Wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 19 lipca 2006 r., II SA/Kr 207/03

wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 19 lipca 2006 r., II SA/Kr 207/03

Sentencja

1 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Joanna Tuszyńska Sędziowie : WSA Krystyna Daniel WSA Barbara Pasternak (spr.) Protokolant :Edyta Domagalska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 19 lipca 2006 r. sprawy ze skargi E. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia 14 stycznia 2003 r. Nr [...] w przedmiocie zasiłku stałego I. uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji; II. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] na rzecz skarżącej E. K. kwotę 10 (dziesięć) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.

Uzasadnienie

2 Decyzją z dnia [...] listopada 2002 r. [...] wydaną na podstawie przepisów art. 4, art. 11 pkt. l i 2a, art. 27 ust. 1-3 , 5, art. 31b ust. 1, 2 i 6 pkt. l, art. 34 ust. 2 art. 35a ust. l pkt. 3 i art. 43 ust. l, 3 i 6 ustawy z dnia 29 listopada 1990 r. o pomocy społecznej (Dz.U. z 1998 r. nr 64, poz. 414 ze zm.) Kierownik Ośrodka Pomocy Społecznej w [...] , działający z upoważnienia Rady Miejskiej odmówił przyznania p. E. K. pomocy finansowej w postaci zasiłku stałego. W uzasadnieniu decyzji wskazano, powołując się na art. 27 ust.l i 2 ustawy o pomocy społecznej, że zasiłek stały przysługuje wówczas, gdy dziecko ma orzeczoną niepełnosprawność wraz ze wskazaniami, o których mowa w przepisach art. 6 b ust. 3 pkt. 7 i 8 ustawy o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych. Ponieważ w orzeczeniu o niepełnosprawności dziecka - D. K. wpisano, że nie wymaga on konieczności stałej lub długotrwałej opieki osób drugich w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji a więc nie kwalifikuje ono do zasiłku stałego.

3 Od decyzji powyższej odwołanie złożyła E. K. wnosząc o ponowne rozpatrzenie sprawy. Podniosła, że syn D. ma wadę wrodzoną i od urodzenia jest leczony i rehabilitowany w Specjalistycznym Szpitalu Kompleksowej Rehabilitacji i Ortopedii Dziecięcej w [...] Dziecko przeszło operację i przewidywana jest jeszcze jedna. Wizyty w szpitalu są regularne , dlatego nie może ona podjąć żadnej pracy.

4 Po rozpoznaniu odwołania E. K., Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] decyzją z dnia 14 stycznia 2003 r. znak SKO. [...] utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję organu I instancji.

5 W uzasadnieniu swojej decyzji Samorządowe Kolegium Odwoławcze wskazało : w myśl przepisu art. 27 ust. l ustawy z 29 listopada 1990 r. o pomocy społecznej zasiłek stały przysługuje osobie zdolnej do pracy, lecz nie pozostającej w zatrudnieniu ze względu na konieczność sprawowania opieki nad dzieckiem wymagającym stałej pielęgnacji , polegającej na bezpośredniej, osobistej pielęgnacji i systematycznym współdziałaniu w postępowaniu leczniczym , rehabilitacyjnym, oraz edukacyjnym, jeżeli dochód rodziny nie przekracza półtorakrotnego dochodu określonego zgodnie z art. 4, a dziecko ma orzeczoną niepełnosprawność wraz ze wskazaniami, o których mowa w art. 6 b ust. 3 pkt. 7 i 8 ustawy o rehabilitacji zawodowej i społecznej osób niepełnosprawnych. Zdaniem Kolegium taka konstrukcja cyt. art. 27 ust. l nie nasuwa wątpliwości, że wskazania, o których mowa w art. 6 b ust. 3 pkt. 7 i 8 ustawy o rehabilitacji zawodowej..., winny wystąpić łącznie w orzeczeniu o niepełnosprawności dziecka, aby orzeczenie to mogło być podstawą do przyznania opiekunowi dziecka zasiłku stałego. W rozstrzyganej sprawie nie ma znaczenia, że matka dziecka spełnia pozostałe kryteria do przyznania jej zasiłku stałego tj. kryterium dochodowe i kryterium nie pozostawania w zatrudnieniu ze względu na konieczność sprawowania opieki nad dzieckiem. Wszystkie kryteria określane przepisami art. 27 ust. l ustawy o pomocy społecznej muszą być spełnione łącznie, aby organ do spraw pomocy społecznej mógł przyznać opiekunowi dziecka zasiłek stały. Natomiast z orzeczenia o niepełnosprawności D. K. wynika, że dziecko wymaga konieczności stałego współudziału na co dzień opiekuna w procesie leczenia , rehabilitacji i edukacji -art. 6 b ust. 3 pkt. 8 ustawy o rehabilitacji zawodowej..., nie wymaga natomiast konieczności sprawowania zwiększonej stałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji.- art. 6 ust. 3 pkt. 7 ustawy o rehabilitacji zawodowej... . Brak więc podstaw do przyznania p. E. K. świadczenia w postaci zasiłku stałego z tytułu opieki nad niepełnosprawnym synem .Nie wyłącza to możliwości ubiegania się przez matkę dziecka o pomoc o charakterze uznaniowym, która stosownie do możliwości finansowych organu zostanie jej udzielona.

