Wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 27 stycznia 2011 r., I SA/Kr 973/10

wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 27 stycznia 2011 r., I SA/Kr 973/10

Sentencja

1 Sygn. akt I SA/Kr 973/10 | | W Y R O K W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 27 stycznia 2011r., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, w składzie następującym:, Przewodniczący Sędzia: WSA Ewa Michna (spr.), Sędziowie: WSA Piotr Głowacki, WSA Agnieszka Jakimowicz, Protokolant: Daniel Marzec, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 27 stycznia 2011r., sprawy ze skargi J.S., na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej, z dnia 19 marca 2010r. Nr [...], w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych za 2004r., - skargę oddala -

Uzasadnienie

2 |Postępowanie przed organami. |

3 |Decyzją z dnia 31 sierpnia 2009r. nr [...] Dyrektor Urzędu Kontroli Skarbowej określił J.S. (zwanemu dalej "skarżącym") wysokość |

4 |zobowiązania podatkowego w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2004r. w kwocie 174 958 zł. |

5 |Podstawą dokonanych ustaleń było przyjęcie przez organ, że skarżący zawyżył wartość dokonanych w zeznaniu rocznym PIT-36 odliczeń z |

6 |tytułu darowizn o kwotę 59 000 zł. W uzasadnieniu organ kontroli wskazał, że skarżący w wykazanej w zeznaniu rocznym łącznej kwocie |

7 |odliczeń w wysokości 84 000 zł z tytułu dokonanych darowizn zawarł m.in. wartość darowizny w wysokości 59 000 zł, przy czym brak było |

8 |możliwości ustalenia rzeczywistego odbiorcy ani też nie uzyskano żadnych innych informacji pozwalających na ocenę, czy spełnione zostały |

9 |warunki z art.26 ust.1 pkt 9 lit.a) i lit.b) w zw. z art.26 ust.5 i ust.7 ustawy z dnia 26 lipca 1991r. o podatku dochodowym od osób |

10 |fizycznych (tekst jednolity Dz. U. z 2000r. Nr 14 poz. 176 ze zm.). |

11 |W wniesionym odwołaniu skarżący zarzucił błąd w ustaleniach faktycznych poprzez przyjęcie, że skarżący nie dokonywał darowizn (w |

12 |zakwestionowanej kwocie 59 000zł ) na rzecz Kongregacji [...] oraz Parafii Rzymskokatolickiej p.w. [...] a także naruszenie art.123 §1 w |

13 |zw. z art.190 §1 i 2 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. – Ordynacja podatkowa (Dz. U. Nr 137 poz. 926 ze zm.) oraz art.187 §1 , art.122 i |

14 |art.188 tejże ustawy poprzez pominięcie dowodu z przesłuchania ks. P. , świadków postępowania karnego prowadzonego przed Sądem Rejonowym |

15 |(sygn. akt II K 772/07) oraz osób, które złożyły podziękowania dotyczące działalności charytatywno-opiekuńczej prowadzonej przez ks. P. |

16 |oraz wybiórcze, niewyczerpujące i niedokładne zebranie materiału dowodowego. |

17 |Decyzją nr [...] z dnia 19 marca 2010r. Dyrektor Izby Skarbowej utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu organ, powołując się |

18 |na powtórnie dokonaną ocenę zebranego przez organ kontroli skarbowej materiału dowodowego, stwierdził, że skarżący pomimo wielokrotnego |

19 |wzywania nie przedstawił stosownych dokumentów celem wykazania, że spełnione zostały przesłanki uprawniające go do odliczenia spornych |

20 |59 000 zł z tytułu darowizny na działalność charytatywno-opiekuńczą kościelnych osób prawnych. Skarżący miał jedynie stwierdzić |

21 |w przesłuchaniu z dnia 6 maja 2009r., że darowizny były dokonywane głównie na Parafię p.w. [...] i św. F. w T. oraz Kongregację św. F. w |

22 |T., a także Parafię w R.. Dalej organ odwoławczy wskazywał, że organ kontroli skarbowej otrzymał z Prokuratury Okręgowej w T. |

23 |(prowadzącej postępowanie przeciwko ks. P.) informację, iż w aktach ujawniono uwierzytelnioną kserokopię rozliczenia darowizn z dnia 14 |

