Postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 13 stycznia 2016 r., II SA/Kr 1468/15

postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 13 stycznia 2016 r., II SA/Kr 1468/15

Sentencja

1 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Magda Froncisz (spr.) Sędziowie: WSA Krystyna Daniel WSA Agnieszka Nawara-Dubiel Protokolant: st. sekr. sąd. Katarzyna Paszko-Fajfer po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 13 stycznia 2016 r. sprawy ze skargi K. S. na czynność Wojewody M. z dnia 30 września 2015 r. w sprawie znak: [...] postanawia: I. odrzucić skargę; II. zarządzić zwrot na rzecz skarżącego K. S. kwoty [...] zł ([...] złotych), tytułem uiszczonego wpisu od skargi.

Uzasadnienie

2 W dniu 22 października 2015 r. skarżący K.S. nadał listem poleconym (kopia koperty i skargi z prezentatą organu – w aktach administracyjnych) na adres Wojewody skargę z dnia 21 października 2015 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie na czynność Wojewody z dnia 30 września 2015 r., znak [...]

3 Zdaniem skarżącego czynnością tą jest pismo z dnia 30 września 2015 r., którym "w odpowiedzi na wniosek z dnia 2 września 2015r. (data wpływu do Urzędu 9.09.2015r.), Wydział Skarbu Państwa i Nieruchomości [...] Urzędu Wojewódzkiego w K. poinformował, co następuje:

4 Na wniosek PKP [...] S.A. Wojewoda [...] w dniu 12 lutego 2013r. wydał decyzję nr [...] znak: [...] o ustaleniu lokalizacji linii kolejowej dla inwestycji pn.: "Przebudowa linii kolejowej [...] na szlaku K. –B. od km 29,200 do km 34,560", która stała się ostateczna dnia 21 marca 2013r.

5 W dniu 25 lutego 2015 r. weszła w życie nowelizacja ustawy z dni 28 marca 2003r. o transporcie kolejowym (t.j. Dz. U. z 2013r., poz. 1594), która zmieniła między innymi treść art. 9y ust. 1-3 w ten sposób, że zniesiony został obowiązek podjęcia próby uzgodnienia wysokości odszkodowania pomiędzy PKP PLK S.A. a dotychczasowym właścicielem lub użytkownikiem wieczystym.

6 Stosownie do wówczas obowiązującego przepisu art. 9y ust. 1 ustawy z dnia 28 marca 2003 r. o transporcie kolejowym za nieruchomości oraz ograniczone prawa rzeczowe do nieruchomości, o których mowa w art. 9s ust. 3 i 3a oraz art. 9x ust. 4, przysługuje odszkodowanie w wysokości uzgodnionej między PLK S.A. a dotychczasowym właścicielem lub użytkownikiem wieczystym nieruchomości, a także osobą, której przysługują ograniczone prawa rzeczowe do nieruchomości. Natomiast zgodnie z art. 9y ust. 2 ww. ustawy, jeżeli w terminie 2 miesięcy od dnia, w którym decyzja o ustaleniu lokalizacji linii kolejowej stała się ostateczna, nie dojdzie do uzgodnienia, o którym mowa w ust. 1, wysokość odszkodowania ustala wojewoda w drodze decyzji, w terminie 30 dni od dnia wszczęcia postępowania.

7 Wskazana przez Pana działka nr [...] położona w obr. K. , jedn. ewid. K. nie znalazła się wśród działek położonych w liniach rozgraniczających teren inwestycji ani nie została wskazana jako położona w terenie niezbędnym dla planowanych obiektów budowlanych (przewidziana do czasowego zajęcia) w decyzji Wojewody [...] z dnia 12 lutego 2013r.

8 Ustawa o transporcie kolejowym nie przewiduje ograniczeń sposobu korzystania z nieruchomości w związku z prowadzoną inwestycją, jednak zgodnie z art. 9ad przedmiotowej ustawy, w sprawach nieuregulowanych w rozdziale 2b stosuje się przepisy ustawy z dnia 21 sierpnia 1997r. o gospodarce nieruchomościami (t.j. Dz. U. z 2015r, poz. 782).

9 W związku z faktem, iż w stosunku do działki nr [...] obr. K. jedn. ewid. K. nie została wydana decyzja w trybie art. 124 ustawy o gospodarce nieruchomościami o ograniczeniu sposobu korzystania z nieruchomości, jak i przedmiotowa działka nie została objęta decyzją Wojewody [...] z dnia 12 lutego 2013r. nr [...] znak: [...] o ustaleniu lokalizacji linii kolejowej dla inwestycji pn.: "Przebudowa linii kolejowej[...] na szlaku K.-B. od km 29,200 do km 34,560", brak jest podstaw do ustalenia odszkodowania.

