Postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 19 marca 2014 r., I SA/Łd 1460/13

postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 19 marca 2014 r., I SA/Łd 1460/13

Sentencja

1 Dnia 19 marca 2014 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział I w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Teresa Rutkowska, Sędziowie Sędzia WSA Ewa Alberciak (spr.), Sędzia WSA Małgorzata Łuczyńska, , Protokolant specjalista Agnieszka Kowalik, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 6 marca 2014 roku sprawy ze skargi G. O. o wznowienie postępowania sądowego zakończonego prawomocnym wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 20 grudnia 2012r. sygn. akt I SA/Łd 589/12 w sprawie ze skargi G. O. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie określenia za marzec 2002r. nadwyżki podatku należnego nad naliczonym do wpłaty postanawia: odrzucić skargę o wznowienie postępowania sądowego

Uzasadnienie

2 W dniu 13 grudnia 2013r. pełnomocnik G. O. wniósł skargę o wznowienie postępowania zakończonego prawomocnym wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 20 grudnia 2012r., sygn. akt I SA/Łd 589/12. Powyższa skarga została wniesiona na podstawie art. 270, art. 272 § 1 i 2 oraz art. 275 zdanie drugie ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz.U. z 2012r., poz. 270 ze zm.) – dalej p.p.s.a.

3 W uzasadnieniu skargi o wznowienie postępowania pełnomocnik skarżącego wskazał, że wyrokiem z dnia 8 października 2013r., sygn. akt SK 40/12 - ogłoszonym w Dzienniku Ustaw z dnia 13 listopada 2013r. pod poz. 1313 - Trybunał Konstytucyjny orzekł o niezgodności art. 70 § 6 Ordynacji podatkowej (w brzmieniu obowiązującym od dnia 1 stycznia 1998r. do dnia 31 grudnia 2002r.) z art. 64 ust. 2 Konstytucji RP. Orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego mają moc powszechnie obowiązującą i są ostateczne (art. 190 ust. 1 Konstytucji). Mają także charakter prawotwórczy - co oznacza, że przepis, którego niezgodność z Konstytucją stwierdził Trybunał, traci moc obowiązującą w zakresie stwierdzonej niezgodności. Zdaniem pełnomocnika w uzasadnieniu wyroku Trybunał Konstytucyjny wskazał te same zastrzeżenia konstytucyjne do art. 70 § 8 Ordynacji podatkowej, które przesądziły o niezgodności art. 70 § 6 Ordynacji podatkowej z art. 64 ust. 2 Konstytucji. W tej sytuacji, chociaż stwierdzona niekonstytucyjność dotyczy art. 70 § 6 Ordynacji podatkowej w brzmieniu obowiązującym od dnia 1 stycznia 1998 r. do dnia 31 grudnia 2002r., to jednak należy przyjąć, że analogiczna treść tego przepisu w obecnie obowiązującym art. 70 § 8 Ordynacji podatkowej powoduje również niekonstytucyjność wtórną tego drugiego przepisu prawa podatkowego.

4 W związku z powyższym, zdaniem pełnomocnika skarżącego wniosek o wznowienie postępowania jest uzasadniony i na podstawie art. 281 zdanie drugie p.p.s.a. wniósł o rozpoznanie przedmiotowej sprawy. Jednocześnie wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. już przy badaniu dopuszczalności wznowienia postępowania oraz zasądzenie kosztów postępowania.

5 W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej w Ł. wniósł o odrzucenie skargi o wznowienie postępowania lub ewentualnie jej oddalenie.