24 |kwietnia 2005r. podpisanego w imieniu Kongregacji Oratorium [...] przez ks. P.. Organ uzyskał też informację z BPH SA prowadzącego |

25 |rachunek bankowy skarżącego, że w dniu 14 lipca 2004r. dokonano przelewu w wysokości 29 000 zł tytułem darowizny bez wskazania rachunku |

26 |odbiorcy oraz przelewu w wysokości 25 000 zł, przy czym w tym przypadku brak było jakichkolwiek szczegółów dotyczących tej operacji. |

27 |Zdaniem organu odwoławczego, organ kontroli skarbowej zasadnie przyjął, że ww. kwota 25 000zł dokumentuje przelew darowizny na rzecz |

28 |Parafii Rzymskokatolickiej w R., co zostało ustalone m.in. na podstawie pisma parafii z dnia 21 maja 2009r. umowy darowizny z dnia 22 |

29 |czerwca 2009r., sprawozdania z wykorzystania środków z dnia 8 maja 2006r., faktury VAT nr 32/04 z dnia 19 sierpnia 2004r. oraz protokołu |

30 |odbioru robót z dnia 20 lipca 2004r. W oparciu o powyższe dokumenty, organ odwoławczy uznał, że organ kontroli skarbowej zasadnie nie |

31 |kwestionował 25 000zł darowizny przeznaczonej na sfinansowanie zmiany systemu ogrzewania Domu Spokojnej Starości w P. tj. darowizny |

32 |przekazanej na rzecz Parafii Rzymskokatolickiej w R. |

33 |Natomiast co do pozostałej kwoty 59 000zł to organ odwoławczy wskazał, że Parafia p.w. [...] i św. [...] w T. oraz Kongregacja św. F. w |

34 |T. pismami z dnia 22 maja 2009r. poinformowały, że nie zawierały żadnej darowizny z J.S. i z tego powodu nie posiadają dokumentów |

35 |potwierdzających rozliczenie darowizny. |

36 |Organ odwoławczy ustalił ponadto na podstawie przedłożonego przez skarżącego (dopiero na etapie postępowania odwoławczego) polecenia |

37 |przelewu na kwotę 29 000 zł na rzecz "Parafii Rzymsko-katolickiej Fundacja O", że rachunek bankowy wymieniony w przelewie (nr [...] w |

38 |Banku Ochrony Środowiska o/T.) został założony na rzecz "Fundacji O.", która jednak nigdy nie powstała. Ksiądz P. został upoważniony do |

39 |dysponowania tym rachunkiem, nie reprezentował jednak nigdy ani Parafii, ani Kongregacji. |

40 |Organ odwoławczy wskazał przy tym, że odmówił przeprowadzenia wnioskowanych przez skarżącego dowodów tj. wystąpienia do Banku PEKAO S.A. |

41 |celem uzyskania informacji dotyczących przelewu na kwotę 30 000 zł, odmówił też przesłuchania wnioskowanych świadków, w tym osób |

42 |trzecich, na okoliczność działalności charytatywno-opiekuńczej ks. P. prowadzonej w imieniu instytucji Kościoła Katolickiego, a także |

43 |przeprowadzenia dowodów z protokołów przesłuchań świadków w sprawie prowadzonej przed Sądem Rejonowym w T. Zdaniem organu odwoławczego |

44 |istotne w sprawie było, że przelewy na ww. konto bankowe nr [...] zostały dokonane bez wiedzy i zgody osób reprezentujących kościelne |

45 |osoby prawne, dlatego też sam przelew nie stanowił wystarczającego dowodu na skuteczność dokonanej darowizny. |

46 |Organ odwoławczy interpretując art.55 ust.7 ustawy z dnia 17 maja 1989r. o stosunku Państwa do Kościoła Katolickiego w Rzeczypospolitej |

47 |Polskiej (Dz. U. Nr 29 poz. 154) wskazywał, że niezbędne jest cywilistyczne rozumienie darowizny tj. dla skuteczności zawarcia umowy |

48 |darowizny wymagane jest złożenie oświadczenia wyrażającego zgodę na obdarowanie. W ocenie organu, występujący w sprawie brak takiego |

49 |oświadczenia, a także brak rozliczenia darowizny przez kościelną osobę prawną uprawniał do zakwestionowania odliczonych w zeznaniu |

50 |rocznym darowizn na kwotę 59 000zł. Organ podkreślał przy tym, że ks. P. nie posiadał upoważnienia do reprezentacji kościelnych osób |

