Wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 30 września 2020 r., III SA/Kr 538/20

wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 30 września 2020 r., III SA/Kr 538/20

Sentencja

1 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Krystyna Kutzner (spr.) Sędziowie WSA Hanna Knysiak-Sudyka WSA Maria Zawadzka po rozpoznaniu w dniu 30 września 2020 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi B. G. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 1 kwietnia 2020 r. nr [...] w przedmiocie zatrzymania prawa jazdy oddala skargę.

Uzasadnienie

2 Zaskarżoną decyzją Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 1 kwietnia 2020 r. nr [...], po rozpoznaniu odwołania B. G., utrzymano w mocy decyzję Starosty z dnia [...] 2020 r. nr [...].

3 Z uzasadnienia powyższego rozstrzygnięcia wynika, że decyzją z dnia [...] 2019r. znak: [...] Starosta skierował skarżącego na kurs reedukacyjny w zakresie problematyki przeciwalkoholowej i przeciwdziałania narkomanii. W decyzji zawarto pouczenie, że kurs należy odbyć w terminie miesiąca od dnia doręczenia decyzji o skierowaniu, zaś zaświadczenie o ukończeniu kursu należy przedłożyć Staroście w terminie 6 tygodni od dnia doręczenia decyzji o skierowaniu. Ponadto poinformowano stronę, iż niedoręczenie zaświadczenia we wskazanym terminie skutkować będzie wydaniem decyzji o zatrzymaniu prawa jazdy.

4 Powyższa decyzja została doręczona B. G. w dniu 4 października 2019r. i nie została przez stronę zaskarżona uzyskując tym samym walor ostateczności w administracyjnym toku instancji.

5 Po wszczęciu odpowiedniego postępowania Starosta orzekł o zatrzymaniu B. G. prawa jazdy do czasu doręczenia zaświadczenia o ukończeniu kursu reedukacyjnego w zakresie problematyki przeciwalkoholowej i przeciwdziałania narkomanii.

6 W odwołaniu skarżący powołał się na swoją trudną sytuację życiową. Wyjaśnił, że jest inwalidą i nie jest w stanie funkcjonować bez samochodu, ponieważ mieszka daleko od sklepu. Zapewnił, że prowadzenie pojazdu pod wpływem alkoholu zdarzyło mu się raz w życiu. Zawnioskował w związku z tym o zwolnienie go z obowiązku odbycia kursu reedukacyjnego.

7 Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu organ odwoławczy powołał się na brzmienie art. 102 ust. 1 pkt 2 lit. c ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami (Dz.U. z 2019 r. poz. 341), który stanowi, że starosta wydaje decyzję administracyjną o zatrzymaniu prawa jazdy w przypadku, gdy osoba posiadająca prawo jazdy lub pozwolenie na kierowanie tramwajem nie przedstawiła w wymaganym terminie zaświadczenia o ukończeniu kursów reedukacyjnych, o których mowa w art. 99 ust. 1 pkt 4 lub 5 ustawy o kierujących pojazdami. Organ wyjaśnił, że przedmiotowa decyzja ma charakter obligatoryjny, co oznacza, że jeśli osoba posiadająca prawo jazdy nie przedstawi w wymaganym terminie zaświadczenia o ukończeniu kursu reedukacyjnego to organ ma obowiązek wydania decyzji w przedmiocie zatrzymania prawa jazdy.

8 W dalszym ciągu organ podkreślił, że w niniejszym przypadku nie budzi wątpliwości, iż odwołujący nie dopełnił terminów przewidzianych w ustawie, tj. nie zgłosił się na kurs reedukacyjny w wyznaczonym terminie i nie przedstawił żądanego zaświadczenia o ukończeniu kursu w terminie 6 tygodni od dnia doręczenia decyzji o skierowaniu na ten kurs.

9 Odnosząc się treści podnoszonych w odwołaniu kwestii stwierdzono, że pozostają one bez wpływu na prawidłowość decyzji o zatrzymaniu prawa jazdy.

