Wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 6 lipca 2004 r., II SA/Lu 1270/03
wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 6 lipca 2004 r., II SA/Lu 1270/03
Sentencja
1 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Maciej Kierek, Sędziowie NSA Leszek Leszczyński, Asesor WSA Bogusław Wiśniewski (spr.), Protokolant asystent sędziego Rafał Ostrowski, po rozpoznaniu w dniu 6 lipca 2004 r. sprawy ze skargi Firmy "A" na decyzję Wojewody z dnia [...]. Nr [...] w przedmiocie odmowy uchylenia oraz stwierdzenia wygaśnięcia decyzji o ustaleniu opłat z tytułu zarządu nieruchomością I uchyla zaskarżoną decyzję i decyzję Prezydenta Miasta z dnia [...]. znak [...]; II zasądza od Wojewody na rzecz skarżącego kwotę 250 (dwieście pięćdziesiąt złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Uzasadnienie
2 Sygn .akt II SA / Lu 1270/ 03
3 Uzasadnienie
4 Zaskarżoną decyzją Wojewoda utrzymał w mocy decyzję Prezydenta Miasta
5 z dnia [...]maja 2003 r znak: [...] odmawiającej
6 uchylenia oraz stwierdzenia wygaśnięcia decyzji Kierownika Urzędu Rejonowego
7 z dnia [...]listopada 1996 r znak.[...]
8 w sprawie ustalenia dla Regionalnej Dyrekcji Lasów Państwowych
9 opłatę roczną z tytułu zarządu nieruchomością Skarbu Państwa, położoną w L.
10 przy ulicy C., oznaczonej numerami 25 / 5 o powierzchni 3083 m2 i 25 / 3
11 o powierzchni 3477 m 2. Wnosząca o uchylenie , ewentualnie o wygaśnięcie
12 powyższej decyzji Regionalna Dyrekcja Lasów Państwowych uznała , iż
13 naliczenie opłaty z tytułu sprawowania zarządu jest bezprzedmiotowe. Dowodziła, iż
14 instytucja zarządu wykonywana przez Lasy Państwowe w stosunku do posiadanego
15 mienia nie może być utożsamiana z pojęciem trwałego zarządu do którego mają
16 zastosowanie przepisy ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r o gospodarce
17 nieruchomościami. W tym przypadku zastosowanie znajdują przepisy rozdziału 6a
18 ustawy o lasach , które w sposób wyczerpujący i pełny regulują wszelkie sprawy
19 związane z gospodarowaniem nieruchomościami przeznaczonymi i nabywanymi na
20 ustawowe potrzeby Lasów Państwowych. Rozpatrujący odwołanie Wojewoda
21 podtrzymał stanowisko Prezydenta Miasta L. odmawiające załatwienia
22 sprawy zgodnie z wnioskiem. W ocenie organu odwoławczego za uznaniem, iż
23 nieruchomości pozostają w trwałym zarządzie wnioskodawcy przemawia treść
24 art.199 ust.2 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r o gospodarce nieruchomościami.
25 Przepis ten dotyczył bowiem przekształcenia zarządu istniejącego w dacie wejścia w
26 życie ustawy w trwały zarząd. Według art.1 ust.1 pkt.1 tej ustawy jej przepisy należy
27 stosować do wszystkich nieruchomości stanowiących własność Skarbu Państwa lub
28 jednostek samorządu terytorialnego , z wyłączeniem nieruchomości wymienionych w
29 odrębnych ustawach .Między innymi przepisy ustawy o gospodarce
30 nieruchomościami są wyłączone w zakresie uregulowanym w ustawie o lasach.
