Wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 23 marca 2010 r., I SA/Kr 1189/09

wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 23 marca 2010 r., I SA/Kr 1189/09

Sentencja

1 Sygn. akt I SA/Kr 1189/09 | | W Y R O K W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 23 marca 2010 r., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, w składzie następującym:, Przewodniczący Sędzia: WSA Maria Zawadzka, Sędzia: WSA Paweł Dąbek, Sędzia: WSA Grażyna Firek (spr.), Protokolant: Anna Boczkowska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 23 marca 2010 r., sprawy ze skargi J. W., na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego, z dnia 17 czerwca 2009 r. Nr [...], w przedmiocie łącznego zobowiązania pieniężnego za 2009 r., - skargę oddala -

Uzasadnienie

2 Organ I instancji Wójt Gminy G., decyzją - nakazem płatniczym nr [...] z dnia 18 lutego 2009 r. określił J. W. zamieszkałemu w R., łączne zobowiązane pieniężne na rok 2009 w kwocie 151,00 zł. W przedmiotowej decyzji wskazano szczegółowe wyliczenie podatku.

3 Odwołanie od powyższej decyzji złożył J. W. zarzucając: pomniejszenie obszaru przyjętego do podstawy opodatkowania o ponad 1,17 ha , w kolejnym piśmie pomniejszenie obszaru o1,39 ha, a tym samym pomniejszenie masy spadkowej po rodzicach, pomniejszenie kwoty pieniężnej i obszarowej. Odwołujący się wskazał następujące dokumenty potwierdzające słuszność jego stanowiska a to: kserokopię odpisu Kw nr [...] prowadzonej przez Sąd Rejonowy w G. z dnia 20 września 2007 r., kserokopię zaświadczenia Starosty G. z dnia 15 stycznia 2008 r. oraz kserokopię decyzji Urzędu Powiatowego Prezydium G. w sprawie zmian w rejestrze gruntów, a przy piśmie uzupełniającym odwołanie: kserokopię postanowienia z dnia 30 listopada 1968 r, sygn. akt [...] Sądu Powiatowego w G. dot. zniesienia współwłasności, ponownie kserokopię zaświadczenia Starosty G. z dnia 15 stycznia 2008 r. oraz kserokopię prawomocnego postanowienia z dnia 26 listopada 1997r sygn. akt: [...].

4 W uzasadnieniu odwołania podniósł, iż zaskarżona decyzja jest niezgodna z prawem, dotyczy dwóch odrębnych nieruchomości co winno skutkować rozdzieleniem obowiązku podatkowego. Tymczasem, zd. odwołującego się obowiązek podatkowy połączono, aby zatrzeć rozbieżności w powierzchni nieruchomości, spowodowanej przewłaszczeniem gruntu w ręce trzecie przy pomocy Gminy G. i Starostwa Powiatowego

5 Organ II instancji Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia 17 czerwca 2009 r. nr [...]- utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję.

6 W motywach rozstrzygnięcia wskazano, że organ I instancji prawidłowo dokonał wymiaru łącznego zobowiązania pieniężnego na rok 2009. Powierzchnię spornego gruntu ustalił bowiem zgodnie z aktualnymi danymi z rejestru gruntów sporządzonego dla jednostki rejestrowej Nr [...] (R.) , a prowadzonej przez Starostwo Powiatowe w G. Organ odwoławczy stwierdził, że z danych zawartych w tym rejestrze jednoznacznie wynika, iż wymienione w nim działki gruntu stanowią wyłączną własność odwołującego się , zaś ich łączny obszar wynosi 1,7755 ha. Zatem, zd. organu II instancji, nie można przyjąć, jak chce odwołujący się , innej, wyższej powierzchni niż ta , która wynika z aktualnej ewidencji gruntów i budynków, pomimo, że może to być niezgodne z przedstawionymi przez odwołującego się dokumentami.

