Wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 30 marca 2022 r., II SA/Łd 504/21

wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 30 marca 2022 r., II SA/Łd 504/21

Sentencja

1 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Magdalena Sieniuć Sędziowie Sędzia WSA Robert Adamczewski (spr.) Sędzia WSA Sławomir Wojciechowski po rozpoznaniu w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 30 marca 2022 r. sprawy ze skargi J. M. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie zmiany decyzji ustalającej opłatę za pobyt dziecka w rodzinie zastępczej oddala skargę. a.bł.

Uzasadnienie

2 II SA/Łd 504/21

3 Uzasadnienie

4 Do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi wpłynęła skarga J. M. na ostateczną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. z [...] r. (znak [...]) utrzymującą w mocy decyzję zmieniającą ostateczną decyzję w sprawie ustalenia opłaty za pobyt dziecka w rodzinie zastępczej.

5 Z akt sprawy wynika, że decyzją z [...] r. (znak [...]) Prezydent Miasta Ł. zmienił swoją wcześniejszą decyzję z [...]r. ustalającą opłatę J. M. za pobyt dziecka - S.M. w rodzinie zastępczej i ustalił wysokość powyższej opłaty w kwocie 694,00 zł miesięcznie od 1 czerwca 2018 r. do 31 stycznia 2020 r. oraz w kwocie 550,14 zł miesięcznie od 1 lutego 2020 r. do 23 lutego 2020 r., w pozostałym zakresie zmienioną decyzję pozostawiając bez zmian.

6 W uzasadnieniu decyzji organ I instancji wskazał, że dziecko zostało umieszczone w rodzinie zastępczej, w związku z czym decyzją z [...] r. ustalono opłatę skarżącego w kwocie 660,00 zł miesięcznie od 1 stycznia 2014 r. do 23 lutego 2020 r., w tym: w miesiącu lutym 2020 r. w wysokości 523,45 zł. Organ stwierdził, że za okoliczność uzasadniającą zmianę decyzji pierwotnej uznać należy zmianę miesięcznej wysokości przyznanego rodzinie zastępczej świadczenia na pokrycie kosztów utrzymania dziecka.

7 Opłata powyższa została ustalona na podstawie przepisów z art. 193 ust. 1 pkt 1, ust. 1a, 2 i 6 ustawy o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej (tj.: Dz.U. z 2020 r. poz. 821) [dalej: ustawa o wspieraniu rodziny].

8 W odwołaniu od powyższej decyzji pełnomocnik skarżącego zarzucił:

9 - naruszenie przepisów postępowania mające wpływ na treść zapadłego rozstrzygnięcia tj. art. 6, 7, 9, 10, 11 77 § 1, 80, 107 § 3 i 138 § 1 k.p.a., poprzez niezebranie i nierozpatrzenie w sposób wyczerpujący całego materiału dowodowego i niepodjęcie wszelkich niezbędnych kroków celem dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i załatwienia sprawy, co w konsekwencji doprowadziło do nieuzasadnionego zwiększenia wysokości miesięcznej opłaty S.M. w rodzinie zastępczej, w sytuacji gdy organ nie wykazał podstawy dokonania zwiększenia przedmiotowej opłaty;

10 - naruszenie przepisów prawa materialnego mające wpływ na treść zapadłego rozstrzygnięcia, tj. art. 193 ust. 1 pkt 1, ust. 1a, 2 i 6 ustawy o wspieraniu rodziny poprzez nieuzasadnione zwiększenie wysokości miesięcznej opłaty za pobyt S.M. w rodzinie zastępczej, w sytuacji gdy organ nie wykazał podstawy dokonania zwiększenia przedmiotowej opłaty.

11 W uzasadnieniu odwołania pełnomocnik wskazał, iż organ I instancji oparł się na szczątkowym materialne dowodowym i nie wskazał podstawy wyliczenia zwiększonej opłaty za pobyt S.M. w rodzinie zastępczej.

12 W związku z powyższym, skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i orzeczenie co do istoty sprawy, ewentualnie o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania.

13 Wspomnianą na wstępie decyzją Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. utrzymało w mocy zakwestionowane rozstrzygnięcie.

