Postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie z dnia 6 marca 2014 r., II SA/Ol 512/13

postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie z dnia 6 marca 2014 r., II SA/Ol 512/13

Sentencja

1 Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Olsztynie Agnieszka Bińczyk po rozpoznaniu w dniu 6 marca 2014 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku adwokata R. R. o przyznanie wynagrodzenia za zastępstwo prawne wykonane na zasadzie prawa pomocy w sprawie ze skargi P. B. na postanowienie Wojewódzkiego Zespołu do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w "[...]" z dnia "[...]" Nr "[...]" w przedmiocie niedopuszczalności odwołania od orzeczenia o wskazaniach do ulg i uprawnień postanawia przyznać adwokatowi R. R. od Skarbu Państwa – Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie kwotę 180 zł (sto osiemdziesiąt złotych) netto, powiększoną o należny podatek VAT, tytułem wynagrodzenia za sporządzenie opinii o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej.

Uzasadnienie

2 Wyrokiem z dnia 8 października 2013 r., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie oddalił skargę P. B. na postanowienie Wojewódzkiego Zespołu do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w "[...]" z dnia "[...]", Nr "[...]", a następnie, postanowieniem z dnia 7 listopada 2013 r., Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Olsztynie ustanowił dla skarżącego adwokata. Na podstawie tego postanowienia Okręgowa Rada Adwokacka w "[...]" wyznaczyła dla skarżącego jako pełnomocnika z urzędu – adwokata R. R., po uprzednim zwolnieniu od prowadzenia niniejszej sprawy wyznaczonych wcześniej dwóch adwokatów.

3 W piśmie procesowym z dnia 20 stycznia 2014 r., stanowiącym opinię o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej od wskazanego wyżej wyroku, wyznaczony adwokat wniósł o zasądzenie kosztów pomocy prawnej wykonywanej z urzędu, gdyż jak oświadczył koszty te nie zostały opłacone w całości ani w części, w tym koszty dotyczące sporządzenia niniejszej opinii. Zgodnie z przedmiotowym pismem zostało ono przekazane skarżącemu do wiadomości.

4 W piśmie procesowym z dnia 21 stycznia 2014 r., skarżący wniósł o nieuwzględnienie wniosku wyznaczonego adwokata. Wyrażając niezadowolenie ze współpracy z tym adwokatem, a w szczególności ze sporządzenia przez niego przedmiotowej opinii, stwierdził, iż "nie do tego pełnomocnictwo było dane" i wniósł o ustanowienie z Okręgowej Rady Adwokackiej kolejnego pełnomocnika. Wskazał, iż adwokat ten nie był mu nigdy pomocny i po pierwszej z nim rozmowie, pismem z dnia 16 stycznia 2014 r., skierowanym do Rady, cofnął udzielone mu pełnomocnictwo. W ocenie skarżącego adwokat, sporządzając przedmiotową opinię podszył się bezprawnie pod jego nazwisko, dlatego też założy mu sprawę cywilną o ochronę dóbr osobistych, a jeśli Sąd wypłaci temu adwokatowi jakąkolwiek kwotę to też dołączy do tego pozwu i do zarzutu wyłudzenia od Skarbu Państwa przedmiotowej kwoty.

5 Mając na uwadze powyższe, zważyć należy co następuje:

6 Na wstępie wskazać należy, iż sąd administracyjny, przyznając stronie prawo pomocy, obejmujące ustanowienie adwokata, nie wyznacza osoby konkretnego adwokata. Stosownie do art. 253 zd. 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), zwanej dalej w skrócie ppsa, po uprawomocnieniu się postanowienia o przyznaniu prawa pomocy w tym zakresie, sąd zwraca się o jego wyznaczenie do właściwej okręgowej rady adwokackiej. Do wyłącznej kompetencji rady należy też zwolnienie wyznaczonego adwokata z obowiązku świadczenia pomocy prawnej z urzędu. W świetle art. 28 ust. 2 ustawy z dnia 26 maja 1982 r. – Prawo o adwokaturze (Dz. U. z 2009 r., Nr 146, poz. 1188 ze zm.), co do zasady bowiem w sprawach, w których pomoc prawna ma z mocy przepisów prawa nastąpić z urzędu, zwolnić adwokata od udzielenia tej pomocy może tylko organ, który go wyznaczył (por. też postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 25 czerwca 2009 r., sygn. akt I OZ 660/09, i z dnia 17 września 2012 r., sygn. akt II FZ 727/12, orzeczenia.nsa.gov.pl). Jeżeli zatem strona ma zastrzeżenia do sposobu reprezentowania jej interesów przez wyznaczonego adwokata, może zwrócić się do właściwej okręgowej rady adwokackiej ze skargą na występującego w jej imieniu pełnomocnika lub z wnioskiem o jego zmianę. Dopóki jednak wyznaczony adwokat nie zostanie zwolniony przez radę z obowiązku świadczenia pomocy prawnej z urzędu, pozostaje pełnomocnikiem strony, umocowanym do podejmowania wszystkich łączących się ze sprawą czynności w postępowaniu, w tym także do sporządzenia opinii o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej.

