Wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 23 lutego 2024 r., II SA/Kr 17/24

wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 23 lutego 2024 r., II SA/Kr 17/24

Sentencja

1 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Magda Froncisz Sędziowie: WSA Mirosław Bator WSA Piotr Fronc (spr.) Protokolant: sekretarz sądowy Joanna Biegalska – Ciepacz po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 23 lutego 2024 r. sprawy ze skargi P. C. na decyzję Wojewody Małopolskiego z dnia 23 października 2023 r. znak WI-I.7840.16.15.2023.DW w przedmiocie wniesienia sprzeciwu do zgłoszenia robót budowlanych oddala skargę.

Uzasadnienie

2 Zaskarżoną decyzją Wojewody Małopolskiego z dnia 23 października 2023 r. znak sprawy: WI-I.7840.16.15.2023.DW, po rozpatrzeniu odwołania P. C., utrzymano w mocy decyzję Starosty Nowotarskiego z 24 lutego 2023 r., znak: BA.6743.152.2023.KS o wniesieniu sprzeciwu do zgłoszenia zamiaru wykonania przydomowej oczyszczalni ścieków na działkach ewid. nr [...], [...], [...], [...] położonych w m. G. , gmina N. T..

3 Z akt sprawy wynika, że przedmiotem zgłoszonej przez skarżącego inwestycji była budowa przydomowej biologicznie czynnej oczyszczalni ścieków o łącznej ilości odprowadzanych ścieków do 5m3 na dobę.

4 Organy zgodnie uznały, że zgłaszana inwestycja narusza art. 5 ust. 1 pkt 2 ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach (t.j. Dz.U.2023.1469 ze zm.), bowiem teren inwestycji posiada istniejący przyłącz kanalizacyjny.

5 Wojewoda wyjaśnił, że z powyższego przepisu wynika, iż budowa przydomowej oczyszczalni ścieków jest możliwa wyłącznie w przypadku, gdy budowa sieci kanalizacyjnej jest technicznie lub ekonomicznie nieuzasadniona. Tymczasem teren inwestycji posiada techniczną możliwość odprowadzania ścieków do istniejącej sieci kanalizacji sanitarnej poprzez istniejący na terenie inwestycji przyłącz kanalizacyjny.

6 W odniesieniu do podnoszonych przez skarżącego okoliczności faktycznych związanych z wypowiedzeniem umowy o świadczenie usług komunalnych oraz z konfliktem pomiędzy skarżącym a P. sp. z o.o. organ odwoławczy wyjaśnił, że nie ma kompetencji do uwzględniania tego typów sporów cywilno-prawnych. Spór pomiędzy inwestorem, a spółką komunalną nie stanowi jakiejkolwiek podstawy do odstąpienia od stosowania przepisów techniczno-budowlanych.

7 Wyjaśniono dodatkowo, że w niniejszej sprawie nie ma znaczenia opłacalność korzystania z istniejącej sieci kanalizacji sanitarnej. Ustawodawca powołał się na ekonomiczny aspekt jedynie przy braku możliwości budowy sieci, bądź przyłącza kanalizacyjnego. W niniejszej sprawie przyłącz został wybudowany a budynek podłączony do zbiorczego systemu odprowadzania ścieków. Okoliczność wypowiedzenia skarżącemu umowy na odprowadzanie ścieków i brak zawarcia nowej umowy, co jest równoznaczne z brakiem możliwości eksploatacji przyłącza kanalizacyjnego, według oceny organ odwoławczego nie oznacza spełnienia warunku, o którym mowa w art. 5 ust. 1 pkt 2 cyt. ustawy. Zapis ten dotyczy bowiem sytuacji, gdy przydomowa oczyszczalnia ścieków znajduje się na działce przed wykonaniem sieci kanalizacyjnej. W przypadku istnienia sieci kanalizacyjnej, właściciel nieruchomości ma obowiązek się do niej przyłączyć. Obowiązek ten nie jest uzależniony ani od względów ekonomicznych, ani od względów osobistych, leżących po stronie właściciela nieruchomości.

