Wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 6 czerwca 2019 r., III SA/Lu 66/19

wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 6 czerwca 2019 r., III SA/Lu 66/19

Sentencja

1 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Jerzy Marcinowski Sędziowie Sędzia WSA Ewa Ibrom (sprawozdawca) Sędzia WSA Jadwiga Pastusiak Protokolant Sekretarz sądowy Sylwia Bałaban po rozpoznaniu w Wydziale III na rozprawie w dniu 6 czerwca 2019 r. sprawy ze skargi L. K. na decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] grudnia 2018 r. nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia należności z tytułu składek oddala skargę.

Uzasadnienie

2 Zaskarżoną decyzją z dnia [...] grudnia 2018 r., nr [...] Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w L. odmówił L. K.-C.:

3 1. umorzenia należności z tytułu składek w części finansowanej przez płatnika składek w łącznej kwocie 46 257,85 zł, w tym:

4 a) ubezpieczenie społeczne za okres 02.2003 r.- 03.2005 r., 06-07.2005 r., 03.2007 r., 10-11.2011 r. w kwocie 34 387,67 zł, w tym z tytułu: składek – 13 185,07 zł, odsetek od całości zadłużenia na ubezpieczenia społeczne liczonych na dzień 8 grudnia 2017 r. – 21 097,00 zł, kosztów upomnienia - 105,60 zł,

5 b) ubezpieczenie zdrowotne za okres 04-07,09-12.2003 r., 02-12.2004 r., 03,07.2005 r., 09,11.2007 r., 06.2008 r., 09-10.2012 r., 12.2012 r.-02.2013 r., 10.2013 r., 10-11.2014 r., 01.2016 r., 07-09.2016 r. w kwocie 11 500,29 zł, w tym z tytułu: składek – 5 767,09 zł, odsetek od całości zadłużenia na ubezpieczenie zdrowotne liczonych na dzień 8 grudnia 2017 r. – 5 616,00 zł, kosztów upomnienia - 117,20 zł,

6 c) Fundusz Pracy i Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych za okres 02-03, 06.2005 r., 09,11.2007 r., 01.2010 r., 12.2015 r. w kwocie 369,89 zł, w tym z tytułu: składek - 152,69 zł, odsetek liczonych na dzień 8 grudnia 2017 r. – 182,00 zł, kosztów upomnienia – 35,20 zł;

7 2. umorzenia należności z tytułu składek osoby ubezpieczonej będącej równocześnie płatnikiem tych składek, w tym:

8 a) ubezpieczenia społeczne za okres 02.2003 r.- 03.2005 r., 06.2005 r., 10-11.2011 r. w kwocie 31 579,53 zł, w tym z tytułu: składek - 12 431,93 zł, odsetek liczonych na dzień 8 grudnia 2017r. – 19 042,00 zł, kosztów upomnienia - 105,60 zł,

9 b) ubezpieczenie zdrowotne za okres 04-07,09-12.2003 r., 02-12.2004 r., 03,07.2005 r., 09,11.2007 r., 06.2008 r., 09-10.2012 r., 12.2012 r.-02.2013 r., 10.2013 r., 10-11.2014 r., 01.2016 r., 07-09.2016 r. w kwocie 11 176,29 zł, w tym z tytułu: składek – 55 767,09 zł, odsetek liczonych na dzień 8 grudnia 2017r. – 5.260,00zł, kosztów upomnienia - 117,20zł,

10 c) Fundusz Pracy za okres 02-03,06.2005 r., 09,11.2007 r., 01.2010 r. 12.2015 r. w kwocie 368,45zł, w tym z tytułu: składek - 151,25zł, odsetek liczonych na dzień 8.12.2017 r. - 182,00zł, kosztów upomnienia - 35,20zł.

11 W uzasadnieniu decyzji organ wskazał na następujące okoliczności sprawy.

12 We wniosku z dnia [...] grudnia 2017 r. L. K.-C. (dalej jako "skarżąca") zwróciła się o umorzenie całości zadłużenia z tytułu składek.

13 Decyzją z dnia [...] lutego 2018 r., nr [...] odmówiono skarżącej umorzenia należności z tytułu nieopłaconych składek.