31 Ponieważ przepisy ustawy o lasach są przepisami szczególnymi , zastosowanie
32 przepisów ustawy o gospodarce nieruchomościami będzie wyłączone wtedy ,gdy
33 przepisy ustawy szczególnej takie wyłączenie przewidują. Jednak ustawa o lasach
34 takich wyłączeń , jeżeli chodzi o oddawanie do korzystanie państwowym jednostkom
35 organizacyjnym nie posiadającym osobowości prawnej nieruchomości Skarbu
36 Państwa przeznaczonych pod inne cele niż związane z gospodarką leśną, nie
37 przewiduje. Według Wojewody podstawowym kryterium o zastosowaniu
38 przepisów ustawy o lasach , w kwestii przysługiwania jednostkom służby leśnej tytułu
39 prawnego do nieruchomości Skarbu Państwa , jest wykorzystywanie nieruchomości
40 na cele gospodarki leśnej. Skoro nieruchomości są wykorzystywane pod zabudowę
41 obiektami administracyjno – biurowymi i budynkami mieszkalnymi , a więc dla celów
42 innych niż gospodarki leśnej , należy stwierdzić , iż pozostają one w trwałym
43 zarządzie Dyrekcji Regionalnej Lasów Państwowych , a Skarbowi Państwa
44 przysługują z tego tytułu opłaty roczne.
45 W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego Okręgowa Dyrekcja Lasów
46 Państwowych domagała się uchylenia zaskarżonej decyzji oraz decyzji
47 Prezydenta Miasta L. i orzeczenia o wygaśnięciu decyzji Kierownika Urzędu
48 Rejonowego z dnia [...] listopada 1996 r.. Zarzucając organom administracji
49 naruszenie szeregu przepisów postępowania administracyjnego , w tym braków
50 uzasadnienia oraz błędnej interpretacji art.154 k.p.a poprzez przyjęcie , iż przepis ten
51 oparty jest na konstrukcji uznania administracyjnego , ponownie podniosła zarzut
52 bezprzedmiotowości wspomnianej decyzji Kierownika Urzędu Rejonowego . Zdaniem skarżącej instytucja zarządu wykonywana przez Lasy Państwowe
53 w stosunku do posiadanego mienia skarbu Państwa nie może być utożsamiana z
54 instytucją trwałego zarządu uregulowaną w ustawie o gospodarce nieruchomościami.
55 Błędne jest powoływanie się na art.199 ust.2 tej ustawy , według którego zarząd
56 nieruchomościami stanowiącymi własność Skarbu Państwa oraz własność Gminy ,
57 sprawowany w dniu wejścia w życie ustawy o gospodarce nieruchomościami przez
58 jednostki organizacyjne , przekształca się z tym dniem w trwały zarząd tych
59 nieruchomości. Powołana ustawa nie narusza bowiem obowiązywania ustawy o
60 lasach ( Art.2 pkt.3 ).Tylko istniejące przed dniem 1 stycznia 1998 r zarządy stały się
61 trwałymi zarządami. Natomiast wszelkie inne formy gospodarowania
62 nieruchomościami uregulowane w ustawach szczególnych , w tym w
63 ustawie o lasach , zachowały swoją aktualność. Na potwierdzenie swojej
64 argumentacji skarżąca powołała akty prawne , gdzie nadal funkcjonuje zwrot " w
65 zarządzie" , a nie "w trwałym zarządzie " , co oznacza w jej przekonaniu , iż nie
66 wszystkie zarządy uległy przekształceniu. Skarżąca podkreśliła ponadto, iż nie ma
67 powodów dla których działalność prowadzoną na przedmiotowych nieruchomościach
68 można uznać za inną niż określana jako gospodarka leśna. Zgodnie z art.4 ust.3
69 ustawy o lasach w ramach sprawowanego zarządu Lasy Państwowe prowadzą
70 gospodarkę leśną , gospodarują gruntami i innymi nieruchomościami związanymi z
71 gospodarką leśną , także prowadzą ewidencję majątku Skarbu Państwa oraz ustalają
72 jego wartość. Z kolei § 4 Rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 6 grudnia 1994 r w
73 sprawie szczegółowych zasad gospodarki finansowej w Państwowym Gospodarstwie
74 Leśnym Lasy Państwowe ( Dz.U Nr. 134, poz. 692 ) stanowi, iż w Regionalnych
75 Dyrekcjach Lasów Państwowych prowadzona jest działalność administracyjna
76 związana z gospodarką leśną.
