Postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 8 lipca 2014 r., III SA/Kr 971/14
postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 8 lipca 2014 r., III SA/Kr 971/14
Sentencja
1 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący : Sędzia WSA Tadeusz Wołek po rozpoznaniu w dniu 8 lipca 2014 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi T. P. na dokonanie niezgodnych z prawem czynności administracyjnych związanych z wydaniem dokumentacji medycznej przez Zespół Opieki Zdrowotnej w S postanawia: odrzucić skargę
Uzasadnienie
2 T. P. skierował do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie za pośrednictwem Zespołu Opieki Zdrowotnej w S pismo, które nazwał "Skarga". W piśmie podniósł, że ZOZ dokonał niezgodnych z prawem czynności administracyjnych związanych z nielegalnym i bezprawnym wydaniem zdjęć RTG wykonanych analogowo na kliszy (czyli brak możliwości odtworzenia przez Szpital w S) – B. Ż. wbrew przepisom prawa o przechowywaniu dokumentacji wewnętrznej po zakończeniu leczenia (okres 10 lat). Skarżący jest pokrzywdzony z powodu zdjęć 'nielegalnie wydanych w procesie [...] Sąd Rejonowy".
3 Wniósł również o dołączenie przez Dyrektora ZOZ w S do akt sądowych kompletu uwiarygodnionej dokumentacji z leczenia B. Ż.
4 Zespół Opieki Zdrowotnej w S przesłał powyższe pismo do Sądu wraz z odpowiedzią na skargę, wnosząc o oddalenie skargi i oddalenie wniosku o dołączenie dokumentacji medycznej.
5 Opisując stan faktyczny sprawy wskazano, że w piśmie z dnia 28 kwietnia 2014 r. T. P. zwrócił się do ZOZ-u w S z prośbą o pisemną odpowiedź "czy zdjęcia rtg zdaniem dyrektora szpitala zostały wydane zgodnie z prawem ?". W odpowiedzi na powyższe, Dyrekcja ZOZ S, pismem z dnia 14 maja 2014 r., poinformowała skarżącego, iż wydanie zdjęć RTG w przedmiotowym przypadku nastąpiło z poszanowaniem obowiązujących zasad oraz z poszanowaniem powszechnie obowiązującego prawa.
6 W odpowiedzi na skargę przywołano art. 26, art. 27 ustawy o prawach pacjenta i Rzeczniku Prawa Pacjenta z dnia 6 listopada 2008 r. (t.j.: Dz.U. z 2012 r., poz. 159).
7 Wskazano, że sprawy związane z wydaniem dokumentacji medycznej w okresie
8 objętym skargą były regulowane w art. 18 ustawy o zakładach opieki zdrowotnej, oraz
9 rozporządzeniu Ministra Zdrowia w sprawie rodzajów dokumentacji medycznej w
10 zakładach opieki zdrowotnej, sposobu jej prowadzenia oraz szczegółowych warunków
11 jej udostępniania z dnia 10 sierpnia 2001 r. (Dz.U. z 2001 r., nr 88, poz. 966).
12 Wszelka dokumentacja medyczna wytworzona w ZOZ w S była i jest udostępniana uprawnionym podmiotom z zachowaniom obowiązujących przepisów prawa. Skarżący odnośnie dokumentacji medycznej B. Ż. nie jest osobą uprawnioną do wglądu w tę dokumentację.
13 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje.
14 Po wniesieniu przez stronę skarżącą skargi do sądu administracyjnego jest on zobowiązany w pierwszej kolejności rozważyć, czy istnieje dopuszczalność drogi sądowoadministracyjnej w danej sprawie, czyli czy występują podstawy prawne do rozpatrzenia sprawy, jeszcze przed przesądzeniem o zasadności lub bezzasadności skargi.
15 Jak stanowi art. 184 Konstytucji RP Naczelny Sąd Administracyjny oraz inne sądy administracyjne sprawują, w zakresie określonym w ustawie, kontrolę działalności administracji publicznej. W ten sposób określono konstytucyjne ramy kontroli działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne. Szczegółowy zakres tej kontroli został uregulowany w ustawie z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j.: Dz.U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), dalej "P.p.s.a.".