6 Zdaniem Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. skarga winna być odrzucona, ponieważ w przedmiotowej sprawie nie ma zastosowania wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 8 października 2013r., sygn. akt SK 40/12. W powołanym wyroku Trybunał stwierdził, że art. 70 § 6 Ordynacji podatkowej, w brzmieniu obowiązującym od 1 stycznia 1998 r. do 31 grudnia 2002r., (którego obecnym odpowiednikiem jest art. 70 § 8 tej ustawy), jest niezgodny z art. 64 ust. 2 Konstytucji RP, ponieważ różnicuje w istotny sposób zakres czasowy odpowiedzialności podatników w zależności od arbitralnego i przypadkowego kryterium, tj. posiadania lub nieposiadania składników majątkowych pozwalających na ustanowienie zabezpieczenia w formie hipoteki przymusowej. Trybunał podkreślił, że choć zakwestionowany przepis od dnia 1 stycznia 2003r. nie ma już zastosowania do nowych należności podatkowych, z uwagi na utratę mocy obowiązującej, zawarta w nim norma prawna została powtórzona i rozszerzona (o zastaw skarbowy) w art. 70 § 8 ww. ustawy. Pomimo, że ten ostatni przepis nie był formalnie przedmiotem orzekania Trybunał uznał, że w sposób oczywisty mają do niego zastosowanie te same zastrzeżenia konstytucyjne, które zostały podniesione w wyroku z dnia 8 października 2013 r., sygn. akt SK 40/12. Z punktu widzenia Konstytucji nie jest, w ocenie Trybunału, dozwolone ani uzależnianie terminu przedawnienia zobowiązań podatkowych od tego, w jaki sposób zostały one zabezpieczone, ani dopuszczenie do sytuacji, w której zobowiązania tak wyodrębnionej kategorii podatników nigdy się nie przedawniają. Uzasadnia to, zdaniem Trybunału, konieczność podjęcia przez ustawodawcę w ramach realizacji przedmiotowego wyroku pilnych działań zmierzających do wyeliminowania z systemu prawnego ww. przepisu.

7 Zdaniem Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. okoliczność, że treść aktualnie obowiązującego art. 70 § 8 Ordynacji podatkowej jest niemal identyczna z treścią art. 70 § 6 tej ustawy, w brzmieniu obowiązującym w okresie od 1 stycznia 1998 r. do 31 grudnia 2002 r., nie oznacza, że niekonstytucyjność jednego z nich (tj. art. 70 § 6) powoduje, że wadą tą obarczony jest także ten drugi przepis (tj. art. 70 § 8). W toku postępowania prowadzonego przed Trybunałem Konstytucyjnym ustalone zostało jednoznacznie, które brzmienie przepisu art. 70 § 6 Ordynacji podatkowej ma podlegać ocenie Trybunału. Zgodnie z art. 79 ust. 1 Konstytucji (por. także art. 47 ust. 1 pkt 1 ustawy o Trybunale Konstytucyjnym) przedmiotem zaskarżenia skargą konstytucyjną mogą być wyłącznie te przepisy, które były podstawą wydania ostatecznego rozstrzygnięcia w sprawie skarżącej, a contrario wyłączone spod kognicji Trybunału Konstytucyjnego są te ich wersje (wcześniejsze i późniejsze), które nie miały bezpośrednio wpływu na sytuację skarżącej ukształtowaną ostatecznym orzeczeniem w jej indywidualnej sprawie. Trybunał Konstytucyjny ustalił, że podstawą wyroku NSA z 19 maja 2010 r., sygn. akt II FSK 5/09 zapadłego w sprawie będącej przedmiotem badania był m.in. art. 70 § 6 - w brzmieniu obowiązującym od 1 stycznia 1998 r. do 31 grudnia 2002 r., tj. od wejścia w życie nowelizacji Ordynacji podatkowej z 2002r. Ustalone ramy czasowe wyznaczają granice dopuszczalnego rozpoznania przedmiotowej sprawy przez Trybunał Konstytucyjny. Na stronie 12 uzasadnienia wyroku Trybunał wskazał jedynie na marginesie, że w obecnym stanie prawnym odpowiednikiem art. 70 § 6 Ordynacji podatkowej (który zawiera zupełnie inne treści) jest art. 70 § 8 tej ustawy, który w ocenie organu ma o wiele szerszy zakres, ponieważ przewiduje brak przedawnienia także w wypadku należności zabezpieczonych zastawem skarbowym.

