Wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie z dnia 12 października 2010 r., II SA/Ol 699/10

wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie z dnia 12 października 2010 r., II SA/Ol 699/10

Sentencja

1 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Bogusław Jażdżyk Sędziowie Sędzia WSA Hanna Raszkowska Sędzia WSA Beata Jezielska (spr.) Protokolant Karolina Hrymowicz po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 12 października 2010 r. sprawy ze skargi K. H. na postanowienie Komendanta Wojewódzkiego Policji z dnia "[...]" nr "[...]" w przedmiocie skierowania na badania lekarskie – uchybienia terminu do wniesienia odwołania I. uchyla zaskarżone postanowienie; II. orzeka, że zaskarżone postanowienie nie podlega wykonaniu.

Uzasadnienie

2 Decyzją z dnia "[...]" wydaną z upoważnienia Komendanta Powiatowego Policji w B. P. przez p.o. Komendanta Komisariatu Policji w B. P. skierowano K. H. na badania lekarskie w związku z kierowaniem przez niego pojazdem w stanie nietrzeźwości. Jednocześnie pouczono wymienionego o konieczności zgłoszenia się na wskazane badania do Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy w O. w terminie 30 dni od otrzymania skierowania. Skierowanie to zostało doręczono zainteresowanemu w dniu 26 kwietnia 2010r.

3 W dniu 24 maja 2010r. (data nadania przesyłki pocztowej) wpłynęło odwołanie K. H. od powyższego skierowania, w którym oświadczył on, że nie będzie więcej ubiegać się o pozwolenie prowadzenia pojazdów i w związku z tym, zwrócił się z prośbą o zwolnienie z badań lekarskich. W uzasadnieniu wymieniony podał, iż posiadał prawo jazdy kat. A, B i C do ok.1985r., tj. do momentu, kiedy zostały mu odebrane. Wskazał, iż od tamtej pory nie jeździ samochodem, ani nie ubiegał się o odzyskanie uprawnień, jak również nie zamierza ubiegać się o nie. Dlatego też sprawdzenie jego stanu zdrowia do kierowania pojazdami jest zbyteczne i niepotrzebne i spowoduje tylko dodatkowego koszty (wyjazd do O.), podczas gdy obecnie nie pracuje i utrzymuje się jedynie z renty. Dodał, iż stosowne oświadczenie składał na piśmie do Komendanta Komisariatu Policji w B.P. wraz ze szkicem sytuacji jaka miała miejsce. Nadmienił również, iż jego wykroczenie przeciwko bezpieczeństwu i porządkowi w komunikacji nie zagrażało bezpieczeństwu w ruchu drogowym w tak dotkliwym stopniu. Był to tylko podjazd samochodem ok.100m na tak zwanym parkingu znajdującym się na poboczu drogi publicznej, a zatem nie było to zachowanie społecznie szkodliwe.

4 Postanowieniem z dnia "[...]" Nr "[...]" wydanym przez Komendanta Wojewódzkiego Policji w O. stwierdzono uchybienie terminu do wniesienia odwołania. W uzasadnieniu wskazano, iż odwołanie wnosi się w terminie 14 dni od dnia doręczenia orzeczenia stronie. W niniejszej sprawie termin do wniesienia odwołania upłynął w dniu 10 maja 2010r. Tymczasem strona złożyła odwołanie listownie z datą stempla pocztowego 24 maja 2010r., a zatem po terminie do wniesienia odwołania.

5 Skargę na powyższe rozstrzygnięcie wniósł K. H. podnosząc, iż skoro oświadczył, że nie chce posiadać uprawnień to sprawdzanie jego stanu zdrowia jest zbyteczne i niepotrzebne. W jego ocenie nie można nikogo na siłę zmuszać do posiadania jakichkolwiek uprawnień, jeśli dana osoba tego nie chce. Jednocześnie skarżący przeprosił za przekroczenie terminu do wniesienia odwołania.

6 W odpowiedzi na skargę Komendant Wojewódzki Policji w O., reprezentowany przez radcę prawnego – A.K. podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko.

7 Kolejnym pismem z dnia 30 lipca 2010r. skarżący ponowił swoje zarzuty. Dodał, iż nie zna się dokładnie na przepisach prawa administracyjnego. W jego ocenie wysłane przez niego do organu stosowne wyjaśnienia, jak i oświadczenia powinny wystarczyć do zakończenia przedmiotowej sprawy. Niedotrzymanie terminu zaś wynikało z niedoczytania pouczeń i nieznajomości tematu.

8 Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje:

9 Podnieść należy, iż w myśl art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują kontrolę wykonywania administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Rozpoznając zatem skargę na postanowienie Sąd dokonuje jedynie oceny, czy przy jego wydaniu nie zostały naruszone przepisy prawa materialnego bądź też procesowego, nie będąc przy tym związany zarzutami i wnioskami skargi oraz podstawą prawną.