14 Wyrokiem z dnia 26 czerwca 2018 r., sygn. akt III SA/Lu 210/18 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie uchylił decyzję z dnia [...] lutego 2018 r. Sąd wskazał na konieczność ponownej oceny zebranego materiału dowodowego, w szczególności sytuacji majątkowej skarżącej i jej rodziny z uwzględnieniem miesięcznych dochodów rodziny.

15 Po ponownym rozpatrzeniu sprawy Zakład Ubezpieczeń Społecznych uznał, że nie zachodzą przesłanki umorzenia należności z powodu całkowitej nieściągalności, określone w art. 28 ust. 3 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz. U. z 2019 r. poz. 300), dalej jako "u.s.u.s.". Z ustaleń organu wynika, że skarżąca złożyła wniosek o ogłoszenie upadłości, a Sąd Rejonowy Lublin Wschód postanowieniem z dnia 25 lipca 2013 r. oddalił wniosek o ogłoszenie upadłości. Z tych przyczyn organ stwierdził brak spełnienia przesłanek umorzenia z art. 28 ust. 3 pkt 2, pkt 4, pkt 4b u.s.u.s. Zadłużenie jest wyższe niż kwota kosztów upomnienia w postępowaniu egzekucyjnym, a zatem nie zachodziła podstawa umorzenia z art. 28 ust. 3 pkt 4a u.s.u.s.

16 Organ wskazał następnie, że zadłużenie skarżącej objęte jest postępowaniem egzekucyjnym i dotychczas nie zostało wydane postanowienie o jego umorzeniu wskutek braku majątku. Dyrektor ZUS prowadzi egzekucję z rachunku bankowego w [...] S.A. Organ skierował również tytuły egzekucyjne do Naczelnika III Urzędu Skarbowego w L.. W tych okolicznościach organ stwierdził brak spełnienia przesłanki z art. 28 ust. 3 pkt 3 i pkt 5, pkt 6 u.s.u.s.

17 Organ ustalił, że skarżąca posiada nieruchomość położoną przy ulicy [...] w L.. Na tej nieruchomości zostały zabezpieczone wierzytelności Zakładu Ubezpieczeń Społecznych.

18 Organ uznał, że nie zachodzi również fakultatywna przesłanka umorzenia, o której mowa w art. 28 ust. 3a u.s.u.s., polegająca na sytuacji, gdy należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne ubezpieczonych będących płatnikami składek na te ubezpieczenia mogą być w uzasadnionych przypadkach umarzane pomimo braku ich całkowitej nieściągalności. Może mieć to miejsce wówczas, gdy zobowiązany, zgodnie z § 3 ust. 1 rozporządzenia z dnia 31 lipca 2003 r. w sprawie szczegółowych zasad umarzania należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne (Dz. U. Nr 141, poz. 1365) wykaże, że ze względu na stan majątkowy i sytuację rodzinną nie jest w stanie opłacić tych należności ponieważ pociągałoby to za sobą zbyt ciężkie skutki dla zobowiązanego i jego rodziny. Organ ustalił, że skarżąca prowadzi dwuosobowe gospodarstwo domowe z 16-letnim synem. Działalność gospodarczą wyrejestrowała 1 października 2016 r. Z oświadczenia złożonego przez skarżącą wynika, że uzyskuje dochód z umowy najmu, który stanowi miesięcznie 1 640 zł netto. Skarżąca uzyskuje również miesięczny dochód w wysokości 72,52 zł netto z tytułu umowy zlecenia za użyczenie podpisu elektronicznego. Otrzymuje również 500 zł z tytułu alimentów na syna. Skarżąca nie pobiera żadnych świadczeń z pomocy społecznej. Skarżąca mieszka z synem w domu jednorodzinnym. Ponosi wydatki z tytułu opłat za energię elektryczną – 190 zł miesięcznie, za wodę – 60 zł, za telefon i Internet – 150 zł. W okresie grzewczym ponosi koszty związane z zakupem węgla – 800 zł. Na wydatki skarżącej składają się również koszty leczenia – ok. 80 zł, podatek od nieruchomości – 124 zł, bilet MPK dla syna – 46 zł.