16 Zgodnie z art. 3 § 1 P.p.s.a., sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Z kolei zgodnie z art. 3 § 2 P.p.s.a.: kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na:
17 decyzje administracyjne;
18 postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie
19 albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę, co do
20 istoty;
21 postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na
22 które służy zażalenie;
23 inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej
24 dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa;
25 4a) pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach;
26 5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych
27 organów administracji rządowej;
28 6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż
29 określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej;
30 7) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego;
31 8) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4a.
32 Sądy administracyjne orzekają także w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę, i stosują środki określone w tych przepisach (art. 3 § 3 P.p.s.a.).
33 Z tych regulacji wynika wprost, że właściwość sądów administracyjnych (inaczej niż właściwość sądów powszechnych) nie została określona za pomocą klauzuli generalnej takiej jak w art. 177 Konstytucji RP. Przepis ten stanowi, że sądy powszechne sprawują wymiar sprawiedliwości we wszystkich sprawach, z wyjątkiem spraw ustawowo zastrzeżonych dla właściwości innych sądów. Tym samym kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg ściśle przez ustawę określonych.
34 Art. 3 § 2 pkt 4 P.p.s.a. dopuszcza skargę na inne akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, przy czym musi istnieć bezpośredni związek między aktem lub czynnością, a uprawnieniem lub obowiązkiem danego podmiotu, określonym w przepisach prawa. Oznacza to, że nie każda czynność organów administracji publicznej podlega kognicji sądów administracyjnych.
35 W pierwszej kolejności wymagało, zatem rozważenia czy skarga T. P. jest dopuszczalna. Aby w danej sprawie wyjaśnić kwestię dopuszczalności drogi sądowoadministracyjnej należy określić jej przedmiot, a następnie ocenić, czy mieści się on w formach podlegających tej kontroli sądowej.
36 Przechowywanie i udostępnianie dokumentacji medycznej regulowane jest przez ustawę o prawach pacjenta i Rzeczniku Praw Pacjenta oraz rozporządzenie Ministra Zdrowia z dnia 21 grudnia 2010 r. w sprawie rodzajów i zakresu dokumentacji medycznej oraz sposobu jej przetwarzania (Dz.U. z 2014 r., poz. 177 ze zm.), w szczególności rozdział 6 i 7 rozporządzenia.
37 Zgodnie z art. 23 ust. 1 ustawy o prawach pacjenta i Rzeczniku Praw Pacjenta pacjent ma prawo dostępu do dokumentacji medycznej dotyczącej jego stanu zdrowia oraz udzielonych mu świadczeń zdrowotnych. W celu realizacji tego uprawnienia pacjenta, podmiot udzielający świadczeń zdrowotnych obowiązany jest prowadzić, przechowywać i udostępniać dokumentację medyczną w sposób określony
38 w rozdziale 7 ww. ustawy.
39 Podmiot udzielający świadczeń zdrowotnych udostępnia dokumentację medyczną pacjentowi lub jego przedstawicielowi ustawowemu, bądź osobie upoważnionej przez pacjenta (art. 26 ust. 1). Po śmierci pacjenta, prawo wglądu w dokumentację medyczną ma osoba upoważniona przez pacjenta za życia (ust. 2).