77 W odpowiedzi na skargę Wojewoda podtrzymał swoje stanowisko w
78 sprawie.
79 Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje :
80 Pokreślić należy przede wszystkim , iż organy rozpoznające sprawę błędnie
81 zastosowały jako podstawę orzekania art.154 k.p.a. Zgodnie z jego treścią decyzja
82 ostateczna , na mocy której żadna ze stron nie nabyła prawa, może być w każdym
83 czasie uchylona lub zmieniona przez organ administracji publicznej, który ją wydał
84 ,lub przez organ wyższego stopnia , jeżeli przemawia za tym interes społeczny lub
85 słuszny interes strony. Ustalenie , iż decyzja nie tworzy praw nabytych dla żadnej ze
86 stron postępowania wymaga stwierdzenia , iż treść rozstrzygnięcia nie pozwala na
87 sformułowanie korzyści prawnych dla strony, uprawnień ani sprecyzowania swoich
88 obowiązków lub takich obowiązków innych podmiotów , które byłyby korelatem ich
89 uprawnień ( B.Adamiak / j. Borkowski Kodeks Postępowania Administracyjnego –
90 Komentarz str.680 ). Zasadnym jest zatem stwierdzenie, iż za decyzję nie
91 tworzących praw nabytych dla strony nie może być potraktowana decyzja
92 nakładająca obowiązki , w tym przypadku określająca konieczność ponoszenia opłat
93 z tytułu zarządu majątkiem Skarbu Państwa ( por. wyrok z dnia 15 stycznia 1998 r
94 sygn. akt I SA 855 / 97 , wyrok z dnia 27 maja 2003 r sygn. akt IV SA 3205 / 01
95 Monitor Prawniczy 2003 /14/627 ). Nie ma natomiast wątpliwości , iż przepis ten
96 oparty jest na uznaniu administracyjnym rozumianym jako możliwość zmiany decyzji
97 ostatecznej przy spełnieniu określonych w nim przesłanek ( por .wyrok NSA z dnia 28
98 czerwca 1982 r sygn. akt SA / Wr 245 / 82 , ONSA 1982/ 1/ 62, wyrok z dnia 1
99 grudnia 1998 r sygn. akt III SA 6952 /97 ).
100 Zgodzić należy się ze skarżącym w ocenie sprawowanego przez Dyrekcję
101 Regionalną Lasów Państwowych sprawowanym w stosunku do lasów stanowiących
102 własność Skarbu Państwa. Ustawa z dnia 29 kwietnia 1985 r o gospodarce
103 nieruchomościami i wywłaszczaniu nieruchomości ( tekst .jedn. Dz.U z 1991 r Nr. 30
104 , poz. 127 ze zmianami ) stanowiła, iż zasady gospodarowania gruntami określone w
105 ustawie nie obejmują gruntów zabudowanych , wchodzących w skład gospodarstw
106 rolnych oraz związanych z państwowym gospodarstwem leśnym i położonym na
107 obszarach przeznaczonych w planach zagospodarowania przestrzennego wyłącznie
108 na cele gospodarki rolnej i leśnej ( art. 1 ust. 2 ). Odmienną regulację wprowadził
109 natomiast art.2 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r o gospodarce nieruchomościami (
110 tekst. jedn DZ. U z 2000 r Nr 46 , poz. 543 ze zmianami ) .Zgodnie z jego treścią
111 ustawa nie narusza innych ustaw w zakresie dotyczącym gospodarki
112 nieruchomościami , a w szczególności ustawy o lasach ( pkt. 3 ). Mimo różnego
113 brzmienia powołanych przepisów nie ma powodów dla których za nieuzasadniony
114 należałoby uznać pogląd o wyłączeniu funkcjonowania ustawy o gospodarce
115 nieruchomościami w stosunku do nieruchomości objętych pojęciem lasu zgodnie z
116 art. 3 ustawy z dnia 28 września 1991 r o lasach ( tekst jedn. Dz. U z 2000 r Nr. 56 ,
117 poz. 679 ze zmianami ) . W przypadku zarządu określonego w art.4 ust.1 ustawy o