19 W ocenie organu przedstawiona sytuacja materialna może wskazywać na trudności finansowe, ale nie wskazuje na brak możliwości zaspokojenia niezbędnych potrzeb życiowych. Skarżąca reguluje swoje zobowiązania i nie wykazała zadłużenia z tytułu opłat związanych z utrzymaniem. Jednocześnie konieczność ponoszenia wydatków związanych z utrzymaniem nie wyczerpuje przesłanek uzasadniających umorzenie należności, gdyż są to wydatki ponoszone przez ogół społeczeństwa, a nie wydatki o nadzwyczajnym charakterze. Ponadto nie zachodzi konieczność spłaty zadłużenia jednorazowo, jeśli nie pozwala na to sytuacja dłużnika. Spłata należności z tytułu składek może następować w ramach układu ratalnego lub dobrowolnych wpłat, w wysokości uzależnionej od sytuacji finansowej.

20 Organ podniósł, że sytuacja finansowa skarżącej jest trudna, jednak nie uzasadnienia stwierdzenia, że trudności płatnicze mają charakter stały i pogłębiający.

21 Odnosząc się do podanych przez skarżącą okoliczności w zakresie sytuacji zdrowotnej organ podniósł, że znajdująca się w aktach sprawy dokumentacja medyczna potwierdza problemy zdrowotne skarżącej, ale nie stanowi dowodu, że skarżąca jest całkowicie i trwale niezdolna do pracy. Organ podniósł, że z akt sprawy nie wynika, aby istniały przeciwskazania do podjęcia pracy w zakładzie chronionym lub na stanowisku dostosowanym. Przesłanka stanu zdrowia stanowi podstawę umorzenia tylko wówczas, gdy pozbawia zobowiązanego możliwości uzyskania dochodu.

22 Zdaniem organu, skarżąca nie wykazała również wystąpienia innych okoliczności wymienionych w przepisach rozporządzenia z dnia 31 lipca 2003 r.

23 Odnosząc się do kwestii okresu zadłużenia w kontekście przebywania przez skarżącą na zasiłku chorobowym, organ wskazał, że w latach 2007-2009 oraz 2012-2014 skarżąca prowadziła działalność gospodarczą. Zasiłek chorobowy otrzymywała w okresie 9-19.10.2007 r.; 3-14.12.2007 r.; 2-4.01.2008 r.; 16-19.01.2008 r.; 19-22.03.2008 r.; 26-29.03.2008 r.; 4-25.04.2008 r.; 03-07.11.2008 r.; 02-06.02.2009 r.; 19.08-07.09.2009 r.; 21-26.09.2009 r.; 11-20.12.2009 r.; 31.05-11.07.2010 r.; 13-19.05.2011 r. (zasiłek opiekuńczy); 15-31.07.2011 r.; 14.09.2011 r.-13.03.2012 r.; 04-08.01.2013 r.; 25-28.09.2013 r. (zasiłek opiekuńczy). Składki z tytułu prowadzonej działalności były należne za pozostałe okresy w których skarżąca nie przebywała na zwolnieniu lekarskim, a składki na ubezpieczenie zdrowotne za cały okres.

24 Odnosząc się do oświadczenia skarżącej, że w 2014 r. dokonała na konto ZUS wpłaty w wysokości ok. 7 tys. zł tytułem należności na składki finansowane przez zatrudnionych pracowników, organ podniósł, że każda dokonana przez płatnika wpłata rozliczana jest proporcjonalnie na należność główną i odsetki. Jeśli wpłata była oznaczona na dany miesiąc to rozliczyła należność za wskazany miesiąc. W przypadku, gdy po rozliczeniu danego miesiąca pozostała jeszcze kwota do rozliczenia to była ona przekazywana na pokrycie zadłużenia najstarszych zaległości.

25 L. K.-C. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie skargę na decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] grudnia 2018 r.

26 Skarżąca podniosła, że otrzymała zakaz prowadzenia działalności gospodarczej na 3 lata. Pomimo zakazu i wykreślenia działalności z bazy CEIDG, skarżąca nadal prowadziła działalność. W lutym 2018 r. skarżącej wymierzono grzywnę za naruszenie zakazu w wysokości 6 000 zł, którą skarżąca spłaca w ratach, po 350 zł miesięcznie.

27 Skarżąca podkreśliła, że przedstawiła dokumenty, z których wynika, że uzyskuje miesięczny dochód w wysokości 1712,52 zł netto. Otrzymuje również alimenty na syna w wysokości 500 zł miesięcznie. Skarżąca podkreśliła, że po odliczeniu opłat i stałych wydatków miesięczny dochód na dwie osoby faktycznie wynosi 662,52 zł.

