Postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 13 czerwca 2017 r., I SA/Kr 3/17

postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 13 czerwca 2017 r., I SA/Kr 3/17

Sentencja

1 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Stanisław Grzeszek po rozpoznaniu w dniu 13 czerwca 2017 r. na posiedzeniu niejawnym w sprawie ze skargi J.M. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia 21 października 2016 r. Nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za IV kwartał 2010 r. postanawia odmówić przywrócenia terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku.

Uzasadnienie

2 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie wyrokiem z dnia 23 marca 2017 r., oddalił skargę J.M. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia 21 października 2016 r. Nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za IV kwartał 2010 r.

3 Pismem z dnia 29 marca 2017 r. (31 marca 2017 r. data nadania w placówce pocztowej), skarżący reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika, złożył wniosek o sporządzenie uzasadnienia ww. wyroku.

4 Kolejno pismem z daty wpływu do tut. Sądu 25 maja 2017 r. aplikant adwokacji działając z upoważnienia pełnomocnika skarżącego, na podstawie art. 86 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2016 r. poz. 718 ze zm.) - dalej p.p.s.a., wniósł o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia ww. wyroku. Do wniosku załączając wniosek o sporządzenie uzasadnienia przedmiotowego wyroku.

5 W uzasadnieniu podał, że dnia 24 maja 2017 r. podczas rozmowy telefonicznej z pracownikiem Sądu, uzyskał informację, że "sprawa została skierowana na posiedzenie niejawne, prawdopodobnie celem odrzucenia wniosku z dnia 29 marca 2017 r. o sporządzenie uzasadnienia (...) wyroku z dnia 23 marca 2017 r." . Jak wskazał wobec powyższego oraz po przeanalizowaniu historii wysyłanej korespondencji, uchybiono o jeden dzień terminowi do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia, który to przypadał na dzień 30 marca 2017 r.

6 Pełnomocnik podkreślił, że przyczyną uchybienia terminu do złożenia przedmiotowego wniosku był zanik koncentracji, który jest efektem dolegliwości związanych ze stanem jego zdrowia. Pełnomocnik wskazał w tym miejscu na liczne schorzenia tj. łysienie plackowate, a następnie całkowite, subkliniczna niedoczynność tarczycy, niesprecyzowane zmiany w jelitach, astma oskrzelowa, alergia pokarmowa oraz wiele innych, podkreślając, że zmaga się wobec tego ze specyficznymi,

7 niezdiagnozowanymi objawami, m.in. częste zaniki koncentracji, problemy z zapamiętywaniem związane z nietolerancją pokarmową, pogorszenie wzroku oraz problemy ze snem. Do wniosku załączono dokumentację lekarską.

8 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje:

9 Stosownie do treści art. 86 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn.: Dz.U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.), zwanej p.p.s.a., jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócenie terminu. Przywrócenie terminu nie jest dopuszczalne, jeżeli uchybienie terminu nie powoduje dla strony ujemnych skutków w zakresie postępowania sądowego (art. 86 § 2 p.p.s.a.). Pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu wnosi się do sądu, w którym czynność miała być dokonana, w ciągu siedmiu dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu. Wnosząc o przywrócenie terminu należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w jego uchybieniu (art. 87 § 1 i 2 p.p.s.a.).

10 Instytucja przywrócenia terminu ma charakter wyjątkowy. Jej celem jest ochrona jednostki przed negatywnymi skutkami uchybienia terminu do podjęcia czynności procesowej przez stronę (strony) lub uczestników postępowania. Z treści przywołanych przepisów wynika, że uchybiony termin do dokonania czynności należy przywrócić, jeśli łącznie zostaną spełnione następujące przesłanki: strona wystąpi z wnioskiem o przywrócenie terminu; wniosek ten zostanie wniesiony w ciągu siedmiu dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminowi; jednocześnie z wnioskiem zostanie dopełniona czynność, dla której określony był termin; we wniosku zostaną uprawdopodobnione okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu oraz powstaną ujemne dla strony skutki w zakresie postępowania sądowego.

11 Przechodząc do meritum sprawy należy zauważyć, że w przypadku, gdy strona reprezentowana jest przez profesjonalnego pełnomocnika procesowego (w przedmiotowej sprawie przez adwokata), to jego brak winy jest warunkiem przywrócenia terminu przez Sąd, ponieważ to na nim spoczywa obowiązek zadbania o prawidłowe i terminowe dokonanie czynności procesowych. Dla przyjęcia winy profesjonalnego pełnomocnika procesowego wystarczy natomiast nawet lekkie niedbalstwo (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z 31 marca 2009 r., sygn. akt: I FZ 69/09, LEX 565711).

