Wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 28 listopada 2017 r., II SA/Łd 801/17

wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 28 listopada 2017 r., II SA/Łd 801/17

Sentencja

1 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Joanna Sekunda-Lenczewska Sędziowie Sędzia WSA Arkadiusz Blewązka Sędzia WSA Barbara Rymaszewska (spr.) Protokolant st. specjalista Lidia Porczyńska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 28 listopada 2017 roku sprawy ze skargi S. P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie zmiany decyzji ustalającej odpłatność za pobyt w domu pomocy społecznej - oddala skargę. a.tp.

Uzasadnienie

2 Decyzją z dnia [...], nr [...], Samorządowe Kolegium Odwoławcze w P., na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2017r., poz. 1257) - w skrócie: "k.p.a." - utrzymało w mocy decyzję wydaną z upoważnienia Wójta Gminy R. przez Kierownika Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej w R. Nr [...] z dnia [...], zmieniającą decyzję z dnia [...], nr [...], w części dotyczącej wysokości opłaty za pobyt w Domu Pomocy Społecznej w T. S. P.

3 Kolegium wyjaśniło, że ww. decyzją, podjętą na podstawie art. 104 i art. 163 k.p.a. oraz art. 61 i art. 106 ust. 3b oraz art. 106 ust. 5 ustawy z dnia 12 marca 2004r. o pomocy społecznej (Dz.U. z 2016r., poz. 930 ze zm.) - powoływaną dalej jako "u.p.s." -organ l instancji zmienił od 1 kwietnia 2017r. wysokość odpłatności za pobyt S. P. w Domu Pomocy Społecznej Nr [...] w T. na kwotę 744,51 zł. W motywach rozstrzygnięcia wskazał, że od 1 marca 2017r. dochód mieszkanki wynosi 1.063,59 zł i wzrósł, w stosunku do dochodu, od którego wyliczona była dotychczasowa odpłatność (978,51 zł) o kwotę 85,08 zł, która przekracza 10% kryterium dochodowego osoby samotnie gospodarującej, tj. 63,40 zł. W związku z powyższym od dnia 1 kwietnia 2017r. należało dokonać zmiany miesięcznej odpłatności wnoszonej przez Panią S. P. na kwotę 744,51 zł.

4 Następnie organ II instancji wskazał, że w odwołaniu od powyższej decyzji J. K., opiekun prawny S. P., zakwestionowała wyliczoną kwotę opłaty podnosząc, iż dochód z emerytury (1.000 zł brutto) po odliczeniu składek i podatku wynosi 850 zł. Z tej kwoty KRUS przesłał 650 zł na DPS, zostało 204 zł. KRUS przesłał na rachunek bankowy S. P. kwotę 414 zł (209 zł + 204 zł). Kwota 209 zł, jak wskazuje skarżąca, stanowi dodatek pielęgnacyjny i jest nienaruszalna. Skarżąca uważa, iż GOPS nie ma prawa do kwoty 414 zł.

5 Dalej organ II instancji, odwołując się do treści art. 61 ust. 1 i 2 u.p.s. wyjaśnił zasady odpłatności za pobyt w domu pomocy społecznej i podkreślił, że w pierwszej kolejności osobą zobowiązaną do uiszczania opłat jest mieszkaniec domu. W oparciu o art. 8 ust. 1, ust. 3 i ust. 4 u.p.s., Kolegium wyjaśniło również, że na gruncie ustawy pod pojęciem dochodu rozumieć należy wszelkie dochody, a więc jakiekolwiek pozyskane środki pieniężne, bez względu na tytuł i źródło ich otrzymania, po odpowiednich pomniejszeniach, z wyłączeniem odliczeń enumeratywnie wymienionych w art. 8 ust. 4 u.p.s. Dodatek pielęgnacyjny nie został wskazany w art. 8 ust. 4 u.p.s., jako wyłączony z dochodu ustalanego zgodnie z art. 8 ust. 3 u.p.s., zatem zarzut, że dochód S. P. powinien zostać wyliczony bez uwzględniania kwoty tego dodatku organ odwoławczy uznał za niezasadny.

6 Organ odwoławczy przytoczył następnie treść art. 106 ust. 5 u.p.s. i art. 106 ust. 3b u.p.s., z których to przepisów wynika, że zmiana ustalonej decyzją wysokości odpłatności za pobyt w domu pomocy społecznej jest możliwa tylko w razie jednoznacznego ustalenia, że dochód mieszkańca wzrósł o więcej niż 10% kryterium dochodowego osoby samotnie gospodarującej lub kryterium dochodowego na osobę w rodzinie.