14 Organ odwoławczy zauważył, że poza sporem pozostaje, iż J. M. jest ojcem S.M., która umieszona została w rodzinie zastępczej spokrewnionej. Decyzją z [...] lutego 2012 r., zmienianą później m.in. decyzją z [...] lipca 2018 r. przyznano świadczenie na pokrycie kosztów utrzymania dziecka w rodzinie zastępczej w kwocie 694,00 zł miesięcznie w okresie od 1 czerwca 2018 r. do 31 stycznia 2020 r. oraz w kwocie 550,41 zł w okresie od 1 lutego 2020 r. do 23 lutego 2020 r.

15 Następnie Kolegium wskazało, że w Monitorze Polskim z 2018 r. pod poz. 326 opublikowano obwieszczenie Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej z 23 marca 2018 r. w sprawie wysokości kwot świadczeń przysługujących rodzinie zastępczej i prowadzącemu rodzinny dom dziecka oraz wysokości pomocy dla osoby usamodzielnianej. Obwieszczenie wydano na podstawie art. 86 ust. 3 ww. ustawy o wspieraniu rodziny. Wynika z niego, że od 1 czerwca 2018 r. wysokość kwot, o których mowa w: 1) art. 80 ust. 1 pkt 1 ustawy - wynosi nie mniej niż 694 zł; 2) art. 80 ust. 1 pkt 2 ustawy - wynosi nie mniej niż 1052 zł.

16 Mając powyższe na względzie organ stwierdził, iż kwota opłaty należnej od 1 czerwca 2018 r. wyniosła 694 zł miesięcznie - a zatem - stosownie do brzmienia art. 194 ust. 1 a ustawy o wspieraniu rodziny - Prezydent Miasta Ł. miał prawo oraz podstawy do zmiany swojej poprzedniej decyzji i ustalenia opłaty zgodnie z aktualną jej wysokością wynikającą wprost z obowiązujących przepisów. Wprost z obowiązujących przepisów wynika zarazem, iż należna opłata miesięczna wynosi 694,00 zł., co w lutym 2020 r. proporcjonalnie uległo obniżeniu do kwoty 550,41 zł. - proporcjonalnie do liczby dni pozostawania w rodzinie zastępczej (23 dni).

17 Odnosząc się do zarzutów podniesionych w odwołaniu Kolegium podniosło, że mają charakter bardzo ogólny i nie zawierają żadnego uzasadnienia, które pozwalałoby w ogóle na polemikę ze stanowiskiem skarżącego. Brak również w odwołaniu odniesienia do stwierdzenia pełnomocnika o braku wskazania przez organ podstawy prawnej wyliczenia zwiększonej opłaty - podczas gdy podstawy te zostały przez organ jednoznacznie wskazane, a obowiązujące w tym zakresie przepisy zostały wręcz zacytowane. Podniesiony przez pełnomocnika zarzut naruszenia przepisów prawa materialnego jest zatem niezrozumiały i nie sposób uznać go za trafny.

18 W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi profesjonalny pełnomocnik J. M. podtrzymał zarzuty oraz stanowisko zaprezentowane w treści odwołania, jednak bez rozwinięcia dalszej argumentacji.

19 W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie.

20 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje.

21 Skarga nie zasługiwała na uwzględnienie.

22 W pierwszej kolejności należy wyjaśnić, że przedmiotowa skarga została przez Sąd rozpoznana na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym na podstawie art. 119 pkt 2 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj. Dz.U. z 2022 r., poz. 329 z późn. zm.) [dalej: ustawa p.p.s.a.], zgodnie z którym sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli strona zgłosi wniosek o skierowanie sprawy do rozpoznania w trybie uproszczonym, a żadna z pozostałych stron w terminie czternastu dni od zawiadomienia o złożeniu wniosku nie zażąda przeprowadzenia rozprawy. Jak wynika z akt rozpoznawanej sprawy wniosek taki został zawarty w piśmie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z 24 września 2021 r., a pełnomocnik skarżącego w ustawowym terminie nie zażądał przeprowadzenia rozprawy.

23 Zgodnie z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2019 r. poz. 2167) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W zakresie swej kognicji sąd bada, czy przy wydaniu zaskarżonego aktu nie doszło do naruszenia prawa materialnego i przepisów postępowania.

