Wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 13 listopada 2008 r., III SA/Lu 292/08

wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 13 listopada 2008 r., III SA/Lu 292/08

Sentencja

1 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jerzy Drwal (sprawozdawca), Sędziowie Sędzia NSA Jerzy Marcinowski,, Sędzia WSA Jadwiga Pastusiak, Protokolant Starszy inspektor Ewa Lachowska, po rozpoznaniu w Wydziale III na rozprawie w dniu 13 listopada 2008 r. sprawy ze skargi W.C. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] marca 2008 r. nr [...] w przedmiocie cofnięcia uprawnień do kierowania pojazdami silnikowymi kat. B oddala skargę.

Uzasadnienie

2 Zaskarżoną decyzją z dnia [...] marca 2008r. (Nr [...]), wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a oraz art. 140 ust. 1 pkt 4 lit. b/ ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. – Prawo o ruchu drogowym ( Dz. U. z 2005 r. Nr 108, poz.908 ze zm.), Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy decyzję Prezydenta Miasta z dnia [...] lutego 2008 r. przedmiocie cofnięcia W. C. uprawnienia do kierowania pojazdami silnikowymi kategorii [...] (wydanego w dniu [...] grudnia 2000 r.).

3 W uzasadnieniu Kolegium podniosło, że organowi I instancji przekazane zostało – w trybie art. 6 c ust. 7 ustawy z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych - zawiadomienie Miejskiego Zespołu do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności z dnia [...] października 2002 r., zawierające wykaz osób niepełnosprawnych, posiadających prawo jazdy, które w okresie od 26 czerwca do 30 września 2002 r. uzyskały orzeczenie o stopniu niepełnosprawności. W. C. figurował w tym wykazie. W tych okolicznościach, na mocy art. 122 ust. 1 pkt 4 i pkt 5 ustawy – Prawo o ruchu drogowym, decyzją z dnia [...] października 2002 r. organ skierował W. C. na badania lekarskie, wyznaczając termin dokonania badań do dnia [...] listopada 2002 r. Kolegium wskazało, że W. C. nie poddał się tym badaniom i nie przedłożył orzeczenia ilustrującego wyniki tych badań. Wyjaśniło również, iż W. C. przedstawił w lutym 2004 r. kserokopię orzeczenia lekarskiego z nieczytelną pieczęcią lekarza. Pomimo wezwania organu nie dostarczył jednak oryginału tego orzeczenia. Tym samym nie wykonał nałożonego na niego obowiązku poddania się badaniom lekarskim.

4 Wobec tego organ I instancji stosownie do art. 140 ust. 1 pkt 4 lit. b/ ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. – Prawo o ruchu drogowym, zasadnie orzekł o cofnięciu uprawnienia do kierowania pojazdem silnikowym, bowiem zgodnie z tym przepisem, wydaje się decyzję o cofnięciu uprawnienia do kierowania pojazdem silnikowym w razie niepoddania się badaniu lekarskiemu w trybie określonym w art. 122 ust. 1 pkt 3 – 5 tejże ustawy.

5 Kolegium wyjaśniło również, że decyzja w przedmiocie cofnięcia uprawnień do kierowania pojazdami jest decyzją o charakterze związanym. Skoro W. C. został skierowany na badania lekarskie i mimo to nie poddał się tym badaniom, to organ I instancji miał obowiązek wydać decyzję o cofnięciu uprawnień do kierowania pojazdami silnikowymi.

6 Kolegium zaznaczyło, że w obrocie prawnym nadal funkcjonuje decyzja Prezydenta Miasta z dnia [...] października 2002 r. (sprostowana postanowieniem z dnia [...] sierpnia 2004 r.) w przedmiocie skierowania W. C. na badania lekarskie. Decyzja powyższa stała się ostateczna, gdyż strona nie wniosła od niej odwołania. Argumentowało dalej, że w toku kontroli sądowej Wojewódzki Sąd Administracyjny w L. prawomocnym wyrokiem z dnia 29 września 2005 r. sygn. akt III SA/Lu 284/05 oddalił skargę na decyzję Kolegium z dnia 21 stycznia 2005 r. odmawiającą stwierdzenia nieważności decyzji w przedmiocie skierowania W. C. na badania lekarskie.

