Wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 4 lipca 2008 r., I SA/Kr 562/07

wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 4 lipca 2008 r., I SA/Kr 562/07

Sentencja

1 Sygn. akt I SA/Kr 562/07 | | W Y R O K W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 4 lipca 2008r., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, w składzie następującym:, Przewodniczący Sędzia: WSA Urszula Zięba (spr), Sędziowie: NSA Józef Gach, WSA Stanisław Grzeszek, Protokolant: Iwona Sadowska-Białka, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 4 lipca 2008r., sprawy ze skargi W. B., przy uczestnictwie S. B. i M. S., na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego, z dnia [...] Nr [...], w przedmiocie wymiaru podatku rolnego za 2006r, I. uchyla zaskarżoną decyzję II. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz skarżącego koszty postępowania w kwocie 100 zł ( sto złotych).

Uzasadnienie

2 Decyzją z dnia [...]nr [...] Wójt Gminy określił współwłaścicielom nieruchomości rolnej położonej w miejscowości P., W.B., S.B. i M.S. wymiar podatku rolnego za 2006 r. w kwocie 403 zł.

3 W uzasadnieniu wskazano, że uprzednio Samorządowe Kolegium Odwoławcze uchyliło w całości decyzję Wójta z dnia [...]przekazując sprawę do ponownego rozpoznania. Po uzupełnieniu materiału dowodowego sprawy o wypis z rejestru gruntów stwierdzający stan na dzień [...]lutego 2006 r. organ ustalił więc raz jeszcze wymiar podatku rolnego wyjaśniając, że nie może przyjmować innej powierzchni gruntów niż ta, która wynika z ewidencji gruntów.

4 W odwołaniu od tej decyzji podatnik S.B. lakonicznie i bez jakiegokolwiek uzasadnienia wskazał, iż doręczona mu decyzja "jest sfałszowana, wymaga odrzucenia lub zaskarżenia do sądu powszechnego". Pozostali współwłaściciele nieruchomości nie złożyli odwołania.

5 Organ odwoławczy nie wzywał odwołującego do uzupełnienia braków formalnych odwołania, uznając, że nie jest nimi obarczone.

6 Decyzją z dnia [...]nr [...]Samorządowe Kolegium Odwoławcze uchyliło w całości decyzję organu pierwszej instancji i orzekło o ustaleniu należnego od podatników M.S, W.B. i S. B. podatku rolnego za 2006 r. w kwocie 403 zł.

7 W uzasadnieniu wyjaśniono, iż powodem uchylenia zaskarżonej decyzji było błędne wskazanie przez organ pierwszej instancji w uzasadnieniu decyzji, iż "w przypadku współwłasności kwoty podatku należy wpłacać zgodnie z przypadającym udziałem w gospodarstwie". Tymczasem w myśl art. 91 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (t. j. – Dz. U. z 2005, nr 8, poz. 60 ze zm.) do odpowiedzialności solidarnej za zobowiązania podatkowe stosuje się przepisy kodeksu cywilnego dla zobowiązań cywilnoprawnych. Zgodnie zaś z przepisem art. 92 § 1 Ordynacji podatkowej, jeżeli zgodnie z ustawami podatkowymi, podatnicy ponoszą solidarną odpowiedzialność za zobowiązania podatkowe, a zobowiązania te powstają w sposób przewidziany w art. 21 § 1 pkt 1, odpowiedzialnymi solidarnie są podatnicy, którym doręczono decyzję ustalającą wysokość zobowiązania podatkowego. Odpowiedzialność podatników – M.S., W.B. i S.B. z tytułu należnego za 2006 r. podatku rolnego jest zatem odpowiedzialnością solidarną.

8 W pozostałym zakresie Samorządowe Kolegium Odwoławcze uznało zaskarżoną decyzję za prawidłową.

9 We wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie skardze na powyższą decyzję W.B. podniósł, że podatek rolny jest nienależny, gdyż nie jest uregulowany stan prawny nieruchomości gruntowej, a dodatkowo "położenie tego gruntu i jego granice są niewłaściwe (leży odłogiem, jest nieprzekazany, nieodebrany i nieużytkowany)". Zdaniem skarżącego zgodnie z obowiązującą procedurą administracyjną należy "nowe granice w terenie wyznaczyć, a punkty graniczne trwale oznaczyć" i dopiero wówczas ustalać należny podatek. Podniósł także, iż prawo geodezyjne i kartograficzne zostało naruszone na skutek przestępstwa popełnionego przez organ I instancji bez zgody i wiedzy współwłaścicieli.