7 Organ II instancji dodatkowo podkreślił, że zgodnie z art. 1 ustawy o podatku rolnym, opodatkowaniu tym podatkiem podlegają grunty sklasyfikowane w ewidencji gruntów i budynków jako użytki rolne lub jako grunty zadrzewione i zakrzewione na użytkach rolnych z wyjątkiem gruntów zajętych na prowadzenie działalności gospodarczej. Ponadto art. 4 ust.1 tej ustawy wskazuje, iż podstawę opodatkowania podatkiem rolnym dla gruntów gospodarstw rolnych stanowi liczba hektarów przeliczeniowych ustalana na podstawi powierzchni, rodzaju klas użytków rolnych wynikających z ewidencji gruntów i budynków. Z kolei art. ust.2 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych stanowi, że opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości nie podlegają grunty sklasyfikowane w ewidencji gruntów i budynków jako użytki rolne, grunty zadrzewione i zakrzewione na użytkach rolnych lub lasy, z wyjątkiem zajętych na prowadzenie działalności gospodarczej. Zaś przepisy ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne, jednoznacznie w sposób spójny określają , że podstawą wymiaru podatków i świadczeń stanowią dane zawarte w ewidencji gruntów i budynków, co daje tej ewidencji w tym zakresie bezwzględne pierwszeństwo przed innymi dokumentami np. aktami notarialnymi czy też zapisami w księgach wieczystych. Dodatkowo przywołano wyroki sądów administracyjnych a to : wyrok NSA z dnia 28 maja 1992r. sygn. akt: SA/Kr 139/92 oraz z dnia 2 marca 1995r. sygn. akt: SA/Kr 2161/94 opubl. Wspólnota 1995, nr 39, s.23.

8 Z powyższych względów, zd. organu odwoławczego, organ podatkowy nie jest uprawnionym do dokonywania własnych ustaleń w przedmiocie zapisów w ewidencji gruntów i w nin. sprawie prawidłowo przyjął powierzchnię gruntów 1,7755 ha.

9 Organ II instancji zaakcentował także, że organ I instancji zastosował właściwe stawki, przeliczniki i zwolnienia podatkowe zgodne zarówno z powołanymi uchwałami Rady Gminy G. jak i przepisami o podatku rolnym i podatku od nieruchomości. Powierzchnia przyjęta do opodatkowania na podstawie obowiązującej ewidencji gruntów ustalona została wyłącznie dla celów podatkowych a co za tym idzie nie musi mieć bezpośredniego przełożenia na sprawy własnościowe.

10 Skargę do Sądu na powyższą decyzję złożył J. W. z wnosząc o jej uchylenie jak również uchylenie decyzji organu I instancji.

11 Skarżący podniósł , że wydanie zaskarżonej decyzji było przedwczesne, gdyż nie uwzględniono prawomocnego wyroku WSA w Krakowie o sygn. IIISA/Kr 1181/05, który to wyrok, zd. skarżącego, potwierdza nieprawidłowość danych ujawnionych w rejestrze gruntów i na podstawie ,którego dane te winny zostać poprawione

12 Skarżący dołączył do skargi kserokopię odpisu wyroku z dnia 19 marca 2008 r. sygn. akt III S.A./Kr 1181 w przedmiocie zmian w operacie ewidencji gruntów, kserokopię pism z dnia 28 czerwca 2003 r. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego w K., z dnia 5 maja 2009 r. oraz z dnia 14 stycznia 1998 r.

13 W odpowiedzi na skargę organ II instancji wniósł o jej oddalenie w całości podtrzymując stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji wskazując, że organy podatkowe przy wymiarze podatku związane są zapisami ewidencji gruntów do czasu ich zmiany.

14 Postanowieniem z dnia 4 grudnia 2009r. wydanym do sygn. akt: I SA/Kr 1189/09 Referendarz sądowy WSA w Krakowie, zwolnił stronę skarżącą od kosztów sądowych i ustanowił dla skarżącego adwokata.

