt K 8/07, OTK-A z 2007r., nr 3, poz. 26; z dnia 11 maja 2007r. sygn. akt K 2/07, OTK-A z 2007 r., nr 5, poz. 48). Z tą też chwilą nie ma już żadnych wątpliwości, że taki akt nie spełnia standardów konstytucyjnych. Po drugie, jak trafnie zauważył Sąd Najwyższy, na skutek orzeczenia o niekonstytucyjności aktu normatywnego następuje zmiana stanu prawnego (por. wyrok z dnia 23 stycznia 2007r. sygn. akt III PK 96/06, OSNP z 2008r., nr 5- 6, poz. 61). Sąd bowiem, rekonstruując podstawę rozstrzygnięcia, zobowiązany jest uwzględnić wszystkie normy obowiązujące w systemie prawnym, w tym te o charakterze konstytucyjnym i stosować w tym zakresie reguły kolizyjne – lex superior derogat legi inferiori. Nie ma wreszcie logicznych przesłanek, by kończyć postępowanie na podstawie "chwilowo" konstytucyjnych przepisów, a następnie wznawiać zakończone w ten sposób postępowania. Takie działanie sądów byłoby dysfunkcjonalne (por. wyroki Sądu Najwyższego z dnia 24 stycznia 2006r. sygn. akt I PK 116/05, OSNP z 2006r., z. 23- 24, poz. 353 i z dnia 5 czerwca 2007r. sygn. akt I PK 6/07, OSNP 2008r., z. 15- 16, poz. 213 oraz wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 23 lutego 2006r. sygn. akt II OSK 1403/05; z dnia 9 marca 2010r. sygn. akt I FSK 105/09- orzeczenia dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych (CBOSA) pod adresem internetowym: orzeczenia.nsa.gov.pl). Kolejnymi argumentami, na które należy zwrócić uwagę, a przemawiającymi za niestosowaniem przepisu, który utracił domniemanie konstytucyjności są: ochrona praw jednostki oraz ekonomia procesowa. Także odsyłanie w niektórych kategoriach spraw na drogę wznowienia postępowania byłoby sprzeczne z regułami demokratycznego państwa prawnego, urzeczywistniającego zasady sprawiedliwości społecznej z uwagi na konieczność ochrony innych wartości konstytucyjnych (por. R. Hauser, J. Trzciński. Prawotwórcze znaczenie orzeczeń Trybunału Konstytucyjnego w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego. Wyd. 2. Warszawa 2010 r., str. 52, 102).

14 Jak podniesiono w orzecznictwie Trybunału Konstytucyjnego realizacja - także przez sądy - gwarancji konstytucyjnych - na gruncie istniejącego stanu normatywnego zakładającego przez określony czas obowiązywanie niekonstytucyjnego przepisu - stawia zarazem wyzwania i możliwości wyboru przez same sądy takiego środka proceduralnego, który najlepiej pozwoli na osiągnięcie efektu najbliższego nakazowi wykładni i stosowania prawa w zgodzie z Konstytucją (por. wyrok TK z dnia 27 października 2004r. sygn. akt SK 1/04, OTK-A z 2004 r., nr 9, poz. 96). Z tych też przyczyn trafnie dostrzeżono w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego, że sądy, dokonując wyboru odpowiedniego środka procesowego, zobowiązane są brać pod uwagę przedmiot regulacji objętej niekonstytucyjnym przepisem, przyczyny naruszenia i znaczenie wartości konstytucyjnych naruszonych takim przepisem, powody, dla których Trybunał odroczył termin utraty mocy obowiązującej niekonstytucyjnego przepisu, a także okoliczności rozpoznawanej przez sąd sprawy i konsekwencje stosowania lub odmowy zastosowania konstytucyjnego przepisu (wyroki NSA z dnia 23 lutego 2006r. sygn. akt II OSK 1403/05; z dnia 17 listopada 2010r. sygn. akt I OSK 483/10; z dnia 29 kwietnia 2011r. sygn. akt I OSK 1070/10; z dnia 9 czerwca 2011r. sygn. akt I OSK 231/11; z dnia 25 czerwca 2012r. sygn. akt I FPS 4/12- CBOSA).

15 Zatem w niniejszej sprawie należy mieć na względzie okoliczność, że w powołanym orzeczeniu z dnia 6 października 2015r. Trybunał Konstytucyjny wskazał, że w badanym - przepisie patrząc z perspektywy trybu przyznawania zasiłku stałego, ustawodawca stworzył lukę, która de facto pozbawia część osób niezdolnych do pracy i pozostających bez środków utrzymania, ustanowionego dla nich świadczenia. Uzasadniając konieczność odroczenia terminu utraty mocy obowiązującej niekonstytucyjnych przepisów Trybunał podkreślił, że samo wyeliminowanie z u.p.s. normy, z której wynika moment przyznawania zasiłku stałego pewnej grupie osób niepełnosprawnych, samo w sobie nie zapewni stanu zgodności z konstytucją. Zdaniem Trybunału w tym zakresie niezbędna jest reakcja ustawodawcy, polegająca na zmodyfikowaniu daty, od której pewnej kategorii podmiotów ma być przyznany zasiłek stały i wkomponowaniu jej w tryb udzielania tego świadczenia. Z tych też przyczyn, wyznaczony termin do wprowadzenia stosownych zmian ustawowych należało uznać za adresowany przede wszystkim do ustawodawcy celem wprowadzenia stosownych zmian.

16 Mając na uwadze powyższe rozważania w niniejszej sprawie niezbędne jest ustalenie, czy okoliczności, jakie miał na względzie Trybunał Konstytucyjny przy wydawania wyroku, miały miejsce w odniesieniu do skarżącej. W związku z tym należy wyjaśnić, czy skarżąca - przed datą, od której ustalono istnienie niepełnosprawności, tj. przed dniem 6 czerwca 2014r. - posiadała źródło utrzymania, które utraciła w związku z tą niepełnosprawnością, czy też fakt zaistnienia niepełnosprawności nie miał wpływu na jej sytuację dochodową. Tylko bowiem w przypadku, gdyby utrata środków utrzymania była spowodowana niepełnosprawnością, należałoby uznać, że zasiłek stały przysługuje od daty stwierdzenia jej zaistnienia. W ocenie Sądu ustalenie tej okoliczności może nastąpić w trybie art. 136 k.p..a i dlatego uchylono jedynie zaskarżoną decyzję.

17 W związku z tym na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c) p.p.s.a. orzeczono jak w sentencji.