10 W skardze od powyższego decyzji wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie skarżący wskazał, że wydana w stosunku do niego decyzja jest niezgodna z prawem oraz krzywdząca. Z uzasadnienia wynika, że skarżący oczekiwał, iż organy zrozumieją jego sytuację życiową i zwolnią go z obowiązku odbycia kursu reedukacyjnego. Raz jeszcze wyjaśnił, że jest kaleką i bez środka lokomocji nie jest w stanie załatwić żadnych spraw życia codziennego, a także spraw urzędowych i zdrowotnych. Wyjaśnił, że nie brał udziału w kursach, gdyż musiał opiekować się obłożnie chorą matką, która zmarła w styczniu.

11 Organ odwoławczy wniósł w odpowiedzi na skargę o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji.

12 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje:

13 Stosownie do art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U.2016.1066) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Oznacza to, że przedmiotem kontroli Sądu jest zgodność zaskarżonej decyzji z przepisami prawa materialnego i procesowego, nie zaś według kryterium słuszności, czy celowości.

14 Mając na uwadze wskazane powyżej kryterium legalności, Wojewódzki Sąd Administracyjny stwierdza, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

15 Materialnoprawną podstawę zaskarżonego rozstrzygnięcia w rozpoznawanej sprawie stanowił art. 102 ust. 1 ustawy z dnia z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami (t.j. Dz.U. 2019, poz. 341 ze zm.), zgodnie z którym starosta wydaje decyzję administracyjną o zatrzymaniu prawa jazdy lub pozwolenia na kierowanie tramwajem, w przypadku, gdy:

16 1) upłynął termin ważności prawa jazdy lub pozwolenia na kierowanie

17 tramwajem - jeżeli dokument ten został przesłany przez organy kontroli ruchu

18 drogowego;

19 2) osoba posiadająca prawo jazdy lub pozwolenie na kierowanie tramwajem nie

20 przedstawiła w wymaganym terminie zaświadczenia o ukończeniu:

21 a) kursu dokształcającego w zakresie bezpieczeństwa ruchu drogowego, o

22 którym mowa w art. 91 ust. 2 pkt 1 lit. a,

23 b) praktycznego szkolenia w zakresie zagrożeń w ruchu drogowym, o którym

24 mowa w art. 91 ust. 2 pkt 1 lit. b,

25 c) kursów reedukacyjnych, o których mowa w art. 99 ust. 1 pkt 4 lub 5;

26 3) osoba posiadająca prawo jazdy lub pozwolenie na kierowanie tramwajem nie przedstawiła w wymaganym terminie orzeczenia:

27 a) o istnieniu lub braku przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdem, o którym mowa w art. 79 ust. 2,

28 b) o istnieniu lub braku przeciwwskazań psychologicznych do kierowania pojazdem, o którym mowa w art. 84 ust. 1;

29 kierujący pojazdem przekroczył dopuszczalną prędkość o więcej niż 50 km/h na obszarze zabudowanym;

30 kierujący pojazdem silnikowym przewozi osoby w liczbie przekraczającej liczbę miejsc określoną w dowodzie rejestracyjnym (pozwoleniu czasowym) lub wynikającą z konstrukcyjnego przeznaczenia pojazdu niepodlegającego rejestracji; przepis nie dotyczy przewożenia osób autobusem w publicznym transporcie zbiorowym w gminnych, powiatowych i wojewódzkich przewozach pasażerskich w rozumieniu ustawy z dnia 16 grudnia 2010 r. o publicznym transporcie zbiorowym (Dz. U. z 2016 r. poz. 1867, 1920 i 1954 oraz z 2017 r. poz. 60 i 730), o ile w pojeździe przewidziane są miejsca stojące".

31 Powyższy przepis reguluje różnego rodzaju przesłanki, od których zależy możliwość wykonania przez organ normy zobowiązującej, tj. zatrzymania prawa jazdy. Bez wątpienia też wszystkie przesłanki wymienione w pkt 1-5 nie muszą być spełnione kumulatywnie i wystarczy ziszczenie się jednej z nich, by mógł powstać skutek w postaci obowiązku wydania decyzji o zatrzymaniu prawa jazdy. Oznacza to, że w przypadku wszczęcia postępowania w sprawie zatrzymania prawa jazdy na podstawie tego przepisu, właściwy organ bada ziszczenie się jednej lub kilku przesłanek wymienionych w tym przepisie. Stanowi to niewątpliwie podstawowy element postępowania dowodowego, gdyż już tylko w przypadku stwierdzenia wystąpienia w sprawie stanu faktycznego odpowiadającego hipotezie jednego z punktów art. 102 ust. 1 ustawy działanie organu w przewidzianej w tym przepisie formie jest dopuszczalne.