7 Kolegium stwierdziło, iż w trakcie kontroli instancyjnej, własną decyzją z dnia [...] czerwca 2007 r. utrzymało w mocy decyzję Prezydent Miasta z dnia [...] grudnia 2006 r. odmawiającą uchylenia - w wyniku wznowienia postępowania administracyjnego - decyzji z dnia [...] października 2002 r. w przedmiocie skierowania strony na badania lekarskie.

8 Odnosząc się do zarzutów sformułowanych w odwołaniu od decyzji cofającej uprawnienia do kierowania pojazdami silnikowymi, Kolegium wyjaśniło, iż organ I instancji prawidłowo zastosował przepis art. 140 ust. 1 pkt 4 lit. b/ ustawy – Prawo o ruchu drogowym w brzmieniu obowiązującym w dacie wydania decyzji, to jest w dniu [...] lutego 2008 r. Za niezasadny uznało natomiast wniosek strony, że organ powinien wziąć pod uwagę stan prawny obowiązujący w dniu [...] października 2002 r. kiedy wydano decyzję kierującą na badania lekarskie, obowiązującą w dalszym ciągu i wywołującą skutki prawne.

9 Z akt sprawy wynika, że postanowieniem z dnia [...] czerwca 2008 r. Kolegium, działając w trybie art. 111 § 1 k.p.a. odmówiło uzupełnienia omawianej decyzji ( postanowienie to doręczono pełnomocnikowi strony w dniu 13 czerwca 2008 r.)

10 W skardze sądowej pełnomocnik W. C. zarzucił, że decyzja Kolegium została wydana z naruszeniem przepisów - art. art. 6, 7, 8, 9 , 11, 12 § 1, 77 k.p.a. oraz art. 140 ust. 1 pkt 4 lit. b/ ustawy – Prawo o ruchu drogowym w brzmieniu tego przepisu z dnia 24 października 2002 r., wyraźnie odwołującego się do treści art. 122 ust. 1 pkt 3 i 4 tejże ustawy.

11 W uzasadnieniu skargi pełnomocnik podniósł między innymi, że organ rozstrzygnął sprawę jednostronnie, obciążając stronę konsekwencjami własnych wadliwych rozstrzygnięć, przy braku ustaleń, czy stan niepełnosprawności strony był tożsamy z istnieniem przeciwwskazań do prowadzenia pojazdów. Argumentował, iż strony nie można obwiniać, że nie spełniła wymogu poddania się badaniom lekarskim, skoro nie było podstawy prawnej do nałożenia na nią takiego obowiązku.

12 W odpowiedzi na skargę Kolegium wnosiło o jej oddalenie.

13 Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje.

14 Skarga nie jest zasadna. Z uwagi na charakter prowadzonego przez strony sporu należy przypomnieć, że w dacie wydania zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji przepis art. 140 ust. 1 pkt 4 lit. b/ ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. – Prawo o ruchu drogowym (j.t. Dz. U. z 2005 r. Nr 108, poz. 908 ze zm. ) przewidywał : "Decyzję o cofnięciu uprawnienia do kierowania pojazdem silnikowym wydaje starosta w razie niepoddania się badaniu lekarskiemu w trybie określonym w art. 122 ust. 1 pkt 3 – 5". Przepis ten uzyskał takie brzmienie z dniem 17 stycznia 2003 r. na mocy art. 1 ustawy z dnia 23 listopada 2002 r. o zmianie ustawy – Prawo o ruchu drogowym oraz o zmianie ustawy o zmianie ustawy – Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. z 2002 r. Nr 216, poz. 1825). Ustawa nowelizująca ustawę – Prawo o ruchu drogowym nie wprowadzała przepisów przejściowych.