8 Zdaniem organu, wyrok Trybunału, który został podjęty w innym stanie faktycznym i prawnym nie może mieć zastosowania w przedmiotowej sprawie. W pkt 5.2 wyroku Trybunał wskazał, że "z punktu widzenia Konstytucji, podczas kontroli podatkowej nie jest dozwolone ani uzależnianie terminu przedawnienia zobowiązań podatkowych od tego, w jaki sposób zostały one zabezpieczone, ani dopuszczenie do sytuacji, w której zobowiązania tak wyodrębnionej kategorii podatników nigdy się nie przedawniają." Ponadto organ zauważył, że w wyroku z dnia 30 października 2013 r., sygn. akt I FSK/1667/12, dotyczącym rozliczenia z tytułu podatku od towarów i usług za poszczególne miesiące 2006r. Naczelny Sąd Administracyjny - odnosząc się do wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 8 października 2013 r., sygn. akt SK 40/12 - uznał, że "cytowane orzeczenie dotyczy przepisu obowiązującego do końca 2002 r., tj. art. 70 § 6 Ordynacji podatkowej i nie ma zastosowania w tej sprawie, tj. art. 70 § 8 Ordynacji podatkowej. Poza tym orzeczenie to zostało opublikowane w Dzienniku Ustaw z dnia 13 listopada 2013 r. i tego dnia weszło w życie, tj. po wydaniu wyroku w rozpatrywanej sprawie. Poza tym w uzasadnieniu wyroku Trybunał Konstytucyjny na stronie 41-42 wskazano na ograniczone zastosowanie ww. wyroku".

9 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje:

10 Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę administracji publicznej. Kontrola, o której mowa w § 1 sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej (§ 2 art. 1 tej ustawy).

11 Stosownie do treści art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - dalej p.p.s.a. (tj. Dz.U. 2012.270) - sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie.

12 Wskazać też należy, że zgodnie z przepisem art. 168 § 1 p.p.s.a., orzeczenie sądu staje się prawomocne, jeżeli nie przysługuje co do niego środek odwoławczy. Takie orzeczenie wiąże nie tylko strony i sąd, który je wydał, lecz również inne sądy i organy państwowe, a w wypadkach w ustawie przewidzianych także inne osoby (art. 170 p.p.s.a.). Istnieje jednak możliwość wzruszenia takiego prawomocnego orzeczenia, gdy będą zachodziły określone podstawy w ramach instytucji wznowienia postępowania. Wznowienie postępowania sądowoadministracyjnego jest instytucją wyjątkową. Owa wyjątkowość wyraża się w tym, że wymieniona instytucja przysługuje od ściśle określonych orzeczeń (prawomocnych, kończących postępowanie) i na ściśle określonych podstawach. Według poglądów doktryny wyjątkowość tej instytucji ma zapewnić racjonalną stabilność merytorycznego orzeczenia (K. Sobieralski, Wznowienie postępowania sądowoadministracyjnego, Kraków 2003, s. 49–50).

13 Instytucja ta polega na ponownym rozpoznaniu i rozstrzygnięciu sprawy zakończonej prawomocnym orzeczeniem w przypadku zajścia ustawowych przyczyn wznowienia (por. J.P.Tarno, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Komentarz, Warszawa 2010, s. 617).

14 Wznowienie postępowania sądowoadministracyjnego stanowi więc podstawową instytucję (środek) obalania prawomocnych orzeczeń NSA i WSA umożliwiającą ponowne rozpatrzenie i rozstrzygnięcie sprawy co do jej istoty w celu zagwarantowania prawidłowości - zgodnej z prawem - wydanego w sprawie rozstrzygnięcia (por. B. Adamiak, w: B. Adamiak, J. Borkowski, Postępowanie administracyjne i sądowoadministracyjne, Warszawa 2006, s. 476; K. Sobieralski, Wznowienie postępowania, s. 48-19).

15 Podkreślić należy, że zakres postępowania wznowieniowego, ograniczony jedynie do podstaw nieważności, podstaw restytucyjnych oraz odmiennej w swym charakterze przesłanki określonej w art. 272 § p.p.s.a., jest węższy niż zakres postępowania kasacyjnego i zażaleniowego. W postępowaniu wznowieniowym przedmiotem kontroli jest działanie sądu w trybie zwykłym. Ponadto tryb nadzwyczajny, z uwagi na swoją rangę, służy do sanacji wad o znacznym ciężarze gatunkowym i nie może stanowić podstawy do powielania instytucji trybu zwykłego.

