Postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie z dnia 25 maja 2018 r., II SA/Ol 104/17

postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie z dnia 25 maja 2018 r., II SA/Ol 104/17

Sentencja

1 Starszy referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Olsztynie Agnieszka Bińczyk po rozpoznaniu w dniu 25 maja 2018 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku radcy prawnego J. W. o przyznanie wynagrodzenia z tytułu kosztów nieopłaconej pomocy prawnej z urzędu oraz o zwrot poniesionych wydatków w sprawie ze skargi E. W. na decyzję Wojewody "[...]" z dnia "[...]" nr "[...]" w przedmiocie statusu bezrobotnego postanawia: 1. przyznać od Skarbu Państwa – Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie radcy prawnemu J. W. kwotę 234 zł (słownie: dwieście trzydzieści cztery złote), powiększoną o należny podatek VAT, tytułem wynagrodzenia za sporządzenie i złożenie odpowiedzi na skargę kasacyjną oraz udział w rozprawie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym, 2. odmówić uwzględnienia wniosku radcy prawnego J. W. w pozostałym zakresie.

Uzasadnienie

2 Postanowieniem z dnia 6 kwietnia 2017 r., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie, po rozpoznaniu sprzeciwu skarżącej – E. W. od postanowienia Starszego referendarza sądowego w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Olsztynie z dnia 8 marca 2017 r., postanowił m.in. zmienić zaskarżone postanowienie w pkt 2 i ustanowić dla skarżącej radcę prawnego.

3 Na podstawie zmienionego postanowienia Rada Okręgowej Izby Radców Prawnych "[...]" wyznaczyła dla skarżącej jako pełnomocnika z urzędu - radcę prawnego J. W.

4 Wyrokiem z dnia 9 maja 2017 r., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie, po rozpoznaniu sprawy ze skargi skarżącej na decyzję Wojewody "[...]" z dnia "[...]", nr "[...]", uchylił zaskarżoną decyzję oraz utrzymaną nią w mocy decyzję organu I instancji oraz przyznał wyznaczonemu radcy prawnemu kwotę 480 zł, powiększoną o należny podatek VAT, tytułem nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu.

5 W odpowiedzi na skargę kasacyjną Wojewody "[...]" wyznaczony radca prawny zawarł wniosek o przyznanie wynagrodzenia z tytułu kosztów nieopłaconej pomocy prawnej oraz zwrotu niezbędnych, udokumentowanych wydatków według złożonego spisu kosztów, a w przypadku jego braku - według norm przepisanych w podwójnej wysokości, wraz z oświadczeniem, że koszty te nie zostały uregulowane ani w całości, ani w części.

6 Wyrokiem z dnia 27 lutego 2018 r., sygn. akt I OSK 1876/17, Naczelny Sąd Administracyjny, po rozpoznaniu skargi kasacyjnej Wojewody "[...]", oddalił skargę kasacyjną oraz, uznając, że udział skarżącej w rozprawie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym nie był niezbędny, oddalił jej wniosek o zwrot kosztów postępowania kasacyjnego (zasądzenie kosztów jej przejazdu). Odnosząc się do wniosku wyznaczonego radcy prawnego o przyznanie wynagrodzenia z tytułu udzielonej skarżącej pomocy prawnej z urzędu stwierdził natomiast, że nie mógł orzekać w tym przedmiocie, gdyż należy to do kompetencji wojewódzkiego sądu administracyjnego. Na rozprawie złożony został spis kosztów pełnomocnika skarżącej, w którym wymieniono: 360 zł - koszty zastępstwa według norm przepisanych i 64 zł - koszty dojazdu na rozprawę i powrotu, wraz z ponownym oświadczeniem, że koszty te nie zostały uregulowane przez skarżącą ani w całości, ani w części.

7 Wskazać należy, że w świetle art. 250 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm.), zwanej dalej ustawą, wyznaczony radca prawny otrzymuje wynagrodzenie odpowiednio według zasad określonych w przepisach o opłatach za czynności radców prawnych w zakresie ponoszenia kosztów nieopłaconej pomocy prawnej oraz zwrotu niezbędnych i udokumentowanych wydatków.