7 Kolegium stwierdziło, że S. P. uzyskała od dnia 1 marca 2017r. podwyższenie wypłacanych jej świadczeń przez KRUS. Od dnia 1 marca 2017r. wysokość przysługującego jej świadczenia z KRUS wynosi 1.000 zł miesięcznie, do którego przysługuje dodatek pielęgnacyjny w kwocie 209,59 zł, tj. łącznie 1.209,59 zł. Dochód mieszkanki po potrąceniu zaliczki na podatek dochodowy (56,00 zł) oraz składki na ubezpieczenie zdrowotne (90,00 zł) wynosi 1.063,59 zł. Kwota ta w stosunku do poprzedniego dochodu bezspornie przekracza 10% kryterium dochodowego osoby samotnie gospodarującej, czyli kwotę 63,40 zł, różnica wynosi bowiem 85,08 zł. Wobec powyższego, w związku ze zmianą sytuacji dochodowej mieszkanki od marca 2017r., organ l instancji zasadnie, na podstawie art. 106 ust. 5 u.p.s., zmienił decyzję dotyczącą odpłatności za pobyt w domu pomocy społecznej, w ten sposób, że ustalił od kwietnia 2017r. nową wysokość opłaty za pobyt w domu pomocy społecznej w wysokości 744,51 zł miesięcznie (70% kwoty 1.063,59 zł).

8 Zdaniem organu II instancji w przedstawionym stanie faktycznym i prawnym zmiana decyzji mogła wywołać skutek prawny od daty wskazanej w rozstrzygnięciu, która była wcześniejsza od daty wydania decyzji zmieniającej. Decyzja zmieniająca, oparta o art. 106 ust. 5 u.p.s., pozostaje bowiem w związku z zaistnieniem określonych przesłanek faktycznych, stanowiących podstawę powstania określonych skutków prawnych, co wpływa na jej temporalną skuteczność. W ocenie Kolegium należało uznać, że akt konstytutywny, kreujący określone prawa i obowiązki, pozostaje zawsze w związku z zaistnieniem przesłanek faktycznych, stanowiących podstawę powstania określonych skutków prawnych. W takiej sytuacji konstytutywna decyzja może działać zarówno z mocą na przyszłość, jak i z mocą wsteczną. W tej sytuacji Kolegium uznało, że decyzja organu pierwszej instancji jest prawidłowa i nie narusza przepisów prawa.

9 Na ostateczną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P. skargę do sądu administracyjnego w imieniu S. P. złożyła jej opiekun prawny J.K., kwestionując prawidłowość ustalenia dochodu poprzez uwzględnienie w nim dodatku pielęgnacyjnego.

10 W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w P. podtrzymało stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji i w związku z tym wniosło o oddalenie skargi.

11 Pismem z dnia 3 listopada 2017r. przedstawiciel skarżącej podtrzymała dotychczasowe stanowisko i wniosła o wyjaśnienie, czy DPS w T. miał prawo, żądać od niej rozliczeń z depozytu, jak również czy DPS miał prawo zabierać w całości emeryturę skarżącej wraz z przysługującymi jej dodatkami przyznanymi z KRUS i czy skarżąca ma prawo żądać zwrotu środków depozytu za okres 7 miesięcy, którym zarządzał DPS.

12 Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

13 Sąd administracyjny bada, czy zaskarżony akt administracyjny (decyzja, postanowienie) jest zgodny z obowiązującymi w dacie jego podjęcia przepisami prawa materialnego, określającymi prawa i obowiązki stron oraz przepisami proceduralnymi, normującymi podstawowe zasady postępowania przed organami administracji publicznej. Uwzględniając skargę na decyzję sąd uchyla ją w całości albo w części, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy; naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j. Dz.U.2017.1369, dalej powoływanej jako p.p.s.a.).

14 Kontroli sądu poddane zostały decyzje, mocą których zwiększono odpłatność świadczeniobiorcy za pobyt w DPS w związku ze zwiększeniem się dochodu pensjonariuszki.

15 Zgodnie z art. 106 ust. 3b u.p.s. zmiana dochodu osoby samotnie gospodarującej lub rodziny w okresie ponoszenia odpłatności za świadczenie niepieniężne nie wpływa na wysokość tej odpłatności, jeżeli kwota zmiany nie przekroczyła 10% odpowiednio kryterium dochodowego osoby samotnie gospodarującej lub kryterium dochodowego na osobę w rodzinie. Jak wynika z art. 8 ust.1 pkt 1 u.p.s., wysokość kryterium dochodowego osoby samotnie gospodarującej wynosi obecnie 634 zł.