24 W wyniku takiej kontroli decyzja (postanowienie) może zostać uchylona w razie stwierdzenia, że naruszono przepisy prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy lub doszło do takiego naruszenia przepisów prawa procesowego, które mogłoby w istotny sposób wpłynąć na wynik sprawy, ewentualnie w razie wystąpienia okoliczności mogących być podstawą wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a), b) i c) ustawy p.p.s.a.

25 Dokonując kontroli Sąd nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną, powinien jednak rozstrzygać w granicach danej sprawy, co wynika wprost z treści art. 134 § 1 ustawy p.p.s.a.

26 W rozpoznawanej sprawie Sąd, dokonując - w zakreślonych wyżej granicach -kontroli zgodności z prawem zaskarżonej decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. uznał, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie, albowiem decyzja ta nie narusza przepisów prawa materialnego, ani przepisów postępowania w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy.

27 Przedmiotowa sprawa dotyczyła zmiany decyzji w przedmiocie ustalenia opłaty za pobyt dziecka w pieczy zastępczej, którą to kwestię normuje ustawa z 9 czerwca 2011 r. o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej (tj.: Dz.U. z 2020 r., poz. 821 z późn. zm.) [dalej: ustawa o wspieraniu rodziny]. Przepis art. 193 ustawy stanowi:

28 1. Za pobyt dziecka w pieczy zastępczej rodzice ponoszą miesięczną opłatę w wysokości:

29 1) przyznanych świadczeń oraz dodatków, o których mowa w art. 80 ust. 1 i art. 81 - w przypadku umieszczenia dziecka w rodzinie zastępczej spokrewnionej, rodzinie zastępczej zawodowej, rodzinie zastępczej niezawodowej lub rodzinnym domu dziecka;

30 2) średnich miesięcznych wydatków przeznaczonych na utrzymanie dziecka w placówce opiekuńczo-wychowawczej, regionalnej placówce opiekuńczo-terapeutycznej oraz interwencyjnym ośrodku preadopcyjnym - w przypadku umieszczenia dziecka w placówce opiekuńczo-wychowawczej, regionalnej placówce opiekuńczo-terapeutycznej oraz interwencyjnym ośrodku preadopcyjnym;

31 Zgodnie z art. 194 ust. 1 powoływanej ustawy opłatę, o której mowa w art. 193 ust. 1, ustala, w drodze decyzji, starosta właściwy ze względu na miejsce zamieszkania dziecka przed umieszczeniem w rodzinie zastępczej, rodzinnym domu dziecka, placówce opiekuńczo-wychowawczej, regionalnej placówce opiekuńczo-terapeutycznej albo interwencyjnym ośrodku preadopcyjnym.

32 W sprawie niniejszej poza sporem pozostaje, że skarżący J.M. jest ojcem dziecka - S.M., które umieszone zostało w rodzinie zastępczej spokrewnionej. Decyzją z [...] r., zmienianą następnie m.in. decyzją z [...] r. przyznano świadczenie na pokrycie kosztów utrzymania dziecka w rodzinie zastępczej w kwocie 694,00 zł miesięcznie w okresie od 1 czerwca 2018 r. do 31 stycznia 2020 r. oraz w kwocie 550,41 zł. w okresie od 1 lutego 2020 r. do 23 lutego 2020 r.

33 Zauważyć przy tym należy w tym miejscu, że w myśl ust. 2 art. 193 ustawy o wspieraniu rodzin, za ponoszenie opłaty, o której mowa w ust. 1, rodzice odpowiadają solidarnie. Istotne jest zatem, iż – co wynika z przedłożonych przez organ informacji – stosowne decyzje wydawane były także w stosunku do matki dziecka, jako solidarnie zobowiązanej. Co do matki jednak zapadły w późniejszym okresie decyzje umarzające te opłaty i odstępujące od ustalania opłaty za pobyt dziecka w rodzinie zastępczej. Zatem na tym etapie postępowania słusznie organ wydał decyzje co do zmiany wysokości opłaty za pobyt dziecka w rodzinie zastępczej jedynie w stosunku do ojca dziecka.