8 Zgodnie z § 2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 3 października 2016 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego z urzędu (Dz. U. z 2016 r., poz. 1715 ze zm.), zwanego dalej rozporządzeniem, koszty nieopłaconej pomocy prawnej ponoszone przez Skarb Państwa obejmują: 1) opłatę ustaloną zgodnie z przepisami rozporządzenia oraz 2) niezbędne i udokumentowane wydatki radcy prawnego ustanowionego z urzędu. W świetle § 4 ust. 1 i 2 rozporządzenia, opłatę ustala się w wysokości określonej w rozdziałach 2-4, przy czym nie może ona przekraczać wartości przedmiotu sprawy. Ustalenie opłaty w wysokości wyższej niż określona w ust. 1, a nieprzekraczającej 150% opłat określonych w rozdziałach 2-4, następuje z uwzględnieniem: 1) nakładu pracy radcy prawnego, w szczególności czasu poświęconego na przygotowanie się do prowadzenia sprawy, liczby stawiennictw w sądzie, w tym na rozprawach i posiedzeniach, czynności podjętych w sprawie, w tym czynności podjętych w celu polubownego rozwiązania sporu, również przed wniesieniem pozwu; 2) wartości przedmiotu sprawy; 3) wkładu radcy prawnego w przyczynienie się do wyjaśnienia okoliczności faktycznych, jak również do wyjaśnienia i rozstrzygnięcia istotnych zagadnień prawnych budzących wątpliwości w orzecznictwie i doktrynie; 4) stopnia zawiłości sprawy, w szczególności trybu i czasu prowadzenia sprawy, obszerności zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, w szczególności dopuszczenia i przeprowadzenia dowodu z opinii biegłego lub biegłych sądowych, dowodu z zeznań świadków, dowodu z dokumentów o znacznym stopniu skomplikowania i obszerności. Opłatę, o której mowa w ust. 1 i 2, podwyższa się o kwotę podatku od towarów i usług wyliczoną według stawki podatku obowiązującej dla tego rodzaju czynności na podstawie przepisów o podatku od towarów i usług (§ 4 ust. 3 rozporządzenia).

9 W § 21 ust. 1 rozporządzenia nie została przewidziana opłata za sporządzenie i złożenie odpowiedzi na skargę kasacyjną, dlatego też przez analogię należało przyjąć, że za taką czynność przysługuje opłata za czynność o najbardziej zbliżonym rodzaju, którą jest sporządzenie i wniesienie skargi kasacyjnej (zob. uchwałę NSA z dnia 19 listopada 2012 r., sygn. akt FPS 4/12, http://orzeczenia.nsa.gov.pl).

10 W świetle § 21 ust. 1 pkt 2 lit. a rozporządzenia, opłata za sporządzenie i wniesienie skargi kasacyjnej oraz udział w rozprawie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym wynosi 75% opłaty określonej w pkt 1, a jeżeli w drugiej instancji sprawy nie prowadził ten sam radca prawny - 100% tej opłaty, w obu przypadkach nie mniej niż 120 zł. W niniejszej sprawie - z uwagi na jej przedmiot, zastosowanie ma opłata, określona w § 21 ust. 1 pkt 1 lit. c, w wysokości 240 zł.

11 Wobec powyższego stwierdzić należy, że opłata za sporządzenie i złożenie odpowiedzi na skargę kasacyjną oraz udział w rozprawie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym przez wyznaczonego radcę prawnego, który prowadził sprawę w pierwszej instancji, ustalona w oparciu o wskazane przepisy, wynosi 180 zł (240 zł x 75%).