8 P. C. złożył skargę od powyższej decyzji, zarzucając:

9 1) naruszenie przepisów postępowania w sposób mający istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 7 k.p.a., art. 77 § 1 k.p.a., art. 107 § 3 k.p.a. poprzez brak dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy na skutek braku wyczerpującego zebrania materiału dowodowego, a w końcu poprzez brak uzasadnienia, które fakty organ uznał za udowodnione, a wszystko w przedmiocie niemożności podłączenia do kanalizacji, a to wobec wypowiedzenia mi przez P. Sp. z o.o. umowy na odprowadzanie ścieków z jego nieruchomości i oświadczenia spółki, że żadnej umowy ze nim nie zawrą, obecnie ma nawet zakaz wejścia do siedziby spółki;

10 2) naruszenie przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy tj.:

11 a) art. 5 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach poprzez brak uwzględniania, że skarżący zgłosił wykonanie przydomowej oczyszczalni ścieków bytowych, spełniającej wymagania określone w przepisach odrębnych, a jest to jedyny możliwy sposób na odprowadzanie przez niego ścieków, stąd jest technicznie ani ekonomicznie nie tylko nieuzasadnione, ale również niemożliwe podpięcie do sieci, skoro została od niej odłączony z dniem 1 kwietnia 2023 r.;

12 b) art. 30 ust. 6 pkt 2 ustawy Prawo budowlane poprzez przyjęcie, że budowa lub wykonywanie robót budowlanych objętych zgłoszeniem narusza ustalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, decyzji o warunkach zabudowy, inne akty prawa miejscowego lub inne przepisy, podczas gdy wybudowanie przydomowej oczyszczalni ścieków jest dla skarżącego jedyną możliwością odprowadzania ścieków z nieruchomości po wypowiedzeniu umowy przez P. Sp. z o.o.

13 c) § 26 ust. 1 i 3 rozporządzenia z dnia 12 kwietnia 2022 r. Ministra Infrastruktury w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie poprzez przyjęcie, że wypowiedzenie umowy przez P. Sp. z o.o. i odmowa przyłączenia do sieci nie powoduje możności zastosowania przydomowej oczyszczalni ścieków.

14 W oparciu o wskazane wyżej zarzuty skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości oraz uchylenie poprzedzającej ją decyzji organu I instancji i zasądzenie kosztów postępowania, to jest wpisu sądowego.

15 Organ odwoławczy wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji.

16 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje:

17 Przepis art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz. U. z 2022 r. poz. 2492 ze zm.) stanowi, że sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W świetle powołanego przepisu ustawy Wojewódzki Sąd Administracyjny w zakresie swojej właściwości ocenia zaskarżony akt administracyjny według kryterium zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego, według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie jego wydania. Zgodnie z przepisem art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2023 r. poz. 1634 ze zm.; dalej: p.p.s.a.), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie, nie będąc przy tym związanymi granicami skargi (art. 134 ustawy).

18 Skarga podlega oddaleniu.

19 Zgodnie z art. 29 ust. 1 pkt 5 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (t.j. Dz.U.2023.682 ze zm.), z zastrzeżeniem art. 29 ust. 6 i 7, realizacja przydomowej oczyszczalni ścieków, o wydajności do 7,50 m3 na dobę, nie wymaga uzyskania decyzji o pozwoleniu na budowę, natomiast wymaga zgłoszenia, o którym mowa w art. 30 właściwemu organowi administracji architektoniczno-budowlanej i jest dopuszczalna tylko wtedy, gdy jest zgodna z przepisami prawa.

20 Podstawą rozstrzygnięcia w przedmiotowej sprawie był art. 30 ust. 6 pkt 2 Prawa budowlanego, zgodnie z którym organ administracji architektoniczno-budowlanej wnosi sprzeciw, jeżeli budowa lub wykonywanie robót budowlanych objętych zgłoszeniem narusza ustalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, decyzji o warunkach zabudowy, inne akty prawa miejscowego lub inne przepisy.

21 W przedmiotowej sprawie podstawą zgłoszenia sprzeciwu, a zarazem przedmiotem sporu pomiędzy stronami, było naruszenie art. 5 ust. 1 pkt 2 ustawy o utrzymaniu porządku i czystości w gminach, zgodnie z którym właściciele nieruchomości zapewniają utrzymanie czystości i porządku przez przyłączenie nieruchomości do istniejącej sieci kanalizacyjnej lub, w przypadku gdy budowa sieci kanalizacyjnej jest technicznie lub ekonomicznie nieuzasadniona, wyposażenie nieruchomości w zbiornik bezodpływowy nieczystości ciekłych lub w przydomową oczyszczalnię ścieków bytowych, spełniające wymagania określone w przepisach odrębnych; przyłączenie nieruchomości do sieci kanalizacyjnej nie jest obowiązkowe, jeżeli nieruchomość jest wyposażona w przydomową oczyszczalnię ścieków spełniającą wymagania określone w przepisach odrębnych.

