Postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 18 września 2023 r., III SAB/Kr 66/23

postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 18 września 2023 r., III SAB/Kr 66/23

Sentencja

1 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Tadeusz Kiełkowski po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 18 września 2023 r. sprawy ze skargi D. R. na bezczynność Prezydenta Miasta Krakowa w przedmiocie udzielenia odpowiedzi na pisma postanawia 1) odrzucić skargę, 2) przyznać od Skarbu Państwa – Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie na rzecz adwokata M. T. wynagrodzenie w kwocie 240 zł (dwieście czterdzieści złotych) podwyższone o obowiązującą stawkę podatku od towarów i usług tytułem zwrotu kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu.

Uzasadnienie

2 W skardze, której przedmiot został sprecyzowany pismem pełnomocnika skarżącej z dnia 17 lipca 2023 r., skarżąca D. R. zarzuciła Prezydentowi Miasta Krakowa bezczynność w zakresie niewłaściwych odpowiedzi na: a) żądanie wydania dokumentów (m.in. wniosku z dnia 22.03.2022 r. oraz pisma KCS do ZUS z dnia 6.07.2022 r. w sprawie potrąceń niezależnie pobranych świadczeń); b) żądanie złożenia wyjaśnień co do prowadzonych czynności (m.in potrąceń dokonywanych przez ZUS) oraz wskazania podstaw wyliczenia potrącanych kwot nienależnego świadczenia; c) żądanie wskazania podstaw prawnych poszczególnych czynności dokonywanych w toku postępowania SO-04.8251.499.2022-2/22; d) żądanie udostępnienia prywatnego adresu Kierownik Referatu ds. Świadczeń Opiekuńczych; e) odniesienia się do kwestionowanych okoliczności wskazanych w piśmie z dnia 26 lipca 2022 r. podpisanym przez Zastępcę Prezydenta Miasta Krakowa.

3 Skarżąca jednocześnie wskazała, że odpowiedzi organów na wskazane pisma, tj.: a) pismo z dnia 26 lipca 2022 r. (znak [...], karta 104), b) pismo z dnia 1 września 2022 r. (znak [...], k. 44), c) pismo z dnia 1 września 2022 r. (znak [...], k. 50), d) pismo z dnia 5 października 2022 r. (znak [...], k. 23) – były całkowicie niewystarczające, uzasadniające bezczynność organu w tym zakresie (odpowiedzi na podnoszone przez skarżącą kwestie). Organy unikały jasnej i klarownej odpowiedzi na zastrzeżenia i wnioski skarżącej.

4 W odpowiedzi na skargę Prezydent Miasta Krakowa wniósł o odrzucenie skargi z uwagi na jej niedopuszczalność względnie o oddalenie skargi. Organ wskazał, że skarga do sądu administracyjnego w niniejszej sprawie jest niedopuszczalna. Wynika to z faktu, że przedmiotem skargi jest rzekoma bezczynność w postępowaniu prowadzonym przez Prezydenta Miasta Krakowa na podstawie Działu VIII k.p.a. Jak wynika z załączonych akt sprawy SO-04.8251.499.2022-1/22 jurysdykcyjne postępowanie administracyjne prowadzone przez Prezydenta Miasta Krakowa zakończyło się wydaniem w dniu 4 lipca 2022 r. decyzji w przedmiocie uchylenia wcześniejszej decyzji PMK z dnia 21 kwietnia 2022 r. D. R. skorzystała z możliwości zaskarżenia wymienionego orzeczenia i w dniu 14 lipca 2022 r. wniosła za pośrednictwem Krakowskiego Centrum Świadczeń odwołanie do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Krakowie. Postępowanie przed organem II instancji zakończyło się wydaniem w dniu 29 sierpnia 2022 r. decyzji utrzymującej w mocy zaskarżone orzeczenie Prezydenta Miasta Krakowa. Organ nie ma informacji czy skarżąca zdecydowała się na wniesienie skargi na decyzję SKO do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego.

5 Organ zaznaczył dalej, że przedmiotowa skarga na bezczynność dotyczy niepodjęcia oczekiwanych przez skarżącą działań, będących odpowiedzią na żądania sformułowane przez skarżącą w wiadomościach elektronicznych wysyłanych w dniach 27 czerwca, 26 i 28 lipca, 4 i 5 sierpnia oraz 8 września 2022 r. (wiadomości były wysyłane z adresu e-mail skarżącej na różne skrzynki należące do jednostek organizacyjnych bądź konkretnych pracowników Urzędu Miasta Krakowa). Treść przesyłanych wiadomości przesądziła o tym, że każda z nich została zakwalifikowana jako skarga w rozumieniu art. 227 k.p.a., bowiem charakter zawartych w nich żądań nie pozwalał na uczynienie im zadość w drodze decyzji administracyjnej lub jakiegokolwiek aktu bądź czynności mieszczących się w katalogu określonym w art. 3 § 2 p.p.s.a.

