Wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie z dnia 22 października 2024 r., II SA/Ol 591/24

wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie z dnia 22 października 2024 r., II SA/Ol 591/24

Sentencja

1 Dnia 22 października 2024 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Tadeusz Lipiński Sędziowie sędzia WSA Marzenna Glabas sędzia WSA Ewa Osipuk (spr.) po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 22 października 2024 roku sprawy ze skargi E. L. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Olsztynie z dnia [...] nr [...] w przedmiocie uchybienia terminu do wniesienia odwołania w sprawie wykonania zastępczego usunięcia odpadów składowanych na działce - oddala skargę.

Uzasadnienie

2 Jak wynika z akt sprawy, postanowieniem z [...] r. Wójt Gminy G. (dalej jako: "Wójt", "organ pierwszej instancji"), wobec niewykonania obowiązku ciążącego na E. L. (dalej jako: "skarżący", "strona"), wymienionego w tytule wykonawczym z [...] r., postanowił, że jego wykonanie zostanie zlecone innej osobie na koszt i niebezpieczeństwo zobowiązanego i zobowiązał skarżącego do wpłacenia kwoty 6.000 zł tytułem zaliczki na poczet kosztów zastępczego wykonania obowiązku, które w przybliżeniu będą wynosić 60.000 zł.

3 Organ pierwszej instancji pouczył stronę, iż od niniejszego postanowienia przysługuje zażalenie do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Olsztynie za pośrednictwem Wójta Gminy G. w terminie 7 dni od daty jego doręczenia.

4 Ww. postanowienie zostało doręczone E. L. 26 kwietnia 2024 r.,

5 co potwierdza zwrotne potwierdzenie odbioru korespondencji, znajdujące się

6 w aktach administracyjnych organu.

7 Zażalenie na ww. postanowienie skarżący wniósł osobiście, 15 maja 2024 r.

8 Postanowieniem z 14 czerwca 2024 r., Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Olsztynie (dalej jako: "Kolegium", "organ odwoławczy") , na podstawie art. 134

9 w zw. z art. 129 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2024 r. poz. 572, dalej jako: "k.p.a."), stwierdziło uchybienie terminu do wniesienia odwołania.

10 W uzasadnieniu postanowienia organ odwoławczy przytoczył treść art. 57 § 5 oraz art. 141 § 2 k.p.a. i wskazał, że postanowienie Wójta zostało doręczone stronie 26 kwietnia 2024 r., wobec czego zażalenie mogło być wniesione najpóźniej 6 maja 2024 r., natomiast zostało sporządzone i złożone w organie pierwszej instancji

11 15 maja 2024 r., a więc 9 dni po terminie. Skarżący nie złożył przy tym prośby

12 o przywrócenie terminu do wniesienia zażalenia, w którym uprawdopodobniłby, że uchybienie nastąpiło bez jego winy.

13 W tym stanie rzeczy organ, na podstawie art. 134 k.p.a., Kolegium stwierdziło uchybienie terminu do wniesienia odwołania.

14 Z powyższym rozstrzygnięciem nie zgodził się E. L., który w piśmie

15 z 27 czerwca 2024 r. (zatytułowanym zażalenie) wyjaśnił, że od 13 czerwca 2024 r. leży w szpitalu psychiatrycznym i dlatego nie mógł napisać odwołania we wcześniejszym terminie. Opisał swój stan zdrowia i wniósł o umorzenie mu kwoty 60.000 zł, ponieważ nie ma żadnego majątku.

16 Ponadto pismem z 15 lipca 2024 r. – skierowanym bezpośrednio do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie – strona ponownie zwróciła się z prośbą o "umorzenie kary pieniężnej nałożonej w postanowieniu Wójta Gminy G. o zastosowaniu wykonania zastępczego z dnia 24 kwietnia 2024 r.". Skarżący wskazał, że spór z Gminą toczy się o uprzątnięcie placu i dotyczy działki, która nie jest jego własnością. Powoli, na ile starczało mu sił, skarżący porządkował plac, jednak nie stać go na wynajęcie kogoś do pomocy, a tym bardziej na opłatę kwoty zaliczki 6.000 zł i kary 60.000 zł. Jest starszym, schorowanym emerytem, podobnie jak jego żona.

17 W odpowiedzi na skargę, Kolegium wniosło o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonym postanowieniu.

18 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył co następuje:

19 Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

20 W pierwszej kolejności wyjaśnić należy, że niniejsza sprawa została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym, zgodnie z art. 119 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r. poz. 935, dalej jako: "p.p.s.a."), zgodnie z którym sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty oraz postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym zabezpieczającym, na które służy zażalenie.

