Wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie z dnia 28 grudnia 2010 r., II SA/Ol 1010/10

wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie z dnia 28 grudnia 2010 r., II SA/Ol 1010/10

Sentencja

1 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Zbigniew Ślusarczyk Sędziowie Sędzia WSA Tadeusz Lipiński (spr.) Sędzia WSA Bogusław Jażdżyk Protokolant Grażyna Wojtyszek po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 28 grudnia 2010 r. sprawy ze skargi K.R. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia "[...]" nr "[...]" w przedmiocie świadczenia pielęgnacyjnego oddala skargę. WSA/wyr.1 – sentencja wyroku

Uzasadnienie

2 Z przekazanych Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Olsztynie akt sprawy wynika, że wnioskiem przedłożonym w dniu 15 września 2010r. K. R. zwróciła się do Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej o ustalenie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego w związku z opieką nad K. S.. Do wniosku dołączone zostały kserokopie dowodów osobistych, kserokopia orzeczenia Powiatowego Zespołu ds. Orzekania o Niepełnosprawności z dnia "[...]" o zmianie orzeczenia o stopniu niepełnosprawności K. S., kserokopia zaświadczenia z Sądu Rejonowego potwierdzającego ustanowienie dla K. S. opiekunów, oświadczenie wnioskodawczyni z dnia 12 marca 2010r., zaświadczenie z Powiatowego Urzędu Pracy.

3 Po rozpatrzeniu wniosku decyzją z dnia "[...]" organ I instancji odmówił K. R. przyznania prawa do świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w związku ze sprawowaniem opieki nad K. S. W uzasadnieniu wskazano, że K. R. została ustanowiona opiekunem prawnym K. S., jednakże nie jest z nią w żadnym stopniu spokrewniona. Jeśli więc wnioskodawczyni nie jest zobowiązana zgodnie z Kodeksem rodzinnym i opiekuńczym do alimentacji na rzecz K. S. to nie spełnia ona według organu podstawowej przesłanki do ubiegania się

4 o świadczenie pielęgnacyjne.

5 Odwołanie od tej decyzji wniosła K. R., która podkreśliła, że od 1992r. opiekuje się K. S. i zapewnia jej mieszkanie, opał, wodę, media

6 i opiekę lekarską. Odwołująca podkreśliła, że traktuje swoją podopieczną jak członka rodziny. W odwołaniu podniesiono, że K. S. nie jest w stanie wykonać przy sobie żadnych czynności, a opieka nad nią związana jest ze znacznymi nakładami finansowymi i uniemożliwia odwołującej podjęcie zatrudnienia.

7 Po rozpatrzeniu odwołania Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia "[...]" utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję.

8 W uzasadnieniu wskazano na art. 17 ustawy z dnia 28 listopada 2003r.

9 o świadczeniach rodzinnych, który określa krąg osób uprawnionych do świadczenia pielęgnacyjnego, de facto zawężając go do osób spokrewnionych z osobą wymagającą opieki. W ocenie organu na gruncie rozpatrywanej sprawy bezsporne jest, że wnioskodawczyni K. R. nie można zaliczyć do wspomnianego kręgu osób uprawnionych do takiego świadczenia, ponieważ nie jest ona w żaden sposób spokrewniona z K. S. Sam fakt zaś bycia jej opiekunem prawnym nie ma znaczenia dla uzyskania uprawnienia do świadczenia pielęgnacyjnego.

10 Skargę na powyższą decyzję wywiodła K. R. która podtrzymała argumenty przedstawione w odwołaniu. Podkreśliła, że od 1992r. opiekuje się K. S. i zapewnia jej mieszkanie, opał, wodę, media i opiekę lekarską. Odwołująca podkreśliła, że traktuje swoją podopieczną jak członka rodziny. Podniesiono, że K. S. nie jest w stanie wykonać przy sobie żadnych czynności, a opieka nad nią związana jest ze znacznymi nakładami finansowymi i uniemożliwia odwołującej podjecie zatrudnienia.

11 W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując argumentację zawartą w zaskarżonym rozstrzygnięciu.

12 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył, co następuje:

13 Jakkolwiek Sąd rozumie trudną sytuację życiową skarżącej oraz jej godną uznania postawę, to jednak trzeba wyjaśnić stronie, że kontrola sądu administracyjnego jest ograniczona i dotyczy wyłącznie oceny czy organy wydając decyzję administracyjną postępowały zgodnie z obowiązującymi przepisami. Ograniczenie roli sądu administracyjnego wyłącznie do oceny działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem wynika wprost z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269 ze zm.) Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie badając niniejszą sprawę nie stwierdził jednak żadnych naruszeń prawa przez organy administracji obu instancji, dlatego nie może uwzględnić skargi.