6 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje.

7 Zakres kontroli działalności administracji publicznej i stosowania przez wojewódzkie sądy administracyjne środków przewidzianych w ustawie z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2023 poz. 1634, dalej "p.p.s.a.") określa art. 3 tej ustawy. Zgodnie z § 2 powołanego przepisu, kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na: 1) decyzje administracyjne; 2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty; 3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które przysługuje zażalenie; 4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, z wyłączeniem aktów lub czynności podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2018 r. poz. 2096 oraz z 2019 r. poz. 60, 730, 1133 i 2196), postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2019 r. poz. 900, z późn. zm.), postępowań, o których mowa w dziale V w rozdziale 1 ustawy z dnia 16 listopada 2016 r. o Krajowej Administracji Skarbowej (Dz. U. z 2019 r. poz. 768, 730, 1520, 1556 i 2200), oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw; 4a) pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach, opinie zabezpieczające i odmowy wydania opinii zabezpieczających; 5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej; 6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej; 7) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego; 8) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1–4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a; 9) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach dotyczących innych niż określone w pkt 1–3 aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw. Zgodnie z § 3 powołanego przepisu, sądy administracyjne orzekają także w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę i stosują środki określone w tych przepisach.

8 Zdaniem Sądu, zarzucana organowi bezczynność nie jest objęta zakresem właściwości rzeczowej sądów administracyjnych. Zakres ten – gdy idzie o bezczynność – determinowany jest zasadniczo przepisami art. 3 § 2 pkt 1-4 p.p.s.a., bowiem do nich odsyła art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a. Tymczasem przedmiotowe pisma skarżącej, co też prawidłowo skonstatował organ, miały charakter pism złożonych w trybie skargowym (dział VIII k.p.a.) – a zatem działania organu zainicjowane nimi nie miały zmierzać do wydania żadnego aktu lub czynności, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 1-4 p.p.s.a. Działania te nie miały też być podejmowane w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego ani też nie miały dotyczyć uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa (art. 3 § 2 pkt 9 p.p.s.a.). Również reakcja organu na żądanie udostępnienia prywatnego adresu określonego pracownika organu nie mogła przybrać postaci żadnego aktu lub czynności, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 1-4 p.p.s.a.

9 Stanowisko, że ani sposób załatwienia skargi z działu VIII k.p.a., ani ewentualna bezczynność organu w przedmiocie takiej skargi nie są zaskarżalne do sądu administracyjnego – jest utrwalone w orzecznictwie sądów administracyjnych. "W orzecznictwie sądowoadministracyjnym utrwalony jest pogląd, że w sprawach dotyczących postępowania skargowego (uregulowanych w dziale VIII k.p.a.) nie przysługuje skarga do sądu administracyjnego. W razie nierozpatrzenia skargi wniesionej na podstawie art. 227 k.p.a. stronie nie służy skarga na bezczynność organu" (zob. postanowienie WSA w Lublinie z dnia 14 lipca 2021 r., II SAB/Lu 71/21, CBOSA oraz powołane tam orzecznictwo). Jak wyjaśnił Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu z dnia 9 listopada 2021 r. (III OSK 6749/21, CBOSA): "Skarga z art. 227 k.p.a. jest odformalizowanym środkiem ochrony różnych interesów jednostki, niedającym podstaw do uruchomienia dalszego trybu instancyjnego. Tym samym ocena prawidłowości prowadzenia postępowania skargowego w trybie przepisów działu VIII k.p.a. nie podlega kognicji sądów administracyjnych. Działania podejmowane przez organ w trybie postępowania w zakresie skarg i wniosków, normowanym przepisami działu VIII k.p.a., nie mają formy aktu lub czynności, o jakich mowa w art. 3 § 2 p.p.s.a. (por. postanowienia NSA: z 20 listopada 2013 r. sygn. akt II OSK 2783/13, LEX nr 1440514, z 18 listopada 2013 r. sygn. akt I OSK 2621/13, LEX nr 1440263 oraz z 24 lipca 2013 r. sygn. akt I OSK 960/13, LEX nr 1432371).

10 Skarga na bezczynność nie została też poprzedzona ponagleniem zrelatywizowanym do przedmiotowych pism, przeto nie został spełniony warunek dopuszczalności skargi opisany w art. 53 § 2b p.p.s.a.

11 Z tych względów, działając na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a., Sąd orzekł, jak w punkcie pierwszym sentencji postanowienia. O wynagrodzeniu pełnomocnika z urzędu (punkt drugi sentencji postanowienia) Sąd orzekł na podstawie art. 250 § 1 p.p.s.a. oraz § 21 ust. 1 pkt 1 lit. c w zw. z § 4 ust. 3 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 3 października 2016 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu (t.j. Dz. U. z 2019 r. poz. 18 ze zm.).