28 W odpowiedzi na skargę Zakład Ubezpieczeń Społecznych wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie.

29 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje:

30 Skarga jest nieuzasadniona.

31 Przedmiotem skargi jest decyzja odmawiająca umorzenia należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne, ubezpieczenia zdrowotne, oraz Fundusz Pracy i Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych wraz z odsetkami.

32 Materialnoprawną podstawę powyższej decyzji stanowiły przepisy ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych. Zgodnie z art. 28 ust. 1 i 2 ustawy, należności z tytułu składek mogą być umarzane w całości lub w części, tylko w przypadku ich całkowitej nieściągalności, która zachodzi w sytuacjach enumeratywnie wyliczonych w ust. 3 tego artykułu. Przez należności z tytułu składek ustawa rozumie składki oraz odsetki za zwłokę, koszty egzekucyjne, koszty upomnienia i dodatkowe opłaty (art. 24 ust. 2). Wyjątek od zasady umarzania należności tylko w przypadku ich całkowitej nieściągalności przewiduje art. 28 ust. 3a ustawy, który stanowi, że należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne ubezpieczonych będących równocześnie płatnikami składek na te ubezpieczenia mogą być w uzasadnionych przypadkach umarzane pomimo braku ich całkowitej nieściągalności. Przesłanki umorzenia należności w oparciu o przepis art. 28 ust. 3a ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych określone zostały w wydanym na podstawie art. 28 ust. 3b ustawy rozporządzeniu Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 31 lipca 2003 r. w sprawie szczegółowych zasad umarzania należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne (Dz.U. Nr 141, poz.1365 z późn. zm.).

33 Zgodnie z art. 28 ust. 3 ustawy całkowita nieściągalność w rozumieniu ustawy, dająca podstawę do umorzenia należności zachodzi, gdy:

34 1) dłużnik zmarł;

35 2) sąd oddalił wniosek o ogłoszenie upadłości dłużnika lub umorzył postępowanie upadłościowe z przyczyn, o których mowa w art. 13 i art. 361 pkt 1 ustawy z dnia 28 lutego 2003 r. - Prawo upadłościowe;

36 3) nastąpiło zaprzestanie prowadzenia działalności przy jednoczesnym braku majątku, z którego można egzekwować należności, małżonka, następców prawnych, możliwości przeniesienia odpowiedzialności na osoby trzecie w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa;

37 4) nie nastąpiło zaspokojenie należności w zakończonym postępowaniu likwidacyjnym;

38 4a) wysokość nieopłaconej składki nie przekracza kwoty kosztów upomnienia w postępowaniu egzekucyjnym;

39 4b) nie nastąpiło zaspokojenie należności w umorzonym postępowaniu upadłościowym;

40 5) naczelnik urzędu skarbowego lub komornik sądowy stwierdził brak majątku, z którego można prowadzić egzekucję;

41 6) jest oczywiste, że w postępowaniu egzekucyjnym nie uzyska się kwot przekraczających wydatki egzekucyjne.

42 Wyliczenie zawarte w tym przepisie jest wyczerpujące, tj. stanowi zamknięty katalog sytuacji, w których można uznać, że ma miejsce całkowita nieściągalność należności z tytułu składek.

43 Organ odniósł się do wszystkich wskazanych w at. 28 ust. 3 u.s.u.s. przesłanek i prawidłowo ustalił, że żadna z nich w sprawie niniejszej nie zachodzi. Skarżąca ustaleń tych skutecznie nie podważyła.

44 Z niebudzących wątpliwości ustaleń organu wynika, że Sąd Rejonowy Lublin Wschód postanowieniem z dnia 25 lipca 2013 r. oddalił wniosek skarżącej o ogłoszenie upadłości. Skarżąca posiada nieruchomość położoną w L. przy ulicy [...], o powierzchni 0,0629 ha, a więc istnieje majątek, ż którego można prowadzić egzekucję. Niekwestionowaną okolicznością jest również prowadzenie egzekucji z rachunku bankowego w [...] S.A. Z tych przyczyn organ prawidłowo stwierdził brak spełnienia przesłanek umorzenia z art. 28 ust. 3 u.s.u.s.