12 W świetle § 4 ust. 2 rozporządzenia, ustalenie opłaty w wysokości wyższej, lecz nieprzekraczającej 150% tej opłaty, następuje z uwzględnieniem okoliczności, wymienionych w pkt 1-4. Mając zatem na uwadze § 4 ust. 1, 2 i 3 rozporządzenia, uwzględniając to, że wyrok oddalający skargę kasacyjną świadczy o pozytywnym wkładzie radcy prawnego w przyczynienie się do wyjaśnienia i rozstrzygnięcia sprawy, lecz również to, że sporządzenie odpowiedzi na skargę kasacyjną, nie wymagało już na tym etapie postępowania dodatkowych stawiennictw w sądzie ani nadmiernie zwiększonego nakładu pracy z jego strony, w warunkach niniejszej sprawy za zasadne uznano przyznanie wyznaczonemu radcy prawnego wynagrodzenia w kwocie podwyższonej do 130% ustalonej opłaty, czyli w kwocie 234 zł, powiększonej o należny podatek VAT.

13 Odnosząc się do kwestii zwrotu wydatków związanych z dojazdem na rozprawę przed Naczelnym Sądem Administracyjnym i drogą powrotną, stwierdzić należy, że Straszy referendarz sądowy przychylił się do stanowiska wyrażanego w orzecznictwie sądów administracyjnych, m.in. w postanowieniu NSA z dnia 11 lutego 2014 r., sygn. akt II FSK 2943/11, http://orzeczenia.nsa.gov.pl. Zauważono w nim, że art. 250 ustawy, stanowiący generalną regułę, w myśl której wymienionym w tym unormowaniu pełnomocnikom należy się wynagrodzenie za nieopłaconą pomoc prawną świadczoną z urzędu, nie zawiera postanowień dotyczących zasad orzekania w tej materii. Wskazano, że uzasadnione wydaje się zatem sięgnięcie w tym zakresie do regulacji mających za przedmiot orzekanie o kosztach postępowania. Wniosek taki wspiera fakt, że wynagrodzenie fachowego pełnomocnika wchodzi w zakres kosztów postępowania - o czym przesądza art. 205 § 2 ustawy. Zatem per analogiam taki sam status posiadać musi wydatek ponoszony przez Skarb Państwa w zastępstwie za stronę korzystającą z prawa pomocy. W świetle powyższego punktem wyjścia dla ustalenia składników wynagrodzenia pozostaje regulacja zawarta w art. 205 § 2 ustawy. Z przepisu tego wynika natomiast, że do niezbędnych kosztów postępowania strony reprezentowanej przez profesjonalnego pełnomocnika zalicza się jego wynagrodzenie, jednak nie wyższe niż stawki opłat określone w odrębnych przepisach i wydatki jednego profesjonalnego pełnomocnika, koszty sądowe oraz koszty nakazanego przez sąd osobistego stawiennictwa strony. Zgodnie zaś z § 3 art. 205 ustawy przysługujące stronie należności z tytułu kosztów przejazdów oraz utraconego zarobku lub dochodu ustala się i wypłaca według zasad określonych w przepisach działu 2 tytułu III ustawy z dnia 28 lipca 2005 r. o kosztach sądowych w sprawach cywilnych (Dz. U. z 2018 r., poz. 300). W świetle jej unormowań (art. 85 ust. 1 w zw. z art. 91), stronie przysługuje zwrot kosztów podróży - z miejsca zamieszkania do miejsca wykonywania czynności sądowej na wezwanie sądu - w wysokości rzeczywiście poniesionych, racjonalnych i celowych kosztów przejazdu własnym samochodem lub innym odpowiednim środkiem transportu. Oznacza to, że tylko w sytuacji gdy sąd w celu dokładniejszego wyjaśnienia sprawy zarządzi stawienie się strony lub pełnomocnika na podstawie art. 91 § 3 ustawy możliwe jest wnioskowanie o zwrot kosztów podróży. Skoro zatem stawiennictwo pełnomocnika na rozprawie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym było nieobowiązkowe, co wynika z zawiadomienia o terminie posiedzenia, to nie było podstaw do zasądzenia na jego rzecz zwrotu kosztów przejazdu.

14 W tym stanie sprawy, na podstawie art. 258 § 2 pkt 8 ustawy, postanowiono jak w sentencji.