16 Organ ustalił, że przyczyną wzrostu dochodu skarżącej był wzrost świadczeń z KRUS, który wynosi obecnie netto 1063 zł(wraz z dodatkiem pielęgnacyjnym), podczas gdy podstawę wyliczenia odpłatności za pobyt w DPS był dotychczas dochód w wysokości 985 zł, co daje różnicę 85 zł, zatem nastąpił wzrost przewyższający 10% kryterium dochodowego równego 63,4 zł. Te okoliczności nie były kwestionowane.

17 Spór dotyczy wliczenia do dochodu dodatku pielęgnacyjnego. Jednakże ustalenia organu co do składników dochodu są prawidłowe, wbrew zarzutom skargi. Zgodnie z art. 8 ust. 3 u.p.s. "za dochód uważa się sumę miesięcznych przychodów z miesiąca poprzedzającego złożenie wniosku lub w przypadku utraty dochodu z miesiąca, w którym wniosek został złożony, bez względu na tytuł i źródło ich uzyskania, jeżeli ustawa nie stanowi inaczej, pomniejszoną o:

18 1) miesięczne obciążenie podatkiem dochodowym od osób fizycznych;

19 2) składki na ubezpieczenie zdrowotne określone w przepisach o świadczeniach opieki

20 zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych oraz ubezpieczenia społeczne

21 określone w odrębnych przepisach;

22 3) kwotę alimentów świadczonych na rzecz innych osób.

23 4. Do dochodu ustalonego zgodnie z ust. 3 nie wlicza się:

24 1) jednorazowego pieniężnego świadczenia socjalnego;

25 2) zasiłku celowego;

26 3) pomocy materialnej mającej charakter socjalny albo motywacyjny, przyznawanej na

27 podstawie przepisów o systemie oświaty;

28 4) wartości świadczenia w naturze;

29 5) świadczenia przysługującego osobie bezrobotnej na podstawie przepisów o

30 promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy z tytułu wykonywania prac społecznie

31 użytecznych;

32 5a) świadczenia pieniężnego i pomocy pieniężnej, o których mowa w ustawie z dnia 20 marca 2015 r. o działaczach opozycji antykomunistycznej oraz osobach represjonowanych z powodów politycznych (Dz. U. poz. 693 i 1220);

33 6) dochodu z powierzchni użytków rolnych poniżej 1 ha przeliczeniowego;

34 7) świadczenia wychowawczego, o którym mowa w ustawie z dnia 11 lutego 2016 r. o

35 pomocy państwa w wychowywaniu dzieci (Dz. U. poz. 195, z późn. zm.), oraz dodatku

36 wychowawczego, o którym mowa w ustawie z dnia 9 czerwca 2011 r. o wspieraniu

37 rodziny i systemie pieczy zastępczej (Dz. U. z 2017 r. poz. 697 i 1292);

38 8) świadczenia pieniężnego, o którym mowa w art. 8a ust. 1 ustawy z dnia 7 września

39 2007 r. o Karcie Polaka (Dz. U. z 2017 r. poz. 1459."

40 Z przytoczonego przepisu wynikają dwie zasady. Po pierwsze przychodem w rozumieniu ustawy jest każdy rodzaj dochodu. Każda suma uzyskana przez beneficjenta, bez względu na źródło uzyskania. Po drugie, odliczeniu od dochodu podlegają jedynie te rodzaje przychodów, które zostały enumeratywnie wyliczone w art. 8 ust. 4 u.p.s. Wśród tego rodzaju przychodów ustawodawca nie wymienił dodatku pielęgnacyjnego, zatem a contrario wlicza się jego wysokość do dochodu w rozumieniu art. 8 ust. 3 u.p.s. Zatem dodatek pielęgnacyjny wlicza się bezpośrednio do dochodu obliczanego na potrzeby ustawy o pomocy społecznej. Uwzględnienie go w dochodzie strony przez organ było wiec zgodne z dyspozycją art. 8 ust. 3 u.p.s.

41 Nie budzi również zastrzeżeń sposób wyliczenia dochodu organu i porównanie wzrostu w stosunku do dochodu, który był podstawą uprzedniego wyliczenia dochodu i wysokości świadczenia.

42 Z uwagi na powyższe na podstawie art. 151 p.p.s.a. sąd oddalił skargę jako pozbawioną uzasadnionych podstaw prawnych.

43 M.K.