Wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 29 października 2015 r., III SA/Lu 518/15

wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 29 października 2015 r., III SA/Lu 518/15

Sentencja

1 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Ibrom, Sędziowie Sędzia WSA Jerzy Drwal (sprawozdawca),, Sędzia WSA Grzegorz Wałejko, Protokolant Starszy referent Agata Jakimiuk, po rozpoznaniu w Wydziale III na rozprawie w dniu 29 października 2015 r. sprawy ze skargi Samodzielnego Publicznego Szpitala Klinicznego na decyzję Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego z dnia [...] nr [...] w przedmiocie ustalenia opłaty z tytułu czynności wykonywanych w związku ze sprawowaniem bieżącego nadzoru sanitarnego oddala skargę.

Uzasadnienie

2 Decyzją z dnia [...] r. Nr [...] Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w L. nałożył na S. L. opłatę w wysokości [...] zł z tytułu czynności wykonanych w związku ze sprawowaniem bieżącego nadzoru sanitarnego.

3 Organ w uzasadnieniu wyjaśnił, że decyzja została wydana na podstawie art. 36 ust. 1 i ust. 2 oraz art. 37 ustawy z dnia [...] r. o Państwowej Inspekcji Sanitarnej (tj. Dz. U. z 2011 r. Nr 212, poz. 1263 ze zm.), § 2 rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia [...] r. w sprawie sposobu ustalania wysokości opłat za badania laboratoryjne oraz inne czynności wykonywane przez organy Państwowej Inspekcji Sanitarnej (Dz. U. Nr 36, poz. 203) oraz art. 104 ustawy z dnia [...] r. - Kodeks postępowania administracyjnego.

4 Organ stwierdził, że przeprowadzone w dniach [...] i [...] r. w ramach bieżącego nadzoru sanitarnego, w związku z wytypowaniem S. L. [...] kontrole sanitarne wykazały szereg nieprawidłowości natury sanitarno - higienicznej w zakresie wymogów higienicznych i zdrowotnych warunków pracy. Uchybienia dotyczyły niedopełnienia obowiązków wynikających z przepisów rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia [...] r. w sprawie szkodliwych czynników biologicznych dla zdrowia w środowisku pracy oraz ochrony zdrowia pracowników zawodowo narażonych na te czynniki (Dz. U. Nr 81, poz. 716 ze zm.) w zakresie wyposażenia Kliniki Chorób Zakaźnych funkcjonującej w strukturze organizacyjnej Szpitala w środki i stopnie hermetyczności pomieszczeń izolacyjnych dla ludzi wymaganych w przypadku narażenia na czynnik biologiczny zaklasyfikowany do 4 - tej grupy zagrożenia. Organ podał, że ujawnione uchybienia zostały szczegółowo opisane w uzasadnieniu decyzji PPIS w L. z dnia [...] r. (Nr [...]) nakazującej usunięcie stwierdzonych nieprawidłowości. Organ wskazał, że przepis art. 36 ust. 1 ustawy o Państwowej Inspekcji Sanitarnej uprawnia organy Państwowej Inspekcji Sanitarnej do pobierania opłaty w przypadku stwierdzenia naruszenia wymagań higienicznych i zdrowotnych w związku ze sprawowaniem bieżącego i zapobiegawczego nadzoru sanitarnego. Sposób ustalania wysokości tej opłaty wynika z przepisu § 2 rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia [...] r. w sprawie sposobu ustalania wysokości opłat za badania laboratoryjne oraz inne czynności wykonywane przez organy Państwowej Inspekcji Sanitarnej (Dz. U. Nr 36, poz. 203). W. nałożonej przez PPIS w L. opłaty wynosi [...] zł. Kwota ta obejmuje koszty bezpośrednie obejmujące: czas kontroli i średnie wynagrodzenie pracowników przeprowadzających kontrolę oraz dodane do nich koszty pośrednie obejmujące: średnie wynagrodzenie pracowników administracji i obsługi; koszty usług pocztowych, telekomunikacyjnych i pralniczych; koszty zużytej energii elektrycznej, wody i gazu; koszty zakupu, zużycia i konserwacji aparatury i sprzętu laboratoryjnego oraz koszty transportu.

