Postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie z dnia 30 listopada 2020 r., II SA/Ol 750/20
postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie z dnia 30 listopada 2020 r., II SA/Ol 750/20
Sentencja
1 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodnicząca Sędzia WSA Marzenna Glabas po rozpoznaniu w dniu 30 listopada 2020 r. na posiedzeniu niejawnym skargi M. S. na Wójta Gminy "[...]" w przedmiocie przydziału lokalu mieszkalnego postanawia odrzucić skargę.
Uzasadnienie
2 Pismem z dnia 22 czerwca 2020 r. Wójt Gminy "[...]" poinformował M. S., że jest zakwalifikowany na listę osób oczekujących na przydział lokalu mieszkalnego. Jednak w zasobach komunalnych gmina nadal nie posiada żadnego wolnego lokalu mieszkalnego.
3 M. S. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku skargę na Wójta Gminy "[...]" w przedmiocie przydziału lokalu mieszkalnego.
4 W odpowiedzi na skargę Wójt Gminy "[...]" wniósł o jej odrzucenie lub oddalenie w całości. Wskazał, że skarżący wraz z rodziną wynajmował lokal mieszkalny należący do osoby prywatnej. Wyrokiem z dnia 28 kwietnia 2017 r. Sąd Rejonowy orzekł o eksmisji wszystkich osób przyznając skarżącemu prawo do lokalu socjalnego. Obecnie była żona skarżącego wraz z dziećmi opuścili przedmiotowy lokal mieszkalny wyprowadzając się z terenu gminy, nie zdając zajmowanego lokalu właścicielowi, co oznacza, że pozostaje on nadal w dyspozycji skarżącego. Dodał, że gmina nadal nie posiada w swoich zasobach jakichkolwiek lokali socjalnych.
5 Prawomocnym postanowieniem z dnia 25 sierpnia 2020 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku stwierdził swoją niewłaściwość miejscową i przekazał sprawę do rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Olsztynie.
6 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył, co następuje:
7 Na wstępie podkreślić należy, że Wojewódzki Sąd Administracyjny nie orzeka o istocie sprawy administracyjnej, czyli nie przyznaje określonych uprawnień, jak i nie odmawia ich przyznania. Natomiast badanie merytorycznej zasadności skargi poprzedza każdorazowo sprawdzenie, czy sprawa będąca przedmiotem skargi należy do właściwości sądu administracyjnego. Ustalenie niedopuszczalności drogi sądowej jest podstawą odrzucenia skargi.
8 Zakres kompetencji sądów administracyjnych w sprawowaniu kontroli działalności administracji publicznej ustawodawca skonkretyzował m.in. na gruncie art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r., poz. 2325, dalej: p.p.s.a.). Na mocy tego przepisu sądy administracyjne orzekają w sprawach skarg na:
9 1) decyzje administracyjne;
10 2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty;
11 3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie, z wyłączeniem postanowień wierzyciela o niedopuszczalności zgłoszonego zarzutu oraz postanowień, przedmiotem których jest stanowisko wierzyciela w sprawie zgłoszonego zarzutu;
12 4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, z wyłączeniem aktów lub czynności podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2016 r. poz. 23, 868, 996, 1579 i 2138 oraz z 2017 r. poz. 935), postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2017 r. poz. 201, 648, 768 i 935), postępowań, o których mowa w dziale V w rozdziale 1 ustawy z dnia 16 listopada 2016 r. o Krajowej Administracji Skarbowej (Dz. U. poz. 1947, z późn. zm.), oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw;
13 4a) pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach, opinie zabezpieczające i odmowy wydania opinii zabezpieczających;
14 5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej;
15 6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej;
16 7) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego;
17 8) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a;
18 9) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach dotyczących innych niż określone w pkt 1-3 aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw. Ponadto, stosownie do art. 3 § 3 ustawy p.p.s.a. sądy administracyjne orzekają także w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę.
19 Zgodnie zatem z art. 3 § 2 pkt 4 ustawy p.p.s.a. kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na: inne niż określone w pkt 1–3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa. Dopuszczalność zaskarżenia innych niż określone w pkt 1–3 aktów lub czynności zostało ograniczone przedmiotowo do aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej, które dotyczą uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa.
20 W sprawie niniejszej rozważeniu podlega kwestia, czy żądanie skarżącego jest rozstrzygane przez organ poprzez wydanie aktu z katalogu wskazanego w art. 3 § 2 p.p.s.a.