15 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje:

16 Zgodnie z art. 184 Konstytucji w związku z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r.-Prawo o ustroju sądów administracyjnych ( Dz. U Nr 153, poz. 1269) oraz w związku z art. 135 ustawy z 30 sierpnia 2002r.-Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U Nr 153, poz.1270 ze zm.), kontrola zaskarżonych decyzji, postanowień bądź innych aktów wymienionych w art. 3 § 2 p.p.s.a sprawowana jest w oparciu o kryterium zgodności z prawem. Kontrola zgodności z prawem dotyczy właściwości organu administracyjnego w sprawie, jego kompetencji do załatwienia spraw decyzjami administracyjnymi, poprawnego zastosowania przepisów postępowania administracyjnego oraz załatwienia sprawy na podstawie prawidłowo stosowanych, pod względem zakresu obowiązywania i treści, przepisów prawa materialnego. Sąd zwraca również uwagę na treść art. 134 § 1 p.p.s.a, który stanowi, iż Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Cytowany przepis daje podstawę do uwzględnienia skargi także wtedy, gdy strona nie podniosła w trakcie toczącego się postępowania sądowoadministracyjnego zarzutów będących podstawą wyeliminowania z obrotu prawnego zaskarżonego indywidualnego aktu administracyjnego.

17 Analiza akt przeprowadzonego postępowania oraz zarzutów skargi doprowadziły Sąd do przekonania , iż skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

18 Przedmiotem rozpoznawanej sprawy jest łączny wymiar podatku od nieruchomości i podatek rolny. I tak, podatek od nieruchomości jest podatkiem majątkowym i nie jest uzależniony od dochodów uzyskiwanych z nieruchomości. Do uiszczenia podatku od nieruchomości zobowiązany jest właściciel ewentualnie posiadacz nieruchomości, niezależnie od tego czy nieruchomość przynosi dochody, czy też na nią należy ponieść nakłady w celu utrzymania jej w stanie zdatnym do użytku, a także na pewnym poziomie estetycznym. Dopóki podatnikowi przysługuje prawo własności danej nieruchomości, dopóty ciąży na nim obowiązek uiszczenia podatku od nieruchomości.

19 Dla właściwego ustalenia podstawy opodatkowania ustawodawca w art. 6 ust. 6 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (Dz. U. Nr 9, poz. 31 ze zm.) nakłada na podatników obowiązek złożenia właściwemu organowi gminy wykazu nieruchomości, sporządzonego na formularzu według ustalonego wzoru, w terminie 14 dni od dnia wystąpienia okoliczności uzasadniających powstanie obowiązku w podatku od nieruchomości oraz informować ten organ o zaistniałych zmianach mających wpływ na wymiar podatku. W myśl art. 4 ust. 1 cyt. ustawy, podstawę opodatkowania stanowi dla budynków lub ich części powierzchnia użytkowa. Natomiast stawkę podatku od nieruchomości określa rada gminy, w granicach stawek określonych w ustawie o podatkach i opłatach lokalnych.

20 Odnośnie podatku rolnego należy stwierdzić, iż opodatkowaniu podatkiem rolnym, w świetle art. 1 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 15 listopada 1984 r. o podatku rolnym (tekst jednolity: Dz. U. z 1993 r. Nr 94, poz. 431 ze zm.), podlegają grunty stanowiące własność danej osoby oraz grunty stanowiące jej współwłasność w zakresie pozostającym w jej posiadaniu, jako tworzące jedno gospodarstwo rolne w rozumieniu tych przepisów. Organy podatkowe, ustalające wysokość zobowiązań w podatku rolnym, nie są uprawnione do dokonywania zmian w ewidencji gruntów i wypowiadania się w przedmiocie prawa własności gospodarstwa rolnego podatnika. (vide wyrok NSA w Warszawie z dnia 17 stycznia 2003r. sygn. akt: III SA 346/02 LEX nr 142208).