34 Następnie wskazać należy dla jasności wywodów raz jeszcze, iż sporna decyzja, wydana w niniejszej sprawie nie jest decyzją ustalającą opłatę za pobyt dziecka w placówce opiekuńczo-wychowawczej, lecz decyzją o zmianie takiej decyzji, uprzednio wydanej.

35 W świetle natomiast ust. 1a art. 194 ustawy o wspieraniu rodzin, jeżeli zmianie uległy okoliczności mające wpływ na wydanie decyzji administracyjnej dotyczącej opłaty, o której mowa w art. 193 ust. 1, w szczególności zmianie uległa wysokość przyznanych świadczeń oraz dodatków, o których mowa w art. 80 ust. 1 i art. 81, albo średnich miesięcznych wydatków przeznaczonych na utrzymanie dziecka w placówce opiekuńczo-wychowawczej, regionalnej placówce opiekuńczoterapeutycznej oraz interwencyjnym ośrodku preadopcyjnym, starosta może bez zgody strony zmienić lub uchylić ostateczną decyzję administracyjną dotyczącą tej opłaty.

36 Stosownie do treści art. 80 ust. 1 ustawy, rodzinie zastępczej oraz prowadzącemu rodzinny dom dziecka, na każde umieszczone dziecko, przysługuje świadczenie na pokrycie kosztów jego utrzymania, nie niższe niż kwota: 1) 660 zł miesięcznie - w przypadku dziecka umieszczonego w rodzinie zastępczej spokrewnionej; 2) 1000 zł miesięcznie - w przypadku dziecka umieszczonego w rodzinie zastępczej zawodowej, rodzinie zastępczej niezawodowej lub rodzinnym domu dziecka.

37 Stosownie zaś do treści art. 86 ust. 2 ustawy o wspieraniu rodzin, kwoty, o których mowa w art. 80 ust. 1 i art. 81, podlegają waloryzacji wskaźnikiem cen towarów i usług konsumpcyjnych ogłaszanym przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego, od 1 czerwca roku kalendarzowego następującego po roku kalendarzowym, w którym wskaźnik cen towarów i usług konsumpcyjnych w okresie od roku kalendarzowego, w którym była przeprowadzona ostatnio waloryzacja, przekroczył 105% (ust. 2). Wysokość kwot, o których mowa w ust. 2, jest ogłaszana w Dzienniku Urzędowym Rzeczypospolitej Polskiej "Monitor Polski", w drodze obwieszczenia, przez ministra właściwego do spraw rodziny, w terminie do końca marca roku kalendarzowego, w którym jest przeprowadzana waloryzacja (ust. 3).

38 W Monitorze Polskim z 2018 r. pod poz. 326 opublikowano obwieszczenie Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej z 23 marca 2018 r. w sprawie wysokości kwot świadczeń przysługujących rodzinie zastępczej i prowadzącemu rodzinny dom dziecka oraz wysokości pomocy dla osoby usamodzielnianej. Obwieszczenie wydano na podstawie art. 86 ust. 3 ww. ustawy o wspieraniu rodzin. Wynika z niego, że od 1 czerwca 2018 r. wysokość kwot, o których mowa w: 1) art. 80 ust. 1 pkt 1 ustawy - wynosi nie mniej niż 694 zł; 2) art. 80 ust. 1 pkt 2 ustawy - wynosi nie mniej niż 1052 zł.

39 Zgodnie natomiast z treścią art. 87 ust. 4 ustawy, w przypadku gdy świadczenia oraz dodatki, o których mowa w art. 80 ust. 1 i 1a oraz art. 81, przysługują rodzinie zastępczej lub prowadzącemu rodzinny dom dziecka za niepełny miesiąc kalendarzowy, świadczenia oraz dodatki wypłaca się w wysokości proporcjonalnej do liczby dni pobytu dziecka w danym miesiącu kalendarzowym.