45 Wobec tego, że nie został spełniony warunek całkowitej nieściągalności zadłużenia, organ rozważył w dalszej kolejności przesłanki umorzenia należności określone w § 3 ust. 1 rozporządzenia w sprawie szczegółowych zasad umarzania należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne. Zgodnie bowiem z art. 28 ust. 3a ustawy, należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne ubezpieczonych będących równocześnie płatnikami składek na te ubezpieczenia mogą być w uzasadnionych przypadkach umarzane pomimo braku ich całkowitej nieściągalności. Niezależnie zatem od określonych w art. 28 ust. 2 przesłanek nieściągalności, w przypadku osób będących płatnikami składek, organ zobowiązany jest rozważyć możliwość umorzenia należności z uwagi na okoliczności wskazane w § 3 ust. 1 rozporządzenia.

46 Zgodnie z tym przepisem Zakład może umorzyć należności z tytułu składek, jeżeli zobowiązany wykaże, że ze względu na stan majątkowy i sytuację rodzinną nie jest w stanie opłacić tych należności, ponieważ pociągnęłoby to zbyt ciężkie skutki dla zobowiązanego i jego rodziny, w szczególności w przypadku:

47 1) gdy opłacenie należności z tytułu składek pozbawiłoby zobowiązanego i jego rodzinę możliwości zaspokojenia niezbędnych potrzeb życiowych;

48 2) poniesienia strat materialnych w wyniku klęski żywiołowej lub innego nadzwyczajnego zdarzenia powodujących, że opłacenie należności z tytułu składek mogłoby pozbawić zobowiązanego możliwości dalszego prowadzenia działalności;

49 3) przewlekłej choroby zobowiązanego lub konieczności sprawowania opieki nad przewlekle chorym członkiem rodziny, pozbawiającej zobowiązanego możliwości uzyskiwania dochodu umożliwiającego opłacenie należności.

50 Przepisy rozporządzenia umożliwiają zatem organowi umorzenie należności z tytułu składek w szczególnych, wyjątkowych sytuacjach.

51 Organ prawidłowo ustalił, że żadna z tych sytuacji nie zachodzi w przypadku skarżącej. Ustalenie to oparte zostało o zebrane w sprawie dowody, szczegółowo przeanalizowane i poddane ocenie zgodnie z wymogami art. 80 k.p.a. Organ rozważył wyczerpująco wszystkie istotne okoliczności dotyczące sytuacji materialnej i rodzinnej skarżącej, które - zgodnie z powołanymi przepisami - powinny być brane pod uwagę przy ocenie zasadności wniosku o umorzenie należności z tytułu składek.

52 Skarżąca miała możliwość wykazania, że ze względu na stan majątkowy i sytuację rodzinną nie jest w stanie opłacić tych należności, ponieważ pociągnęłoby to dla niego zbyt ciężkie skutki.

53 Z akt sprawy wynika, że skarżąca złożyła dokumenty dotyczące jej stanu zdrowia oraz dokumenty, z których wynika jakie dochody uzyskuje, jakie posiada zobowiązania oraz jakie ponosi wydatki związane z bieżącym utrzymaniem.

54 Wyjaśnić należy, że to rzeczą skarżącej jest wykazanie osiąganych dochodów w celu umożliwienia organowi pełnej i rzetelnej oceny możliwości płatniczych skarżącej. Przepis § 3 ust. 1 rozporządzenia wyraźnie stanowi, że organ może umorzyć należności, jeżeli zobowiązany wykaże, że nie jest w stanie opłacić tych należności. W orzecznictwie sądów administracyjnych podkreśla się, że ciężar dowodzenia okoliczności mających uzasadniać istnienie przesłanek umorzenia spoczywa na wnioskodawcy, albowiem z faktu ich istnienia wywodzi on określone skutki prawne (vide m.in.: wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 29 maja 2013 r., sygn. akt II GSK 430/12 oraz wyrok z 9 października 2013 r., sygn. akt II GSK 922/12).

55 Podzielić należy stanowisko organu, że skarżąca nie wykazała, że opłacenie należności z tytułu składek pozbawiłoby ją możliwości zaspokojenia niezbędnych potrzeb życiowych (§ 3 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia).