21 Zaistnienie obowiązku podatkowego w podatku rolnym czy też w podatku od nieruchomości zależne jest od powierzchni gruntu będącego przedmiotem opodatkowania.( vide wyrok NSA w Warszawie z dnia 29 stycznia 1994r. sygn. akt: III SA 663/93 M. Podat. 1994/5/143, POP 1999/2/63). Organy podatkowe przy wymiarze podatku od nieruchomości są związane zapisami w ewidencji gruntów i budynków; nie są uprawnione do dokonywania własnych ustaleń w tym przedmiocie.(vide: wyrok NSA w Katowicach z dnia 15 listopada 1994r. sygn. akt: SA/Ka 2592/93 M. Podat. 1995/6/179). Wymiar podatków od nieruchomości powinien być dokonany na podstawie danych wynikających z ewidencji gruntów i budynków, o czym stanowi art. 21 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. - Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz. U. Nr 30, poz. 163 ze zm.). (vide wyrok NSA w Warszawie z dnia 18 maja 1994r. sygn. akt: III SA 1685/93 POP 1999/2/67)

22 Zgodnie z art. 21 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. - Prawo geodezyjne i kartograficzne (tekst jedn. Dz. U. z 2000 r. Nr 100, póz. 1086 ze zm.) -podstawę wymiaru podatków stanowią dane zawarte w ewidencji gruntów i budynków. Należy więc podzielić stanowisko organu, iż podatek od nieruchomości, rolny i leśny ustalany jest w oparciu o dane wynikające z ewidencji gruntów i budynków co do kwalifikacji tych gruntów oraz ich powierzchni, które to dane są wiążące dla organu podatkowego. Pogląd ten znajduje oparcie w bogatym orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego (vide wyrok NSA z dnia 15 listopada 1994 r., SA/Ka 2592/93, wyrok NSA z dnia 11 kwietnia 1995 r., SA/Wr 1703/94, wyrok NSA z dnia 18 maja 1994 r., III SA 1685/93).

23 Ewidencja gruntów i budynków jest bowiem urzędowym źródłem informacji faktycznych wykorzystywanych w postępowaniach administracyjnych (vide wyrok WSA z dnia 2 grudnia 2004 r., III Sa/Wa 257/04, wyrok WSA z dnia 5 października 2005 r., III SA/Wa 1718/05, wyrok WSA z dnia 7 lipca 2005 r., III Sa/Wa 1206/05) i w każdym przypadku, gdy dane zawarte w deklaracji, czy informacji złożonej przez podatnika są niezgodne z danymi wynikającymi z ewidencji, rozstrzygające znaczenie dla opodatkowania gruntów mają zapisy wynikające z ewidencji. Natomiast na konieczność ustalania charakteru gruntu na potrzeby opodatkowania na podstawie danych wynikających z ewidencji gruntów i budynków, wskazuje bezpośrednio przepis art. 2 ust. 2 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych .

24 Dodatkowo należy zaakcentować, że zmian w ewidencji gruntów w zakresie tytułów własności dokonuje się tylko na podstawie dokumentów urzędowych, a natomiast ewentualne kwestionowanie tych dokumentów może się odbywać w przepisanym trybie i nie należy do organów ewidencji gruntów. Konsekwencją tego jest, że wpis w rejestrze określonej osoby jako właściciela bynajmniej jeszcze nie przesądza absolutnie o jej prawach do danej działki. Wpis ewidencyjny co do osoby właściciela danej nieruchomości ani nie korzysta z domniemania prawdziwości (jak i odpowiednie wpisy w księdze wieczystej), ani też nie mówi się o rękojmi wiary publicznej tych wpisów (w przeciwieństwie do rękojmi wiary publicznej ksiąg wieczystych). Z tego wypływa wniosek, że za pomocą zmian w ewidencji gruntów w zakresie tytułów prawnych do konkretnych działek nie można dochodzić i udowadniać praw właściciela. Moc wiążącą zarówno dla obywateli, jak i dla organów państwowych mają tylko dane dotyczące opisu gruntów (ich położenia, konkretnych granic, rodzajów użytków i ich jakości - klasy bonitacyjnej). Ewidencja gruntów służy nie ochronie praw poszczególnych podmiotów do gruntów, ale polityce fiskalnej państwa, prawu budowlanemu, ochronie gruntów rolnych, scaleniu, gospodarce przestrzennej itp. Natomiast do ochrony i rejestracji praw podmiotowych na nieruchomościach służą księgi wieczyste, a spory na tle własności, jak to ma miejsce w niniejszej sprawie - mogą być dochodzone tylko przed sądami powszechnymi.