10 W odpowiedzi na skargę W.B. Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie podtrzymując w całości swe dotychczasowe stanowisko w sprawie. W uzasadnieniu podkreślono, iż zgodnie z art. 21 ust. 1 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. – prawo geodezyjne i kartograficzne podstawę planowania gospodarczego, planowania przestrzennego, wymiaru podatku i świadczeń, oznaczania nieruchomości w księgach wieczystych, statystyki publicznej, gospodarki nieruchomościami oraz ewidencji gospodarstw rolnych stanowią dane zawarte w ewidencji gruntów i budynków, które także w niniejszej sprawie stały się podstawą rozstrzygnięcia.

11 Nadmienić należy, iż SKO przesłało do tut. Sądu także pismo zatytułowane "Odpowiedź na skargę S.B." skardze tej nie nadano biegu w postępowaniu sądowym prawdopodobnie z tej przyczyny, iż formalnie nie przesłano pisma zatytułowanego "skarga" lub posiadającego taką treść czy formę z której można by domniemywać, że jest to skarga. Pismo natomiast S. B., które SKO potraktowało jako skargę znajdowało się w aktach podatkowych i zawierało wniosek o wznowienie postępowania oraz stwierdzenie nieważności decyzji organu I instancji.

12 Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje;

13 Stosownie do art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz. U. nr 153 poz. 1270/ sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej z punktu widzenia legalności tj. z punktu widzenia zgodności zaskarżonych decyzji z przepisami powszechnie obowiązującego prawa. Z tej przyczyny sąd nie jest uprawniony do badania czy kwestionowane decyzje są dla stron w ich subiektywnym odczuciu krzywdzące lub czy uwzględniają ogół okoliczności faktycznych nie związanych ściśle z normami prawnymi mającymi zastosowanie w sprawie, chyba że są objęte ich hipotezami. Żądanie skargi może być więc uwzględnione w razie stwierdzenia przez sąd, że rozstrzygnięcie zostało wydane z naruszeniem prawa materialnego lub przepisów postępowania, jeżeli takie naruszenie miało istotny wpływ na wynik sprawy /art. 145 § 1 pkt 1cytowanej ustawy/. Sąd rozstrzyga – w myśl art. 134 § 1 ustawy – w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

14 Analizując przebieg postępowania podatkowego w rozpoznawanej sprawie – działając zgodnie z dyspozycją ostatnio zacytowanego przepisu – Sąd stwierdził, że po przekazaniu akt do organu odwoławczego doszło do naruszenia przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Przekazując akta sprawy organowi odwoławczemu w związku z pismem S. B. wniesionym w terminie ustawowym do złożenia odwołania i zatytułowanym "skarga", organ I instancji wniósł o pozostawienie odwołania bez rozpoznania z uwagi na jego braki formalne. Samorządowe Kolegium Odwoławcze pozostawiło ten wniosek bez rozpatrzenia, nadając bieg pismu S.B. bez wzywania o uzupełnienie i potraktowało je jak odwołanie.

15 Zauważyć jednak należy, iż odwołanie od decyzji, jako jedno z podań w rozumieniu art. 168 Ordynacji podatkowej powinno odpowiadać warunkom formalnym określonym w tym przepisie oraz wymienionym w art. 222 tej ustawy, tj. zawierać zarzuty przeciwko decyzji, określać istotę i zakres żądania będącego przedmiotem odwołania oraz wskazywać dowody uzasadniające żądanie. Przepis ten wymienia zatem trzy elementy istotne dla treści odwołania, przy czym pierwszy i drugi z nich mają charakter obligatoryjny. Natomiast trzeci nosi z istoty rzeczy cechy fakultatywności. Nie zawsze bowiem istnieje możliwości nawet wskazywania na dowody. Zwłaszcza wówczas, gdy spór z organami podatkowymi toczy się w przedmiocie wykładni przepisów prawa.

16 Podmiot sporządzający odwołanie powinien więc w sposób logiczny i zwięzły sformułować zarzuty przeciw zaskarżonemu rozstrzygnięciu. Natomiast określenie istoty i zakresu żądania, będącego przedmiotem odwołania sprowadza się do sprecyzowania swojego oczekiwania kierowanego do organu odwoławczego. Dotyczy to zarówno żądania merytorycznego, tzn. podania spornej sumy podatku, jak i określenia żądania co do rozstrzygnięcia.

17 Dokonując wykładni art. 222 Ordynacji podatkowej należy mieć na względzie, że przepis ten wprowadza wyjątek od reguły odformalizowania treści podania, a zatem powinien być interpretowany w sposób ścisły. Wykładnia rozszerzająca prowadzić bowiem może do ograniczenia jednego z podstawowych praw procesowych strony postępowania podatkowego, jakim jest prawo do instancyjnej kontroli decyzji, a w konsekwencji - do kontroli sądowej /wyrok NSA z 22 marca 2000 r., I SA/Ka 1729/98, M. Pod. 2000, nr 11, s. 2/.