40 Mając powyższe na względzie stwierdzić należy, iż kwota opłaty należnej od 1 czerwca 2018 r. wyniosła 694 zł miesięcznie - a zatem - stosownie do brzmienia przywołanego wyżej art. 194 ust. 1 a ustawy - Prezydent Miasta Ł. miał prawo oraz podstawy do zmiany swojej poprzedniej decyzji z [...] r. i ustalenia opłaty zgodnie z aktualną jej wysokością wynikającą wprost z obowiązujących przepisów. Bezpośrednio z obowiązujących przepisów wynika zarazem, iż należna opłata miesięczna wynosi 694,00 zł, co w miesiącu lutym 2020 r. proporcjonalnie uległo obniżeniu do kwoty 550,41 zł. - proporcjonalnie do liczby dni pozostawania w rodzinie zastępczej (23 dni).

41 W tej sytuacji uznać należy, iż organ pierwszej instancji prawidłowo zmienił własną decyzję z [...] r., bowiem zmiana stanu prawnego obligowała organ do tego rodzaju działania. Prawidłowo też organ odwoławczy utrzymał tę decyzję w mocy.

42 Odnosząc się natomiast bezpośrednio do zarzutów skargi stwierdzić należy, iż nie zasługują one na uwzględnienie. Przede wszystkim podnieść należy, iż postawione w skardze przez pełnomocnika zarzuty mają charakter bardzo ogólny i w praktyce nie zawierają żadnego uzasadnienia. Pełnomocnik ograniczył się w zasadzie do ogólnikowego stwierdzenia, że "W niniejszej sprawie organ oparł się na szczątkowym materiale dowodowym oraz nie wskazał podstawy wyliczenia zwiększonej opłaty za pobyt S.M. w rodzinie zastępczej". Tak postawione zarzuty odniósł w jednakowym stopniu do decyzji organu odwoławczego.

43 Zdaniem sądu, w realiach niniejszej sprawy faktycznie można byłoby zgłaszać wątpliwości co do jakości decyzji organu pierwszej instancji. Rzeczywiście nie zawierała ona pełnego wywodu prawnego, mogła uchodzić za niezrozumiale napisaną, pozbawioną pełnej argumentacji, w szczególności brak było wprost odwołania się przez organ pierwszej instancji do obwieszczenia Ministra Rodziny z 23 marca 2018 r. Jednakże wszystkie te braki, zgłaszane na etapie odwołania, naprawił organ odwoławczy, który w sposób wyczerpujący, pełny i jasny zaprezentował stanowisko w sprawie, uzasadniając przyczyny zmiany uprzedniej decyzji o opłacie za pobyt dziecka i precyzyjnie odwołując się do wskazanego obwieszczenia. Uzasadnienie tej decyzji nie może budzić wątpliwości. Stąd też nie sposób zgodzić się z ogólnikowo sformułowanymi zarzutami pełnomocnika skarżącego. W szczególności, pełnomocnik w żaden sposób nie wyjaśnił z jakiego względu - w jego ocenie - materiał dowodowy w sprawie uznał za szczątkowy. Nie wskazał także w jakim zakresie - jego zdaniem - wymagałby on ewentualnego uzupełnienia i dlaczego. Całkowicie nietrafiony jest natomiast zarzut skargi braku wskazania przez organ podstawy prawnej wyliczenia zwiększonej opłaty. Z treści zaskarżonej decyzji wynika to w sposób jednoznaczny i nie budzi żadnych wątpliwości. Z tych też względów, podniesiony przez pełnomocnika zarzut naruszenia przepisów prawa materialnego uznał sąd za niezrozumiały i nie zasługujący na akceptację. Podobnie w odniesieniu do przedstawionych zarzutów naruszenia przepisów prawa procesowego również, w ocenie sądu, w praktyce nie znalazły one żadnego uzasadniania w treści skargi i jako takie nie zasługują na uwzględnienie. Brak szerszego ich uzasadniania nie daje szans Sądowi na pogłębione rozważania na ich zasadnością, albowiem można byłoby w tym zakresie jedynie spekulować, co miał na myśli autor zarzutów w odniesieniu do kwestii naruszenia przepisów prawa procesowego.

44 W tej sytuacji Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi, nie stwierdzając naruszenia przepisów prawa materialnego, mającego wpływ na wynik sprawy, ani naruszenia przepisów postępowania, które mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy, na podstawie art. 151 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, skargę oddalił.

45 dc