56 Organ prawidłowo ocenił sytuację materialną i rodzinną skarżącej i uznał, że skarżąca nie wykazała, że ze względu na stan majątkowy i sytuację rodzinną nie jest w stanie opłacić należności z tytułu składek, ponieważ pociągnęłoby to za sobą zbyt ciężkie skutki dla skarżącej i jej rodziny, a zwłaszcza, że opłacenie należności z tytułu składek pozbawiłoby skarżącego i jego rodzinę możliwości zaspokojenia niezbędnych potrzeb życiowych. Z akt sprawy wynika, że skarżąca prowadzi dwuosobowe gospodarstwo domowe z 16-letnim synem. Działalność gospodarczą wyrejestrowała 1 października 2016 r. Z oświadczenia złożonego przez skarżącą wynika, że uzyskuje dochód z umowy najmu, który stanowi miesięcznie 1 640 zł netto. Skarżąca uzyskuje również miesięczny dochód w wysokości 72,52 zł netto z tytułu umowy zlecenia za użyczenie podpisu elektronicznego. Otrzymuje również 500 zł z tytułu alimentów na syna. Skarżąca nie pobiera żadnych świadczeń z pomocy społecznej. Skarżąca mieszka z synem w domu jednorodzinnym. Na wydatki w gospodarstwie domowym skarżącej składają się wydatki z tytułu opłat za energię elektryczną – 190 zł miesięcznie, za wodę – 60 zł, za telefon i Internet – 150 zł, koszty leczenia – ok. 80 zł, podatek od nieruchomości – 124 zł, bilet MPK dla syna – 46 zł. W okresie grzewczym skarżąca ponosi koszty związane z zakupem węgla – [...] zł. W skład majątku skarżącej wchodzi dom o powierzchni 63 m2 przy ulicy [...] w L., samochód marki Opel Vectra z 2004 roku oraz mienie ruchome (telewizor, pralka, kuchenka, komputer) o wartości 2000 zł.

57 Z treści uzasadnienia zaskarżonej decyzji wynika, że organ wziął pod uwagę wszystkie udokumentowane fakty świadczące o sytuacji finansowej skarżącej, uwzględnił również okoliczność orzeczenia wobec skarżącej przez sąd rejonowy zakazu prowadzenia działalności gospodarczej i stwierdził, że może to uniemożliwić spłatę zadłużenia jednorazowo, ale nie stanowi mimo wszystko podstawy do uwzględnienia wniosku o umorzenie należności.

58 Z materiału dowodowego zebranego w sprawie nie wynika, aby w przypadku skarżącej zachodziły szczególne okoliczności wskazane w § 3 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia: poniesienie strat materialnych w wyniku klęski żywiołowej lub innego nadzwyczajnego zdarzenia powodującego, że opłacenie należności z tytułu składek mogłoby pozbawić zobowiązanego możliwości dalszego prowadzenia działalności.

59 Skarżąca nie wykazała również, że została spełniona przesłanka określona w § 3 ust. 1 pkt 3 rozporządzenia: przewlekła choroba zobowiązanego lub konieczność sprawowania opieki nad przewlekle chorym członkiem rodziny, pozbawiająca zobowiązanego możliwości uzyskiwania dochodu umożliwiającego opłacenie należności. Przedłożona dokumentacja lekarska i orzeczenie o niepełnosprawności niewątpliwie potwierdzają problemy zdrowotne skarżącej, które powodują niepełnosprawność w stopniu lekkim. Schorzenia skarżącej, na które się powołuje i przedstawia dokumenty nie spowodowały jednak, że utraciła ona trwale zdolności do pracy.

60 Odnosząc się do argumentu skarżącej podnoszonego w toku postępowania administracyjnego, że zadłużenie powstało z powodu przeznaczenia wszystkich posiadanych środków na remont zalanego domu, stwierdzić należy, że nie mają znaczenia okoliczności, w jakich zadłużenie powstało. Ocenie organów w aspekcie umorzenia należności podlega aktualna sytuacja majątkowa i życiowa strony. Działalność gospodarcza prowadzona jest na własne ryzyko, które zawsze ponosi osoba ją prowadząca i na której spoczywają obowiązki związane z opłacaniem należności publicznoprawnych. Spłata zadłużenia jest obowiązkiem skarżącej.