40 Zgodnie z art. 26 ust. 3 ustawy podmiot udzielający świadczeń zdrowotnych udostępnia dokumentację medyczną również:
41 podmiotom udzielającym świadczeń zdrowotnych, jeżeli dokumentacja ta jest
42 niezbędna do zapewnienia ciągłości świadczeń zdrowotnych;
43 organom władzy publicznej, Narodowemu Funduszowi Zdrowia, organem samorządu zawodów medycznych oraz konsultantom krajowym i wojewódzkim, w zakresie niezbędnym do wykonywania przez te podmioty ich zadań, w szczególności kontroli i nadzoru;
44 2a) podmiotom, o których mowa w art. 119 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 15 kwietnia 2011 r. o działalności leczniczej, w zakresie niezbędnym do przeprowadzenia kontroli na zlecenie ministra właściwego do spraw zdrowia;
45 ministrowi właściwemu do spraw zdrowia, sądom, w tym sądom dyscyplinarnym,
46 prokuraturom, lekarzom sądowym i rzecznikom odpowiedzialności zawodowej, w
47 związku z prowadzonym postępowaniem;
48 uprawnionym na mocy odrębnych ustaw organom i instytucjom, jeżeli badanie
49 zostało przeprowadzone na ich wniosek;
50 organom rentowym oraz zespołom do spraw orzekania o niepełnosprawności, w
51 związku z prowadzonym przez nie postępowaniem;
52 podmiotom prowadzącym rejestry usług medycznych, w zakresie niezbędnym do
53 prowadzenia rejestrów;
54 zakładom ubezpieczeń, za zgodą pacjenta;
55 lekarzowi, pielęgniarce lub położnej, w związku z prowadzeniem procedury oceniającej podmiot udzielający świadczeń zdrowotnych na podstawie przepisów o akredytacji w ochronie zdrowia, w zakresie niezbędnym do jej przeprowadzenia;
56 wojewódzkiej komisji do spraw orzekania o zdarzeniach medycznych, o której
57 mowa w art. 67e ust. 1, w zakresie prowadzonego postępowania;
58 10) spadkobiercom w zakresie prowadzonego postępowania przed wojewódzką
59 komisją do spraw orzekania o zdarzeniach medycznych, o której mowa w art. 67e ust.
60 1;
61 11) osobom wykonującym czynności kontrolne na podstawie art. 39 ust. 1 ustawy z dnia 28 kwietnia 2011 r. o systemie informacji w ochronie zdrowia (Dz. U. Nr 113, poz. 657 i Nr 174, poz. 1039), w zakresie niezbędnym do ich przeprowadzenia.
62 Dokumentacja medyczna może być udostępniona także szkole wyższej lub instytutowi badawczemu do wykorzystania w celach naukowych, bez ujawniania nazwiska i innych danych umożliwiających identyfikację osoby, której dokumentacja dotyczy (ust. 4).
63 Z kolei art. 27 ww. ustawy reguluje sposób udostępniania dokumentacji, który stanowi, że dokumentacja medyczna jest udostępniana:
64 do wglądu, w tym także do baz danych w zakresie ochrony zdrowia, w siedzibie
65 podmiotu udzielającego świadczeń zdrowotnych;
66 poprzez sporządzenie jej wyciągów, odpisów lub kopii;
67 poprzez wydanie oryginału za pokwitowaniem odbioru i z zastrzeżeniem zwrotu po
68 wykorzystaniu, jeżeli uprawniony organ lub podmiot żąda udostępnienia oryginałów tej
69 dokumentacji.
70 W orzecznictwie sądowoadministracyjnym ugruntowany został pogląd, że zarówno udostępnienie dokumentacji medycznej przez podmiot udzielający świadczeń zdrowotnych (dawniej zakład opieki zdrowotnej), jak i odmowa udostępnienia tej dokumentacji jest czynnością z zakresu administracji publicznej, o której mowa w art. 3 § 2 pkt 4 P.p.s.a. (por. wyrok składu siedmiu Sędziów z dnia 19 maja 2003 r. OSA 1/03 opubl. ONSA 2003/4/114). Udostępnienie dokumentacji medycznej na podstawie ustawy o prawach pacjenta i Rzeczniku Praw Pacjenta, następuje w formie czynności materialnotechnicznej. W tym zakresie nie stosuje się przepisów K.p.a. (wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie z dnia 13 lipca 2010 r., sygn. II SAB/Rz 29/10, LEX nr 602398).
