Wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 11 września 2013 r., I SA/Kr 279/13

wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 11 września 2013 r., I SA/Kr 279/13

Sentencja

1 |Sygn. akt I SA/Kr 279/13 | W Y R O K W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 11 września 2013 r., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, w składzie następującym:, Przewodniczący Sędzia: WSA Piotr Głowacki (spr.), Sędzia: WSA Grażyna Firek, Sędzia: WSA Stanisław Grzeszek, Protokolant: Justyna Owczarek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 11 września 2013 r., sprawy ze skargi J.P., na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej, z dnia 4 stycznia 2013 r. Nr [...], w przedmiocie umorzenia postępowania kontrolnego, I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji, II. określa, że wymienione w pkt I decyzje nie mogą być wykonane do chwili prawomocności wyroku, III. przyznaje od Skarbu Państwa (Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie) na rzecz doradcy podatkowego Z.T. kwotę 295, 20 zł (dwieście dziewięćdziesiąt pięć złotych dwadzieścia groszy) tytułem zwrotu kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu, w tym 55, 20 zł (pięćdziesiąt pięć złotych dwadzieścia groszy) należnego podatku od towarów i usług.

Uzasadnienie

2 Postanowieniem Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej z dnia 6.04.2012r. nr [...] wszczęto wobec J.P. postępowanie kontrolne w zakresie kontroli rzetelności deklarowanych podstaw opodatkowania oraz prawidłowości obliczania i wpłacania podatku dochodowego od osób fizycznych za 2006r.

3 Następnie Dyrektor Urzędu Kontroli Skarbowej decyzją z dnia 19 września 2012r. nr [...] umorzył w/w postępowanie kontrolne w związku z ustaleniem przez organ kontrolujący, że zmieniła się podatnikowi właściwość miejscowa dla celów podatkowych z dotychczasowego miejsca zamieszkania K., ul. J., na J., ul. O. .

4 Odwołanie od tej decyzji złożył J.P. zarzucając, iż postępowanie kontrolne powinno zostać umorzone, gdyż było bezprzedmiotowe ze względu na fakt wydania prawomocnych decyzji w zryczałtowanym podatku dochodowym od osób fizycznych za rok 2005. Posiadanie tych decyzji sugeruje, że podatnik nie prowadził działalności gospodarczej nie zgłoszonej do opodatkowania w zakresie obrotu nieruchomościami, a do udowodnienia czego dążyli kontrolujący w umorzonym postępowaniu. Wobec powyższego odwołujący wniósł o uchylenie w/w. decyzji Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia przez ten organ, celem zweryfikowania przyczyny umorzenia postępowania przez ten organ, bądź określenia właściwego zryczałtowanego podatku od sprzedaży nieruchomości.

5 Dyrektor Izby Skarbowej decyzją z dnia 4 stycznia 2013r. nr [...] na podstawie art. 233 § 1 pkt 1 Ordynacji podatkowej, utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji.