10 Rozpoznając niniejszą sprawę Sąd uznał, iż skarga zasługuje na uwzględnienie.

11 Zgodnie z art. 122 ust. 1 pkt 3 lit. b ustawy z dnia 20 czerwca 1997r. Prawo o ruchu drogowym (Dz.U. z 2005r. Nr 108, poz. 908 ze zm.) badaniu lekarskiemu przeprowadzanemu w celu stwierdzenia istnienia lub braku przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdem podlega kierujący pojazdem skierowany przez organ kontroli ruchu drogowego, jeżeli kierował pojazdem w stanie nietrzeźwości lub po użyciu środka działającego podobnie do alkoholu. Podnieść należy, iż wprawdzie w powołanym przepisie nie określa się formy, w jakiej skierowanie to winno nastąpić, to jednak w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 3 marca 2008r. (Sygn. akt I OSK 197/07 LEX nr 505375) wyrażono pogląd, iż skierowanie takie następuje w formie decyzji administracyjnej. Skoro zatem organ kontroli ruchu drogowego kieruje na badania lekarskie w trybie decyzji administracyjnej, to zgodnie z art. 127 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego - od decyzji takiej stronie służy odwołanie, a decyzja winna zawierać stosowne pouczenie w tym zakresie (art. 107 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego). Decyzja organu I instancji wydana w niniejszej sprawie pouczenia takiego nie zawiera. Wprawdzie została ona sporządzona na podstawie wzoru skierowania stanowiącego Załącznik do rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 7 stycznia 2004r. w sprawie badań lekarskich i osób ubiegających się o uprawnienia do kierowania pojazdami (Dz.U. Nr 2 poz. 15), jednakże rozporządzenie wykonawcze nie może pozbawiać strony ustawowo przyznanych jej uprawnień. Zgodnie zaś z art. 112 błędne pouczenie w decyzji co do prawa odwołania nie może szkodzić stronie, która zastosowała się do tego pouczenia. Przy czym za błędne pouczenie uważa się też brak stosownego pouczenia.

12 Wskazać ponadto należy, iż w niniejszej sprawie budzi wątpliwości fakt, czy organ w ogóle zasadnie wydał decyzję administracyjną o skierowaniu skarżącego na badania lekarskie w trybie art. 122 ust. 1 pkt 3 Prawa o ruchu drogowym. Wprawdzie w przepisie tym mowa jest o kierującym pojazdem, lecz chodzi tutaj de facto o osobę posiadającą uprawnienie do kierowania pojazdem. Zgodnie bowiem z art. 140 ust. 1 pkt 1 Prawa o ruchu drogowym konsekwencją orzeczenia lekarskiego stwierdzającego istnienie przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdem jest decyzja o cofnięciu uprawnienia do kierowania pojazdem silnikowym. Taką zaś można wydać tylko w odniesieniu do osoby, która uprawnienie do kierowania pojazdem silnikowym posiada. Takie stanowisko zajął Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 13 sierpnia 2008r. (Sygn. akt I OSK 1080/07) LEX 516786). Wprawdzie w orzeczeniu tym Naczelny Sąd Administracyjny odnosił się do treści art. 122 ust. 1 pkt 4 Prawa o ruchu drogowym, lecz w przepisie tym także użyte jest pojęcie "kierujący pojazdem", a zatem wywody tam zawarte można odnosić do art. 122 ust. 1 pkt 3 Prawa o ruchu drogowym. Podnieść należy, iż zarówno w odwołaniu od decyzji, jak i w piśmie skierowanym do Sądu skarżący podawał, iż nie posiada prawa jazdy od 1985r., tj. od czasu kiedy pozbawiono go takich uprawnień. Także w skierowaniu na badania widnieje zapis o braku uprawnień do kierowania pojazdem. Jednakże w aktach sprawy brak jest jednoznacznych ustaleń w tym zakresie, co narusza wymogi określone w art. 7 oraz art. 77 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego, które obligują organ administracji do podejmowania wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, przy uwzględnieniu interesu społecznego i słusznego interesu obywateli oraz wyczerpującego zebrania, rozpatrzenia i oceny całego materiału dowodowego. Okoliczność ta jest istotna, gdyż jeżeli skarżący nie legitymuje się uprawnieniem do kierowania pojazdami silnikowymi, to w ogóle brak było podstaw do kierowania go na badania w drodze decyzji administracyjnej. Gdyby bowiem skarżący ponownie ubiegał się o wydanie mu prawa jazdy, to sam musiałby przedłożyć stosownie orzeczenie lekarskie bez żadnego skierowania (art. 122 ust. 1 pkt 1 ewentualnie pkt 2 Prawa o ruchu drogowym).

13 W związku z powyższym organ odwoławczy winien rozważyć, czy faktycznie odwołanie strony zostało wniesione z uchybieniem terminu, a w przypadku negatywnych ustaleń w tym zakresie wyjaśnić, czy zaistniały podstawy do wydania przedmiotowego skierowania w trybie decyzyjnym.

14 Wobec powyższego w oparciu o art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono jak w sentencji wyroku. Sąd podjął rozstrzygnięcie w przedmiocie wykonalności zaskarżonego postanowienia na podstawie art. 152 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, zgodnie z którym w razie uwzględnienia skargi sąd w wyroku określa, czy i w jakim zakresie zaskarżony akt lub czynność nie mogą być wykonane. Rozstrzygnięcie to traci moc z chwilą uprawomocnienia się wyroku.