5 W odwołaniu strona zarzuciła:

6 - naruszenie art. 36 ust. 1 ustawy o Państwowej Inspekcji Sanitarnej, poprzez niewłaściwe zastosowanie tego przepisu polegające na wydaniu decyzji o obciążeniu opłatą kontrolowanego podmiotu, w sytuacji kiedy tego rodzaju rozstrzygnięcie może wchodzić w grę w przypadku stwierdzenia naruszenia wymagań higieniczno-sanitarnych, czy zdrowotnych, a decyzja w tym przedmiocie powinna uzyskać walor ostateczności;

7 - przedwczesne wydanie decyzji ustalającej wysokość opłaty z uwagi na fakt, że "główna" decyzja z dnia [...]. zobowiązująca do wykonania wymaganych prawem obowiązków polegających na dostosowaniu Kliniki Chorób Zakaźnych do wymagań w zakresie wyposażenia w środki i stopnie hermetyczności pomieszczeń izolacyjnych dla ludzi wymaganych w przypadku narażenia na czynnik biologiczny grupy 4 – tej zagrożenia, nie była ostateczna, bowiem stronie służyło prawo wniesienia odwołania do Wojewódzki Inspektor Sanitarny (wniesiono je w dniu [...] r.).

8 Wojewódzki Inspektor Sanitarny po rozpatrzeniu odwołania decyzją z dnia [...] r. nr [...] podzielił stanowisko i argumentację organu I instancji. W uzasadnieniu organ odwoławczy podał, że kontrole sanitarne przeprowadzone przez PPIS w L. w dniach [...] i [...] r. w ramach bieżącego nadzoru sanitarnego ujawniły, że funkcjonująca w strukturze organizacyjnej S. L. Klinika Chorób Zakaźnych nie spełnia wymagań zawartych w rozporządzeniu Ministra Zdrowia z dnia 22 kwietnia 2005 r. w sprawie szkodliwych czynników biologicznych dla zdrowia w środowisku pracy oraz ochrony zdrowia pracowników zawodowo narażonych na te czynniki.

9 Organ odwoławczy podniósł, że w tych okolicznościach zaistniały podstawy do ustalenia opłaty zgodnie z przepisem art. 36 ust. 1 ustawy o Państwowej Inspekcji Sanitarnej określającym, iż za badania laboratoryjne oraz inne czynności wykonywane przez organy Państwowej Inspekcji Sanitarnej w związku ze sprawowaniem bieżącego i zapobiegawczego nadzoru sanitarnego pobiera się opłaty w wysokości kosztów ich wykonania, a opłaty ponosi osoba lub jednostka organizacyjna obowiązana do przestrzegania wymagań higienicznych i zdrowotnych.

10 Organ odwoławczy podkreślił, że naliczenie należnej opłaty w tym przypadku zostało dokonane zgodnie z rozporządzeniem Ministra Zdrowia z dnia 5 marca 2010 r. w sprawie sposobu ustalania wysokości opłat za badania laboratoryjne oraz inne czynności wykonane przez organy Państwowej Inspekcji Sanitarnej. W przedmiotowej sprawie na całościowy koszt opłaty składają się koszty bezpośrednie obejmujące: czas kontroli i średnie wynagrodzenie pracowników przeprowadzających kontrolę oraz dodane do nich koszty pośrednie obejmujące: średnie wynagrodzenie pracowników administracji i obsługi; koszty usług pocztowych, telekomunikacyjnych i pralniczych; koszty zużytej energii elektrycznej, wody i gazu; koszty zakupu, zużycia i konserwacji aparatury i sprzętu laboratoryjnego; koszty transportu. W. kosztów bezpośrednich wyniosła [...] zł, zaś pośrednich - [...] zł.

11 Dodatkowo organ odwoławczy wyjaśnił, że do akt sprawy dołączono zarządzenie Nr [...] Dyrektora Powiatowej Stacji Sanitarno-Epidemiologicznej w L. z dnia [...] r. w sprawie wprowadzenia zmian do Zarządzenia Nr [...] Dyrektora Powiatowej Stacji Sanitarno - Epidemiologicznej w L. z dnia [...] r. w sprawie sposobu ustalania wysokości opłat za badania laboratoryjne i inne czynności wykonywane w Powiatowej Stacji Sanitarno - Epidemiologicznej w L. w związku ze sprawowaniem zapobiegawczego i bieżącego nadzoru sanitarnego wraz z załącznikiem określającym stawki godzinowe i koszty pośrednie do obliczenia opłat za badania laboratoryjne i inne czynności wykonywane przez pracowników PSSE w L. w ramach nadzoru oraz schemat obliczenia kosztów bezpośrednich i pośrednich.

12 Organ odwoławczy argumentował dodatkowo, że treść protokołów z kontroli sanitarnych wskazuje na uchybienia dotyczące niespełniania wymagań higienicznych i zdrowotnych stanowiących niedopełnienie obowiązków wynikających z przepisów rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia [...] r. w sprawie szkodliwych czynników biologicznych dla zdrowia w środowisku pracy oraz ochrony zdrowia pracowników zawodowo narażonych na te czynniki. Ujawnione uchybienia stanowiły podstawę decyzji PPIS w L. z dnia [...] r. (Nr [...]) nakazującej usunięcie określonych nieprawidłowości.

