Wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 26 kwietnia 2017 r., II SA/Łd 46/17

wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 26 kwietnia 2017 r., II SA/Łd 46/17

Sentencja

1 Dnia 26 kwietnia 2017 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Zygmunt Zgierski (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Arkadiusz Blewązka Sędzia WSA Barbara Rymaszewska Protokolant st. asystent sędziego Agnieszka Gortych-Ratajczyk po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 26 kwietnia 2017 roku sprawy ze skargi M. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania świadczenia wychowawczego oddala skargę. a.bł.

Uzasadnienie

2 II SA/Łd 46/17

3 Uzasadnienie

4 Decyzją z dnia [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S. utrzymało w mocy decyzję Wójta Gminy N. z dnia [...] o odmowie przyznania M.S. świadczenia wychowawczego na syna M.S.

5 W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, że rodzina M.S. składa się z trzech osób: wnioskodawczyni, jej męża T.S. oraz syna M.S. Wnioskodawczyni od stycznia 2014 r. pracuje w tym samym zakładzie pracy, a jej dodatkowym źródłem utrzymania jest renta. Jej mąż w powyższym okresie pracował w gospodarstwie rolnym o powierzchni 3,61 ha (4,6385 ha przeliczeniowych), a od dnia 19 listopada 2015 r. przebywa w zakładzie karnym. Dodatkowo T.S. w 2014 r. KRUS wypłacił zasiłek chorobowy w kwocie 440 zł.

6 Dla ustalenia prawa do świadczenia wychowawczego chodzi o rodzinę w rozumieniu art. 2 pkt 16 ustawy z dnia 11 lutego 2016 r. o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci (Dz.U. z 2016 r. poz.195), dalej ustawa. W 2014 r. dochodem członków rodziny M.S. był dochód wnioskodawczyni z tytułu zatrudnienia i z tytułu renty w wysokości 20 569,88 zł oraz dochód jej męża zainteresowanej z tytułu gospodarstwa rolnego i z tytułu zasiłku chorobowego. Dochód M.S., wyliczony wg zasad określonych w przepisach ustawy, a więc pomniejszony o należny podatek (0,00 zł), składki na ubezpieczenie społeczne (1 381,92 zł) oraz składki na ubezpieczenie zdrowotne (769,44 zł) wyniósł 18 418,52 zł. Dochód z tytułu gospodarstwa rolnego wyliczony według zasad określonych w ustawie wyniósł w 2014 roku: 4,6385 ha x 208, 83 zł x 12 miesięcy = 11 623,90 zł. Dodatkowo należało doliczyć zasiłek chorobowy w kwocie 440 zł. Łącznie dochód członków rodziny M.S. wyniósł 30 482,42 zł, tj. 2 540,20 zł miesięcznie.

7 Zgodnie z art. 7 ust. 4 ustawy w przypadku, gdy członek rodziny jest umieszczony w pieczy zastępczej lub w instytucji zapewniającej całodobowe utrzymanie, ustalając dochód rodziny w przeliczeniu na osobę, nie uwzględnia się osoby umieszczonej w pieczy zastępczej lub w instytucji zapewniającej całodobowe utrzymanie. Według art. 2 pkt 8 ustawy ilekroć w ustawie jest mowa o instytucji zapewniającej całodobowe utrzymanie - oznacza to m.in. zakład karny. Zatem dla ustalenia miesięcznej wysokości dochodu na osobę w rodzinie, której członek przebywa w instytucji zapewniającej całodobowe utrzymanie, nie uwzględnia się osoby umieszczonej w takiej instytucji. Z uwagi na przebywanie T.S. w zakładzie karnym należało dochód rodziny M.S. w wyliczonej kwocie 2 540,20 zł miesięcznie podzielić na dwóch członków rodziny, co oznacza kwotę 1 270,10 zł miesięcznie na osobę. Ponieważ dochód przekracza kryterium dochodowe wynoszące 800,00 zł miesięcznie (art. 5 ust. 3 ustawy), zainteresowana nie kwalifikuje się do prawa do świadczenia wychowawczego na pierwsze dziecko.

8 Na decyzję ostateczną skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi złożyła M.S., wnosząc o jej zmianę i ustalenie dla M.S. świadczenia wychowawczego począwszy od dnia 1 kwietnia 2016 r., ewentualnie o uchylenie zaskarżonej decyzji i przekazanie sprawy organowi do ponownego rozpoznania. Skarżąca zażądała także zobowiązania organu do wskazania, w jaki sposób i na podstawie jakich danych wyliczony został dochód rodziny w 2014 r. w wysokości 30 042 zł.