14 Podstawę materialnoprawną rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie stanowiły przepisy ustawy z dnia 28 listopada 2003r. o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. 06r., Nr 139, poz. 992). Zgodnie z art. 17 ust. 1 tej ustawy, świadczenie pielęgnacyjne z tytułu rezygnacji

15 z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej przysługuje matce albo ojcu, innym osobom, na których zgodnie z przepisami ustawy z dnia 25 lutego 1964r. Kodeks rodzinny

16 i opiekuńczy (Dz. U. nr 9, poz. 59, ze zm.) ciąży obowiązek alimentacyjny, a także opiekunowi faktycznemu dziecka, jeżeli nie podejmują lub rezygnują z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad osobą legitymującą się orzeczeniem o niepełnosprawności łącznie ze wskazaniami: konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji oraz konieczności stałego współudziału na co dzień opiekuna dziecka w procesie jego leczenia, rehabilitacji i edukacji, albo osobą legitymującą się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności. Przy czym stosownie do art. 17 ust. 1a osobie innej niż spokrewniona w pierwszym stopniu, na której ciąży obowiązek alimentacyjny, przysługuje świadczenie pielęgnacyjne,

17 w przypadku gdy nie ma osoby spokrewnionej w pierwszym stopniu albo gdy osoba ta nie jest w stanie sprawować opieki, o której mowa w ust. 1.

18 Obowiązek alimentacyjny natomiast zdefiniowany został w art. 128 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego, zgodnie z którym obowiązek dostarczania środków utrzymania, a w miarę potrzeby także środków wychowania obciąża krewnych w linii prostej oraz rodzeństwo.

19 Organy orzekające w niniejszej sprawie uznały, że skarżąca mimo, iż jest opiekunem prawnym K. S. to nie jest z nią w żaden sposób spokrewniona, a co za tym idzie nie przysługuje jej świadczenie pielęgnacyjne z tego tytułu.

20 W ocenie Sądu należy się zgodzić z argumentacją przedstawioną przez organy. W sprawie bezspornym jest, że K. i E. R. ustanowieni zostali opiekunami prawnymi K. S., co potwierdza stosowne zaświadczenie Sądu Rejonowego (akta adm., k. – 11). Nie ulega również wątpliwości, że wobec podopiecznej strony skarżącej orzeczono na stałe stopień niepełnosprawności o charakterze trwałym. Sąd nie neguje również twierdzeń K. R., iż opieka nad K. S. jest absorbująca i wymaga znacznych nakładów finansowych oraz pochłania dużo czasu. Z całą pewnością postawa skarżącej, która sprawuje opiekę nad osobą, która nie jest z nią w żaden sposób spokrewniona zasługuje na najwyższe uznanie.

21 Jednakże wyjaśnić trzeba stronie, że właśnie ten fakt - nie pozostawania przez skarżącą w stosunku pokrewieństwa z jej podopieczną jest przesłanką, która w myśl przywołanych już wcześniej przepisów przesądza jednoznacznie, że K. R. nie spełnia ustawowych wymogów do uzyskania świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu opieki nad jej podopieczną. Art. 17 ust. 1 w związku z art. 128 Kodeksu rodzinnego określają jednoznacznie skonkretyzowany katalog osób uprawnionych do świadczenia pielęgnacyjnego poprzez odwołanie się do kryterium pokrewieństwa (za wyjątkiem opiekuna faktycznego dziecka). Rolą Sądu zaś jest ocena legalności decyzji

22 w kontekście obowiązującego prawa, a nie ocena słuszności poszczególnych ustaw czy zawartych w nich regulacji określających kryteria przyznania poszczególnych świadczeń (tu świadczenia pielęgnacyjnego).

23 Reasumując, przesłanki określone w art. 17 ust. 1 ustawy o.ś.r. są przesłankami kumulatywnymi, co oznacza, iż prawo do świadczenia pielęgnacyjnego uzależnione jest od łącznego ich wystąpienia. Niespełnienie którejkolwiek z nich, oznacza brak uprawnień do świadczenia pielęgnacyjnego (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu z dnia 3 sierpnia 2010r., II SA/Op 345/10).

24 Jakkolwiek więc zrozumiała jest obiektywnie trudna sytuacja skarżącej i jej rodziny, a jej postawa godna uznania, to trzeba podkreślić, że na gruncie niniejszej sprawy organy odmawiając K. R. prawa do świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu opieki nad K. S. kierowały się ściśle określonymi kryteriami ustawowymi, których strona skarżąca nie spełnia i nie działały w ramach uznania administracyjnego.

25 Na marginesie nadmienić warto, że być może zasadnym byłoby rozważenie przez skarżącą - po przeanalizowaniu przez nią sytuacji materialnej jej rodziny, możliwości wystąpienia do organów pomocy społecznej o formę świadczenia, która nie jest tak ściśle powiązania ze sztywnym kryterium pokrewieństwa jak to mam miejsce

26 w przypadku świadczenia pielęgnacyjnego.

27 Biorąc powyższe pod uwagę, na mocy art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi skargę jako bezzasadną, należało oddalić.