6 Skargę na powyższą decyzję do Naczelnego Sądu Administracyjnego wniosła E. K.. Podniosła, że decyzja SKO jest dla niej krzywdząca. Syn D. od urodzenia jest leczony z powodu wady wrodzonej stóp, początkowo w [...] , następnie w Specjalistycznym Szpitalu w [...] . W 1995 r. przeszedł operację ścięgien Achillesa na obie stopy. Od tej pory skarżąca dojeżdża z synem na gipsy do [...] . Oprócz wrodzonej wady syn cierpi na astmę oskrzelową i jest uczulony na kurz i roztocze. Oprócz D. małżonkowie mają troje dzieci w wieku od 1,5 roku do 10 lat i spodziewają się piątego dziecka. Rodzina utrzymuje się z gospodarstwa rolnego o pow. 1,07 ha przeliczeniowego. Od kwietnia do grudnia 2000 roku skarżąca pobierała zasiłek stały, a od maja 2002 r. został przyznany zasiłek pielęgnacyjny na okres 2,5 roku. Skarżąca uważa, że na negatywną decyzję SKO miał wpływ fakt przyznania jej zasiłku jednorazowego.

7 W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze powołało się na argumenty zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

8 Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje :

9 W związku z wejściem w życie z dniem 1 stycznia 2004 r. ustaw: z dnia 25 lipca 2002 r.-Prawo o ustroju sądów administracyjnych, oraz z dnia 30 sierpnia 2002 r.-Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, na podstawie przepisu art. 97 § l ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r.- Przepisy wprowadzające ustawę- Prawo o ustroju sądów administracyjnych oraz ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, sprawa niniejsza podlega rozpoznaniu przez wojewódzki sąd administracyjny na podstawie przepisów ustawy ostatnio wymienionej- w skrócie ppsa.

10 Zgodnie z przepisem art. 3 ustawy ppsa sądy administracyjne sprawują kontrolę administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. W ramach swej kognicji sąd bada czy przy wydaniu zaskarżonego aktu nie doszło do naruszenia przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania, nie przy tym związanym granicami skargi- art. 134 ustawy ppsa.

11 Przepis art. 27 ust. l Ustawy z dnia 29 listopada 1990 r. o pomocy społecznej (Dz.U. nr 64/1998, poz. 414 z póżn. zm.), w brzmieniu obowiązującym w dniu wydania zaskarżonej decyzji stanowił: "Zasiłek stały przysługuje osobie zdolnej do pracy, lecz nie pozostającej w zatrudnieniu ze względu na konieczność sprawowania opieki nad dzieckiem wymagającym stałej pielęgnacji, polegającej na bezpośredniej, osobistej pielęgnacji i systematycznym współdziałaniu w postępowaniu leczniczym, rehabilitacyjnym oraz edukacyjnym, jeżeli dochód rodziny nie przekracza półtorakrotnego dochodu określonego zgodnie z art. 4, a dziecko ma orzeczoną niepełnosprawność wraz ze wskazaniami, o których mowa w art. 6 b ust. 3 pkt. 7 i 8 ustawy z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej osób niepełnosprawnych (Dz.U. nr 123, poz. 776,...) lub ma orzeczony znaczny stopień niepełnosprawności.

12 Stwierdzić należy, iż organy I i II instancji nie przeprowadziły prawidłowej analizy przepisu art. 27 ust. l ustawy o pomocy społecznej celem ustalenia, czy warunki przyznania świadczenia w postaci zasiłku stałego tam przewidziane winny być spełnione łącznie, czy wystarczające jest zaistnienie jednego z nich.

13 Zaskarżona decyzja błędnie ustala, że decyzja organu I instancji nie narusza prawa, podczas kiedy została wydana z naruszeniem przepisu art. 107 § 3 kpa. Jej uzasadnienie stanowi niezgodne z treścią ustawy zacytowanie przepisu art. 27 ust. l ustawy o pomocy społecznej, jest niejasne i niespójne . Natomiast w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji nie wskazano i nie poparto żadną argumentacją stanowiska wskazującego na konieczność łącznego wystąpienia przesłanek, o których mowa w art. 6 b ust. 3 pkt. 7 i 8 ustawy o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych, oraz w art. 27 ust. l ustawy o pomocy społecznej.