6 W uzasadnieniu wskazano, iż bezsporne było, że podatnik złożył w dniu 10.04.2012r. za pośrednictwem pełnomocnika (w osobie żony) do Naczelnika Urzędu Skarbowego zeznanie za 2011r. z adresem miejsca zamieszkania J. ul. O. przez co nastąpiła zmiana właściwości miejscowej organów podatkowych. W myśl przepisu (obowiązującego od 1.01.2012r.) art. 9 ust. 1d ustawy z dnia 13 października 1995r. o zasadach ewidencji i identyfikacji podatników i płatników (t.j.: Dz.U. z 2012, poz. 1314) w przypadku zmiany adresu miejsca zamieszkania przez podatnika będącego osobą fizyczną objętą rejestrem PESEL nieprowadzącą działalności gospodarczej lub niebędącą zarejestrowanym podatnikiem podatku od towarów i usług, za dokonanie aktualizacji uznaje się podanie przez tego podatnika aktualnego adresu miejsca zamieszkania w składanej deklaracji lub innym dokumencie związanym z obowiązkiem podatkowym. Podatnicy mogą również dokonać aktualizacji adresu miejsca zamieszkania według wzoru określonego na podstawie art. 5 ust 5. Jednakże powyższą informację Dyrektor Urzędu Kontroli Skarbowej uzyskał już w trakcie prowadzonej kontroli, a zatem w dniu 6.04.2012r. tj. w dniu wydania postanowienia o wszczęciu postępowania kontrolnego, jak i w dniu jego wszczęcia tj. w dniu 13.04.2012r. nie miał wiedzy o zmianie miejsca zamieszkania, gdyż taką wiedzę, potwierdzoną informacją w tym zakresie uzyskał od Naczelnika Urzędu Skarbowego pismem z dnia 10 września 2012r. Nr [...]. Zgodnie z art. 9a ust. 2 ustawy z dnia 28 września 1991 r. o kontroli skarbowej (tj. Dz. U. z 2011 r. nr 41, poz 214 ze zm.) właściwość dyrektorów urzędów kontroli skarbowej ustala się według miejsca zamieszkania albo siedziby kontrolowanego, z zastrzeżeniem art. 10 ust. 2 pkt 11 i art. 10a. Stosownie do pkt 7 załącznika do rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 29 listopada 2010r. w sprawie określenia terytorialnego zasięgu działania dyrektorów urzędów kontroli skarbowej (Dz. U. z 2010r. Nr 235, poz. 1544, ze zm.) terytorialny zasięg działania Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej obejmuje województwo małopolskie. Z powołanego wyżej przepisu art. 9a ust. 2 ustawy o kontroli skarbowej jednoznacznie wynika, że podmiot objęty postępowaniem kontrolnym ma mieć siedzibę albo miejsce zamieszkania na obszarze właściwości miejscowej dyrektora urzędu kontroli skarbowej. Skoro 13.04.2012r., tj. w dniu doręczenia postanowienia o wszczęciu postępowania kontrolnego, miejscem zamieszkania podatnika było miasto J. w województwie świętokrzyskim, to brak było podstaw do uznania właściwości miejscowej do prowadzenia niniejszego postępowania przez Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej. A zatem mając na względzie art. 9a ust. 2 ustawy o kontroli skarbowej, Dyrektor Urzędu Kontroli Skarbowej prawidłowo umorzył postępowanie kontrolne, gdyż w dniu wszczęcia postępowania kontrolnego tj. 13.04.2012r. nie był organem właściwym do przeprowadzenia kontroli ze względu na zgłoszoną zmianę miejsca zamieszkania

7 Odnosząc się do zarzutu, że postępowanie to powinno zostać umorzone, gdyż było bezprzedmiotowe organ wskazał, iż postępowanie nr [...] wszczęte przez Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej nie mogło być umorzone z innych względów, niż właściwość miejscowa organu prowadzącego postępowanie kontrolne, bo od samego początku tj. od wszczęcia postępowania Dyrektor Urzędu Kontroli Skarbowej nie był organem właściwym do jego prowadzenia, a fakt posiadania przez podatnika prawomocnych decyzji w zryczałtowanym podatku dochodowym za 2005r. nie ma dla przedmiotowej sprawy żadnego znaczenia. W ramach postępowania kontrolnego wydanie decyzji w zryczałtowanym podatku dochodowym od osób fizycznych dotyczącej sprzedaży nieruchomości w 2006r. nie byłoby możliwe ze względu na fakt, że Dyrektor Urzędu Kontroli Skarbowej był organem niewłaściwym do przeprowadzenia kontroli w tym zakresie.

8 Skargę na powyższą decyzję wniósł J.P. zarzucając:

9 - naruszenie art. 26 ust. 1 ustawy z dnia 28 września 1991 r. o kontroli skarbowej, poprzez to, iż właściwym do rozpatrzenia odwołania był Dyrektor Izby Skarbowej ;

10 - naruszenie art. 123 § 1, art. 178 § 1 i art. 200 § 1 Ordynacji podatkowej poprzez uniemożliwienie osobistego zapoznania się z aktami sprawy, gdyż wyznaczając 7 –dniowy termin do dokonania tej czynności organ nie wziął pod uwagę pobytu skarżącego w areszcie śledczym, sugerując posłużenie się pełnomocnikiem.

11 Nadto w piśmie z dnia 2 września 2013r. skarżący wskazał, iż organy dokonały błędnych ustaleń faktycznych, ponieważ już w dniu 2 lutego 2011r. złożył do Urzędu Skarbowego zgłoszenie aktualizacyjne o zmianie miejsca zamieszkania podając nowy adres w J., w miejsce dawnego adresu krakowskiego. Skarżący załączył dowód złożenia tego dokumentu.

12 Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji i zasądzenie kosztów.