51 |prawnych, stąd podpisane przez niego dokumenty nie mogły skutkować uznaniem, że darowizny zostały skutecznie dokonane i rozliczone. |

52 |Przesłuchiwanie więc osób trzecich, a także prowadzenie czynności dowodowych wnioskowanych przez skarżącego było niezasadne, skoro |

53 |rozstrzygającym w sprawie był brak potwierdzenia przez kościelną osobę prawną otrzymania darowizny i brak jej rozliczenia. Niezasadne |

54 |więc były zarzuty naruszenia wskazanych w odwołaniu przepisów Ordynacji podatkowej. |

55 |Postępowanie przed sądem administracyjnym. |

56 |W skardze na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej skarżący, domagając się jej uchylenia w całości, zarzucił błąd w ustaleniach faktycznych |

57 |polegający na uznaniu, że ks. P. nie był upoważniony do zawierania umów w imieniu Kongregacji i Parafii p.w. Świętego K. i św. F., a |

58 |także błędnym przyjęciu, że kwota 59 000 zł nie wpłynęła na konta bankowe tych instytucji. Dodatkowo skarżący zarzucił naruszenie art.123|

59 |§1 w zw. z art.190 §1 i 2 cyt. ustawy – Ordynacja podatkowa poprzez pominięcie wniosków dowodowych w postaci przesłuchania ks. P., |

60 |świadków postępowania karnego prowadzonego przed Sądem Rejonowym w T. II K 772/07, osób, które złożyły podziękowania dotyczące |

61 |działalności charytatywno-opiekuńczej. |

62 |Dodatkowo w skardze zarzucono naruszenie art.187 §1, art.122, art.188 i art.210 §4 cyt. ustawy – Ordynacja podatkowa poprzez wybiórcze, |

63 |niewyczerpujące zebranie materiału dowodowego spowodowane pominięciem wniosków dowodowych skarżącego. |

64 |W uzasadnieniu skargi skarżący podkreślał, że przelał kwoty na wskazany przez ks. P. rachunek bankowy dlatego też, jego zdaniem, umowa |

65 |darowizny, zawarta w formie zwykłej umowy pisemnej, została w ten sposób konwalidowana. W przekonaniu skarżącego wskazany mu rachunek |

66 |bankowy został założony przez Parafię lub Kongregację, skoro bowiem Fundacja docelowo nie powstała to nie mogła założyć rachunku. |

67 |Skarżący wyjaśniał, że przelał pieniądze na wskazany rachunek opierając się na informacjach ks. P. przedstawiającego się jako pełnomocnik|

68 |Parafii i Kongregacji. Stąd twierdzenia organu o braku upoważnienia do reprezentacji były nieprawdziwe i niezbędna byłaby konfrontacja |

69 |stanowiska Parafii i Kongregacji z informacjami uzyskanymi od ks. P. Skarżący powołał się przy tym na skazujący wyrok Sądu Okręgowego z |

70 |dnia 26 kwietnia 2010r. sygn. akt II K 70/09 (załączając go do skargi), gdzie ks. P. został uznany za winnego i skazany za przestępstwo z|

71 |art.284 §2 kk. W zw. z art.294 §1 kk w zw. z art.12 kk polegające na przywłaszczeniu sobie w okresie od lutego 2002r. do kwietnia 2002r. |

72 |środków finansowych przelanych na konto [...] w Banku Ochrony Środowiska S.A o/ T. prowadzonego dla "Fundacji O." na rzecz Kongregacji O.|

73 |św. F. przekazanego tytułem darowizn na działalność charytatywno-opiekuńczą oraz kultu religijnego m.in. od J. S. |

74 |W odpowiedzi na skargę organ wnosząc o jej oddalenie argumentował jak dotychczas. Komentując natomiast treść załączonego do skargi wyroku|

75 |organ wskazał, że skarżący może co najwyżej domagać się zwrotu przywłaszczonych kwot od ks. P. |

76 |Na rozprawie w dniu 27 stycznia 2011r. skarżący zarzucał, że organy zakwestionowały wyłącznie jego darowizny, podczas gdy wiele osób |

