Wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 3 grudnia 2008 r., I SA/Kr 254/08
wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 3 grudnia 2008 r., I SA/Kr 254/08
Sentencja
1 Sygn. akt I SA/Kr 254/08 | | W Y R O K W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 3 grudnia 2008r., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, w składzie następującym:, Przewodniczący Sędzia: WSA Ewa Długosz-Ślusarczyk, Sędzia: NSA Józef Gach (spr.), Asesor: WSA Maja Chodacka, Protokolant: Małgorzata Celińska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 3 grudnia 2008r., sprawy ze skargi J. L., na postanowienie Dyrektora Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa, z dnia [...] Nr [...], w przedmiocie uchybienia terminu do wniesienia odwołania, - skargę oddala -
Uzasadnienie
2 W dniu [....].04.2007 r. J. L. złożył wniosek o przyznanie płatności do gruntów rolnych, o przyznanie płatności cukrowej oraz o przyznanie pomocy finansowej z tytułu wspierania gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania. W dniu [...].11.2007 r. wezwano producenta rolnego do złożenia wyjaśnień odnośnie działek ewidencyjnych położonych w obrębie B. (nr działek ewidencyjnych [...], [...], [...], [...]).
3 W dniu [...].11.2007 r. J. L. złożył korektę do wniosku obszarowego (nr [...]), w wyniku której zmniejszył powierzchnię gruntów rolnych na działce ewidencyjnej nr [...] z 1,14 ha do 0,55 ha. Wyliczona procentowa różnica między powierzchnią działek zgłaszanych we wniosku a powierzchnią stwierdzoną w czasie kontroli administracyjnej wyniosła 31,05%.
4 W związku z powyższymi ustaleniami w dniu [...].11.2007 r. Kierownik Biura AR i MR wydał decyzję nr [...] o odmowie przyznania J. L. płatności bezpośrednich do gruntów rolnych na rok 2007. Decyzja ta została skutecznie doręczona w dniu [...].11.2007 r. W decyzji zawarto pouczenie o trybie i terminie wniesienia odwołania. Strona skarżąca wniosła odwołanie w dniu [...].12.2007 r., a więc po upływie 14-dniowego terminu wynikającego z art. 129 § 2 k.p.a..
5 W odwołaniu wniesionym w dniu [...].12.2007 r., strona wniosła o uchylenie decyzji Kierownika ARiMR wskazując na okoliczności sporządzenia wniosku oraz popełnienie błędu przez urzędnika z Doradztwa Rolniczego, który pomagał wypełnić wniosek stronie. Strona nie wniosła jednak prośby o przywrócenie terminu ani nie uprawdopodobniła, iż uchybienie terminowi nastąpiło bez jej winy. Kierownik ARiMR podtrzymał ww. decyzję podnosząc dodatkowo, że producent nie dotrzymał terminu na złożenie odwołania.
6 Po rozpatrzeniu odwołania Dyrektor ARiMR wydał postanowienie o uchybieniu terminu do wniesienia odwołania od decyzji Kierownika Biura ARiMR z dn. [...].11.2007 r. W uzasadnieniu organ administracyjny podniósł, że strona nie dotrzymała terminu przewidzianego w art. 129 § 2 k.p.a. na wniesienie odwołania. W ocenie organu nie zostały spełnione również przesłanki przywrócenia terminu wskazane w art. 58 k.p.a., jako że strona nie zawarła w odwołaniu żadnego elementu powołującego się na którąkolwiek z przesłanek wyrażonych w przedmiotowym przepisie, niezbędnych do rozpatrzenia wniosku o przywrócenie terminu.
7 J. L. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego na przedmiotowe postanowienie Dyrektora ARiMR (nr [...]) z dn. 21.01.2008 r. W skardze podniósł, że nie dotrzymał terminu na złożenie odwołania z uwagi na swój stan zdrowia i przeoczenie, przyznając jednocześnie, że w odwołaniu nie prosił o przywrócenie terminu. Skarżący podał również, iż był przekonany, że Dyrektor ARiMR wezwie go do uzupełnienia prośby. Do skargi dołączone zostało zaświadczenie lekarskie z dn. [...].11.2006 r., w którym wskazano, że skarżący "pozostaje w stałym leczeniu z powodu przewlekłych schorzeń".
8 W odpowiedzi na skargę organ administracji podtrzymał w całości stanowisko wyrażone "w zaskarżonej decyzji" i wniósł o oddalenie skargi. W uzasadnieniu Dyrektor ARiMR podkreślił, że organ administracyjny nie może w zaistniałej sytuacji działać z urzędu, gdyż przywrócenie terminu jest instytucją opartą na zasadzie skargowości, a wniosek zainteresowanego o przywrócenie terminu jest przesłanką niezbędną do jego rozpatrzenia, choć nie stanowi braku formalnego odwołania. Dodatkowo wskazano, że skarżący nie uprawdopodobnił okoliczności, które mogłyby świadczyć o uchybieniu terminu nie ze swojej winy.