16 Przepisy art. 271-273 zawarte w dziale VII ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi stanowią zamknięty katalog podstaw wznowienia.

17 Z powyższych przepisów wynika, że można żądać wznowienia postępowania:

18 1/ ze względu na przyczyny nieważności (art. 271 p.p.s.a.), jeżeli;

19 a/ w składzie sądu uczestniczyła osoba nieuprawniona albo orzekał sędzia wyłączony z mocy ustawy, a strona przed uprawomocnieniem się orzeczenia nie mogła domagać się wyłączenia (pkt 1);

20 b/ strona nie miała zdolności sądowej lub procesowej albo nie była należycie reprezentowana lub wskutek naruszenia przepisów prawa była pozbawiona możności działania; nie można jednak żądać wznowienia, jeżeli przed uprawomocnieniem się orzeczenia niemożność działania ustała lub brak reprezentacji był podniesiony w drodze zarzutu albo strona potwierdziła dokonane czynności procesowe (pkt 2);

21 2/ ze względu na właściwe przyczyny restytucyjne (art. 273 p.p.s.a.), jeżeli;

22 a/ orzeczenie zostało oparte na dokumencie podrobionym lub przerobionym albo na skazującym wyroku karnym, następnie uchylonym (§ 1 pkt 1),

23 b/ orzeczenie zostało uzyskane za pomocą przestępstwa ( § 1 pkt 2),

24 c/ zostały wykryte takie okoliczności faktyczne lub środki dowodowe, które mogłyby mieć wpływ na wynik sprawy, z których strona nie mogła skorzystać w poprzednim postępowaniu (§ 2),

25 d/ później wykryto prawomocne orzeczenie dotyczącego tej samej sprawy (§ 3),

26 3/ w przypadku, gdy Trybunał Konstytucyjny orzekł o niezgodności aktu normatywnego z Konstytucją, umową międzynarodową lub z ustawą, na podstawie którego zostało wydane orzeczenie (art. 272 § 1 p.p.s.a.),

27 4/ w przypadku, gdy potrzeba wznowienia wynika z rozstrzygnięcia organu międzynarodowego działającego na podstawie umowy międzynarodowej ratyfikowanej przez Rzeczpospolitą Polską (art. 272 § 3 p.p.s.a.).

28 Dodatkowo art. 274 p.p.s.a. wskazuje, że wznowienia można żądać jedynie wówczas, gdy czyn został ustalony prawomocnym wyrokiem skazującym, chyba, że postępowanie karne nie mogło być wszczęte lub, że zostało umorzone z innych przyczyn niż brak dowodów.

29 Od strony formalnej skarga o wznowienie postępowania powinna odpowiadać wymaganiom pisma w postępowaniu sądowym (art. 46 w zw. z art. 276 p.p.s.a.), a ponadto zawierać, stosownie do art. 279 p.p.s.a., oznaczenie zaskarżonego orzeczenia, wskazywać podstawę wznowienia i jej uzasadnienie, okoliczności stwierdzające zachowanie terminu do wniesienia skargi oraz żądanie uchylenia lub zmiany zaskarżonego orzeczenia. Elementy te pozwalają na określenie zakresu i podstaw oraz dopuszczalności wznowienia postępowania.

30 Podanie podstawy wznowienia następuje poprzez powołanie i wyraźne określenie, które z podstaw wymienionych w art. 271 - art. 273 p.p.s.a. uzasadniają wznowienie postępowania w danej sprawie. Natomiast, uzasadnienie podstawy wznowienia winno polegać na dokładnym określeniu zarówno okoliczności wskazujących na istnienie powołanej podstawy wznowienia, jak i (przy przyczynach restytucyjnych) wpływu na rozstrzygnięcie, jaki wywiera istnienie tych okoliczności (zob. H. Knysiak-Molczyk [w:] T. Woś, H. Knysiak-Molczyk, M. Romańska Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2005, s. 677).