15 W dacie zaś wydania decyzji o skierowaniu strony na badanie lekarskie (w dniu [...] października 2002r.) powołany przepis stanowił: "Decyzję o cofnięciu uprawnienia do kierowania pojazdem silnikowym wydaje starosta w razie niepoddania się badaniu lekarskiemu w trybie określonym w art. 122 ust. 1 pkt 3 lub 4" .

16 W myśl art. 122 ust. 1 ustawy – Prawo o ruchu drogowym, badaniu lekarskiemu przeprowadzanemu w celu stwierdzenia istnienia lub braku przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdem podlega:

17 1/ osoba ubiegająca się o wydanie prawa jazdy;

18 2/ osoba ubiegająca się o przywrócenie uprawnienia do kierowania pojazdem cofniętego ze względu na stan zdrowia;

19 3/ kierujący pojazdem skierowany przez organ kontroli ruchu drogowego, jeżeli :

20 a) uczestniczył w wypadku drogowym, w następstwie którego jest śmierć innej osoby lub ciężki uszczerbek na zdrowiu,

21 b) kierował pojazdem w stanie nietrzeźwości lub po użyciu środka działającego podobnie do alkoholu,

22 4/ kierujący pojazdem skierowany decyzją starosty w przypadkach nasuwających zastrzeżenia co do stanu zdrowia;

23 5/ osoba niepełnosprawna posiadająca prawo jazdy lub pozwolenie do kierowania tramwajem, skierowana decyzją starosty na podstawie zawiadomienia powiatowego lub wojewódzkiego zespołu do spraw orzekania o stopniu niepełnosprawności;

24 6) kandydat na instruktora lub egzaminatora osób ubiegających się o uprawnienia do kierowania pojazdami.

25 Z akt sprawy wynikało, że W. C. nie poddał się badaniom lekarskim wbrew nakazowi określonemu w decyzji organu z dnia [...] października 2002 r. (nakaz ten wydano w oparciu o art. 122 ust. 1 pkt 5 ustawy – Prawo o ruchu drogowym, co wynika z treści tej decyzji w brzmieniu ustalonym po sprostowaniu omyłki pisarskiej w dniu 31 sierpnia 2004 r.), przedstawił natomiast w lutym 2004 r. kserokopię orzeczenia lekarskiego z nieczytelną pieczęcią lekarza i pomimo wezwania organu nie dostarczył oryginału tego orzeczenia. Tym samym nie wykonał nałożonego na niego obowiązku poddania się badaniom lekarskimi i dlatego w dniu [...] maja 2005 r. wszczęto z urzędu postępowanie w sprawie cofnięcia mu uprawnienia do kierowania pojazdami silnikowymi.

26 W dacie wydania zaskarżonej decyzji obowiązywał przedmiotowy nakaz. Prawomocnym wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w L. z dnia 29 września 2005 r. sygn. akt III SA/Lu 284/05 oddalona została skarga na decyzję Kolegium z dnia [...] stycznia 2005 r. odmawiającą stwierdzenia nieważności decyzji zawierającej ten nakaz. Poza tym w trakcie kontroli instancyjnej, własną decyzją z dnia [...] czerwca 2007 r. Kolegium utrzymało w mocy decyzję Prezydenta Miasta z dnia [...] grudnia 2006 r., odmawiającą uchylenia - w wyniku wznowienia postępowania administracyjnego - decyzji z dnia [...] października 2002 r. w przedmiocie skierowania strony na badania lekarskie.

27 Zdaniem Sądu, w tych okolicznościach Kolegium prawidłowo przyjęło, że skarżący nie wywiązał się z obowiązku poddania się badaniom lekarskim i stosownie do dyspozycji art. 140 ust. 1 pkt 4 lit. b/ ustawy – Prawo o ruchu drogowym, słusznie zaakceptowało rozstrzygnięcie Prezydenta Miasta o cofnięciu skarżącemu uprawnienia do kierowania pojazdami silnikowymi.