22 Z przytoczonego przepisu wynika, że ustawodawca uregulował w nim dwie sytuacje:

23 1) przypadek, gdy istnieje sieć kanalizacyjna - wówczas zasadą jest, że nieruchomość ma być podłączona do tej sieci, jednak przyłączenie do sieci kanalizacyjnej nie jest obowiązkowe, jeżeli jest ona wyposażona w przydomową oczyszczalnię ścieków spełniającą wymagania określone w przepisach odrębnych;

24 2) przypadek, gdy sieć kanalizacyjna nie istnieje lub jej budowa jest technicznie lub ekonomicznie nieuzasadniona - wówczas właściciele nieruchomości mają obowiązek wyposażenia ich w zbiornik bezodpływowy nieczystości ciekłych lub przydomową oczyszczalnię ścieków bytowych, przy czym w tym zakresie wybór należy do właścicieli nieruchomości.

25 W orzecznictwie ugruntowany jest pogląd, że z art. 5 ust. 1 pkt 2 ustawy wynika zasada, że w przypadku istnienia sieci kanalizacyjnej nieruchomość ma być do niej podłączona, a jedyny wyjątek od tej zasady dotyczy przypadku, gdy nieruchomość jeszcze przed zrealizowaniem sieci kanalizacyjnej wyposażona została w przydomową oczyszczalnię ścieków bytowych, spełniającą wymagania określone w przepisach odrębnych (por. wyroki NSA z 6 lipca 2023 r. II OSK 802/20, z 25 września 2019 r. II OSK 1417/18, 3 października 2017 r. II OSK 2367/16, 22 czerwca 2020 r. II OSK 101/20).

26 W przedmiotowej sprawie, pomimo wytoczonych przez skarżącego zarzutów proceduralnych dotyczących braku wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, istotne z punktu widzenia cyt. przepisu okoliczności są bezsporne. Z akt sprawy, a także z twierdzeń samego skarżącego wynika jednoznacznie, że na nieruchomości skarżącego najpierw istniała sieć kanalizacyjna, z której skarżący z resztą wcześniej korzystał, a następnie, po wypowiedzeniu przez spółkę komunalną umowy, skarżący podjął starania o możliwość korzystania z wybudowanej przez siebie przydomowej oczyszczalni ścieków.

27 Ta sekwencja zdarzeń powoduje, że organy słusznie sprzeciwiły się zamiarowi wykonania przydomowej oczyszczalni ścieków. Skarżący przedstawia argumenty świadczące o tym, że wypowiedzenie umowy było decyzją spółki, rozstrzygnięcie jednak przyczyn obecnego stanu rzeczy, tego, kto ponosi winę za wygaśnięcie umowy o świadczenie usług komunalnych, nie należy do kompetencji organów administracji, a także jest irrelewantne z punktu widzenia prawa administracyjnego. Przesłanki zawarte w cyt. powyżej przepisie, warunkujące możliwość korzystania z przydomowej oczyszczalni są całkowicie zobiektywizowane i nie pozostawiają miejsca na jakąkolwiek dowolność czy uznaniowość.

28 Wynika z nich jednoznacznie, że w sytuacji, gdy istnieje sieć kanalizacyjna, istnieje obowiązek przyłączenia do tej sieci. Jedynym wyjątkiem jest w tym zakresie sytuacja, gdy przydomowa oczyszczalnia istniała przed zrealizowaniem sieci, taka sytuacja jednak w przedmiotowej sprawie nie występuje. Mieszkańcy zostali w ten sposób pozbawieni możliwości wyboru, w jaki sposób zapewnią utrzymanie czystości i porządku. Nie ma przy tym znaczenia opłacalność korzystania z istniejącej sieci kanalizacji sanitarnej, gdyż ekonomiczny aspekt został w ustawie uwzględniony jedynie przy braku możliwości budowy sieci lub przyłącza kanalizacyjnego.

29 Oddaleniu podlegały zatem zarzuty postawione w skardze dotyczące zarówno naruszenia przepisów proceduralnych – istotne okoliczności sprawy zostały bowiem przez organy ustalone w sposób prawidłowy i są bezsporne, jak również zarzuty materialnoprawne. Wbrew twierdzeniom skarżącego organy nie naruszyły w szczególności art. 5 ust. 1 pkt 2 cyt. ustawy. Z punktu widzenia tego przepisu kwestią istotną jest bowiem istnienie sieci kanalizacyjnej, rozumianej jako fizyczny obiekt, a nie istnienie stosunku cywilnoprawnego, regulującego zasady korzystania z tej sieci, jak życzyłby sobie skarżący.

30 Wobec powyższego skarga podlegała oddaleniu, o czym orzeczono na podstawie art. 151 p.p.s.a.