31 Wskazanie tych podstaw i ich uzasadnienie jest obowiązkiem wnoszącego skargę o wznowienie, wynikającym z treści art. 279 p.p.s.a. Natomiast zgodnie z art. 280 § 1 p.p.s.a., sąd bada na posiedzeniu niejawnym, czy skarga jest wniesiona w terminie i czy opiera się na ustawowej podstawie wznowienia. Wstępna kontrola, o której stanowi art. 280 § 1 p.p.s.a. nie ogranicza się tylko do sprawdzenia, czy w skardze sformułowano podstawy wznowienia w sposób odpowiadający przepisom art. 271-273 p.p.s.a., ale przede wszystkim do tego, czy z ich uzasadnienia wynika, że podnoszone podstawy zachodzą.

32 Wobec powyższego sąd w pierwszym etapie postępowania, działając na podstawie art. 280 § 1 p.p.s.a., jest zobowiązany zbadać na posiedzeniu niejawnym, czy skarga została wniesiona w terminie i czy opiera się na ustawowej podstawie wznowienia. Brak jednego z tych elementów prowadzi do odrzucenia skargi. Dopiero spełnienie obu tych warunków zobowiązuje sąd do skierowania sprawy na rozprawę, celem jej merytorycznego rozpatrzenia w ramach drugiego etapu postępowania.

33 Badanie, o którym mowa w art. 280, nie jest badaniem zasadności skargi o wznowienie. Celem bowiem tego badania jest stwierdzenie, czy spełnione zostały warunki, które umożliwiają rozpatrzenie samej skargi o wznowienie postępowania. Podstawą tej oceny są w zasadzie twierdzenia zawarte w skardze (por. Andrzej Kabat, Komentarz do art. 280 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi).

34 W rozpoznawanej sprawie pełnomocnik skarżącego wniósł skargę o wznowienie postępowania do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi w dniu 13 grudnia 2013 r. Jako podstawę wznowienia postępowania sądowego - zakończonego prawomocnym wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 20 grudnia 2012 r., sygn. akt I SA/Łd 589/12 oddalającym skargę - wskazał przepis art. 272 § 1 p.p.s.a., powołując się przy tym na wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 8 października 2013 r., sygn. akt SK 40/12, w którym Trybunał orzekł, że art. 70 § 6 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz.U. z 2012 r., poz. 749, 848, 1101, 1342 i 1529 oraz z 2013 r. poz. 1027 i 1036), w brzmieniu obowiązującym od 1 stycznia 1998 r. do 31 grudnia 2002 roku, jest niezgodny z art. 64 ust. 2 Konstytucji. Przypomnieć należy, że przedawnienie zobowiązań podatkowych reguluje art. 70 O.p. Na mocy art. 70 § 1 O.p. zobowiązanie podatkowe przedawnia się z upływem 5 lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym upłynął termin płatności podatku. Z kolei w myśl art. 70 § 8 O.p., w brzmieniu obecnie obowiązującym, nie ulegają przedawnieniu zobowiązania podatkowe zabezpieczone hipoteką lub zastawem skarbowym, jednakże po upływie terminu przedawnienia zobowiązania te mogą być egzekwowane tylko z przedmiotu hipoteki lub zastawu.

35 Zgodnie z art. 272 § 1 p.p.s.a., można żądać wznowienia postępowania również w przypadku, gdy Trybunał Konstytucyjny orzekł o niezgodności aktu normatywnego z Konstytucją, umową międzynarodową lub z ustawą, na podstawie którego zostało wydane orzeczenie. W myśl § 2 art. 272 p.p.s.a. w sytuacji określonej w § 1 skargę o wznowienie postępowania wnosi się w terminie trzech miesięcy od dnia wejścia w życie orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego. Jeżeli w chwili wydania orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego orzeczenie sądowe nie było jeszcze prawomocne na skutek wniesienia środka odwoławczego, który został następnie odrzucony, termin biegnie od dnia doręczenia postanowienia o odrzuceniu.