77 |dokonywało tego typu darowizn. |

78 |Rozważania Sądu. |

79 |Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje: |

80 |Skarga nie zasługiwała na uwzględnienie. |

81 |W ocenie Sądu organy prawidłowo ustaliły stan faktyczny przyjmując, że pomimo przelania przez skarżącego na konto nr [...] w Banku |

82 |Ochrony Środowiska o/T. dwóch kwot 29 000zł i 30 000 zł w rzeczywistości nie doszło do skutecznego przekazania darowizny na działalność |

83 |charytatywno-opiekuńczą kościelnych osób prawnych lub cele kultu religijnego. |

84 |Organy prawidłowo odwołały się do cywilistycznej konstrukcji umowy darowizny, przyjmując, że umowa darowizny jest umową konsensualną, |

85 |co oznacza, iż wywołuje ona skutki z chwilą złożenia zgodnych oświadczeń woli przez darczyńcę i obdarowanego (por. Gawlik Zdzisław, |

86 |Janiak Andrzej, Kidyba Andrzej, Kopaczyńska-Pieczniak Katarzyna, Kozieł Grzegorz, Niezbecka Elżbieta, Sokołowski Tomasz; Komentarz do |

87 |art.888 kodeksu cywilnego [w:] Z. Gawlik, A. Janiak, A. Kidyba, K. Kopaczyńska-Pieczniak, G. Kozieł, E. Niezbecka, T. Sokołowski, Kodeks |

88 |cywilny. Komentarz. Tom III. Zobowiązania - część szczególna, LEX, 2010). W rezultacie skoro skarżący nie wykazał, aby osoby uprawnione |

89 |do reprezentacji kościelnych osób prawnych wyraziły zgodę na przyjecie darowizny, bezskutecznym było powoływanie się na ustalenia z |

90 |przedstawicielem instytucji kościelnych ale działającym bez wyraźnego w tym celu umocowania. |

91 |Dodatkowo, nawet załączony do skargi z dnia 27 kwietnia 2010r.ww. wyrok Sądu Okręgowego w T. z dnia 26 kwietnia 2010r. (a więc |

92 |nieprawomocny) potwierdza fakt braku rzeczywistego otrzymania spornych kwot przez kościelne osoby prawne skoro dotyczy on uznania winnym |

93 |i skazania ks. P. za przywłaszczenie przekazywanych środków pieniężnych tytułem darowizn. Oczywistym jest, że jeżeli przekazane na konto |

94 |"Fundacji O." środki finansowe zostały przywłaszczone to niemożliwym było sfinansowanie z nich działalności charytatywno-opiekuńczej. |

95 |Należy podkreślić, że organy na żadnym etapie postępowania nie negowały tego, iż ks. P. działalność charytatywną prowadził. Jak wynika |

96 |z akt sprawy była to jednak przede wszystkim działalność w ramach Stowarzyszenia, osoby prawnej o charakterze świeckim, aby w ten sposób |

97 |oddzielić tę działalność od pozostałej działalności Kongregacji i Parafii. Z faktu tego zdawali sobie sprawę jego przełożeni, jak również|

98 |uczestniczyli w zorganizowanych przez ks. P. akcjach charytatywnych. Takie akcje "pod patronatem" nie zmieniają jednakże prostego faktu, |

99 |iż były organizowane bezpośrednio przez inny podmiot, niż rzekomo obdarowany (por. wyrok WSA w Krakowie z dnia 27 lipca 2009r.,I SA/Kr |

100 |503/09). |

101 |Zdaniem Sądu (podobnie jak w ww. sprawie o sygn. akt I SA/Kr 503/09) nie tylko sam fakt braku upoważnienia ks. P. do reprezentowania |

102 |Parafii i Kongregacji w takim zakresie był decydujący w sprawie, lecz również sposób przekazania darowizny, która faktycznie nigdy nie |

103 |znalazła się w dyspozycji kościelnej osoby prawnej. Spośród zatem przesłanek, o których mowa w art. 55 ust. 7 ustawy o stosunku Państwa |

104 |do Kościoła Katolickiego w Rzeczypospolitej Polskiej a) faktyczne dokonanie darowizny, b) przeznaczenie jej na kościelną działalność |

105 |charytatywno-opiekuńczą, c) uzyskanie od kościelnej osoby prawnej pokwitowania odbioru, d) uzyskanie w okresie dwóch lat od przekazania |

106 |darowizny sprawozdania o jej przeznaczeniu na kościelną działalność – tylko druga przesłanka w subiektywnym odczuciu skarżącego, ze |