10 Tym samym Pana roszczenie o przyznanie odszkodowania z tytułu ograniczenia sposobu korzystania ma charakter cywilnoprawny i nie podlega rozstrzygnięciu w drodze decyzji administracyjnej, dlatego też może być dochodzone wyłącznie przed PKP [...] S.A. lub w postępowaniu cywilnoprawnym".

11 Zaskarżonej czynności skarżący zarzucił:

12 - naruszenie art. 128 ust 4 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami poprzez brak przyznania odszkodowania za szkody powstałe wskutek zdarzeń, o których mowa w art. 120 pomimo, iż wystąpiła szkoda i niedogodności dla skarżącego, jako właściciela nieruchomości sąsiednich, wskutek innego niż dotychczas zagospodarowania wywłaszczonej nieruchomości;

13 - naruszenie przepisów kodeksu postępowania administracyjnego w szczególności art. 10, poprzez brak zapewnienia czynnego udziału w postępowaniu administracyjnym oraz wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów przed wydaną decyzją administracyjną oraz zgłoszonych żądań.

14 W związku z powyższym skarżący wniósł o:

15 1. Uchylenie czynności Wojewody z dnia 30 września

16 2015 r. znak [...] i zobowiązanie wymienionego

17 organu do wydania decyzji administracyjnej o odszkodowaniu,

18 2. zwrot skarżącemu kosztów postępowania wg norm przypisanych.

19 W uzasadnieniu skargi skarżący podniósł, że od wielu lat prowadzi na działce ewidencyjnej nr [...] , położonej w miejscowości K. , działalność gospodarczą pod nazwą: Zakład Produkcyjno-Handlowy K.S. . Od początku prowadzonej działalności do siedziby firmy dojeżdżał drogą, na której usytuowany był przejazd kolejowy w km 30+ 423. Przedmiotowa droga posiadała dopuszczenie do poruszania się pojazdami specjalistycznymi. Skarżący podniósł, że jest jednym z kolejnych nabywców tego tartaku, który odkupił tartak wraz z służebnością tych dróg. Tartak datuje swoją działalność od okresu przedwojennego i usytuowany był w takiej samej konfiguracji budynków, jak w chwili obecnej, czyli całość budynków służących obsłudze klientów tartaku oraz kontroli na ruchem pojazdów wjeżdżających i wyjeżdżających znajdował się i znajduje od strony torów kolejowych. Są to budynki o charakterze trwałym, murowane, wykorzystywane w bieżącej działalności.

20 Skarżący przedstawił i załączył do skargi korespondencję związaną z niniejszą sprawą. Wskazał, że Wojewoda nie przyznał skarżącemu statusu strony w postępowaniu administracyjnym dotyczącym ustalenia lokalizacji linii kolejowej. Doszło do zamknięcia przejazdu kolejowego, co uniemożliwiło skarżącemu dojazd do firmy dotychczasową drogą, co skutkuje, że musi przebudować i zmodernizować swoje przedsiębiorstwo.

21 W ocenie skarżącego pominięcie go w postępowaniu administracyjnym dotyczącym ustalenia lokalizacji linii kolejowej i brak wydania decyzji o odszkodowaniu stanowi pokrzywdzenie skarżącego, jako przedsiębiorcy.

22 Zdaniem skarżącego przyznanie odszkodowania z tytułu ograniczenia sposobu korzystania z nieruchomości nie ma charakteru cywilnoprawnego, a sprawa winna być zakończona wydaniem decyzji administracyjnej.

23 W odpowiedzi na skargę Wojewoda [...] wniósł o oddalenie skargi.

24 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje:

25 Skarga podlegała odrzuceniu.

26 Przed przystąpieniem do badania merytorycznej zasadności skargi Sąd ma obowiązek ustalić, czy sprawa będąca przedmiotem skargi należy do właściwości sądu administracyjnego (art. 58 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270, ze zm., dalej p.p.s.a.).

27 Katalog aktów prawnych oraz czynności organów administracji publicznej podlegających kontroli sądów administracyjnych został wskazany w treści przepisu art. 3 § 2 p.p.s.a. Obejmuje on:

28 1) decyzje administracyjne;

29 2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty;

30 3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie, z wyłączeniem postanowień wierzyciela o niedopuszczalności zgłoszonego zarzutu oraz postanowień, przedmiotem których jest stanowisko wierzyciela w sprawie zgłoszonego zarzutu;

31 4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, z wyłączeniem aktów lub czynności podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r. poz. 267, z późn. zm.) oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2015 r. poz. 613) oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw;

32 4a) pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach;

33 5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej;

34 6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej;

35 7) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego;

36 8) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a;

37 9) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach dotyczących innych niż określone w pkt 1-3 aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw.