36 Orzeczenie Trybunału Konstytucyjnego z dnia 8 października 2013 r. zostało opublikowane w Dzienniku Ustaw w dniu 13 listopada 2013 r., poz. 1313 i weszło w życie z dniem 13 listopada 2013 r. Zatem skarga o wznowienie postępowania wniesiona została przez pełnomocnika skarżącego z zachowaniem terminu określonego w art. 272 § 2 p.p.s.a.

37 Skoro pełnomocnik skarżącego oparł skargę na ustawowej podstawie wznowienia oraz zachował termin do wniesienia skargi, o którym mowa w art. 272 § 2 p.p.s.a., sprawa została skierowana do rozstrzygnięcia na rozprawie.

38 Zgodnie z art. 281 p.p.s.a. na rozprawie sąd rozstrzyga przede wszystkim o dopuszczalności wznowienia i odrzuca wniosek, jeżeli brak ustawowej podstawy wznowienia albo termin do wniesienia skargi nie został zachowany. Sąd może jednak po rozważeniu stanu sprawy połączyć badanie dopuszczalności wznowienia z rozpoznaniem sprawy.

39 Komentowany przepis dotyczy badania przyczyn dopuszczalności skargi o wznowienie postępowania na rozprawie. W piśmiennictwie podnosi się, że dopuszczalność skargi określają te same przesłanki, które były badane na posiedzeniu niejawnym, a więc zachowanie terminu do wniesienia skargi oraz oparcie jej na ustawowych podstawach. W odniesieniu do podstaw wznowienia jest to już badanie merytoryczne; sąd bada zatem realne zaistnienie tych podstaw. Artykuł 281 p.p.s.a. ustala dwa sposoby badania przez sąd na rozprawie dopuszczalności wznowienia. Sąd może ograniczyć się do badania dopuszczalności wznowienia, a więc sprawdzić, czy skarga została wniesiona z zachowaniem terminu oraz czy rzeczywiście opiera się na ustawowej podstawie. W wypadku negatywnego wyniku tego badania sąd odrzuci skargę, a w wypadku pozytywnego wyniku - przystąpi do rozpoznania sprawy. Sąd po rozważeniu stanu sprawy może połączyć oba stadia postępowania i zakończyć je wydaniem orzeczenia rozstrzygającego o zasadności skargi. Wybór jednego ze sposobów badania na rozprawie dopuszczalności wznowienia postępowania pozostaje w gestii sądu (por. Andrzej Kabat, Komentarz do art. 281 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi).

40 Zdaniem sądu orzekającego w rozpoznawanej sprawie, wznowienie postępowania sądowoadministracyjnego jest instytucją szczególną i wyjątkową, a jej ścisłe i dokładne unormowania kodeksowe w zakresie warunków formalnych i jego podstaw nie pozwalają na rozszerzającą wykładnię określających je przepisów. Z analizy art. 272 § 1 p.p.s.a. należy wywnioskować, że wykluczone jest stosowanie go automatycznie w każdej sprawie, w której Trybunał orzekł o niekonstytucyjności określonego przepisu z Konstytucją. Zaś ocenę "potrzeby" wznowienia postępowania na tej podstawie należy dokonywać w realiach konkretnej sprawy.

41 Dokonując oceny, czy skarga o wznowienie postępowania opiera się na ustawowej podstawie wznowienia stwierdzić należy, że wbrew twierdzeniom pełnomocnika skarżącego, powołany przez niego art. 272 § 1 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi nie stanowi w rzeczywistości podstawy przedmiotowej skargi o wznowienie postępowania.