18 W związku z tym w orzecznictwie przyjmuje się, że wymagania formalne stawiane odwołaniu w postępowaniu podatkowym muszą być oceniane w sposób niekolidujący z zasadami dwuinstancyjności postępowania administracyjnego oraz sądowej kontroli decyzji administracyjnych. W związku z tym, jeżeli z odwołania można wyczytać zarzuty stawiane decyzji oraz żądanie wnoszącego odwołanie, środkowi zaskarżenia nie można przypisać braków formalnych.

19 Natomiast w sytuacji gdy wniesione odwołanie nie zawiera któregoś z istotnych elementów, tj. zarzutów przeciw decyzji albo nie określa istoty i zakresu żądania będącego przedmiotem odwołania, organ podatkowy zgodnie z art. l69 § l Ordynacji podatkowej wzywa wnoszącego do usunięcia braków w terminie 7 dni, z pouczeniem, że niewypełnienie tego warunku spowoduje pozostawienie odwołania bez rozpatrzenia. Nieusunięcie braków przez stronę postępowania spowoduje, iż organ odwoławczy wyda na podstawie art. 228 § 1 pkt. 3 Ordynacji podatkowej postanowienie o pozostawieniu odwołania bez rozpatrzenia wobec niespełniania warunków wynikających z art. 222 ustawy.

20 W omawianej sprawie wnoszący skargę do Sądu W.B. w ogóle nie złożył odwołania od decyzji organu I instancji a odwołanie wniesione przez S.B. jest bardzo lakoniczne. Wynika z niego tylko, że podatnik uważa doręczoną decyzję za sfałszowaną i wymagającą odrzucenia lub zaskarżenia do sądu powszechnego. Z odwołania nie wynika natomiast w jakim zakresie nie zgadza się z ustalonym zobowiązaniem podatkowym. W szczególności czy uważa je za zaniżone czy tez zawyżone. Nie wiadomo też na czym konkretnie polega sfałszowanie decyzji i jakie są zarzuty stawiane rozstrzygnięciu. Wnioski o "odrzucenie decyzji lub zaskarżenie do sądu powszechnego" są nie są niczym uzasadnione i w świetle obowiązujących przepisów proceduralnych takie rozstrzygnięcia co do decyzji organu I instancji nie są znane procedurze podatkowej.

21 Sytuacja jaka zaistniała w rozpoznawanej sprawie winna spowodować – zgodnie z prawidłową sugestią organu I instancji – zbadanie odwołania S. B. pod kątem przepisu art. 222 Ordynacji podatkowej, wezwania wnoszącego pismo o uzupełnienie braków formalnych w trybie określonym w art. 169 § 1 Ordynacji podatkowej a w przypadku ich nie uzupełnienia, wydania postanowienia którym mowa w treści art. 228 § 1 pkt. 3 ustawy. Nieprawidłowe działanie SKO w tym przypadku budzi zdziwienie Sądu skoro taki, prawidłowy tryb postępowania to samo Kolegium zastosowało w postępowaniu odwoławczym w sprawie dotyczącej zobowiązania podatkowego za 2007 rok.

22 Organ odwoławczy nie ustrzegł się też innych błędów, które jednak z uwagi na stwierdzenie naruszenia prawa na wcześniejszym etapie postępowania nie miały wpływu na uchylenie zaskarżonej decyzji.

23 W szczególności, nie wyjaśniono jaki charakter ma pismo S.B. z dnia [...] kwietnia 2007 roku, czy w istocie jest to skarga decyzję SKO czy też zgodnie z treścią pisma jest to wniosek o wznowienie postępowania lub stwierdzenie nieważności którejś z wydanych decyzji,

24 Ponadto analizując treść decyzji organu I instancji Sąd stwierdził, iż adnotacja z powodu której organ odwoławczy uchylił tą decyzję zamieszczona została w pouczeniu o sposobie zaskarżenia i wykonania decyzji. Wątpliwości budzi więc konieczność uchylania decyzji z uwagi na treść pouczenia i wskazanego tam sposobu zapłaty podatku: stosownie do wysokości posiadanego udziału zamiast solidarnie. Tą kwestię – jak i wskazaną w poprzednim akapicie – organ odwoławczy ewentualnie ponownie rozważy w przypadku gdyby doszło merytorycznego rozpoznania sprawy przed tym organem.

25 Reasumując stwierdzić należy, iż nadanie biegu odwołaniu od decyzji organu I instancji było przedwczesne i w okolicznościach sprawy nieuzasadnione. Decyzja organu odwoławczego – z uwagi na naruszenie przepisów procedury o istotnym znaczeniu dla prowadzonego postępowania – musiała więc zostać wyeliminowana z obrotu prawnego.

26 Wobec powyższego orzeczono jak w sentencji wyroku na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c oraz art. 200 ustawy z dnia 31 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.