Postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 15 października 2015 r., III SA/Łd 833/15

postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 15 października 2015 r., III SA/Łd 833/15

Sentencja

1 Dnia 15 października 2015 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział III w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Krzysztof Szczygielski po rozpoznaniu w dniu 15 października 2015 roku na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi B T na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] nr[...] w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej za naruszenie przepisów ustawy o transporcie drogowym postanawia: 1. uchylić postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 11 września 2015 roku; 2. umorzyć postępowanie przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Łodzi.

Uzasadnienie

2 B T wniósł o uchylenie decyzji Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia[...] r. w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej za naruszenie przepisów ustawy o transporcie drogowym.

3 W dniu 1 września 2015 r. do Sądu wpłynęło pismo procesowe pełnomocnika skarżącego, w którym poinformowano, że skarżący zmarł w dniu 30 czerwca 2015 r. Do pisma załączono odpis skrócony aktu zgonu, akt poświadczenia dziedziczenia oraz pełnomocnictwo udzielone przez następcę prawnego skarżącego – E T – adw. J. M. T. Z aktu poświadczenia dziedziczenia wynika, że spadek po zmarłym B T nabyła w całości w dniu 2 lipca 2015 r. żona spadkodawcy E. L. T.

4 Postanowieniem z dnia 11 września 2015 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 124 § 2 oraz art. 128 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 t. j. ze zm.) dalej p.p.s.a. zawiesił postępowanie sądowoadministracyjne w niniejszej sprawie a następnie podjął je z udziałem następcy prawnego skarżącego B T – E T.

5 W dniu 5 października 2015 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego wpłynęło pismo procesowe Głównego Inspektora Transportu Drogowego, w którym zawarty został wniosek o umorzenie postępowania na podstawie art. 161 § 1 pkt 2 p.p.s.a. w uzasadnieniu pisma organ wskazał, że kara pieniężna nałożona z tytułu naruszenia przepisów ustawy o transporcie drogowym jest ściśle związana z osobą, na którą została nałożona a żaden przepis szczególny nie przewiduje, aby przedmiotowa kara pieniężna mogła stać się przedmiotem spadku. Organ powołał się na orzecznictwo sądów administracyjnych odnoszące się do powyższej kwestii.

6 Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

7 Zgodnie z art. 161 § 1 pkt 2 p.p.s.a., Sąd wydaje postanowienie o umorzeniu postępowania w razie śmierci strony, jeżeli przedmiot postępowania odnosi się wyłącznie do praw i obowiązków ściśle związanych z osobą zmarłego, chyba, że udział w sprawie zgłasza osoba, której interesu prawnego dotyczy wynik tego postępowania.

8 W niniejszej sprawie na skarżącego została nałożona w drodze decyzji administracyjnej kara pieniężna za naruszenie przepisów transportu drogowego. Wobec tego, że skarżący zmarł, Sąd obowiązany jest rozstrzygnąć, czy w rozpoznawanym przypadku zachodzi ww. przesłanka zawarta w art. 161 § 1 pkt 2 p.p.s.a., jako podstawa do umorzenia niniejszego postępowania sądowoadministracyjnego.

9 W prawie administracyjnym nie występuje generalna zasada następstwa prawnego w odniesieniu do praw i obowiązków regulowanych normami tego prawa, niemniej jednak mogą występować takie sytuacje, kiedy określone prawa i obowiązki wynikające z decyzji administracyjnej mogą wiązać się ze sferą prawną innego podmiotu. W odniesieniu do takich sytuacji Sąd musi ocenić, czy w przypadku śmierci skarżącego, będącego adresatem zaskarżonego aktu lub czynności, wynik toczącego się postępowania dotyczy interesu prawnego osób zgłaszających swój udział w miejsce spadkodawcy (vide: T Woś (red.), H. Knysiak-Molczyk, M. Romańska, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Wydawnictwo Prawnicze LexisNexis, Warszawa 2005 r. s. 495).

10 Przedmiotem niniejszej sprawy jest nałożenie na skarżącego kary pieniężnej w wysokości 8.000 zł w związku z naruszeniem przepisów polegającym na wykonywaniu transportu drogowego bez wymaganego zezwolenia na wykonywanie zawodu przewoźnika drogowego lub bez wymaganej licencji. Śmierć skarżącego (vide: odpis skrócony aktu zgonu wystawiony w dniu 1 lipca 2015 r. przez Urząd Stanu Cywilnego w Ł – k. 35 akt sądowych) oraz treść pisma procesowego organu z dnia 29 września 2015 r. postawiły Sąd przed koniecznością ustalenia, czy wynik postępowania sądowoadministracyjnego wszczętego w rozpoznawanej sprawie, dotyczyć będzie interesu prawnego spadkobierczyni skarżącego, którą zgodnie z treścią notarialnego aktu poświadczenia dziedziczenia (k. 36 akt administracyjnych) została żona spadkodawcy E L T.