13 W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej wniósł o jej oddalenie, podtrzymując w całości stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

14 Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje:

15 Sąd administracyjny w ramach kontroli działalności administracji publicznej, przewidzianej w art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U z 2012r., poz. 270 - oznaczanej dalej jako p.p.s.a.), uprawniony jest do badania, czy przy wydaniu zaskarżonego aktu nie doszło do naruszenia przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania, nie będąc przy tym związanym granicami skargi (art. 134 p.p.s.a.). Orzekanie - w myśl art. 135 p.p.s.a. - następuje w granicach sprawy będącej przedmiotem kontrolowanego postępowania administracyjnego, w której został wydany zaskarżony akt lub podjęta została czynność i odbywa się z uwzględnieniem wówczas obowiązujących przepisów prawa. Wady skutkujące koniecznością uchylenia decyzji lub postanowienia wskazane są w przepisie art. 145 § 1 p.p.s.a. Natomiast w wypadku nieuwzględnienia skargi sąd, w myśl art. 151 p.p.s.a. skargę oddala.

16 Skarga musi zostać uwzględniona, aczkolwiek z innych przyczyn, niż artykułuje skarżący.

17 Punktem wyjścia dla dla tej konstatacji stac się musi przywołanie brzmienia art. 208 § 1 Ordynacji podatkowej, wedle którego gdy postępowanie z jakiejkolwiek przyczyny stało się bezprzedmiotowe, organ podatkowy wydaje decyzję o umorzeniu postępowania.

18 W orzecznictwie utrwalony jest pogląd, że przesłanka bezprzedmiotowości występuje, gdy brak jest podstaw prawnych do merytorycznego rozstrzygnięcia danej sprawy w ogóle bądź nie było podstaw do jej rozpoznania w drodze postępowania administracyjnego. Zatem bezprzedmiotowość postępowania oznacza brak któregoś z elementów stosunku materialnoprawnego, skutkującego tym, iż nie można załatwić sprawy przez rozstrzygnięcie jej co do istoty. Jest to orzeczenie formalne, kończące postępowanie bez jego merytorycznego rozstrzygnięcia. Bezprzedmiotowość wynika z przyczyn podmiotowych lub przedmiotowych i nie może być utożsamiana z niewłaściwością miejscową organu podatkowego. Bezprzedmiotowość postępowania administracyjnego to brak przedmiotu postępowania. Tym przedmiotem jest zaś konkretna sprawa, w której organ administracji państwowej jest władny i jednocześnie zobowiązany rozstrzygnąć na podstawie przepisów prawa materialnego o uprawnieniach lub obowiązkach indywidualnego podmiotu. (por. wyrok NSA w Warszawie z dnia 24 kwietnia 2003 r. sygn. akt III SA 2225/01, wyrok WSA w Warszawie z 2.06.2004r. sygn. III SA 1253/03) Kwestie właściwości nie mogą mieć wpływu na jedność zawisłej sprawy. Jest to cały czas ta sama sprawa, a powinność jej załatwienia spoczywa na administracji. W stosunku do strony istnieje bowiem kontynuacja sprawy. Stanowi to potwierdzenie zasady postępowania, że strona nie może ponosić negatywnych skutków zmian w wewnętrznej strukturze administracji i przesunięć kompetencji poszczególnych organów.

19 Zatem w rozpoznawanej sprawie powinno nastąpić przekazanie akt sprawy zgodnie z właściwością organowi właściwemu miejscowo ze względu na miejsce zamieszania skarżącego, zaś zaistniałe okoliczności w postaci zmiany miejsca zamieszkania nie mogły spowodować umorzenia postępowania w sprawie. Jak wynika z informacji zawartych w odpowiedzi na skargę, Dyrektor Urzędu Kontroli Skarbowej w dniu 13.12.2012r. po wyznaczeniu przez Generalnego Inspektora Nadzoru Kontroli Skarbowej w oparciu o art. 10 ust. 2 pkt 11 ustawy o kontroli skarbowej, wydał wobec skarżącego decyzję w sprawie. Jednakże pomimo tego, wobec stwierdzonego uchybienia w postaci naruszenia art. 208 § 1 Ordynacji podatkowej, zaskarżone w niniejszej sprawie decyzje o umorzeniu postępowania nie mogły się ostać.

20 Przedstawione wyżej uchybienie skutkować musi uchyleniem zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej jej decyzji organu pierwszej instancji, a to na podstawie art. 145

21 § 1 pkt 1 c w związku z art. 135 ustawy o p.p.s.a. O kosztach postępowania orzeczono w oparciu o art. 250 p.p.s.a. przyznając je tytułem nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu podwyższone o stawkę podatku od towarów i usług przewidzianą dla tego rodzaju czynności w przepisach o podatku od towarów i usług w dniu orzekania o tych opłatach.