13 Organ odwoławczy stwierdził, że strona niezasadnie zarzuca naruszenie art. 36 ust. 1 ustawy o Państwowej Inspekcji Sanitarnej, gdyż postępowanie w przedmiocie nałożenia opłaty za czynności kontrolne jest odrębnym i niezależnym postępowaniem administracyjnym, którego samodzielną podstawą prawną jest powyższy przepis zgodnie, z którym w przypadku kontroli sanitarnej stwierdzającej naruszenie wymagań higienicznych i zdrowotnych organ pobiera opłatę od podmiotu odpowiedzialnego za spełnienie tych wymagań, w wysokości kosztów wykonania tej kontroli.

14 Skargę na w/w decyzję wniósł S. L. zarzucając naruszenie art. 36 ust. 1 ustawy o Państwowej Inspekcji Sanitarnej, poprzez niewłaściwe zastosowanie tego przepisu skutkujące utrzymaniem w mocy wadliwej decyzji organu I instancji.

15 W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji.

16 Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje.

17 Skarga nie jest zasadna.

18 Przedmiotem kontroli Sądu w niniejszej sprawie jest decyzja Wojewódzki Inspektor Sanitarny z dnia [...] r. nr [...] utrzymująca w mocy decyzję Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w L. z dnia [...] r. Nr [...] ustalającą opłatę w wysokości [...] zł z tytułu czynności wykonywanych w związku ze sprawowaniem bieżącego nadzoru sanitarnego.

19 Podstawę prawną zapadłego w niniejszej sprawie rozstrzygnięcia stanowiły przepisy ustawy z dnia [...] r. o Państwowej Inspekcji Sanitarnej (tj. Dz. U. z 2011 r. Nr 212, poz. 1263 ze zm.) oraz przepisy rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia [...] r. w sprawie sposobu ustalania wysokości opłat za badania laboratoryjne oraz inne czynności wykonywane przez organy Państwowej Inspekcji Sanitarnej (Dz. U. Nr 36, poz. 203).

20 Bezspornym w sprawie jest, że kontrole sanitarne przeprowadzone w ramach bieżącego nadzoru sanitarnego przez PPIS w L. w dniach [...] i [...]. (udokumentowane stosownymi protokołami) wykazały, że należąca do S. L., Klinika Chorób Zakaźnych nie spełnia wymagań zawartych w rozporządzeniu Ministra Zdrowia z dnia [...] r. w sprawie szkodliwych czynników biologicznych dla zdrowia w środowisku pracy oraz ochrony zdrowia pracowników zawodowo narażonych na te czynniki (Dz. U. Nr 81, poz. 716 ze zm.).

21 Zdaniem Sądu, sporną opłatę zasadnie ustalono na podstawie art. 36 ust. 1 ustawy o Państwowej Inspekcji Sanitarnej. Przepis ten stanowi, iż za badania laboratoryjne oraz inne czynności wykonywane przez organy Państwowej Inspekcji Sanitarnej w związku ze sprawowaniem bieżącego i zapobiegawczego nadzoru sanitarnego pobiera się opłaty w wysokości kosztów ich wykonania, a opłaty ponosi osoba lub jednostka organizacyjna obowiązana do przestrzegania wymagań higienicznych i zdrowotnych.

22 Bezpodstawne są zarzuty strony skarżącej o naruszeniu art. 36 ust. 1 cyt. ustawy. Analiza tego przepisu prowadzi do wniosku, że organ inspekcji sanitarnej ustala opłatę w przypadku przeprowadzenia czynności kontrolnych w wyniku, których stwierdzono określone nieprawidłowości w funkcjonowaniu skontrolowanego podmiotu. Ustalenie przez organ, że doszło do naruszenia wymagań higieniczno-sanitarnych, czy zdrowotnych stanowi samoistną przesłankę uzasadniającą wydanie decyzji nakładającej opłatę na podstawie art. 36 ust. 1 ustawy o Państwowej Inspekcji Sanitarnej za przeprowadzone badania laboratoryjne oraz inne czynności wykonywane przez organy inspekcji sanitarnej w związku ze sprawowaniem bieżącego i zapobiegawczego nadzoru sanitarnego. To, że wystąpiły uchybienia w zakresie wymagań higienicznych, sanitarnych oraz zdrowotnych, wynika jednoznacznie z treści protokołu z dnia [...] r. dokumentującego wyniki kontroli przeprowadzonej w S. L.. Przepis art. 36 ust. 1 ustawy nie uzależnia możliwości ustalenia opłaty od wydania przez organ ostatecznej decyzji w sprawie stwierdzonych nieprawidłowości. Regułą jest w myśl powołanego przepisu, że opłaty ponosi osoba lub jednostka organizacyjna zobowiązana do przestrzegania wymagań higienicznych i sanitarnych. Opłat nie pobiera się – stosownie do art. 36 ust. 2 ustawy o Państwowej Inspekcji Sanitarnej – jeżeli wyniku kontroli nie stwierdzono naruszenia tego rodzaju wymagań. Wskazany w tym przepisie wyjątek od zasady, że pobiera się opłatę, potwierdza dodatkowo tezę, że bez naruszania przepisów prawa Wojewódzki Inspektor Sanitarny orzekł w przedmiocie ustalenia i pobrania opłaty. Prawidłową jest wiec dokonana przez organ interpretacja art. 36 ust. 1 cyt. ustawy.

23 Skład orzekający WSA w Lublinie nie podziela poglądu prawnego wyrażonego w wyroku WSA w Gliwicach z dnia 27 sierpnia 2013 r. sygn. akt IV SA/GL 912/12 (przywołanego w skardze), że decyzja nakładająca obowiązek poniesienia opłaty musi być poprzedzona ostatecznym rozstrzygnięciem w przedmiocie naruszenia przez stronę wymagań higieniczno – sanitarnych.

24 W tym miejscu należy zasygnalizować, że w orzecznictwie prezentowane jest również zapatrywanie, że konieczną przesłanką pobrania opłaty, o której mowa w art. 36 ust. 1 ustawy jest naruszenie wymagań higienicznych i zdrowotnych, niezależnie od tego, czy opłata ta dotyczy badań laboratoryjnych, czy też innych czynności podjętych przez organy w związku ze sprawowaniem bieżącego bądź zapobiegawczego nadzoru sanitarnego (zob. wyrok WSA we Wrocławiu z dnia 2 lutego 2012 r. sygn. akt IV SA/Wr 715/11 oraz powiązany z nim wyrok NSA z dnia 11 października 2013 r. sygn. akt II OSK 1129/12; publ. CBOiS).

25 Zaskarżona decyzja znajduje również normatywne oparcie w uregulowaniach zawartych we wspomnianym wyżej rozporządzeniu Ministra Zdrowia z dnia 5 marca 2010 r. w sprawie sposobu ustalania wysokości opłat za badania laboratoryjne oraz inne czynności wykonywane przez organy Państwowej Inspekcji Sanitarnej. Stosownie do § 2 cyt. rozporządzenia, wysokość opłat za badania laboratoryjne oraz inne czynności ustala się na podstawie bezpośrednich i pośrednich kosztów ich wykonania. Rozporządzenie określa, jakie koszty należy zaliczyć do kategorii kosztów bezpośrednich, a jakie do pośrednich. W myśl § 3 rozporządzenia, do bezpośrednich kosztów wykonania badań laboratoryjnych oraz innych czynności zalicza się koszty poniesione w związku z wykonaniem konkretnego badania laboratoryjnego oraz innej czynności obejmujące:

26 1) średnie wynagrodzenie pracowników stacji sanitarno-epidemiologicznych wykonujących badania laboratoryjne lub inne czynności, zwanych dalej "pracownikami", obliczane według godzinowych stawek osobistego zaszeregowania wraz z pochodnymi od wynagrodzenia;

27 2) koszty materiałowe, w tym w szczególności koszty odczynników i innych materiałów pomocniczych;

28 3) koszty podróży służbowych pracowników, w tym koszty należności przysługujących pracownikom z tytułu podróży służbowej;

29 4) przeciętne koszty związane z działalnością rzeczoznawców do spraw sanitarnohigienicznych.

30 Stosownie do treści § 4 omawianego rozporządzenia, do pośrednich kosztów wykonania badań laboratoryjnych oraz innych czynności zalicza się koszty działalności stacji sanitarno-epidemiologicznych poniesione w związku z wykonaniem konkretnego badania laboratoryjnego oraz innej czynności, obejmujące:

31 1) średnie wynagrodzenie pracowników administracji i obsługi wraz z pochodnymi od wynagrodzenia;

32 2) koszty usług pocztowych, telekomunikacyjnych i pralniczych;

33 3) koszty zużytej energii elektrycznej, wody i gazu;

34 4) koszty zakupu, zużycia i konserwacji aparatury i sprzętu laboratoryjnego;

35 5) koszty transportu.

36 Sumę należnych kosztów oblicza się doliczając koszty pośrednie do wysokości kosztów bezpośrednich (§ 5 rozporządzenia).

37 Zaskarżona decyzja dotyczy ustalenia opłaty w wysokości [...] zł składającej się z kosztów bezpośrednich wynoszących [...] zł oraz kosztów pośrednich w kwocie [...]zł.

38 W świetle akt sprawy strona skarżąca nie kwestionuje ani wysokości opłaty, ani sposobu jej wyliczenia.

39 Z tych też względów skarga podlegała oddaleniu na mocy art. 151 p.p.s.a.