Postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 28 stycznia 2015 r., II SA/Lu 856/14

postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 28 stycznia 2015 r., II SA/Lu 856/14

Sentencja

1 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Maria Wieczorek-Zalewska po rozpoznaniu w dniu 28 stycznia 2015 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi J. S. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania administracyjnego w sprawie prowadzonych robót budowlanych; w zakresie wniosku o przywrócenie terminu do uzupełnienia braków formalnych skargi p o s t a n a w i a odmówić przywrócenia terminu.

Uzasadnienie

2 J. S. wniosła skargę na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...], nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania administracyjnego w sprawie prowadzonych robót budowlanych. W związku z tym, że skarżąca nie dołączyła jej odpisów, została wezwana zarządzeniem z dnia 23 września 2014 r. do uzupełnienia braków formalnych skargi. W terminie otwartym do uzupełnienia braków skargi złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy. Postanowieniem z dnia 22 października 2014 r. referendarz sądowy przyznał skarżącej prawo pomocy w zakresie całkowitym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego. W związku z tym, że termin do uzupełnienia braków skargi upłynął bezskutecznie – Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie postanowieniem z dnia 12 listopada 2014 r. (sygn. akt II SA/Lu 856/14) odrzucił skargę na podstawie art. 58 § 1 pkt 3 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Powyższe postanowienie zostało skarżącej doręczone już pełnomocnikowi strony w dniu 15 grudnia 2014 r. (k. 59 akt sądowych). Jednak przed tą datą tj. w dniu 27 listopada 2014 r. (data stempla pocztowego) skarżąca przesłała pismo, w którym wskazała, że telefonowała do sekretariatu sądu w dniu 21 listopada 2014 r. i dowiedziała się, że odrzucono jej skargę z powodów formalnych. Skarżąca ponadto wyjaśniła, że "na wezwanie Sądu przesłała wniosek o przyznanie prawa pomocy i gdyby w jednym piśmie otrzymała również wezwanie do uzupełnienia brakujących egzemplarzy odpisów skargi – skserowałaby je i przesłała". Podała także, że "w pouczeniu decyzji Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 30 lipca 2014 r. było napisane, że skargę należy złożyć w 2 egzemplarzach". Podniosła, że jako osoba fizyczna nie zna się na prawie i nie ma doświadczenia w prowadzeniu spraw sądowych. Pełnomocnik skarżącej w dniu 19 grudnia 2014 r. na wezwanie sądu jako sprecyzowanie wniosku złożył wniosek o przywrócenie terminu do uzupełnienia braków formalnych skargi z powodu niedostarczenia 5 odpisów skargi poświadczonych za zgodność z oryginałem. W uzasadnieniu wniosku pełnomocnik wskazał, że skarżąca wniosła o przyznanie profesjonalnego pełnomocnika, bo nie dysponowała wiedzą i doświadczeniem pozwalającym na samodzielną reprezentację przed sądem. Poza tym skarżąca była przeświadczona, że nie jest uprawniona do poświadczania dokumentów " za zgodność" w postępowaniu sądowym.

3 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył co następuje:

4 Wniosek o przywrócenie terminu do uzupełnienia braków skargi nie zasługuje na uwzględnienie.

5 W myśl art. 86 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.), dalej: "p.p.s.a."), Sąd na wniosek strony postanowi przywrócenie terminu, jeżeli ta nie dokonała czynności w postępowaniu sądowym w terminie bez swojej winy. Według powyższego przepisu konieczną, a zarazem podstawową przesłanką przywrócenia terminu, jest brak winy po stronie podmiotu dokonującego danej czynności. Stosownie zaś do treści art. 87 § 2 p.p.s.a. na stronie ciąży obowiązek uprawdopodobnienia braku winy, natomiast Sąd rozpoznając wniosek strony musi ocenić, czy w terminie przewidzianym do dokonania czynności nastąpiła taka przeszkoda.