14 Przepis art. 6 b ust. 3 ustawy o rehabilitacji zawodowej i społecznej miał w czasie orzekania przez organy administracji następujące brzmienie :

15 "W orzeczeniu powiatowego zespołu, poza ustaleniem niepełnosprawności lub stopnia niepełnosprawności, powinny być zawarte wskazania dotyczące w szczególności :

16 1. odpowiedniego zatrudnienia uwzględniającego psychofizyczne możliwości danej osoby,

17 2. szkolenia, w tym specjalistycznego,

18 3. zatrudnienia w zakładzie aktywności zawodowej,

19 4. uczestnictwa w terapii zaj ęciowej,

20 5. konieczności zaopatrzenia w przedmioty ortopedyczne, środki pomocnicze oraz pomoce techniczne, ułatwiające funkcjonowanie danej osoby,

21 6. korzystania z systemu środowiskowego wsparcia w samodzielnej egzystencji, przez co rozumie się korzystanie z usług socjalnych, opiekuńczych, terapeutycznych i rehabilitacyjnych świadczonych przez sieć instytucji pomocy społecznej, organizacje pozarządowe oraz inne placówki,

22 7. konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji,

23 8. konieczności stałego współudziału na co dzień opiekuna dziecka w procesie jego leczenia, rehabilitacji i edukacji,

24 9. spełniania przez osobę niepełnosprawną przesłanek określonych w art. 8 ust l ustawy z dnia 20 czerwca 11997 r.-Prawo o ruchu drogowym .

25 Analiza powyższego przepisu wskazuje, iż brak przesłanek do twierdzenia, iż wszystkie jego punkty mają być spełnione łącznie. Z uwagi na swoją treść niektóre z nich wskazują na sytuacje pozwalające na uznanie, że pozostają one w alternatywie rozłącznej. Ponadto przepis ten zawiera jedynie niepełne wyliczenie treści orzeczenia powiatowego zespołu do spraw orzekania o niepełnosprawności.

26 Z kolei z analizy przepisu art. 27 ust. l ustawy o pomocy społecznej wynika, co następuje:

27 Według tego przepisu, dla przyznania zasiłku stałego musza być spełnione następujące warunki po stronie osoby ubiegającej się o ten zasiłek, oraz po stronie dziecka:

28 - osoba starająca się o zasiłek musi być zdolna do pracy,

29 - nie może pozostawać w zatrudnieniu ze względu na konieczność sprawowania opieki nad dzieckiem wymagającym stałej pielęgnacji,

30 - opieka sprawowana przez osobę starająca się o zasiłek stały ma polegać na bezpośredniej, osobistej pielęgnacji i systematycznym współdziałaniu w postępowaniu leczniczym, rehabilitacyjnym oraz edukacyjnym,

31 - dochód rodziny nie może przekraczać półtorakrotnego dochodu określonego zgodnie z art. 4 ,

32 - dziecko ma orzeczoną niepełnosprawność wraz ze wskazaniami, o których mowa w art. 6 b ust. 3 pkt. 7 i 8 ustawy z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych (Dz.U. nr 123, póz. 776, ze zm.).

33 W celu ustalenia, czy zachodzą warunki do przyznania zasiłku stałego istotne więc jest:

34 - czy opieka sprawowana przez skarżącą nad dzieckiem wymaga bezpośredniej, osobistej pielęgnacji, przy czym z treści art. 27 ust. l nie wynika, by pielęgnacja ta musiała być następstwem znacznie ograniczonej możliwości samodzielnej egzystencji dziecka, lub

35 - czy opieka ta wymaga systematycznego współdziałania w postępowaniu leczniczym, rehabilitacyjnym oraz edukacyjnym.

36 Zdaniem sądu orzekającego, spójnik "i" użyty w cyt. przepisie art. 27 ust. l : opieka ma polegać na bezpośredniej, osobistej pielęgnacji i systematycznym współdziałaniu w postępowaniu leczniczym, rehabilitacyjnym, oraz edukacyjnym, nie musi oznaczać koniunkcji, wobec czego stwierdzić należy , /e stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji wynika z błędnej interpretacji powyższego przepisu.

37 Zgodnie z treścią przepisu art. 145 § l pkt. l lit.a) ustawy ppsa, Sąd uwzględniając skargę uchyla decyzję w całości lub w części , jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego , które miało wpływ na wynik sprawy.

38 Wobec powyższego na podstawie tego przepisu orzeczono jak w sentencji, o kosztach orzeczono w oparciu o przepis art. 200 ustawy.

39 Przepis powyższy jest więc podstawą przyznania zasiłku stałego i ustanawia warunki jego przyznania które winny spełnić wymienione w nim podmioty, oraz warunek kryterium dochodowego rodziny.