21 Z treści skargi wynika, że skarżący oczekuje od organu realizacji wyroku Sądu Rejonowego z dnia 28 kwietnia 2017 r. orzekającego o jego uprawnieniu do otrzymania lokalu socjalnego i wstrzymującego wykonanie opróżnienia lokalu mieszkalnego do czasu złożenia przez gminę oferty zawarcia umowy najmu lokalu socjalnego. Jak wynika z akt sprawy, pismem z dnia 12 czerwca 2020 r. Wójt Gminy "[...]" poinformował skarżącego, że jest zakwalifikowany na listę osób oczekujących na przydział lokalu mieszkalnego, jednak w swoich zasobach komunalnych gmina nie posiada żadnego wolnego lokalu mieszkalnego.
22 W ocenie Sądu, skarga nie podlega kognicji sądów administracyjnych, gdyż sprawa, której dotyczy żądanie skarżącego nie należy do kategorii spraw, o których mowa w art. 3 p.p.s.a.
23 Kwestia zasad gospodarowania mieszkaniowym zasobem gminy uregulowana została w ustawie z 21 czerwca 2001 r. o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie Kodeksu cywilnego (Dz. U. z 2020 r., poz. 611). Zgodnie z art. 4 ust. 1 i 2 ustawy, tworzenie warunków do zaspokajania potrzeb mieszkaniowych wspólnoty samorządowej należy do zadań własnych gminy, która na zasadach i w wypadkach przewidzianych w tej ustawie, zapewnia lokale socjalne i lokale zamienne, a także zaspokaja potrzeby mieszkaniowe gospodarstw domowych o niskich dochodach. Z zasobu mieszkaniowego gmina wydziela część lokali, które przeznacza się na wynajem jako lokale socjalne. Umowę najmu lokalu socjalnego zawiera się na czas oznaczony (art. 23 ustawy). Umowa najmu lokalu socjalnego, z zastrzeżeniem art. 14 ust. 1, może być zawarta z osobą, która nie ma tytułu prawnego do lokalu i której dochody gospodarstwa domowego nie przekraczają wysokości określonej w uchwale rady gminy podjętej na podstawie art. 21 ust. 1 pkt 2, z uwzględnieniem art. 21 b.
24 Zagadnienie, dotyczące istoty i charakteru tego rodzaju uprawnień w zakresie przyznania lokalu socjalnego, było przedmiotem uchwały Naczelnego Sądu Administracyjnego z 21 lipca 2008 r., sygn. akt I OPS 4/08 (ONSAiWSA 2008 r., nr 6, poz. 90). Naczelny Sąd Administracyjny wyjaśnił, że starając się o zawarcie umowy najmu lokalu socjalnego, wnioskodawca posiada uprawnienie do wniesienia skargi na akt organu gminy dotyczący zakwalifikowania i umieszczenia go na liście osób oczekujących na najem lokalu z mieszkaniowego zasobu gminy, ponieważ jest to akt z zakresu administracji publicznej, o którym mowa w art. 3 § 2 pkt 6 p.p.s.a. Jak wynika z akt sprawy, co już wskazano, pismem z dnia 12 czerwca 2020 r. Wójt Gminy "[...]" poinformował skarżącego, że jest zakwalifikowany na listę osób oczekujących na przydział lokalu mieszkalnego.
25 Przedmiotem skargi w niniejszej sprawie jest natomiast brak przyznania przez organ lokalu socjalnego i zawarcia umowy najmu tego lokalu. Podkreślić zatem należy, , że podstawą kwalifikacji do aktu z zakresu administracji publicznej jest regulacja w przepisach prawa materialnego, które umocowują organ administracji publicznej do wydania jednostronnego aktu w przedmiocie uprawnienia wynikającego z przepisów prawa. W obowiązującym stanie prawnym nie ma podstaw do wydawania aktów o uprawnieniu do lokalu. Uprawnienie do lokalu mieszkalnego z mieszkaniowego zasobu gminy nie wynika wprost z przepisów ustawy, lecz powstaje w wyniku zawarcia umowy najmu. Ustawa o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie Kodeksu cywilnego nie przewiduje załatwienia spraw przyznania prawa do lokalu w formie aktu administracyjnego. Rozpoznawanie wszelkich sporów w przedmiocie przyznania prawa do lokalu należy do właściwości sądów powszechnych - tak Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu z dnia 2 grudnia 2014 r. (sygn. akt I OSK 1243/13, www.orzeczenia.nsa.gov.pl).
26 Wobec powyższego, stosownie do treści art. 58 § 1 pkt 1 ustawy p.p.s.a., skargę należało odrzucić.
27 Na marginesie jedynie wskazać należy, że skarżący nie wykonał wezwania Sądu o nadesłanie numeru PESEL, ale ponieważ w aktach administracyjnych sprawy numer ten znajduje się, nieuzupełnienie braku formalnego nie stanowiło podstawy odrzucenia skargi.
28 | |