12 W niniejszej sprawie nie budzi wątpliwości, że pełnomocnik uchybił terminowi do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadniania wyroku z dnia 23 marca 2017 r. oddalającego skargę, gdyż złożył go dopiero 31 marca 2017 r. (data nadania w palcówce pocztowej), natomiast siedmiodniowy termin do jego złożenia upłynął dnia 30 marca 2017 r. (czwartek). Stosownie do art. 141 § 2 zd. 1 p.p.s.a. w sprawach, w których skargę oddalono, uzasadnienie wyroku sporządza się na wniosek strony zgłoszony w terminie siedmiu dni od dnia ogłoszenia wyroku albo doręczenia odpisu sentencji wyroku. W sprawach, w których skargę oddalono sporządzenie uzasadnienia wyroku jest więc uzależnione od złożenia przez stronę stosownego wniosku we wskazanym w art. 141 § 2 zd. 1 p.p.s.a. terminie. Późniejsze złożenie takiego wniosku oznacza, że strona dokonała tej czynności z naruszeniem ustawowego terminu a czynność ta jest bezskuteczna. Skarżący reprezentowany przez pełnomocnika, wniosek o sporządzenie uzasadnienia wyroku wniósł, tak jak była o tym mowa wyżej, dnia 31 marca 2017 r. (data stempla pocztowego), a więc po upływie terminu. Wnosząc o przywrócenie terminu skarżący dokonał czynności procesowej, co do której uchybił terminowi, gdyż złożył wniosek o sporządzenie uzasadnienia wyroku, a nadto zachował też 7-mio dniowy termin do złożenia przedmiotowego wniosku. Pełnomocnik skarżącego nie wykazał natomiast przesłanki braku winy w uchybieniu terminu. Obowiązkiem wnioskodawcy jest wykazanie zasadności wniosku, okoliczności uzasadniające przywrócenie terminu znane są tylko stronie i muszą wynikać z braku jej winy. Uprawdopodobnienie braku winy jest środkiem zastępczym, słabszym niż dowód w ścisłym znaczeniu, niedającym pewności, lecz tylko wiarygodność (prawdopodobieństwo) twierdzenia o jakimś fakcie. Uprawdopodobnienie prowadzi do uzasadnionego przypuszczenia, że zdarzenie w rzeczywistości miało miejsce. Ustawodawca dopuszcza ten mniej pewny środek, aby w ten sposób ułatwić zainteresowanym przedstawienie swoich racji (por. wyrok NSA z 14 maja 1999r., IV SA 1153/96, Lex nr 45637). Sąd nie jest natomiast upoważniony w świetle powołanych przepisów do podejmowania czynności zmierzających do zebrania dowodów na okoliczność uprawdopodobnienia, że uchybienie terminu nastąpiło bez winy strony. Nie może też domniemywać braku winy strony w uchybieniu terminu. Powinien jedynie ocenić przedstawione przez stronę okoliczności w świetle przesłanek określonych wskazanym przepisem (por. wyrok NSA z dnia 3 czerwca 2008 r., sygn.. akt I OSK 1285/07; wyrok NSA z dnia 10 stycznia 2008 r., sygn.. akt II OSK 1822/06 oraz wyrok NSA z dnia 16 lipca 2013 r., sygn.. akt II GSK 593/12). Przy ocenie winy lub jej braku w uchybieniu terminu, należy wziąć pod uwagę nie tylko okoliczności, które uniemożliwiły stronie dokonanie tej czynności w terminie, lecz także okoliczności świadczące o podjęciu lub nie podjęciu przez nią działań mających na celu zabezpieczenie się w dotrzymaniu terminu (postanowienie Sądu Najwyższego z 6 października 1998 r., sygn. akt II CKN 8/98, LEX nr 50679). Stwierdza się także w judykaturze, że nieuwagi lub zaniedbania nie można kwalifikować jako braku winy będącej przesłanką przywrócenia uchybionego terminu (postanowienie NSA z 28 maja 2004 r., sygn. akt FZ 93/04).

13 Tak rozumianej przesłanki braku winy w uchybieniu terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku nie stanowią, w ocenie Sądu, wskazane przez aplikanta adwokackiego (działającego z upoważnienia pełnomocnika skarżącego) okoliczności. W tym miejscu Sąd pragnie podkreślić, że nie kwestionuje chorób wskazanych przez aplikanta adwokackiego, jednakże objawy takie jak: częste zaniki koncentracji, problemy z zapamiętywaniem związane z nietolerancją pokarmową, pogorszenie wzroku oraz problemy ze snem, nie mogą stanowić przesłanki uprawdopodabniającej brak winy, z uwagi chociażby na fakt, że objawy te są objawami niezdiagnozowanymi, co wynika wprost z wniosku o przywrócenie terminu do sporządzenia uzasadnienia. Co więcej wskazać należy, że zawodowy charakter działalności adwokata powoduje, że odpowiedzialność pełnomocnika obejmuje działania wszystkich osób, którymi posługuje się wykonując swój zawód. W związku z tym zaniedbania osób, którymi się posługuje pełnomocnik, obciążają jego samego, a jednocześnie nie uwalniają strony od poniesienia procesowej odpowiedzialności za takie działania bądź zaniechania (por. wyrok NSA sygn.. akt I FZ 149/14).

14 Należy mieć na względzie, jak wyjaśnił Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w postanowieniu z 15 stycznia 2014 r., sygn.. akt II SA/Lu 1069/13, profesjonalny pełnomocnik strony skarżącej w postępowaniu przed sądem administracyjnym, kierując się logiką i doświadczeniem zawodowym związanym z prowadzeniem spraw sądowych, winien podejmować takie działania, by zredukować możliwość powstania negatywnych konsekwencji procesowych działań związanych z uczestnictwem stron w sprawie sądowoadministracyjnej.

15 Mając powyższe na uwadze, należy stwierdzić, że pełnomocnik procesowy nie wykazał, aby uchybienie terminu do wniesienia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku w przedmiotowej sprawie było przez niego niezawinione.

16 W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 86 § 1 p.p.s.a Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji postanowienia