32 W orzecznictwie ugruntowany jest pogląd, że zaskarżona decyzja nie ma charakteru uznaniowego lecz jest tzw. decyzją związaną, tj. taką, którą organ był zobowiązany wydać. (por. wyroki: WSA w Krakowie z dnia 19 października 2016 r. sygn. III SA/Kr 403/16, WSA w Warszawie z dnia 7 grudnia 2016 r. sygn. akt VII SA/Wa 2088/15, NSA z dnia 10 czerwca 2016 r. sygn. akt l OSK 2224/14). Jednocześnie akcentuje się, że nieprzedstawienie chociażby jednego z żądanych dokumentów, w ustalonym terminie, stanowi niezbędny i wystarczający warunek wszczęcia postępowania administracyjnego, a następnie wydania decyzji o zatrzymaniu prawa jazdy (por. wyrok WSA w Białymstoku z dnia 19 grudnia 2019 r. sygn. akt II SA/Bk 688/19).

33 W rozpoznawanej sprawie bezsporne jest to, że ostateczną decyzją z dnia [...] 2019 r. znak: [...] Starosta skierował skarżącego na kurs reedukacyjny w zakresie problematyki przeciwalkoholowej i przeciwdziałania narkomanii oraz że skarżący w zakreślonym terminie nie odbył tego kursu. W świetle powyższych okoliczności rację miał organ administracyjny twierdząc, że w bezspornych okolicznościach niniejszej sprawy, gdzie skarżący pomimo wcześniejszych pouczeń i skierowania go na kurs reedukacyjny nie przedłożył zaświadczenia o ukończeniu tego kursu, a z odwołania wynika, że chciałby odbycia tego kursu uniknąć - był zobligowany do zatrzymania skarżącemu prawa jazdy.

34 W uzasadnieniu odwołania, a następnie skargi, B. G. tłumaczył, że nie mógł poddać się kursowi w zakreślonym terminie, gdyż opiekował się obłożnie chorą matką. W odpowiedzi należy wskazać, że ustawa o kierujących pojazdami wprowadzając ustawowe terminy wykonania obowiązków przez kierowców, nie przewiduje ich przedłużania czy usprawiedliwiania ich przekroczenia (wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 6 czerwca 2014 r. sygn. IISA/GI1773/13).

35 Jednocześnie wskazać należy, że zatrzymanie prawa jazdy ma charakter prewencyjny i nie rodzi skutku pozbawienia uprawnień. Z tego też względu, jeżeli bez prawa jazdy skarżący nie jest w stanie funkcjonować, to istnieje - pomimo obecnego zatrzymania dokumentu - możliwość odzyskania prawa jazdy po ustaniu przyczyny zatrzymania, tj. po doręczeniu zaświadczania o ukończeniu kursu reedukacyjnego, o czym z resztą skarżący został pouczony w decyzji organu l instancji.

36 Podsumowując, stwierdzić należy, że skarżący miał obowiązek odbycia kursu reedukacyjnego oraz przedłożenia zaświadczenia odbycia tego kursu. W konsekwencji skoro termin wyznaczony na złożenie powyższego zaświadczenia upłynął bezskutecznie, to bez względu na przeszkody, które uniemożliwiły skarżącemu odbyciu kursu, obowiązkiem organu było wydanie decyzji o zatrzymaniu skarżącemu prawa jazdy. Należy też podkreślić, że wbrew oczekiwaniom skarżącego w kompetencji organów ani również Sądu nie leży zwolnienie go z obowiązku odbycia kursu.

37 Mając powyższe na uwadze, Sąd działając na podstawie art. 151 ustawy -Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji.