Wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 24 kwietnia 2008 r., III SA/Lu 44/08

wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 24 kwietnia 2008 r., III SA/Lu 44/08

Sentencja

1 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Zdzisław Sadurski (sprawozdawca), Sędziowie Sędzia NSA Jerzy Marcinowski,, Sędzia WSA Jadwiga Pastusiak, Protokolant Asystent sędziego Jowita Dudek, po rozpoznaniu w Wydziale III na rozprawie w dniu 24 kwietnia 2008 r. sprawy ze skargi D.G. na decyzję Wojewody z dnia [...] grudnia 2007 r. nr [...] w przedmiocie przyznania prawa do stypendium w okresie odbywania przygotowania zawodowego w miejscu pracy uchyla zaskarżoną decyzję.

Uzasadnienie

2 Wojewoda, decyzją z dnia [...] grudnia 2007 r., znak: [...], wydaną na podstawie art. 138 par. 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (tj. Dz. U. z 2000 r., Nr 98, poz. 1071 ze zm.) oraz art. 53 ust. 6 ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (Dz. U. Nr 99, poz. 1001 ze zm.), po rozpatrzeniu odwołania D. G. od decyzji wydanej z upoważnienia Starosty z dnia [...] października 2007 r. znak: I[...] Nr [...]orzekającej o przyznaniu D. G. prawa do stypendium w wysokości [...]zł miesięcznie w okresie odbywania przygotowywania zawodowego w miejscu pracy, od dnia [...]września 2007 r., utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy.

3 W uzasadnieniu wskazano, iż na podstawie akt sprawy zostało ustalone, że w dniu [...]września 2007 r. skarżący został skierowany przez Powiatowy Urząd Pracy w O. do odbycia przygotowania zawodowego w miejscu pracy na stanowisku [...] w Publicznym Gimnazjum w K. w okresie od dnia [...]września 2007 r. do dnia [...]marca 2008 r.

4 Na podstawie art. 53 ust. 6 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy, decyzją z dnia [...] października 2007 r. przyznano D. G. stypendium w wysokości [...]zł.

5 Od wskazanej decyzji skarżący wniósł odwołanie, w którym zarzucił naruszenie przepisów ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy i żądał jej uchylenia. W odwołaniu skarżący wskazał, iż Urząd Pracy w O. nie dokonał zwrotu kosztów przejazdu z miejsca zamieszkania do miejsca odbywania przygotowania zawodowego oraz nie wskazał przyczyn odmowy refundacji. D. G. podniósł również, iż nie został poinformowany przez Urząd Pracy w zakresie zwrotu kosztów podróży, ubrania roboczego i innych okoliczności związanych z odbywaniem przygotowywania zawodowego.

6 Organ odwoławczy rozpoznając odwołanie wskazał, iż zgodnie z zasadą dwuinstancyjności ma obowiązek ponownie rozpatrzyć i rozstrzygnąć sprawę rozstrzygniętą decyzją organu I instancji. Decyzja administracyjna o przyznaniu prawa do stypendium nie ma charakteru decyzji uznaniowej, przepisy wskazanej ustawy ściśle precyzują przesłanki, od spełnienia których uzależniona jest możliwość uzyskania tego uprawnienia.

7 Ustosunkowując się do zarzutów odwołania, organ odwoławczy wskazał iż możliwość dokonania zwrotu kosztów przejazdu z miejsca zamieszkania bezrobotnego do miejsca odbywania przygotowywania zawodowego przewidziana została w art. 45 - ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy. Zgodnie ze wskazanym przepisem – starosta może dokonywać z Funduszu Pracy przez okres 12 miesięcy zwrotu kosztów przejazdu z miejsca zamieszkania do miejsca zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej, odbywania u pracodawcy stażu, przygotowania zawodowego w miejscu pracy, szkolenia lub odbywania zajęć z zakresu poradnictwa zawodowego osobie, która spełnia łącznie warunki określone w tym przepisie. Art. 45 wskazanej ustawy, jest przepisem fakultatywnym i jego zastosowanie oraz zakres refundacji zależy od uznania starosty. Dla zwrotu kosztów przejazdu z miejsca zamieszkania do miejsca m.i. odbywania przygotowywania zawodowego nie został przewidziany wymóg wydania decyzji administracyjnej. Zwrot kosztów może odbyć się więc na podstawie umowy cywilnoprawnej lub jako czynność materialno-techniczna, po złożeniu przez bezrobotnego odpowiedniego wniosku, jego zaakceptowaniu przez starostę i następnie wykazaniu przez zainteresowanego w każdym miesiącu faktycznie poniesionych kosztów.

8 Na powyższą decyzję strona złożyła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w L., wnosząc o jej uchylenie jako niezgodnej z prawem. Skarżący zarzucił naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy oraz naruszenie przepisów prawa materialnego.

9 W uzasadnieniu skarżący wskazał iż nie został pouczony o zwrocie kosztów przejazdu z miejsca zamieszkania do miejsca odbywania u pracodawcy przygotowania zawodowego w miejscu pracy oraz o przysługującej mu odzieży roboczej i ochronnej w związku z wykonywaniem przygotowywania zawodowego.

10 W odpowiedzi na skargę organ podtrzymał swoje stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji oraz ustosunkował się do podniesionej skardze kwestii odzieży roboczej wskazując, iż sprawy dotyczące odzieży roboczej należą do zadań i kompetencji pracodawcy, wskazując na treść rozporządzenia Ministra Gospodarki i Pracy z dnia 24 sierpnia 2004 r. w sprawie szczegółowych warunków odbywania stażu oraz przygotowania zawodowego w miejscu pracy.

11 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie, zważył co następuje:

12 Przedmiotem badania w niniejszej sprawie jest decyzja z dnia [...] grudnia 2007 r., nr [...], wydana z upoważnienia Wojewody, która utrzymuje w mocy decyzję organu I instancji w przedmiocie przyznania D.G. prawa do stypendium w wysokości [...]zł miesięcznie w okresie odbywania przygotowania zawodowego w miejscu pracy.

13 Dokonując kontroli wskazanej decyzji należy stwierdzić, iż została ona wydana z naruszeniem przepisów postępowania, w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy.

14 Zauważyć należy, iż w toku postępowania administracyjnego organy administracji publicznej stoją na straży praworządności i podejmują wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli. Z zasady tej wyrażonej w art. 7 kpa wyprowadzić można obowiązek organów do samokontroli przestrzegania prawa. Organy zobowiązane są z urzędu działać na podstawie prawa, podejmując jakąkolwiek czynność procesową zobowiązane są zbadać jej zgodność z prawem.

15 Ponadto należy zwrócić uwagę na treść art. 9 kpa, który stanowi, że organy administracji obowiązane są do należytego i wyczerpującego informowania stron o okolicznościach faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenia praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania administracyjnego. Organy te czuwają nad tym, aby strony i inne osoby uczestniczące w postępowaniu nie poniosły szkody z powodu nieznajomosci prawa i w tym celu udzielają im niezbędnych wyjaśnień i wskazówek.

16 Mając na uwadze wskazane powyżej zasady ogólne postępowania administracyjnego, podnieść należy, że organy powinny w każdej indywidualnej sprawie informować uczestników postępowania o przysługujących im prawach. W szczególności w sprawach z zakresu zatrudnienia i bezrobocia, gdzie stroną postępowania są osoby bezrobotne, organy winny stworzyć taką sytuacje aby osoby te były właściwie i w pełni informowane o przysługujących im uprawnieniach w danej sytuacji, tak np. jak w niniejszej sprawie D. G. powinien zostać poinformowany, iż w sytuacji odbywania przygotowania zawodowego poza miejscem zamieszkania przysługuje mu zwrot kosztów, oraz jakie wymagania musi spełnić aby uzyskać zwrot tych kosztów.

17 W przedmiotowej sprawie organ nie udzielił takiej informacji skarżącemu, co prawda w aktach sprawy znajduje się "oświadczenie bezrobotnego skierowanego do odbycia przygotowania zawodowego w miejscu pracy" gdzie skarżący oświadczył, iż zapoznał się z treścią zarówno ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy, jak i rozporządzenia Ministra Gospodarki i Pracy w sprawie szczegółowych warunków odbywania stażu oraz przygotowania zawodowego w miejscu pracy. Stwierdzić jednak należy, iż jest mało prawdopodobne że skarżący w trakcie jednorazowej wizyty w urzędzie pracy jest w stanie zapoznać się z treścią obszernej ustawy. Zdaniem sądu, organ mając na uwadze m.i. treść zasady ogólnej -pogłębiania zaufania obywateli do organów Państwa- wyrażonej w art. 8 kpa, powinien dokładnie wyjaśnić i przedstawić przysługujące bezrobotnemu uprawnienia.

18 D. G. po wydaniu decyzji przez organ I instancji nie kwestionował jej, złożył pismo datowane na [...] października 2007 r., zatytułowane "odwołanie". Jednak zawarł tam żądania, które nie dotyczyły przedmiotu decyzji. W piśmie tym domagał się rozpatrzenia nowych okoliczności tj. zwrotu kosztów przejazdu z miejsca zamieszkania do miejsca odbywania przygotowania zawodowego, których decyzja organu I instancji nie rozstrzygała. Wobec czego organ odwoławczy winien, przed rozstrzygnięciem sprawy, wezwać skarżącego do sprecyzowania treści pisma. Organ powinien zwrócić się do D. G. z pytaniem czy faktycznie zaskarża on decyzje organu I instancji dotyczącą przyznania prawa do stypendium, czy też składa wniosek w innej sprawie. Z treści pisma wynika wprost iż skarżący domaga się zwrotu kosztów przejazdu, wobec czego organ II instancji niepotrzebnie wydał decyzje z dnia [...] grudnia 2007 r.

19 Należy także zauważyć iż w całym kodeksie postępowania administracyjnego pojawia się zasada braku sformalizowania tegoż postępowania /zasada ograniczonego formalizmu/. Strona nie ma obowiązku znać prawa, nie musi prawidłowo nazywać składanych przez siebie w trakcie postępowania pism. Przy ocenie skierowanego do organu pisma główną rolę odgrywa treść tego pismo a nie jego nazwa. Oceniając takie pismo należy przede wszystkim brać pod uwagę jego treść a nie kierować się formą zewnętrzną np tytułem. Ciężar kwalifikacji prawnej pisma zawsze spoczywa na adresacie pisma, czyli na organie. W przedmiotowej sprawie organ, jak wskazano powyżej, powinien wezwać stronę do złożenia wyjaśnień, które były niezbędne do prawidłowego rozpoznania sprawy.

20 Mając na uwadze powyższe oraz na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) należało orzec jak sentencji.