9 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje:
10 Dokonując kontroli zaskarżonego orzeczenia pod względem jego zgodności z prawem w świetle art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25.07.2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), stwierdzić należy, iż skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
11 W przedmiotowej sprawie bezsporne jest, że strona wniosła odwołanie od decyzji z uchybieniem terminu wynikającego z art. 129 § 2 k.p.a.. Termin do złożenia odwołania od decyzji Kierownika ARiMR nr [...] z dn. [...].11.2007 r. upływał [...].12.2007 r. (środa), a odwołanie zostało złożone przez skarżącego w dniu [...].12.2007 r.. Nie budzi również wątpliwości, że skarżący składając odwołanie nie zamieścił jednocześnie w przedmiotowym piśmie wniosku o przywrócenie terminu, ani też uprawdopodobnienia braku swej winy w opóźnieniu.
12 Zgodnie ze stanowiskiem doktryny i judykatury wniosek o przywrócenie terminu w myśl art. 58 k.p.a. musi być wyraźny. Jak wskazano "organ administracji publicznej nie może działać w sprawie przywrócenia terminu z urzędu. Może to uczynić jedynie na wyraźną prośbę zainteresowanego. Sama prośba jest pismem procesowym, do którego stosuje się przepisy o podaniach. Powinna zatem zawierać elementy wskazane w art. 63 § 2 i 3 k.p.a. Oświadczenie woli zainteresowanego w tym zakresie musi być wyraźne. "Zdanie "przepraszam, że piszę po terminie, ale każdy mnie zwodził i sama nie wiedziałam, co robić" nie jest prośbą o przywrócenie terminu, a jedynie oświadczeniem, z którego wynika świadomość złożenia odwołania po terminie i brak przesłanek uprawdopodobniających, że nastąpiło to bez winy strony" (wyr. NSA z dnia 10 stycznia 2001 r., II SA/Gd 1611/00)" (por. Komentarz do art.58 kodeksu postępowania administracyjnego (Dz.U.00.98.1071), [w:] G. Łaszczyca, A. Martysz, A. Matan, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz. Tom I. Komentarz do art. 1-103, LEX, 2007, wyd. II). Co prawda w jednym z wyroków Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie (I SA/Wa 1965/06, wyr. z dn. 17.08.2007 r.) wskazał, że "sposób sporządzenia odwołania wskazuje, że skarżąca posiada niską świadomość prawną, nie jest obeznana z praktyką działania organów administracji publicznej i nie posiada umiejętności pisania pism procesowych. Mimo to w końcowej części środka odwoławczego widnieje zapis "decyzję otrzymałam pierwszą, bo przez okres 6 miesięcy byłam u drugiej córki wróciłam w czerwcu do T.". Tak sformułowany zapis świadczy o tym, że odwołanie zawiera elementy wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania. Zatem - ze względu na nieporadność strony oraz jej cechy osobiste - organ odwoławczy zobligowany był do potraktowania pisma skarżącej jako środka odwoławczego i jednocześnie prośby, o której mowa w art. 58 § 1 w związku z art. 59 § 2 k.p.a.".
13 Jednakże w odwołaniu złożonym przez stronę skarżącą w dniu [...].12.2007 r. w niniejszej sprawie nie ma żadnych elementów, które mogłyby choć sugerować, że strona wnosi jednocześnie z odwołaniem prośbę o przywrócenie terminu, a w szczególności nie znalazły się w odwołaniu żadne elementy uprawdopodabniające brak zawinienia strony w uchybieniu przedmiotowego terminu (tak jak było to w stanie faktycznym będącym podstawą do wydania omówionego wyżej orzeczenia z dn. [...].08.2007 r.). W związku z powyższym organ administracyjny nie miał żadnych podstaw, by traktować odwołanie jako jednoczesną prośbę o przywrócenie terminu.
14 Ponadto zwrócić należy uwagę na niedawny wyrok NSA (I OSK 268/07, z dn. 3 marca 2008 r.), w którym Sąd ten stwierdził, że "ewentualne przywrócenie terminu do dokonania określonej czynności procesowej może nastąpić jedynie na wyraźną prośbę zainteresowanego (...) Nie można podzielić poglądu, zgodnie z którym organ administracji w drodze interpretacji treści oświadczenia strony winien mieć na uwadze cel wynikający z treści tego oświadczenia. Nawet gdyby przyjąć, że celem strony było przywrócenie terminu do wniesienia odwołania, wniosek taki powinien wynikać wprost z pisma (podania lub odwołania), a nie być ustalany przez organ w procesie interpretacji celu wynikającego z oświadczenia zawartego we wniosku. Obowiązek wyjaśnienia, czy skarżący wnioskują o przywrócenie terminu, wywiedziony z art. 7 k.p.a. stoi w sprzeczności ze szczegółową regulacją określoną w art. 58 k.p.a.".
15 Zaskarżone ostateczne postanowienie Dyrektora ARiMR z dn. 21.01.2008 r. (nr [...]) stwierdzające uchybienie terminu do wniesienia odwołania, wydane na podstawie art. 134 w zw. z art. 129 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.jedn. Dz. U. z 2000 r., Nr 98, poz. 1071 ze zm.) w związku z art. 5a ust.4 ustawy z dn. 29 grudnia 1993 r. o utworzeniu Agencji i Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (t.jedn. Dz. U. z 2005 r., Nr 31, poz. 264 ze zm.) nie narusza przepisów prawa procesowego ani materialnego, a zatem skarga zasługuje na oddalenie na zasadzie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.).