28 Nieusprawiedliwione są zarzuty i wnioski skargi zmierzające do wykazania, że podstawę rozstrzygnięcia powinien stanowić art. 140 ust. 1 pkt 4 lit. b/ ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. – Prawo o ruchu drogowym, w brzmieniu obowiązującym w dniu 24 października 2002 r., kiedy to skarżącego zobowiązano do poddania się badaniom lekarskim i kiedy – jak wywodzi skarżący – nie można było na podstawie tego przepisu wydać decyzji o cofnięciu uprawnienia do kierowania pojazdami. Jak wcześniej wykazano ustawa nowelizująca ustawę – Prawo o ruchu drogowym nie wprowadzała przepisów przejściowych. W tym stanie rzeczy brak jest normatywnej podstawy do formułowania wniosku o konieczności zastosowania przepisu w wersji uprzednio obowiązującej.

29 W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego oraz wojewódzkich sądów administracyjnych ugruntowany jest pogląd, że organ administracji publicznej orzeka na podstawie przepisów obowiązujących w dacie podejmowania rozstrzygnięcia.

30 W wyroku z dnia 16 maja 2007 r. sygn. akt I OSK 1080/06 Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że z obowiązującej konstytucyjnej zasady praworządności wynika, że w postępowaniu administracyjnym organy administracji publicznej obowiązane są stosować przepisy obowiązujące w dniu wydania decyzji do stanu faktycznego obowiązującego w dniu wydania decyzji, a od tej reguły mogą zostać wprowadzone odstępstwa przepisami przejściowymi (publ. LEX Nr 342503).

31 Skład orzekający WSA w L. podziela w całości powyższe stanowisko Naczelnego Sądu Administracyjnego, podobnie zresztą, jak i tezę zamieszczoną w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 2 sierpnia 2007 r. (sygn. akt IV SA/Wa 843/07), że zasada legalizmu wymaga, aby organ administracyjny orzekający w sprawie generalnie stosował prawo w brzmieniu obowiązującym na dzień orzekania, o ile z przepisów szczególnych nie wynika zasada odwoływania się do regulacji wcześniejszych ((publ. LEX Nr 364657).

32 W ocenie Sądu, nie doszło również do naruszenia przepisów procesowych Kodeksu postępowania administracyjnego (art. art. 6, 7, 8, 9 , 11, 12 § 1, 77 k.p.a.) wymienionych w skardze. Kolegium nie uchybiło zasadzie praworządności, w toku przeprowadzonego postępowania dokładnie wyjaśniło stan faktyczny (stosownie do dyspozycji wynikającej z treści art. 7 oraz art. 77 § 1 k.p.a.), wskazało wyraźnie jakie motywy legły u podstaw zaskarżonej decyzji. Poza tym przed wydaniem decyzji pismem z dnia [...] marca 2008 r. Kolegium poinformowało skarżącego o możliwości zapoznania się z aktami sprawy oraz prawie do składania dodatkowych uwag.

33 Z samego zaś faktu, że stronę pozbawiono uprawnień do kierowania pojazdami nie można skutecznie wywodzić, że przeprowadzone postępowanie godziło w zasadę pogłębiania zaufania obywateli do organów Państwa.

34 Na marginesie powyższych uwag należy zaznaczyć, że w rozpoznawanej sprawie przedmiotem kontroli sądowej była decyzja o cofnięciu uprawnienia do kierowania pojazdami, a nie decyzja kierująca skarżącego na badania lekarskie. Wobec tego Sąd nie zajmował się kwestią legalności tej ostatniej decyzji. W tych okolicznościach bez znaczenia był generalny zarzut, że brak było podstawy prawnej do nałożenia na skarżącego obowiązku poddania się badaniom lekarskim oraz formułowane w tym zakresie wnioski i oceny zamieszczone w uzasadnieniu skargi.

35 W świetle wyżej przedstawionych rozważań pozbawiona usprawiedliwionych podstaw skarga podlegała oddaleniu na mocy art. 151 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.