6 Zgodnie z utrwalonym poglądem orzecznictwa sądowego kryterium braku winy wiąże się generalnie z obowiązkiem strony do zachowania szczególnej staranności przy dokonywaniu czynności procesowej. Przywrócenie terminu nie jest bowiem możliwe, jeżeli strona dopuściła się choćby lekkiego niedbalstwa. Brak winy w uchybieniu terminowi istnieje więc tylko wówczas, gdy strona nie mogła przeszkody usunąć nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku. Do okoliczności faktycznych uzasadniających brak winy zalicza się m. in. chorobę (w tym nagłą chorobę) uniemożliwiającą wyręczenie się drugą osobą.

7 Strona winna przy tym uprawdopodobnić brak swojej winy w uchybieniu terminu, czyli uwiarygodnić stosowną argumentacją swoją staranność oraz fakt, że przeszkoda była od niej niezależna i istniała praktycznie aż do wniesienia wniosku o przywrócenie terminu (zob. m. in. B. Adamiak, J. Borkowski, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, Warszawa 2006, s. 333-339). Ponadto, przy ocenie zawinienia sąd bierze pod uwagę czynnik obiektywny, rozpatrując czy strona dołożyła staranności, jakiej wymagać można od osoby dbającej w sposób należyty o swoje interesy, czy też - przeciwnie - wykazała się niedbalstwem. Uchybiony termin nie może zostać przywrócony, gdy strona dopuściła się choćby lekkiego niedbalstwa (postanowienie NSA z 24 marca 2004 r., sygn. akt FZ 13/04, niepubl.). O braku winy w niedopełnieniu obowiązku można mówić tylko w przypadku stwierdzenia, że dopełnienie obowiązku stało się niemożliwe z powodu przeszkody nie do przezwyciężenia (postanowienie NSA z 18 sierpnia 2000 r., sygn. akt III SA 1716/99, LEX nr 45409).

8 Przenosząc powyższe rozważania na grunt rozpatrywanej sprawy, zdaniem sądu wniosek o przywrócenie terminu został wniesiony w terminie. Datą, od której należy liczyć bowiem termin do wniesienia wniosku o przywrócenie terminu, jest także data uzyskania przez zainteresowaną osobę wiadomości o zdarzeniu powodującym rozpoczęcie biegu terminu. Jeśli strona nie wiedziała o uchybieniu terminu, to termin do złożenia prośby o jego przywrócenie liczy się od daty uzyskania wiadomości o tym, że czynność została dokonana z uchybieniem terminu (por. wyrok NSA z dnia 12 marca 2014 r., sygn. akt I OSK 424/13, publ. 1446570). Wniosek nie zasługuje natomiast na uwzględnienie z przyczyn merytorycznych – niespełnienia przesłanki przywrócenia terminu w postaci braku winy w jego uchybieniu.

9 W ocenie Sądu, okoliczność podnoszona przez skarżącą i jej pełnomocnika we wniosku o przywrócenie terminu do uzupełnienia braków formalnych skargi, że skarżąca nie dysponowała wiedzą i doświadczeniem pozwalającym na m.in. potwierdzenie za zgodność z oryginałem odpisów skargi, nie znajduje uzasadnienia. Przesłanie odpisów skargi nie jest czynnością wymagającą fachowej wiedzy, ani czynnością czasochłonną. Poza tym strona jeśli nie wiedziała – jak wskazał to pełnomocnik skarżącej – że nie może poświadczać za zgodność z oryginałem, mogła po prostu własnoręcznie je podpisać, na co wskazane było w pouczeniu wezwania z dnia 23 września 2014 r. do uzupełnienia braków skargi, doręczone skarżącej w dniu 2 października 2014 r. (k. 17 akt sadowych). W orzecznictwie poza tym wskazuje się, że usprawiedliwieniem braku winy strony skarżącej w uchybieniu terminowi nie może być okoliczność niewiedzy, jak również nieznajomości prawa (postanowienie NSA z dnia 8 lipca 20108 r., sygn. akt II OZ 712/08, publ. LEX nr 493641).

10 W przedstawionych okolicznościach wyjaśnienia skarżącej i jej pełnomocnika nie zasługiwały na uwzględnienie, bowiem na ich podstawie nie można przyjąć, że J. S. nie zawiniła w uchybieniu terminu do uzupełnienia braków formalnych skargi.

11 Wobec powyższego na podstawie art. 86 § 1 P.p.s.a. Sąd odmówił skarżącej przywrócenia terminu do przesłania 5 odpisów skargi.