42 Sąd badając rzeczywiste zaistnienie podstaw wznowienia postępowania stwierdził więc, że orzeczenie Trybunału Konstytucyjnego z dnia 8 października 2013 r., sygn. akt SK 40/12 nie mogło stanowić podstawy do wznowienia postępowania sądowego, zakończonego prawomocnym wyrokiem WSA w Łodzi z dnia 20 grudnia 2012 r., sygn. akt I SA/Łd 589/12. Jak wyżej wskazano wystąpienie z wnioskiem o wznowienie postępowania na podstawie art. 272 § 1 p.p.s.a. jest możliwe w przypadku, gdy TK orzekł o niekonstytucyjności aktu normatywnego, na podstawie którego wydane zostało orzeczenie. Skład siedmiu sędziów NSA w uchwale z dnia 28 czerwca 2010 r., II GPS 1/10, ONSA WSA 2010, nr 5, poz. 81, uznał, że art. 272 § 1 p.p.s.a. stanowi podstawę wznowienia postępowania sądowoadministracyjnego w każdym przypadku, gdy orzeczenie TK o niezgodności przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania obejmuje akt normatywny, jaki stosował lub powinien zastosować sąd administracyjny lub organ administracji publicznej w danej sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi w sprawie zakończonej prawomocnym wyrokiem z dnia 20 grudnia 2012 r., sygn. akt I SA/Łd 589/12 zastosował art. 70 § 8 O.p. Natomiast wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 8 października 2013 r. w sprawie o sygn. SK 40/12 dotyczy wyłącznie stwierdzenia niezgodności z Konstytucją art. 70 § 6 O.p., w brzmieniu obowiązującym od dnia 1 stycznia 1998 r. do 31 grudnia 2002 r., a więc przepisu, który nie miał zastosowania w sprawie rozstrzygniętej przez WSA w Łodzi. Wprawdzie odpowiednikiem art. 70 § 6 O.p. w obowiązującym stanie prawnym jest art. 70 § 8 O.p., jednak przepis ten nie został do chwili obecnej uchylony. Co istotne obecnie przed Trybunałem Konstytucyjnym nie toczy się żadne postępowanie, którego przedmiotem byłby właśnie przepis art. 70 § 8 O.p.

43 Ponadto w ocenie sądu, bez znaczenia dla oceny czy skarga oparta została na ustawowej podstawie wznowienia pozostaje to, że Trybunał Konstytucyjny w uzasadnieniu wyroku z dnia 8 października 2013 r. stwierdził, iż w stosunku do art. 70 § 8 O.p., w którym powtórzona i rozszerzona została (o zastaw skarbowy) norma prawna zawarta w art. 70 § 6 O.p. - mają odpowiednie zastosowanie te same zastrzeżenia konstytucyjne, które zostały podniesione w tym wyroku (s. 42 uzasadnienia wyroku). Istotne jest bowiem to, że Trybunał nie orzekł o niekonstytucyjności art. 70 § 8 O.p., a przepis art. 70 § 6 O.p., w brzmieniu obowiązującym do dnia 1 stycznia 2003 r., nie stanowił podstawy ostatecznego rozstrzygnięcia w sprawie o sygn. akt I SA/Łd 589/12.

44 Wobec powyższego wznowienie postępowania na podstawie art. 272 § 1 p.p.s.a. nie jest możliwe, gdyż uznany za niekonstytucyjny przepis nie został zastosowany przez sąd w wyroku z dnia 20 grudnia 2012 r. sygn. akt I SA/Łd 589/12.

45 Dotyczy to także przypadku, gdy treść zakwestionowanego przez Trybunał Konstytucyjny przepisu była zbieżna (tożsama) z przepisem stosowanym przez sąd.

46 Stwierdzić zatem należy, że brak jest podstaw prawnych do wznowienia postępowania sądowego ze względu na wyrok wydany przez Trybunał Konstytucyjny w sprawie o sygn. akt SK 40/12. Wyrok w sprawie o wznowienie postępowania nie został wydany na podstawie niekonstytucyjnych przepisów. Skarga o wznowienie postępowania, wniesiona przez skarżącego, jest więc niedopuszczalna z uwagi na brak ustawowej podstawy wznowienia. W tej sytuacji, skargę tę należało odrzucić na podstawie art. 281 p.p.s.a.

47 Wprawdzie w powyższym przepisie ustawodawca używa pojęcia "odrzucenie wniosku", a nie odrzucenie skargi o wznowienie postępowania, jednak wskazać należy, że ustawodawca w przepisach ustawy używa zamiennie pojęcia wniosek np. art. 281 ustawy oraz skargę - np. art. 284 ustawy (por. wyrok NSA z dnia 6 lipca 2005 r., sygn. akt FSK 2647/04, LEX nr 173066).

48 D.B.