9 W uzasadnieniu skarżąca podniosła, że sama wychowuje dziecko. Ojciec nie bierze udziału w wychowywaniu syna, ani w jego utrzymaniu. W jej ocenie w sytuacji rozdzielności majątkowej, jaką posiada z mężem odbywającym obecnie karę pozbawienia wolności, nie można sumować jakichkolwiek jego środków, które nie trafiają do rodziny.

10 W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S. wniosło o jej oddalenie.

11 Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje.

12 Skarga nie jest zasadna.

13 Przede wszystkim organy właściwie przyjęły, że mąż skarżącej wchodzi w skład jej rodziny, a w konsekwencji prawidłowo obliczyły dochody rodziny skarżącej.

14 W myśl art. 2 pkt 16 ustawy ilekroć w ustawie jest mowa o rodzinie – rozumie się przez to m.in. małżonków. Przepis ten, ani żaden inny w ustawie, nie wyłącza z definicji rodziny małżonków pozostających w rozdzielności majątkowej. Oznacza to, że mąż skarżącej jest członkiem jej rodziny. Determinuje to sposób ustalenia dochodów rodziny – jest to w myśl art. 2 pkt 4 ustawy suma dochodów członka rodziny. Z kolei dochód członka rodziny to przeciętny miesięczny dochód członka rodziny osiągnięty w roku kalendarzowym poprzedzającym okres, na jaki ustalane jest prawo do świadczenia wychowawczego, z zastrzeżeniem art. 7 ust. 1-3 (art. 2 pkt 2 ustawy).

15 Pierwszy okres, na który ustalane jest prawo do świadczenia wychowawczego, rozpoczyna się z dniem wejścia w życie ustawy i kończy się 30 września 2017 r. (art. 48 ust. 1 ustawy). W przypadku ustalania prawa do świadczenia wychowawczego na okres, o którym mowa w ust. 1, rokiem kalendarzowym, z którego dochody stanowią podstawę ustalenia prawa do świadczenia wychowawczego, jest rok kalendarzowy 2014. Prawo do świadczenia ustala się z uwzględnieniem określonych ustawą przepisów o utracie i uzyskaniu dochodu (art. 48 ust. 2 ustawy).

16 Dla ustalenia dochodów rodziny skarżącej należało więc przyjąć dochody jej i jej męża osiągnięte w 2014 r.

17 Osiągnięty w 2014 r. dochód M.S. z tytułu zatrudnienia i z tytułu renty, pomniejszony o należny podatek, składki na ubezpieczenie społeczne oraz składki na ubezpieczenie zdrowotne, wyniósł 18 418,52 zł. Sumy tej skarżąca nie zakwestionowała. W jej przypadku trwające w 2014 r. zatrudnienie nie ustało, a wiec nie dotyczą jej przepisy o utracie dochodu.

18 Prawidłowo również organy obliczyły dochód z gospodarstwa rolnego męża skarżącej.

19 W myśl art. 7 ust. 5 ustawy w przypadku ustalania dochodu z gospodarstwa rolnego przyjmuje się, że z 1 ha przeliczeniowego uzyskuje się dochód miesięczny w wysokości 1/12 dochodu ogłaszanego corocznie, w drodze obwieszczenia, przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego na podstawie art. 18 ustawy z dnia 15 listopada 1984 r. o podatku rolnym. W przypadku gdy rodzina uzyskuje dochody z gospodarstwa rolnego oraz dochody pozarolnicze, dochody te sumuje się (art. 7 ust. 10).

20 Stosownie do obwieszczenia Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego z dnia 23 września 2015 r. w sprawie wysokości przeciętnego dochodu z pracy w indywidualnych gospodarstwach rolnych z 1 ha przeliczeniowego w 2014 r. (M.P. z 2015 r. poz. 861) przeciętny dochód z pracy w indywidualnych gospodarstwach rolnych z 1 ha przeliczeniowego wynosił w 2014 r. 2506 zł. Miesięczny dochód z gospodarstwa rolnego w 2014 r., stanowiący 1/12 określonej przez Prezesa GUS kwoty, wynosi więc 208,83 zł (2 506,00 zł : 12 miesięcy).