21 Zgodnie z treścią art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2024 r. poz. 1267) w zw. z art. 3 § 1 p.p.s.a., sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności

22 z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Innymi słowy, sąd administracyjny bada, czy zaskarżony akt administracyjny (decyzja, postanowienie), jest zgodny

23 z obowiązującymi w dacie jego podjęcia przepisami prawa materialnego określającymi prawa i obowiązki stron oraz prawa procesowego normującymi podstawowe zasady postępowania przed organami administracji publicznej.

24 Tutejszy Sąd kontrolując legalność zaskarżonego postanowienia Kolegium stwierdził, że odpowiada ono przepisom prawa i brak jest podstaw do jego uchylenia.

25 Zgodnie z art. 141 § 2 k.p.a., zażalenia od postanowienia wnosi się w terminie siedmiu dni od dnia doręczenia postanowienia stronie, natomiast w myśl art. 144 k.p.a., do zażaleń mają odpowiednie zastosowanie przepisy dotyczące odwołań.

26 Na podstawie art. 134 k.p.a., organ odwoławczy stwierdza w drodze postanowienia uchybienie terminu do wniesienia odwołania. Postanowienie w tej sprawie jest ostateczne. Podkreślić należy, że zarówno treść art. 134 k.p.a. jak

27 i stanowisko orzecznictwa jednolicie i wyraźnie wskazuje, że uchybienie terminowi do wniesienia odwołania jest okolicznością obiektywną i w razie jej stwierdzenia organ odwoławczy nie może przystąpić do merytorycznego rozpatrzenia odwołania, lecz ma obowiązek wydania postanowienia stwierdzającego uchybienie terminu (zob. np. wyrok NSA z 6 maja 2024 r., sygn. akt II OSK 590/23, LEX nr 3757018). Rozstrzygnięcie to nie jest więc zależne od uznania organu, lecz wynika

28 z bezwzględnie obowiązującej normy prawnej. A zatem każde, nawet nieznaczne przekroczenie terminu stanowi samoistną podstawę do wydania przez organ postanowienia stwierdzającego jego uchybienie.

29 Z akt sprawy wynika, że postanowienie organu pierwszej instancji

30 o zastosowaniu wykonania zastępczego zostało doręczone skarżącemu 26 kwietnia 2024 r. Jak wynika ze zwrotnego potwierdzenia odbioru znajdującego się w aktach sprawy (k. 119 akt adm.), przesyłka została doręczona bezpośrednio do rąk adresata, tj. E. L. Stwierdzić również należy, że postanowienie organu pierwszej instancji w zawierało prawidłowe pouczenie o terminie i sposobie wniesienia zażalenia.

31 Mając na uwadze powyższe, ww. przepisy k.p.a., termin do wniesienia zażalenia – jak słusznie wskazało Kolegium – upłynął 6 maja 2024 r. Wynika to

32 z okoliczności, że siedmiodniowy termin wskazany w art. 141 § 2 k.p.a. upływał

33 w sobotę, a więc w dzień wolny od pracy. Stosownie zaś do art. 57 § 4 k.p.a. jeżeli koniec terminu do wykonania czynności przypada na dzień uznany ustawowo za wolny od pracy lub na sobotę, termin upływa następnego dnia, który nie jest dniem wolnym od pracy ani sobotą – w przedmiotowej sprawie był to poniedziałek 6 maja 2024 r. Okolicznością bezsporną jest również fakt, że zażalenie zostało wniesione do organu 15 maja 2024 r. – czego nie kwestionuje sam skarżący. W tej sytuacji, zaskarżonym postanowieniem Kolegium stwierdziło jedynie obiektywną i niesporną okoliczność, że zażalenie zostało wniesione przez stronę z uchybieniem terminu.

34 Ostatecznie wyjaśnić należy skarżącemu, że tutejszy Sąd nie mógł odnieść się do okoliczności wskazywanych przez niego w skardze, dotyczących jego stanu zdrowia i sytuacji życiowej. Zaskarżone postanowienie Kolegium, wydane na podstawie art. 134 k.p.a., ma charakter procesowy i nie rozstrzyga sprawy merytorycznie; tutejszy Sąd kontrolując zaskarżone postanowienie oceniał wyłącznie to, czy w sprawie faktycznie zaistniały przesłanki formalne do wydania takiego rozstrzygnięcia. Kwestia merytorycznych podstaw i prawidłowość wydania postanowienia organu pierwszej instancji nie mogła być rozpatrywana w niniejszym postępowaniu.

35 Mając na uwadze powyższe, Wojewódki Sąd Administracyjny w Olsztynie na podstawie art. 151 p.p.s.a. oddalił skargę