38 Powyższe wyliczenie stanowi katalog zamknięty. Zaskarżenie aktu lub czynności niewymienionych w powyższym katalogu oznacza, iż sprawa nie należy do właściwości sądu administracyjnego, a co za tym idzie, zgodnie z treścią art. 58 § 1 pkt 1 p.p.s.a., skarga podlega odrzuceniu. W myśl przepisu art. 3 § 3 p.p.s.a. sądy administracyjne orzekają także w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę i stosują środki określone w tych przepisach.

39 Przedmiotem skargi K.S. jest pismo Wojewody [...] z dnia 30 września 2015 r., znak [...] , w którym organ wyjaśnił skarżącemu, wskazując na obowiązujące przepisy prawa, dlaczego brak jest po stronie tego organu podstaw do wydania decyzji przyznającej skarżącemu odszkodowanie.

40 Nie ulega wątpliwości, iż zaskarżone pismo Wojewody [...] nie stanowi decyzji administracyjnej (art. 3 § 2 pkt 1 p.p.s.a.), ani postanowienia wydanego w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończącego postępowanie, ani postanowienia rozstrzygającego sprawę co do istoty (art. 3 § 2 pkt 2 p.p.s.a.), czy też postanowienia wydanego w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie (art. 3 § 2 pkt 3). Nie ulega również wątpliwości, że nie jest to żaden z aktów, o jakich mowa w art. 3 § 2 pkt 4a - 7 p.p.s.a..

41 W rozpatrywanej sprawie zasadniczym zagadnieniem wymagającym rozstrzygnięcia było zatem to, czy zaskarżone pismo Wojewody [...], mieści się w kategorii "innych aktów i czynności z zakresu administracji publicznej" w rozumieniu art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a.. W orzecznictwie i literaturze przyjmuje się, że stosowanie tego przepisu może mieć miejsce, gdy spełnione są następujące przesłanki: 1) akt lub czynność nie mają charakteru decyzji lub postanowienia, 2) są podejmowane w sprawach indywidualnych, skierowane do konkretnego podmiotu, 3) mają charakter publicznoprawny oraz 4) dotyczą uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa (vide J. P. Tarno, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Komentarz, LexisNexis, Warszawa 2012, s. 31-32; T. Woś, H. Knysiak-Molczyk, A. Romańska, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Komentarz, Warszawa 2009, s. 29-31). Ostatnia przesłanka oznacza, że musi istnieć ścisły i bezpośredni związek między działaniem lub zaniechaniem określonego działania organu administracji, a możliwością realizacji uprawnienia (obowiązku) wynikającego z przepisu prawa przez podmiot niepowiązany organizacyjnie z organem wydającym dany akt lub podejmującym daną czynność (vide J. P. Tarno, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Komentarz, Warszawa 2012, s. 32).

42 Zaskarżone pismo Wojewody z dnia 30 września 2015 r. nie jest zatem czynnością, o jakiej mowa w art. 3 § 1 pkt 4 p.p.s.a., ponieważ nie kreuje po stronie skarżącego żadnego obowiązku, ani nie przyznaje skarżącemu żadnych praw. Stanowi wyłącznie informację o braku po stronie skarżonego organu podstaw do wydania decyzji przyznającej skarżącemu odszkodowanie. Udzielenie skarżącemu tego wyjaśnienia nie jest formą zakończenia postępowania administracyjnego i nie pozbawia skarżącego do dochodzenia odszkodowania we właściwym trybie i od właściwego podmiotu. Brak jest zatem bezpośredniego związku między treścią pisma organu z dnia 30 września 2015 r., a sferą praw i obowiązków skarżącego.

43 Zaskarżone pismo nie stanowi żadnej z form działalności organów administracji podlegających kontroli Sądu Administracyjnego, wymienionych w art. 3 § 2 p.p.s.a., a co za tym idzie, nie podlega zaskarżeniu do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego i nie może być przedmiotem oceny merytorycznej.

44 Jeśli skarżący, mimo wyjaśnień Wojewody wyrażonych w piśmie z dnia 30 września 2015 r., nadal stoi na stanowisku (na co wskazuje żądanie skarżącego z pkt 1 petitum skargi), że organ winien wydać decyzję w przedmiocie odszkodowania, czego nie uczynił, skarżący może rozważyć kwestię, czy organ nie pozostaje w bezczynności, na którą służy skarga do Sądu Administracyjnego, stosownie do treści art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a..

45 Mając na uwadze powyższe rozważania należało uznać, że sprawa nie należy do właściwości sądu administracyjnego, co skutkuje odrzuceniem skargi, o czym Sąd orzekł w pkt I sentencji postanowienia, na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 p.p.s.a.. Zgodnie z § 3 tego przepisu Sąd odrzucił skargę postanowieniem.

46 Zgodnie z art. 232 § 1 pkt 1 p.p.s.a. Sąd z urzędu zwraca stronie cały uiszczony wpis od pisma odrzuconego lub cofniętego do dnia rozpoczęcia rozprawy. Na podstawie tego przepisu orzeczono, jak w pkt II sentencji postanowienia.