11 W tym celu należało ustalić, czy kara pieniężna będąca przedmiotem niniejszego postępowania, wymierzona przez organ administracji publicznej w drodze decyzji administracyjnej wchodzi do spadku i podlega dziedziczeniu w świetle obowiązujących przepisów kodeksu cywilnego.

12 Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny (Dz. U. Nr 16, poz. 93 ze zm.) nie podaje definicji sensu stricto pojęcia spadek a jedynie wskazuje, jakie prawa i obowiązki wchodzą, a jakie nie wchodzą w jego skład. Jak przyjęto w orzecznictwie, dziedziczeniu podlegają prawa i obowiązki wynikające ze stosunków cywilnoprawnych, a więc mające charakter cywilnoprawny. Należy zatem przyjąć, iż nie wchodzą w skład spadku prawa i obowiązki wynikające ze stosunków karnoprawnych, administracyjnoprawnych, finansowoprawnych (por. E. Skowrońska-Bocian, Kodeks cywilny. Komentarz, Księga czwarta. Spadki, Wydawnictwo Prawnicze LexisNexis, wyd. VII, Warszawa 2006 r. s. 298). Nie można bowiem nałożyć kary pieniężnej na kogoś, kto nie popełnił czyny zabronionego, a więc np. na spadkobiercę (vide: postanowienie NSA z dnia 13 marca 2007 r., sygn. akt I OSK 267/07).

13 Powyższe stanowisko o wyłączeniu ze spadku zobowiązań o charakterze administracyjnoprawnym prezentuje zarówno doktryna, jak i judykatura (zob. uchwała Sądu Najwyższego z dnia 24 czerwca 1992 r., sygn. akt III CZP 70/92 oraz glosa aprobująca do tej uchwały Z. Leońskiego, OSP 1993/3/56, a także uchwała Sądu Najwyższego z dnia 11 kwietnia 1991 r., sygn. akt III AZP 1/91, OSNC 1992/1/6; por. także na gruncie ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym - tekst jednolity: Dz. U. z 2004 r. Nr 204, poz. 2088 ze zm.: wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 4 sierpnia 2005 r., sygn. akt III SA/Wa 613/05, ZNSA 2006/1/122).

14 Zatem skoro kara pieniężna za wykonywanie transportu drogowego bez wymaganej licencji, jako należność administracyjnoprawna, nie podlega dziedziczeniu, to nie jest możliwe prowadzenie niniejszego postępowania z udziałem spadkobierców skarżącego. W tej sytuacji postępowanie sądowoadministracyjne należy umorzyć jako bezprzedmiotowe, gdyż wynik tego postępowania nie będzie dotyczył interesu prawnego ewentualnego spadkobiercy - co zostało wykazane powyżej.

15 Natomiast zgodnie z przepisem art. 165 p.p.s.a. postanowienia niekończące postępowania w sprawie mogą być uchylane i zmieniane wskutek zmiany okoliczności sprawy, chociażby były zaskarżone, a nawet prawomocne. Przepis ten wskazuje na możliwość uchylenia bądź zmiany postanowień niekończących postępowania w sprawie pod warunkiem zmiany okoliczności sprawy. Przez zmianę okoliczności sprawy należy rozumieć zmianę okoliczności faktycznych, jakie sąd przyjął za przesłankę rozstrzygnięcia, jak i zmianę okoliczności prawnych, które uzasadniałyby wydanie postanowienia odmiennej treści niż to, które zostało wydane.

16 Postanowieniem z dnia 11 września 2015 r. Sąd zawiesił postępowanie sądowoadministracyjne a następnie podjął je z udziałem E T. W tej sytuacji, biorąc pod uwagę powyższe ustalenia, z których wynika, iż nie jest możliwe prowadzenie postępowania z udziałem spadkobierczyni skarżącego, zasadne jest uchylenie postanowienia z dnia 11 września 2015 roku.

17 Mając na względzie powyższe, Wojewódzki Sąd Administracyjny - działając na podstawie art. 161 § 1 pkt 2 p.p.s.a. oraz na podstawie art. 165 tej ustawy orzekł jak w sentencji.

18 k.p.