7 W warunkach niniejszej sprawy, Okręgowa Rada Adwokacka w "[...]" nie poinformowała Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie o zwolnieniu wyznaczonego adwokata z obowiązku reprezentowania skarżącego w postępowaniu wywołanym wniesieniem przez niego skargi. Dopóki zatem wyznaczony adwokat nie zostanie zwolniony przez Radę z obowiązku świadczenia skarżącemu pomocy prawnej z urzędu pozostaje jego pełnomocnikiem. Zauważyć jednocześnie należy, iż wypowiedzenie pełnomocnictwa przez skarżącego nie oznaczało w warunkach niniejszej sprawy rezygnacji z przyznanego mu prawa pomocy, obejmującego ustanowienie adwokata, lecz zmierzało jedynie do zmiany wyznaczonego przez Radę adwokata, który nie spełnił jego oczekiwań w zakresie akceptacji i wykonania jego własnej koncepcji czynności procesowych. Prawo strony do żądania wyznaczenia kolejnego adwokata nie oznacza jednak, że powinien on być wyznaczany tak długo, aż znajdzie się adwokat, który sporządzi skargę kasacyjną (por. uchwała Sądu Najwyższego z dnia 21 września 2000 r., sygn. akt III CZP 14/00, Lex nr 41972). Mimo zatem tego, że z pisma procesowego skarżącego wynika, że nie jest on zadowolony ze współpracy z wyznaczonym adwokatem, o czym poinformował też Okręgową Radę Adwokacką, stwierdzić należy, iż sporządzenie przez tego adwokata opinii o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej stanowi udzielenie skarżącemu pomocy prawnej, za którą to czynność adwokacką wyznaczony adwokat, zgodnie z art. 250 ppsa, powinien otrzymać wynagrodzenie odpowiednio według zasad określonych w przepisach o opłatach za czynności adwokatów w zakresie ponoszenia kosztów nieopłaconej pomocy prawnej oraz zwrotu niezbędnych i udokumentowanych wydatków.

8 Mając to uwadze powyższe, wskazać należy, iż w świetle § 19 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz. U. z 2013 r., poz. 461), zwanego dalej rozporządzeniem z dnia 28 września 2002 r., koszty nieopłaconej pomocy prawnej ponoszone przez Skarb Państwa obejmują: 1) opłatę w wysokości nie wyższej niż 150 % stawek minimalnych, o których mowa w rozdziałach 3-5 oraz 2) niezbędne, udokumentowane wydatki adwokata. Zasądzając opłatę za czynności adwokata z tytułu zastępstwa prawnego, sąd bierze pod uwagę niezbędny nakład pracy adwokata, a także charakter sprawy i wkład pracy adwokata w przyczynienie się do jej wyjaśnienia i rozstrzygnięcia. W sprawach, w których strona korzysta z pomocy prawnej udzielonej przez adwokata ustanowionego z urzędu, przedmiotową opłatę sąd podwyższa o stawkę podatku od towarów i usług przewidzianą dla tego rodzaju czynności w przepisach o podatku od towarów i usług, obowiązującą w dniu orzekania o tych opłatach (§ 2 ust. 1 i 3 rozporządzenia z dnia 28 września 2002 r.).

9 W niniejszej sprawie wyznaczony adwokat, jednocześnie ze złożeniem opinii o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej, wniósł o przyznanie wynagrodzenia za pomoc prawną wykonywaną z urzędu, gdyż jak oświadczył koszty te nie zostały opłacone w całości ani w części, w tym koszty dotyczące sporządzenia przedmiotowej opinii. Wyznaczony adwokat nie określił jakie koszty pomocy prawnej nie zostały opłacone, natomiast z akt sądowych nie wynika, aby poniósł koszty inne niż związane ze sporządzeniem przedmiotowej opinii. W konsekwencji tylko te koszty mogą być poniesione przez Skarb Państwa. Mając to na uwadze wskazać należy, iż w świetle § 18 ust. 1 pkt 2 lit. b) rozporządzenia z dnia 28 września 2002 r., stawka minimalna za sporządzenie opinii o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej wynosi 50 % stawki minimalnej określonej w pkt 1, a jeżeli nie prowadził sprawy ten sam adwokat w drugiej instancji – 75 % tej stawki, w obu przypadkach nie mniej niż 120 zł. W niniejszej sprawie – z uwagi na jej przedmiot, zastosowanie ma stawka minimalna, określona w § 18 ust. 1 pkt 1 lit. c) rozporządzenia z dnia 28 września 2002 r., w wysokości 240 zł.

10 Mając na uwadze powyższe, stwierdzić należy, że w warunkach niniejszej sprawy zasadne jest przyznanie wyznaczonemu adwokatowi, który nie prowadził sprawy w pierwszej instancji, wynagrodzenia za sporządzenie opinii o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej w kwocie 180 zł netto (240 zł x 75%), powiększonej o należny podatek VAT.

11 Z tych względów, na podstawie art. 258 § 2 pkt 8 ppsa, orzeczono jak w sentencji.