107 |względu na jej dobrą wiarę, oraz fakt, iż działalność ks. P. w ramach Stowarzyszenia była powszechnie znana, mogłaby zostać uznana za |

108 |spełnioną. |

109 |W konsekwencji, zdaniem Sądu, organy również prawidłowo zinterpretowały art.26 ust.1 pkt 9 lit.a) i lit.b) w zw. z art.26 ust.5 i ust.7 |

110 |ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych w zw. z art.55 ust.7 ustawy o stosunku Państwa do Kościoła Katolickiego w Rzeczypospolitej|

111 |Polskiej wskazując, że skoro uprawnieni do reprezentacji kościelnej osoby prawnej nie potwierdzają otrzymania darowizny, ani nie |

112 |przedstawiają stosownego rozliczenia to bezzasadnym jest domaganie się przez podatnika aby to organ w drodze innych środków dowodowych |

113 |ustalił fakt przekazania darowizny, a także jej wydatkowania na cele uprawniające do zastosowanego odliczenia. |

114 |Sąd podziała również pogląd organów, że prawo do odliczenia wydatków z tytułu darowizny na charytatywno-opiekuńczą działalność |

115 |kościelnych osób prawnych jest prawem podmiotowym podatnika i to na nim ciąży obowiązek czuwania nad prawidłowym i wiarygodnym |

116 |udokumentowaniem zarówno faktu dokonania darowizny, jak i przeznaczeniem jej na cel wskazany w art. 55 ust. 7 cyt. ustawy o stosunku |

117 |Państwa do Kościoła Katolickiego w Rzeczypospolitej Polskiej (por wyrok NSA z dnia 6 września 2007 r. II FSK 993/06). Złożenie zaś |

118 |sprawozdania jest czynnością o charakterze faktycznym, leżącą w interesie darczyńcy. Przeczy zasadom zdroworozsądkowej logiki i |

119 |doświadczenia życiowego, iż darczyńca, chcąc przyczynić się do działalności charytatywno opiekuńczej i darując na ten cel znaczne środki |

120 |pieniężne, co docelowo zmniejsza jego podatek należny do zapłaty, ale równocześnie przecież i jego osobisty dochód, nie interesuje się, |

121 |na co dokładnie i jak wykorzystano tak znaczne sumy, przy czym nie chodzi przecież o sprawozdanie finansowe o księgowych standardach, co |

122 |do tego nie ma wątpliwości. |

123 |Mając powyższe na uwadze Sąd uznał również za bezzasadne zarzuty dotyczące naruszenia powołanych w skardze art.123 §1 w zw. z art.190 §1 |

124 |i 2 oraz art.187 §1, art.122, art.188 i art.210 §4 cyt. ustawy – Ordynacja podatkowa. Organy prawidłowo wyjaśniały, że zastosowana przez |

125 |nie wykładnia ww. przepisów dotyczących odliczeń z tytułu darowizn na działalność charytatywno-opiekuńczą i cele kultu religijnego |

126 |Kościoła Katolickiego powoduje bezprzedmiotowość dodatkowych (wnioskowanych przez skarżącego) czynności dowodowych skoro osoby |

127 |reprezentujące kościelną osobę prawną zaprzeczają aby wyraziły zgodę na otrzymanie darowizny, zaprzeczają aby taką darowiznę otrzymały, |

128 |nie przedstawiają też rozliczenia darowizny |

129 |W ocenie Sądu organy podatkowe w toku postępowania podjęły wszelkie niezbędne działania w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego |

130 |oraz załatwienia sprawy w postępowaniu podatkowym, czyniąc zadość zasadzie prawdy obiektywnej (art. 122 i art. 187 § 1 cyt. ustawy – |

131 |Ordynacja podatkowa). W tych okolicznościach przeprowadzanie kolejnych dowodów, na dodatek w sposób pośredni byłoby zbędne. Zasady |

132 |ekonomiki procesowej nie spowodowały naruszenia zasady prawdy obiektywnej (art. 188 cyt. ustawy). |

133 |Z tych powodów orzeczono jak w sentencji wyroku, działając na zasadzie art. 151 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami |

134 |administracyjnymi (Dz. U. Nr 153 poz. 1270 ze zm.). |

135 | |

136 | |

137 | |

138 | |

139 | |

140 | |