25 Raz jeszcze należy podkreślić, że ewidencja gruntów i budynków służy jedynie rejestrowaniu zdarzeń prawnych lub faktycznych według stanów rzeczywistych, przy czym wprowadzenie zmian w ewidencji reguluje art. 22 ust. 2. Ewidencja jest zatem jedynie zbiorem informacji, wobec czego nie można przez zapis lub zmianę zapisu w ewidencji ustanowić prawa. Zmian w zakresie tytułów własności w ewidencji gruntów można dokonywać jedynie na podstawie odpisów prawomocnych orzeczeń i odpisów aktów notarialnych, które obrazują aktualny stan prawny danej nieruchomości.

26 Ponadto ewidencja gruntów i budynków prowadzona przez właściwy organ stanowi dokument urzędowy w rozumieniu art. 194 § 1 Ordynacji podatkowej. (vide wyrok WSA w Warszawie z dnia 06 lutego 2008r. sygn. akt: VIII SA/Wa 613/07 LEX nr 469241).

27 Wobec powyższego organy podatkowe prawidłowo ustaliły wysokość łącznego zobowiązania pieniężnego za 2009 r. w kwocie 151,00 zł. Organy administracji przyjęły bowiem za podstawę decyzji wydanych w niniejszej sprawie w zakresie wymiaru podatku stan aktualnie wykazany w ewidencji gruntów na podstawie dokumentów urzędowych.

28 Postępowanie o ustalenie tytułu własności musi się odbywać w przepisanym trybie i nie należy ani do organów ewidencji gruntów, ani tym bardziej do organów podatkowych, dla których w zakresie wymiaru podatku obowiązująca jest aktualna informacja wynikająca z ewidencji gruntów i budynków.

29 W ocenie Sądu organy nie naruszyły także reguł postępowania dowodowego i ustaliły istotne dla rozstrzygnięcia sprawy okoliczności. Wnioski organów wyprowadzone z zebranego w sprawie materiału dowodowego nie wykraczają poza swobodną ocenę tego materiału, a wiec nie stanowią naruszenia prawa. W związku z powyższym Sąd nie znalazł podstaw do stwierdzenia, iż zaskarżona decyzja wydana została z naruszeniem przepisów postępowania. Odnosząc się do zarzutu skargi dotyczącego nieuwzględnienia przez organy obu instancji treści wyroku z dnia 29 marca 2008 r. sygn. akt III S.A./Kr 1181/05 wydanego przez WSA w Krakowie należy wskazać , że z treści tego wyroku wynika , że toczyło się postępowanie dotyczące zmian w operacie ewidencji gruntów ze skargi J. W., ale należy podkreślić, że dopóki ostatecznymi decyzjami dane w przedmiotowej ewidencji gruntów nie zostaną zmienione dla organów podatkowych decydujące znaczenie mają aktualne zapisy w tej ewidencji

30 W tym stanie rzeczy skarga podlega oddaleniu na podstawie art. 151 ustawy z 30 sierpnia 2002r.-Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U Nr 153, poz.1270 ze zm.) gdyż zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ja decyzji organu I instancji nie można postawić zarzutu naruszenia prawa zarówno procesowego jak i materialnego. Wobec powyższego orzeczono jak w sentencji.