21 Gospodarstwo rolne męża skarżącej ma powierzchnię (będą podstawą wymiaru podatku rolnego) 4,6385 ha przeliczeniowych. Zatem dochód osiągnięty z tego gospodarstwa w 2014 r. wyniósł 11 623,90, będący iloczynem powierzchni gospodarstwa, kwoty miesięcznego dochodu 208,83 zł i 12 miesięcy. Do dochodu męża skarżącej należało doliczyć także kwotę 440 zł otrzymanego przez niego w 2014 r. zasiłku chorobowego.

22 Przepis art. 7 ust. 5 ustawy określa tzw. ryczałtowy tryb ustalania dochodu osiąganego z gospodarstwa rolnego. Dochód ten jest wyliczany jako wartość dochodu odpowiadającego powierzchni gospodarstwa z uwzględnieniem liczby hektarów przeliczeniowych i kwoty dochodu ustalonej dla 1 ha przeliczeniowego niezależnie od faktycznej dochodowości konkretnego gospodarstwa. Nie przewiduje on wyjątków od przyjętej w nim zasady wyliczenia dochodu z gospodarstwa rolnego. Oznacza to, że z punktu widzenia powołanego przepisu bez znaczenia jest okoliczność, czy gospodarstwo rolne jest uprawiane, czy też nie i z jakiego powodu oraz czy rzeczywiście przynosi ono dochody (por. wyroki NSA z dnia: 17 listopada 2011 r., I OSK 1103/11; 24 listopada 2011 r., I OSK 1154/11; 17 lutego 2010 r., I OSK 1292/09; 7 grudnia 2009 r., I OSK 724/09) Ustawodawca przyjął zatem domniemanie, że z gospodarstwa rolnego uzyskuje się dochód niezależnie od tego, czy się na nim rzeczywiście pracuje. O włączeniu dochodów z gospodarstwa rolnego do uzyskanych w danym okresie dochodów nie przesądza bowiem rzeczywista wartość osiąganych z niego pożytków, ale wyłącznie fakt umieszczenia gruntów w ewidencji, jako gruntów o stosownym przeznaczeniu. Już samo rolnicze przeznaczenie gruntów oraz ich powierzchnia automatycznie przesądzają, że osoba lub rodzina czerpie dochody z tego gospodarstwa. W związku też z tym nawet, gdyby faktycznie dochody z gospodarstwa rolnego nie były czerpane, z uwagi na przebywanie męża skarżącej w zakładzie karnym, to i tak będzie działać domniemanie co do osiągania z tych gruntów określonych dochodów.

23 Zatem suma dochodów osiągniętych w 2014 r. przez członków rodziny skarżącej – przez nią samą i przez jej męża – wynosi 30 482,42 zł (dochód skarżącej w kwocie 18 418,52 zł, dochód z gospodarstwa rolnego męża skarżącej w kwocie 11 623,90 zł oraz zasiłek chorobowy męża skarżącej w wysokości 440 zł). Dzieląc tę kwotę przez 12 miesięcy miesięczny dochód rodziny skarżącej wyniósł 2 540,20 zł.

24 Z kolei zgodnie z art. 7 ust. 4 ustawy w przypadku, gdy członek rodziny jest umieszczony w instytucji zapewniającej całodobowe utrzymanie, ustalając dochód rodziny w przeliczeniu na osobę, nie uwzględnia się osoby umieszczonej w pieczy zastępczej lub w instytucji zapewniającej całodobowe utrzymanie. Według art. 2 pkt 8 ustawy ilekroć w ustawie jest mowa o instytucji zapewniającej całodobowe utrzymanie - oznacza to m.in. zakład karny.

25 W tej sytuacji ustalając miesięczny dochód na członka rodziny należało w niniejszej sprawie kwotę 2 540,20 podzielić przez dwie osoby – skarżącą i jej syna. Mąż skarżącej przebywał bowiem w zakładzie karnym. Oznacza to, ze dochód na osobę w rodzinie skarżącej wyniósł 1270,10 zł. Tymczasem w myśl art. 5 ust. 3 świadczenie wychowawcze przysługuje na pierwsze dziecko osobom, o których mowa w art. 4 ust. 2, jeżeli dochód rodziny w przeliczeniu na osobę nie przekracza kwoty 800,00 zł.

26 Wobec tego organy prawidłowo uznały, że skarżąca nie kwalifikuje się do prawa do świadczenia wychowawczego na pierwsze dziecko, jakim według definicji określonej w art. 2 pkt 14 ustawy jest M.S.

27 Mając powyższe na uwadze Sąd, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2016 r. poz. 718 ze zm.), orzekł jak w sentencji.

28 lf