71 Podmiot udzielający świadczeń zdrowotnych, a w szczególności jak w niniejszej sprawie szpital jest zakładem administracyjnym, który z uwagi na unormowania stanowiące podstawę tworzenia i działalności tego rodzaju zakładów, w określonym zakresie wykonuje funkcję z zakresu administracji publicznej. Udziela świadczeń zdrowotnych finansowanych ze środków publicznych osobom ubezpieczonym oraz innym osobom uprawnionym do tych świadczeń. Z przepisów ww. ustawy oraz ustawy z dnia 15 kwietnia 2011 r. o działalności leczniczej (t.j.: Dz.U. z 2013 r., poz. 217 ze zm.) wynikają określone relacje pomiędzy podmiotem udzielającym świadczeń zdrowotnych, a osobą korzystającą ze świadczeń tego podmiotu o cechach
72 materialnego stosunku administracyjnoprawnego.
73 Prowadzenie dokumentacji medycznej oraz udostępnianie jej pacjentowi lub innym podmiotom wskazanym w przepisach, odbywa się w ramach stosunku administracyjnoprawnego, który powstaje z mocy prawa na podstawie art. 24 ust. 1 ustawy o prawach pacjenta i Rzeczniku Praw Pacjenta. Sprawy związane z udostępnianiem dokumentacji medycznej nie są załatwiane w drodze decyzji administracyjnej, gdyż takiej prawnej formy załatwienia sprawy ww. ustawa nie przewiduje. Jest to sprawa, do załatwienia której nie mają zastosowania przepisy ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2013 r., poz. 267, dalej: "K.p.a."), bowiem w ustawie tej brak jest stosownego odesłania (ustawa ta odsyła do K.p.a. jedynie w zakresie postępowania prowadzonego przez Rzecznika Praw Pacjenta ). Udostępniane dokumentacji medycznej pacjentowi oraz osobom wskazanym w art. 26 i n. ustawy o prawach pacjenta i Rzeczniku Praw Pacjenta następuje w drodze działania podmiotu zobowiązanego do jej prowadzenia. Jest to czynność w sprawie uznania uprawnienia pacjenta lub innego podmiotu do dostępu do dokumentacji medycznej wynikającego mocy prawa lub upoważnienia udzielonego przez pacjenta. Chodzi tutaj o czynność z zakresu administracji publicznej. Wskazują na to zarówno przepisy ustawy oraz przepisy rozporządzenia wykonawczego.
74 Podzielając w pełni wyżej przedstawione poglądy wyrażone w orzecznictwie, należy wskazać, że odnoszą się one do stosunku administracyjnoprawnego pomiędzy pacjentem, lub ewentualnie innymi uprawnionymi podmiotami, a podmiotem udzielającym świadczeń zdrowotnych, który tworzy i przechowuje dokumentację medyczną.
75 W niniejszej sprawie skarżący nie jest żadnym z podmiotów uprawnionych do wglądu w dokumentację medyczną pacjenta ZOZ B. Ż. Należy przy tym podkreślić, że skarżący nie domaga się udostępnienia dokumentacji medycznej, ale kwestionuje prawidłowość jej przechowywania i udostępniania podmiotom uprawnionym. Sprawa dotycząca kontroli prawidłowości przechowywania i udostępniania dokumentacji medycznej nie jest sprawą administracyjną i skarga T. P. nie może tym samym doprowadzić do rozpoznania ww. sprawy przez Sąd.
76 Zdaniem Sądu, skarżący nie wskazał na żaden akt podlegający kontroli sądowej sprawowanej przez sądy administracyjne określony w art. 3 § 2 P.p.s.a.
77 Skoro, więc przedmiotem zaskarżenia były czynności dotyczące dokumentacji medycznej osoby trzeciej wobec skarżącego, a pismo skierowane do skarżącego przez podmiot udzielający świadczeń medycznych informuje go jedynie o sposobie postępowania w sprawie tej dokumentacji, to stwierdzić należy, że skarga do sądu administracyjnego skarżącemu w sprawie nie przysługuje.
78 W konsekwencji Sąd odrzucił skargę na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 P.p.s.a. zgodnie z którym sąd odrzuca skargę, jeżeli sprawa nie należy do właściwości sądu administracyjnego.