118 lasach dla jego ustanowienia nie jest wymagana decyzja administracyjna, a w jego
119 ramach Lasy Państwowe prowadzą gospodarkę leśną, gospodarują gruntami i innymi
120 nieruchomościami oraz ruchomościami związanymi z gospodarka leśną, a także
121 prowadzą ewidencję majątku Skarbu Państwa oraz ustalają jego wartość ( art.4 ust.3
122 ). Zasadnicze znaczenie ma w tej sytuacji ustalenie czy nieruchomości oznaczone
123 nr.25 / 5 i 25/3 będące przedmiotem sporu są związane z gospodarką leśną. Jest
124 bezspornym , iż działka oznaczona nr.25 / 5 zabudowana jest budynkami
125 administracyjno – biurowymi w których siedzibę ma skarżąca, natomiast działka 25 /
126 3 zabudowana jest budynkami mieszkalnymi , w których zgodnie z oświadczeniem
127 skarżącej złożonym przed sadem, zamieszkują byli i obecni pracownicy Lasów
128 Państwowych. Według ewidencji gruntów nieruchomości te oznaczone są symbolem
129 Bi jako przeznaczone pod zabudowę. Art.3 pkt.2 ustawy o lasach stanowi , iż lasem
130 w rozumieniu ustawy jest grunt związany z gospodarką leśną , zajęty pod
131 wykorzystywane dla potrzeb gospodarki leśnej budynki i budowle, urządzenia
132 melioracji wodnych, linie podziału przestrzennego lasu, drogi leśne, tereny pod
133 liniami energetycznymi, szkółki leśne, miejsca składowania drewna, a także
134 wykorzystywany na parkingi leśne i urządzenia turystyczne. Dla wykazania , iż
135 określona nieruchomość jest wykorzystywana na cele gospodarki leśnej nie jest
136 zatem koniecznym utożsamianie jej z definicja zawarta w art.6 ust.1 pkt.1 ustawy o
137 lasach. Wystarczającym jest ustalenie, iż grunt ma związek pośredni z gospodarką
138 leśną i wykorzystywany jest dla potrzeb gospodarki leśnej.. Skoro jest zatem
139 zabudowany budynkami administracyjnymi wykorzystywanymi przez jednostkę
140 organizacyjna Lasów Państwowych oraz budynkami mieszkalnymi służącymi
141 zaspokojeniu potrzeb mieszkaniowych jej pracowników związek taki uznać należy za
142 spełniony ( por. wyrok NSA z dnia 17 kwietnia 1996 r sygn. akt SA / Wr 1118 / 95
143 Glosa 1997 / 2 str.27 ) .
144 Z uwagi na powyższe na podstawie art.145 § 1 pkt.1 lit.a) i c) ustawy z dnia 30
145 sierpnia 2002 r Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U Nr.
146 153, poz.1270 ) zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ja decyzję Prezydenta
147 Miasta należało uchylić .O kosztach orzeczono na podstawie art.200
148 powołanej ustawy.
Powołane przepisy
- Kodeks postępowania administracyjnego, art. 154
- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, art. 145
- Ustawa o gospodarce nieruchomościami, art. 1
- Ustawa o lasach, art. 3
- Ustawa o lasach, art. 4
- Ustawa o lasach, art. 6
- Dz. U. z 1991 r. poz. 127, art. 1
Cytowane w
Cytowane w 4 orzeczeniach.
- Wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach z dnia 19 października 2017 r., I SA/Ke 485/17
- Wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie z dnia 8 maja 2012 r., II SA/Ol 191/12
- Wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie z dnia 19 kwietnia 2012 r., II SA/Ol 190/12
- Wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wlkp. z dnia 3 marca 2010 r., II SA/Go 984/09