61 Wyjaśnić należy, że nawet zaistnienie którejkolwiek z przesłanek określonych w przepisach art. 28 ust. 3 u.s.u.s. i § 3 ust. 2 rozporządzenia oznacza dla organu podejmującego rozstrzygnięcie tylko możliwość umorzenia należności z tytułu składek, a nie prawny obowiązek ich umorzenia (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego: z 17 marca 2016 r., sygn. akt II GSK 1694/14 oraz z 24 kwietnia 2015 r., sygn. akt II GSK 217/12). Przepis art. 28 ust. 2 u.s.u.s. oparty jest na konstrukcji uznania administracyjnego, co oznacza, że decyzja w zakresie spraw dotyczących umorzenia należności przysługuje każdorazowo organowi, który w przypadku stwierdzenia całkowitej nieściągalności składek, zachodzącej w przypadkach wymienionych w art. 28 ust. 3 tejże ustawy, może, ale nie musi umorzyć zaległości. Norma zawarta w art. 28 ust. 2 u.s.u.s. wyraźnie wskazuje na brak obowiązku umorzenia należnych składek w przypadku ich całkowitej nieściągalności, stanowiąc, że w takim wypadku mogą być one umorzone.

62 Konstrukcja uznania charakteryzuje się tym, że ustawodawca określając w hipotezie normy prawnej przesłanki podjęcia przez organ administracji publicznej działania, jednocześnie pozostawia organowi swobodę wyboru w zakresie wyboru spośród dopuszczonych przez ustawodawcę sposobów rozstrzygnięcia sprawy.

63 Uznanie administracyjne nie oznacza dowolności organu. Działając w oparciu o uznanie organ zobligowany jest przede wszystkim do zachowania wszystkich standardów proceduralnych. Organ zobowiązany jest do podjęcia wszelkich kroków celem dokładnego ustalenia stanu faktycznego sprawy, w zgodzie z rzeczywistym stanem rzeczy (art. 7 i art. 77 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego, Dz. U. z 2018 r., poz. 2096 z późn. zm.), dalej jako "k.p.a.". Ponadto swobodę wyboru rozstrzygnięcia organu ogranicza wyrażona w art. 7 k.p.a. zasada uwzględniania z urzędu interesu społecznego (publicznego) i słusznego interesu strony. Zasada ta obliguje organ do podjęcia decyzji w sprawie po dokładnym wyważeniu wchodzących w grę konkurujących ze sobą wartości ogólnospołecznych i indywidualnych. Ponadto, mając do wyboru różne możliwe sposoby rozstrzygnięcia sprawy, organ powinien wybrać rozwiązanie zgodne ze słusznym interesem strony, jeżeli nie stoi temu na przeszkodzie interes publiczny.

64 Wybór rozstrzygnięcia dokonany przez organ w ramach uznania administracyjnego może być zaakceptowany jako zgodny z prawem tylko wówczas, gdy będzie się opierał na w pełni wyjaśnionych okolicznościach faktycznych sprawy oraz gdy będzie zgodny z nakazem należytego wyważenia interesu publicznego i indywidualnego w konkretnie rozpatrywanym przypadku. Zakład Ubezpieczeń Społecznych jest wierzycielem dysponującym środkami publicznymi, zatem interes społeczny jest czynnikiem, który musi być brany pod uwagę, a nie tylko interes indywidualny.

65 Względy interesu publicznego w postaci ochrony stabilności systemu finansowania ubezpieczeń społecznych, zasada równości w zakresie obowiązków ubezpieczonych i płatników nakazują traktowanie instytucji umorzenia należności jako wyjątkowej, zastrzeżonej dla naprawdę trudnych i wyjątkowych przypadków życiowych.

66 Z treści uzasadnienia zaskarżonej decyzji wynika, że organ wziął pod uwagę wszystkie okoliczności, oświadczenia i dokumenty przedłożone przez skarżącą oraz w sposób wyczerpujący i jasny uzasadnił swoje rozstrzygnięcie, zarówno pod względem prawnym, jak i faktycznym. Stan zdrowia oraz sytuacja majątkowa skarżącej nie uzasadniały przyjęcia, że w przypadku skarżącej zachodzi wyjątkowa sytuacja uzasadniająca umorzenie należności .

67 Z tych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie oddalił skargę na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r., poz. 1302 z późn. zm.).